Zwilazkowiec Alliancer, October 13, 1956

              B-- y " ' ~w - — -- li
Hf w
ktht w
Ii yMO _ "ZWIĄZKOWIEC" PAŹDZIERNIK (Ocłober) 13 — 1956 JTRJ1
Pogadanki naukowa
€0 WIEMY 0 DIAEPOi!
Blisko tysiąc lal temu ludzie
noznali diament i od tego czasu
{ue przestał on przyciągać ku so-bie
ich uwagi
Prawe trzy i poł tysiąca roz-praw
naukowych około tysiąca
{Wieści poświęcono diamento-wi
blisko piędziesiąt czasopism
dmuje się zagadnieniami zwią-zanymi
z nim przeszło milion1 lu-dzi
trudzi się ich wydobyciem i
obróbką
NIEZWYCIĘŻONY
Trudno orzec co najbardziej
Dociągało ludzi w tym kamie-niu
Niewątpliwie zachwycał ich
szczególny! silny blask różno-barwna
gra odbijanych przez
niecro promieni Istnieje wprawd-zie
oprócz diamentu wiele in-nych
pięknych kamieni lecz dia-ment
zajął pierwsze miejsce w
ich rodzinie z innej przyczyny
która była jego niezwykła tward-ość"
żaden kamień stworzony
przez naturę lub człowieka nie
może się równać pod względem
twardości z diamentem Można
go zarysować tylko' drugim dia-mentem
a nim samym można
bez trudu ciąć przewiercać pi-łować:
najtwardsze materiały
szkło wszelkie metale i kamie-nie
Stad nazwa jego — „dia-ment"
' z francuskiego „dia-man- t"
pochodząca z kolei od
greckiego adamas (drugi przypa-dek
adam antos) co' znaczy "nie-zwyciężony"
Gdy w XIII stuleciu pojawiły
się w Europie indyjskie diamen-ty
jubilerzy długo nie mogli so-bie
dać rady z szlifowaniem tych
iskrzących się kamieni Dopiero
w końcu XV wieku Holender van
Berkem wpadł na p"omysł szlifo-wania
diamentów jednych dru-gimi
W ten sposób nie zdając
sobie z tego sprawy odkrył on
metodę juz dawno 'stosowaną w
Indiach i znaną również rzyms-kiemu"
uczonemu Pliniuszowi
który pisał że diament można
obrabiać tylko innym diament-em
SKŁAD CHEMICZNY
Długo też nicudawało się wy-jaśnić
jaki jest skład chemiczny
tajemniczego kamienia Wielcy
uczeni — tacy jak I Newton do-myślali
się że diament ma zu-pełnie
odmienną niż' inne ma-teriały
naturę' chemiczną'1 Nie-którzy
badacze wygłaszali pogl-ąd
żądiament-skład- a śię że spe
cjalnego pierwiastka tz „ziemi
'diamentowej" W-- ostatnich la-tach
XVIII stulecia wielki che-'mitffrnńrn- ski Lavnisier wskazał
ria'zviązek diamentu z' węglem
iie zuecyuuwai się uii jeuwaiviii
wysunięcie ostatecznego wnios-ku
tak nieprawdopodobnym "wy- -
500 Yonga St
WA 2-91-
05
§Mm M(
III IIIHIIIMai I IMIMIIIII Hm I
'"""'??'
