Zwilazkowiec Alliancer, May 23, 1948

              V
i f ?" ' WĄfy %i 'Wwłfty $%£ fl " 'tSPI
TL i "ZWIĄZKOWIEC" MAJ (MAY) --1- 943 'STRONA S-- Ja
' ffl
Wiadomości Kanadyjskie SPRAWY KOMBATANCKIE
O Polonji Kanadyjskiej
rarła kraj olbrzymi o
LSerzonym obszarze na
pni? pti x :
-i- „ol-n Kra--i" w któ- - jcmjo"'""- - ~
L los nreria i woaa siwa
JU wrażenie pustki a kry--
klifie możliwości
imntni n TtTfinnrł7io
imui"""-uj- - v""
'a tych przestrzeniach zy-- 1 ij„ Q 19 i nńł milionowi
in pi — - " -- —
:ndności rozrzuconej na ty- -
:iacach Kiiomeuow uu amumuj
iAocii po Brytyjską Kolum-- :
Mipwielka 180 tysię--
r '0sób licząca grupa polska
zrzucona jest również po
tl
16
ijsze
bo
vm obszarze Największe1
skupienia znaiazty się w
tocIi prowincjach central- -
ffh w Untano naci wiei- - 't : KA +Tc _'
inji jezioi""" — o u- - _ i iUanitooa na zacnoci
Id Ontario — 36 tys osób
lalsze liczni ej pze osrociKi
ikie znaiclują się w basKat ian i Aioeita awocn roi
iczjch preryjnych i zbożo- -
ch mowincjacn po około
itvs Polaków w każdej Na
i w północnym x ukoii przy
fiłuiacm londonowskie wspo
mienia tuz obok Alaski ży--
T_1 Ii łjacjs roiacy Aiiuf iycu1- - z_u1_u
h uchwycie kanadyjska sta
--jhka Jest ich 5-c- iu
ROZRZUCENI ALE ZJED
NOCZENI
"Na takich obszarach nie
iwo jest pi owadzie pracę or
imzacyjną — mówił mi
lodv prezes Kongresu Polo
Iji Kanadyjskiej adwokat z
oionto J S W Grocholski
'zjcie polskie rozwija się le
ej w miastach i tam gdzie
i większe skupienia jak np
Toronto Montreal Jtiamil- -
on Winnipcg ale słabszym
tnem bije np w Alberta
ib Saskatchewan gdzie od-elos- ci
utiudniaja normalne
ontakty między Polakami"
Stwierdzić jednak należy
1 Polacy kanadyjscy robią
i mogą aby utrzymać tętno
jedność swego ruchu organi
icjjneso W ciągu ostatnich
tzjcie polskie w Kanadzie
rzeslo znaczną ewolucję
'roku 1944 po kilku latach
iskusji i przygotowań dosz
do utwoizenia Kongresu
'olonji Kanadyjskiej Z ini--
atjwy wielkich organizacji
ilskich odbył się we wrześ- -
u tego loku Zjazd Polonu
kanadyjskiej który nołożvł
odwaliny pod jej dzisiejszą
rukture Charakter nowel
rganizacji określono jako "o
! z
I V Y JC1C ca~ a i Jraeł
piowadzenie akcji obywa- -
lĄiej Kolaków - Kanadyj- -
kow w granicach nraw i o
kazków tego kraju : obro- -
i imienia polskiego w
e i Dezstronne mformowa
K społeczeństwa kanadyj
ko o Polsce --jej roli i po- zwach nawiązywanie len--
ej współpracy między Ka-wa
a Polska nakreślenie i
Prowadzenie w życie kons- -
uMywnego progl-am- u pra-wa
dobu Polonji Kanadyj
'ej Dalpi "IWinioninno hn
Wynację akcji na czas woj- -
ijuna nuncas toczyta
S'aSZCZraatWl"istntvYnvyncnhVi i prnrolipfva
uuwycn- -
Kongres nrzyiał wwaine
anowiskoi polityczne "wypo
"uaj!- - stanowczo w o-°- je
niepodległości i inte-jos- ci Jającpańsrtowlaę poodlsekgireagnoa
'W Polskę i 1P1 TOrtiotn nr
Kasie najcięższych okresów
PrzyPominajac zobo
Kacji zachodnich wnhw
isjci"
polanie Kongresu Polo-- 1
ftanadyiskipi hvłn wHo
Jem epokowym w jej dzie ro raz niprwo™ tiAmcto
ceitrala skupiająca znacz
snkąichwiękdsozoKśćongorregsaunizabcojwi iepmol
przystąpiło 115 organizacji
polskich z całej Kanady 0-cea-nu
do Oceanu Istniejące
od roku 1931 do roku 1944
Zjednoczenie Zrzeszeń Pols- kich w Kanadzie z siedzibą
Winnipeg nie skupiło tak
znacznej liczby ośrodków or- ganizacyjnych
Poza Kongresem pozostało narazie Stowarzyszenie Pola ków w Kanadzie z siedzibą w
Winnipeg organizacja o cha rakterze katolickim Pełnego
poparcia natomiast udzieliła
Kongrersowi prasa polsko ka
nadyjska a zwłaszcza tygod- niki "Czas" i "Związkowiec"
"Było to wielkie nasze nsii
gniecie" — mówił mi prezes okręgu Kongresu z Port Ar thur p D Kierjczyk kiedy jako delegat Światowego
Związku Polaków z Zaerrani- -
cy brałem udział w drugiej
Radzie Naczelnej Kongresu
Polonji Kanadyjskiej
KONGRES POLONJI KA-NADYJSKIEJ
PRZY
PRACY
Po trzech latach pracy do
robelO Kongresu jest bardzo
znaczny Przeprowadzono sze
reg wystąpień do rządu kana
dyjskiego parlamentu i sena tu federalnego w sprawach
polskich Rozwinięto powsze
chną akcję w sprawach ratun
kowych Dała ona wiele dzie
siątków tysięcych funtów o- -
dziezy i obuwia tysiące pod-ręczników
dla uniwersyte
tów w Polsce i znaczne kwo
ty na cele ratunkowe w Pol-sce
"Największym jednak na-szym
osiągnięciem" — mówił
mi prezes Kongresu mec Gro
cholski — było dopuszczenie
do Kanady przeszło 4 tys żol
nierzy z Armji Polskiej któ-rzy
uważali za niemożliwy
swój powrót do Kraju w dzi
siejszej sytuacji żołnierze
ci są między nami po trud-nym
okiesie wstępnym powo
li zżywają się z terenem Pra
cują oni głownie jako ro-botnicy
rolni Ale po skończę
niu dwuletniego kontraktu
będą mogli pójść do pracy we
wszystkich zawodach jakie
sobie upatrzą" W czasie po-bytu
w Toronto zetknąłem
się z przedstawicielami tej
grupy żołnierzy Zorganizo
wani w Stowarzyszenie Kom
batantów wchodzą już w pra
hatenfścTkOiiofmidrreowyrnsp„otewcz--sl 3cę zsapaoołewcozineąni i wlomsuasie swej wwłUCUU UA1
jej statut słowami "wsnól parlamentu łederai
Kana
się
się
7
od
w
nego z Toronto pxSkey w roz
mowie jaka miałem z nim
stwierdził że społeczeństwo
kanadyjskie jest bardzo zado
wolonc z pracy i z postawy
sprowadzonych żołnierzy Wy
raził przekonanie że wcześ-niej
czy później dobre doświa
dczenia z nimi otworzą drogę
do dalszej emigracji Polaków
do Kanady
Nie ma takiej dziedziny ży
cia społecznego kanadyjskich
Polaków którą Kongres Po-lonji
nie interesowałby Pra-cuje
więc nad sprawami mlo
dzieży poprzez Kongres Mło-dzieży
Kanadyjskiej i ustano
wienie funduszu stypendial-nego
-- dla studentów polskie-go
pochodzenia na uniwersy-tetach
kanadyjskich Zorga-nizował
fundusz oświatowy o
raz komisję oświatową Współ
pracuje blisko z Polonją A-meryka-ńską
czego wyrazem
była wizyta prezesa Kongre:
su Polonji lAmeJykańskiej
dr Rozmarka wraz z żoną na
drugiej Radzie Kongresu Po
lonji Kanadyjskiej i kilkakro
tne wizyty prezesa Grochol-skiego
w siedzibie Kongresu
Polonji Amerykańskiej w Chi
cago Ktoś powiedział że On
tario Lakę nie dzieli a łączy
Kanadę i USA Napewno też
- ' POLSKIE BIURO IHFOMCYJHE
fałatwia iu -- j„ snnr VoTurftiskie i (tarek- - KSff3n pelnuWw £ Pomoc w
Sgwuu krewnych i załatwianiu spraw majątkowych w Iej trawie możeclesię zwrócić o pomoc i wskazówki
75?-°- ° nas Otwarło nrinm nri 7 do 8 wtorki i czwartki J8 Dnndas St W - Toronto Ontario - Tel LA 2443
"-- W '"--' --V --nS v _ '
Na marginesie Zbiórki Narodoicej Kongresu Polonji Ka-nadyjsk- icj