m
EEHiO"Adarn umieszcza tuTa dresy I TTy okaci
GROCHOLSKI SKA UEnJhĘast Tel EM 4-85- 94 TpTeYl
Solarski Pharmacy
igjJlPJlggsyaUes Ave LE 6-54- 52 Auta — H apra wy"
Łartscy 283 Harbord LE 1-0-
081
-- M ŁYŻWIŃSKI telef LE 1-8-
664 Łi"iuie hnrtiii modernizuje
uomv snr7Prławrv
Uąbjjlkj LE 4-88- 21 CL 9-24- 39 FTtograf ie
łMtiJ STUD0 F WIECZOREK
UgjBjoor Sr W' Tel RO 9-90- 92 ~£ uu
tŹoBtalth?LuTrEstMpE—K TPeollskiEMKuinlen 8-37- 32
5rj(ov!gk}(3n8 Dundat Toronto
Warsztaty mech
uinałon Ai#o T„l e III
dało mu się zestawienie diamen-tu
z węglem '
Jednakże okolo połowy XIX
nwiikeókwu usdtoaślownioadnczaepńodscthaewmieiczwny-a
naturę diamentu
Wiele zagadnień związanych z
z właściwościami i pochodze-niem
diamentu rozwiązali uczeni
dopiero w ostatnich dziesięćiole
ciach Obecnie wiemy że twar-dy
błyszczący diament jest naj-bliższym
krewniakiem piszaceeo
grafitu węgla drzewnego i ka-miennego
a także sadzy z komi-nów
Diament to najczystsza prze- zroczysta krystaliczna postać
pierwiastka węgla Spala się on
podczas silnego żarzenia stru-mieniu
tlenu i tworzy bezwodnik
węglowy Obojętne jest przy tym
czy spali się 12 wagowych czę- ści sadzy węgla grafitu czy dia-mentu
— zawsze otrzymamy 44
wagowe części dwutlenku węgla
KSZTAŁT
Zewnętrzne kształty diamen-tu
są nadzwyczaj ciekawe Jego
przepiękne wykształcone kry-ształy
różnią się od kryształów
wszystkich innych minerałów
Zazwyczaj wielościany krystali-czne
ograniczone są równymi
płaszczyznami i prostolinijnymi
krawędziami Te proste linie
fornrkrystalicznych są" tak pos-polite
że bez zastanowienia prze-nosimy
na kryształy główne
prawa ciał geometrycznych
Kryształy diamentu bardzo rzad-ko
są ograniczone prostymi kra-wędziami
Zazwyczaj ścianki je-go
są zaokrąglone i tworzą bły-szczące
zakrzywione lub zbróż-dżon- e
powierzchnie które prze-cinają
się tworzą piękne łuki w
określonych kierunkach o" zmien-nej
niestałej krzywiźnie
WIELKOŚĆ
Wielkość kryształów diamentu
jest bardzo różna Ponieważ du-że
kamienie stanowiące wyjąt-kową
rzadkość ceni śię nadzwy-czaj
'wysoko i wiadomość ó zna-lezieniu
takiego kryształu poda-je
zwykle prasa może to wywo-łać
wrażenie że przyrodzie
diament spotyka się tylko w
postaci wielkich kamieni" jubi-lerskich
W rzeczywistości duże
kamienie stanowią niewielki
odsetek "w światowym wydoby-ciu
diamentów Główna 'ich ma-sa
to drobne kryształki
"CZYSTA WODA"
Diamenf wyższej jakości jest
be'zbarwny o silnym połysku i
przepięknej grze barw O kamie--
JUU IHIUIU JUUW1 Się £C JCOl v--
jr- stej wody" Przeważnie jednak
Bloor
3-12- 81
Gdy zamierzacie urządzić we-sele
w którym uczestnicy
brali by udział w uroczystych
strojach (Formal Dress) albo
też z innego powodu chcecie
być juroczyście-przystrojen- i —
Skorzystajcie z naszej rady
oraz zaopatrzcie odpowiedni
strój U NAS niedrogo i
stosownie
Która posiada:
O ślubne suknie
O Damskie stroje weselne
O Fraki
O Smokingi
O Żakiety
STROJE DOPASOWANE DO
MIARY
ODWIEDŹCIE NASI
BEZPŁATNE PARKOWANIE!
40 42 44
"jehiiwi ni m_ i—l iii j j jr v i
fiH§6w i kand SPKP i Pr I XM
13
I
-
-
— — w
I
-
e i i
I
#
w
'
w
83 St W
w
—
'
i j „
_
i) 1 1 e r z y
CtAfeC WATrH HOSPITAL
702 Queen St W Tel EM 4-77-
83
Kuchnie — Refrigeratory
Artykuły elektryczne J sportowi
"DUKE" CYCLfc fi kauiu
625 Queen St Tel EM 4-35-
83_
Olei
WA
Opał
pjeee _ Sowiński LE 5-51-
20
Prezenty— Robótki
"Albina" Faney Work & Gift Shop
820 Bathurst włAlbina urocnoisKi
Paczki do Polski
"CANIAGA" CO
811 Queen St W Tel EM 4-55-
74
Skład żel — Hardware
Bloor-Lansdow- ne Hardware Co
właść WŁADYSŁAW WŁUDYKA