K w e s t j a
Leży przed nami urzędowy
wykres dotyczący mchu Di-pis- ów
w roku kalendarzowym
1947 Jak wynika z zestawie
nia ogólnego w ostatnim ro
ku przybyło do Kanady 7315
osób zwerbowanych przez
specjalną komisję kanadyjs
ka w Niemczech Na skutek
interwencji Kongresu w spra
wie składu osobistego do ko
misji tej został powołany tak
że urzędnik polskiego pocho-dzenia
co niewątpliwie przy
czyni się do lepszego funkcjo
nowania tego ciała
W wykresie tym szczegó-lną
im agę naszą zajmują dwie
bardzo wymowne kolumny
zatytułowane: 1 przynależ-ność
państwowa oraz 2 przy
należność narodowa Wadz-imy
z nich że przeszło połowa
59 procent wszystkich przy-byłych
z obozów wysiedleń
czych do Kanady to osoby
pochodzące z terenów państ-wowych
Polski Liczebnie sta
nowią one 4333 osoby Z tej
liczby za Polaków podało się
tylko 2048 — 475 proc Re
szta t j 2 285 osób— 525
proc są to przeważnie żydzi
i Ukraińcy
Nie trudno domyśleć się co
za przyczyna sprawiła że
"mniejszość" pobiła rekord
"większości" Pisaliśmy już
o tym w poprzednich artyku-łach
dotyczących sprawy wy
siedleńców Obecnie pragnie-my
podkreślić że kwestja ta
ma jak każdy medal dwie
strony Pierwsza to niewąt-pliwie
gorsza kondycja fizy-czna
elementu polskiego w o
obozach niemieckich przeby
wającego tam dłużej od in-nych
bo niemal od 1939 ro-ku
t j od samego początku
wojny jak b jeńcy wojenni
i przymusowi robotnicy —
Druga niestety to brak_ dos
tatecznego zainteresowania lo
sem cierpiących braci ze stro
nie dzieli ono dwóch skupień
Polonji północno - amerykan
skiej
Polacy w Kanadzie intere-sują
się również żywo praca
mi innych ośrodków polskich
zagranica Współpracują ze
Światowym Związkiem Pola-ków
z Zagranicy W sprawie
zaś wspólnego zjazdu wszyst
kich skupień Polonji Zagrani
cznej w oparciu o Polonję A-merykań-ską
Polonja Kana-dyjska
przyjęła uchwałę stwie
rdzająca potrzebę takiej ma-nifestacji
i apelującą do Świa
towego Związku Polaków z
Zagranicy o inicjatywę w tej
sprawie wespół z Kongresem
Polonji Amerykańskiej
Na dalekich więc i rozleg-łych
przestrzeniach Kanady
żyje 180 tysięcy Polaków Do
brych i wiernych synów Pol-ski
całym sercem związanych
z tradycjami wolności i demo
kracji kraju swego pochodzę
nia
B Wierzbiański
Londyn Anglja
- ~"N M- -
i p 1 s o w
fny nas samych t j Polonji
Kanadyjskiej
Poprzednio podawaliśmy
już że rząd kanadyjski posta
nowił przyjąć 25000 z po-między
tych' nieszczęśliwców
Wiadomo też powszechnie że
możliwości terenowe i kolom
zacyjne Kanady są bardzo roz
ległe Nie możemy jednak
za złe czynnikom oficjalnym
że przy najlepszych chęciach
i prawdziwie dobrej woli pod
chodzą one do sprawy imigra
cji z wielką ostrożnością
Tym me mniej kwota po-wyższa
daleka jest jeszcze od
definitywnego osiągnięcia
Przeszło 17 i pół tysiąca Di-pis- ów
ma zpstać wpuszczona
do Kanady w latach następ-nych
Zadaniem naszym jako zor
ganizowancj grupy -- narodowej
jest sprawić aby w ro-ku
bieżącym stosunek elemen
tu polskiego do niepolskiego
uległ poprawie na korzyść te
go pieiwszego nie tylko bez
względnie ale zwłaszcza
wśród osób pochodzących z
terenów Polski Chodzi o to
aby stan zeszłoroczny — oko
ło 1':] podnieść wydatnie —
conajmniej na 2:1
Jak to osiągnąć? Musimy