1277 Bloor W Toronto !rE M861
Stacje benzynswe
E Urbańscy 283 Harbord LE 14)081
Stolarnie Budowlane
King Woodworklng Co M WIATR
368 KinaE EM 6-12- 93 -- LE 41262
Ubezpieczenia
HENRYK W HARĄJEWICZ --
1720 Oueen W — Teł LE
diamenty mają slaby odcień
barwny: winnożółty słómkowo-żółt- y brunatny brudnozielony
jasnoniebieski czerwony i czar-ny
Diamenty przezroczyste i za-barwione
na czerwono niebies-ko
żółto różowo i czarnOj cenio-ne
są wysoko przez miłośników
Niezwykłą własnością diamen-tu
jest silna dyspersja Właści-wość
ta polega na tym że pro- mień światła przechodząc przez
przeźroczysty diament rozszcze-pia
się na kolory tęczy (widmo)
i odbiwszy się od wewnętrznych
ścian kryształu wychodzi na zew-nątrz
jako pęczek różnobarw-nych
promieni Właściwość ta
jest szczególnie wyraźna u dia-mentów
oszlifowanych (brylan-tów)
Długo nie umiano sobie wy-jaśnić
w jaki sposób tworzą się
diamenty W Indiach wydoby-wano
je z piasków łupków na-pływów
rzecznych lecz było zu-pełnie
jasne że powstały one
nie tam gdzie je znajdywano
czyli że były one na wtórnym
złożu
Odkrycie diamentów w Brazy-lii
(w początkach XVIII w) a
później w Australii również nie
dało odpowiedzi na pytanie skąd
one pochodzą I tutaj też iskrzą-ce
się szlachetne kamienie znaj-dywano
w napływach — pias-kach
i żwirach i było również
oczywiste że powstawały one
guzie muziej
Dopiero odkrycie w końcu
XIX w afrykańskich pierwot-nych
złóż diamentów rzuciło
wreszcie światło na ich pocho-dzenie
DZIWNE "KOMINY"
W Afryce również odkryto po-czątkowo
okruchowe złoża dia-mentów
i skupienia ich w osa-dach
rzek Oranie Vaal i innych
Później jednak na pustynnej wy-żynie
Karru na południu Afryki
wśród potężnych warstw pias- -'
kowców i łupków znaleziono
wiele ogromnych lejów sięgają-cych
głęboko w ziemię Leje te
podobne -- do "kraterów" wulkanicz-nych
nazwane zostały "komina-mi"
Liczba ich dochodzi do 250
Występują one_grupami i szere-gami
na rozległych obszarach
płaskowzgórza Średnica tych le-jów
jest rozmaita: od 25 do 800
metrów
Leje wypełnione są kimberli-te- m
— skalą wyraźnie' wulkanU
czną zawierającą magnez Różni
się on od łupków i piaskowców
wśród których położone są leje
W większości lejów kimberlit za-wiera
diamenty
Geologowie zajęli się bada-niem
owych "kominów" i powo- li wyjaśnili proces ich powsta-nia
Jest to rzeczywiście rodzaj
kraterów wulkanicznych" który-mi
z głębi ziemi przedostawała
się niegdyś roztopiona przepeł-niona
'gazami i nasycona węglem
magma Podnoszenie się magmy
kir powierzchni nie było jednak
ani spokojne ani równomierne
twarde skały skorupy ziemskiej
stawiały opór wydobywającej
się magmie górne jej części sty-gnąc
zatykały kratery i to do-prowadzało
niekiedy do potęż-nych
wybuchów Powstawało
przy tym potężne ciśnienie pod
którego wpływem zawarty w
magmie węgiel wykrystalizowa-ny
w postaci diamentów
PRZYBYSZ Z WNĘTRZA ZIEMI
W ten sposób ustalono że dia-ment
podobnie jak wiele innych
kamieni szlachetnych jest przy-byszem
z gorącego wnętrza zie-mi
Zawierające go skały wylew
ne podczas bardzo powolnych
odwiecznych ruchów skorupy
ziemskiej wydostają się na jej
powierzchnię wietrzeją i ulega-ją
rozpadowi przeobrażając się
Jest to najlepsza okazja
dla każdego zarówno
pod względem nadzwy-czajnej
trwałości jak
i jakości Trwałe te
skarpetki firmy Pen-man- s
są do nabycia w
rozmaitych gatunkach
i grubościach nadają-cych
si'e do każdego
rodzaju pracy
w gliny piaski i inne luźne ska-ły
Nieustanna praca potoków
rozmywa te skały i przenosi pro-dukty
ich rozpadu Zachodzi