niestety nietylko 'wziąć przy-kład
z żydów i Ukraińców
ale także naśladując prześci
gnać ich nietylko w tempie
alei w nasileniu ofiarności na
szej na cele pomocy Dipi-so- m
Każdy "affidavit" i każ
dy dolar złożony podczas obe
cnej kampanji Zbiórki Naro
dowej K P przybliża nas do
tego upragnionego celu In-nej
drogi nie ma i w przyszło
ści nie będzie Nie należy
więc zwlekać ani czekać aż
inni to zrobią za nas
Rodacy! Czas abyśmy o-twor- zyli szeroko nie tylko na
sze bratnie ramiona i serca
na przyjęcie nowoprzybywa-jącyc- h
a tak często bezrad-nych
i potrzebujących pomo-cy
Piodaków lecz abyśmy po
stawą swą przyczynili się a-b- y
ich mogło przybywać jak
najwięcej Więc nie szczędź-my
datków na cele Zbiórki
Narodowej Kongresu P K
wstępujmy do Komitetów Lo
kalnych w charakterze kolek
torów a przez to otrzemy nie
jedną bratnią łzę w obozie
niemieckim oraz niejednemu
z Dipisów przybliżymy długo
oczekiwaną chwilę emigracji
do Kanady
Niezależnie od zbiórki pu-blicznej
wzywamy Zarządy
Towarzystw Polskich do prze
prowadzenia uchwał na swych
zebraniach członkowskich
przyznających jednorazowe
donacje na rzecz Kongresu
Polonji Kanadyjskiej oraz do
przekazywania dochodów z
imprez 3-c- io Majowych na ce
le Zbiórki Narodowej
Ofiary składać można w
każdej organizacji polskiej
należącej do Kongresu w rei
V'
dakcjach pism polskich "Cza
su" i "Związkowca" lub nad
Kongresu Polonji Kanadyj- -
syłać indywidualnie do Biura
skiej — Canadian Polish
Congres 305 Kent Bldg 156
Yonge St Toronto Ont
J S W Grocholski prez
B Staniszewski sekr
Z LONDON ONT
OBCHÓD ZWYCIĘSTWA
POD MONTE CASSINO
Stowarzyszenie Polskich
Kombatantów r London Ont
zaprasza wszystkich Kolegów
i Polonię na niedzielę dnia
16 maja 1918 i na dorocz-ną
tnoczyslość "Monte Cas-sino"
i na zabawę taneczną
Program : — Godzina 1215
po pol w Katedrze św" Piot-l- a
zostanie odprawiona Msza
sw za poległych Kolegów i
wygłoszone kazanie przez ks
Dr K Gołębiowskiego byłe-go
kapelana W P — Godzv
2 po poł w Catholic Culturc
Centrę" przy 345 Colbourne
ySt uroczysta Akademia z o- -
Kazji rocznicy zwycięstwa
pod Monte Cassino
Udział w uroczystości wez-mą:
Chór Stów Młodzieży z
London ntl' p II Toll p
D Rzeplińska p F Neale
oraz zaproszeni goście z To-toron- to
panna Wanda Stan
kiewicz i p J Wojewódka Po
akademji zabawa taneczna
Weterani W r mogą oso-biście
zaprosić na akademję
i zabawę taneczną znajome
im panie Bufet czynny bę
dzie na miejscu
T Sokołowski prez Koła
B Hladki sekr Koła
NOWA ORGANIZACJA
W HAMILTON
Na zebraniu pań dnia 28
kwietnia została zorganizo-wana
nowa kobieca organiza
cja pod nazwą Korpusu Po-mocniczego
przy Weteranach
Polskich Kanadyjskiego Le-gionu
Placówce Nr 315 Na
zebraniu tym wybrano zarząd
na rok bieżący w skład które
go weszły następujące panie:
Zofia Pitura prezeska Stani
sława Jaśkiewicz wice preze
ska Cecylia Moskwa sekre
tarka i Maria Kowal kasjer
ka
Znaczna ilość pań przyby-ła
na pierwsze zebranie or-ganizacyjne
i cały zarząd w
brano jednogłośnie Następ-ne
zebranie będzie w niedzie-lę
30 maja w sali Memoriał
o godzinie 2 po poł
Nowej organizacji składa
się szczere życzenia jak naj-większego
rozwoju
J K Flis
CZŁONKOWIE ZWIĄZKU
NIE ZAPOMINAJCIE O
SWYCH OPŁATACH KASY
CHORYCH!
— i 'mm
Komunikat Zarządu Głównego S P Ifr
Biuro Zarządu Głównego
SPK w Kanadzie podaje:
1 W razie niemożności pła
cenią za leczenie należy po-wiadomić
o tern odnośne Un-employm- ent Office podając
słuszne i wyczerpujące moty
wy
2 W razie zachorzenia na
choroby powstałe na skutek
działań wojennych należy po
dać do wiadomości urzędu z
odpowiednim umotywowa-niem
powołując się na roz-porządzenie
iż choroby te są
leczone na koszt rządu W wy
padku nieporozumień i trud-ności
odwołać się do centrali
SPK
3 Zarząd Główny czyni
starania dla ułatwienia stu-diów
uniwersyteckich dla
tych kolegów którzy kończą
kontrakt jesienią i mają od-powiednio
kwalifikacje oraz
kursów korespondencyjnych
dla tych którzy przybyli póź
niej Szczegóły zostaną poda-no
po przedyskutowaniu i o-statecz- nym wyjaśnieniu z wła
dzami uniwersyteckimi i tych
organizacji które zgłosiły
gotowość współpracy w tym
zakresie W związku z tym
prosimy zainteresowanych o
zgłaszanie się listowne z po- daniem fakultetu języka i
rodzaju studiów czy kores- - pondencyjny Zgłoszenia Ido
rować na adres 848 Main St
Winnipeg Man
4 Zarząd SPK z żalem za
wiadamia o śmierci tragicz
iyrwii!ifttini'jffaj"M
Zapraszamy Polonię z Toron
to i okolicy do zwiedzenia na-szego
nowego nowocześnie
zbudowanego sklepu z mebla
mi Znajdziecie u nas meblo
do każdego pokoju po cenach
bardzo przystępnych Wszysl
ko zakupić można u nas na
dogodne spłaty
Maszyny do prania" Radia i
radia kombinacyjne
Posiddamy wielki wybór
polskich płyt gramofonowych
Lodówki oraz piece
elektryczne firmy
Weslinghouso na
natychmiastową do
stawę
nej śp kol Michała Kowal-czuka
który zmarł na skutek
pracy w lesie śp Kowalczuk
zmarł z ran dnia 13 3 b r
w szpitalu w Winnipeg śp
Kowalczuk pracował na far-mie
w Seven Sisters Manito
ba u L Wittemberga podjął
się pracy w lesie celem zebra
nia pieniędzy potrzebnych
na sprowadzenie rodziny z
Meksyku — Zarząd Główny
składa tą drogą serdeczne wy
razy współczucia przebywają
cenni w kraju ojcu śp zmar
lego oraz bratu p Bolesławo
wi Kowalczuk w Santa Rosa
w Meksyku
5 Zarząd Główny wzywa
kolegów którzy jeszcze nie
dopełnili formalności ubezpio
czeniowych w "Blue Cross"
do nieodwlckania tych czynno
ści gdyż po upływie kontrak
tu ubezpieczenie to będzie nio
możliwe Przypominamy że
niema obowiązku ubezpie-czeń
lecz jak uczy doświad-czenie
chorzy koledzy muszą
płacić wysokie sumy za leczc
nic i za okres rekonwalescen-cji
co powoduje nietylko po-zbycie
się oszczędności lecz
zadłużenie i konieczność u-dźicl- anin
ini"pomocy{
0 Koledzy pragnący w"cza"
się trwania kontraktu wstą-pić
w związki małżeńskie
winni uprzednio zawiadomić
o tern odnośny dla nich urząd
pracy podając czy farmer
daje im warunki życia odpo-wiednie
do zmiany stanu cy
wilnego Ą Mi
mml giMM&ńm
VICTOR NUSYNOWICZ
właściciel
Czyi obecnie nie jesteś zadowolony że
czekałeś na WESTINGHOUSE
Możesz zakładać się że jest on zadowolony! Któż nie byłby
k-zcz-eśliwy
z tej jasnej promieniującej kuchni Toż to Wcsting-Jhous- e
kuchnia obmyślona tak by łatwiej przyjemniej w nowo-czesnych
liniach opływowych gotować Jej dzień jest dzięki te-mu
przyjemniejszy a jego obiad lepszy przy użyciu przyrządów
Westinghouse Obecnie posiadamy ograniczoną ilość tych wspa-niałych
produktów Westinghouse Przybywaj by je zobaczyć
Może nie starczy ich na tyle by zaspokoić żądania lecz pamiętaj
że zawsze warto poczekać na rzecz pierwszorzędnej jakości
Wwi WM w—' &mr
Xr4 mm i{—L--y- ff
Orginal Furniture Co
515 Queen Street W - Toronto Ont
ampaniaWerbunkowa do Związku Polaków w Kanadzie Trwa - Wstępuj ćk!
i
I fil
imwtiiHHlfit
1
filii
m
Hi
1!
filar %
a
Mmx
MSBK3