przy tym pewna segregacja tych
produktów: części lżejsze jak
również rozpuszczalne w wodzie
unoszone są( dalej do większych
rzek do mórz wszystko zaś co
trwalsze i cięższe (diamenty zło-to
i inne ciężkie metale) skupia
się i układa w różnych zagłębie-niach
terenu tworząc tak zwane
złoża odkruchowe lub usypisko-we
NAZWY
Niezwykłe właściwości dia-mentu
od niepamiętnych czasów
przykuwały uwagę i dzięki nim
zajął diament zupełnie wyjątko-we
miejsce wśród naturalnych
ciał mineralnych Szczególnie u-derz- ały wyobraźnie znajdowane
niekiedy wielkie kamienie Uwa
żano je za cud za coś nadprzy-rodzonego
Nadawano im nazwy
stanowiące wyraz podziwu i za-chwytu
jak: "Gwiazda" "Jlorze
światła" "Góra światła"
"Szach" i tym podobne Bogata
wyobraźnia starożytnych Hindu-- i
sów widziała w niezwykłych wła-ściwościach
diamentu symbol
najwyższej doskonałości przyro-dy
Zdumieni bajeczną twardo-ścią
i długowiecznością diamen-tu
'oczarowani niezwykłym bla-skiem
Jego promieni poświęcali
go swoim bóstwom przypisywali
mu największe zalety i umieścili
na czele kamieni szlachetnych
W czasie uroczystości diamenty
stanowiły główną ozdobę icli u-bior- ów
i wspaniałych strojów
których blask według opowia-dań
współczesnych z trudem
nożemy sobie wyobrażać
wecnug mniemania Hindusów
nieczyste diamenty przynosiły
trąd" żółtaczkę i kalectwo dobre
naiomiast miały nadzvyczajne
zalety: odpędzały wrogów od-wracały
niebezpieczeństwo pio-runów
trucizn i sprowadzały po-myślność
Jeżeli nie liczyć rzadkicli wy-padków
pojawienia się diamen-tów
w starożytnej Grecji i Rzy-mie
do Europy dostał się on
dość późno Właściwie zaczął się
rozpowszechniać dopiero w koń-cu
średniowiecza (XIII w) a
zwłaszcza na początku Odrodze-nia
Diament zjawił się w Europie
otoczony już głośna sława i nim
bem fantastyki toteż od razu
stał się najbardziej' drogocenny
ze wszystkich kamieni szlachet-nych
Wielkie diamenty którym
nadawano pompatyczne nazwy
stały się pasją bogaczy i wład-ców
Jarzyły się one w koronach
królów upiększały przebogate
szaty zdobiły broń sławnych wo-dzów-
-
CARYCA PŁACI
Mnóstwo brylantów nagroma-dzono
w skarbcu carów rosyj-skich
Szczególnie wielkie upo- dobanie do diamentów panowało
za Katarzyny II Jeden z głów-nych
jej ulubieńców książę Po-tiomk- in ukazywał się na balach
w strojach wprost obsypanych
brylantami
Ulubionym zajęciem carycy
była gra w karty w której gra-jący
rozliczali się między sobą
garściami diamentów Carycy
zdawało się że gra taka przypo- mina "Bajki z Tysiąca i Jednej
Nocy"
Diament na równi ze zlotem
sta się symbolem bogactwa ale
ceniono go o wiele więcej niż
złoto Dlatego na wieść o dokry-ci- u nowych złóż tysiące ludzi po- rzucało miejsca rodzinne i uda-wało
się w dalekie kraje w po- szukiwaniu szczęścia
Szczególne nasilenie "gorączki
diamentowej" nastąpiło po' od-kryciu
złóż afrykańskich
WEifti mm:i
wyrobu
WZMOCNIONE HA PIĘCIE I W PALCACH
NYL0B
DZIŚ?
Obecnie znaczna część "komi-nów"
jest już wyeksploatowana
a wydobycie diamentów prowa-dzi
się z licznych usypiskowych
skal zarówno w Afryce PoludnJ
jak i w Gwinei Brytyjskiej w
Belgijskim Kongu Angoli i na
Złotym Wybrzeżu
Stopniowo całe wydobycie i
cały handel diamentami "skupił
się w rękach wielkich spółek
które w 1892 r założyły potęż-ny
"Syndykat Diamentowy" '
o-par- ty kapitałach angielskich
NO
SZYBKA ULGA
od ból!
REUMATYCZNYCH
ARTRETYCZNYCH
cierpisz
reumatjcznc artre-tjczn- o pragnlesi
AtDlnnil
Pasblkn rozmuzczn
chwili wanta Je- dnocześnie szjbko przłnoU
Zawsze żądaj
intay g y APMDUCToĄsM£R)p
Mliii
Zarcj znak fab
Wyrób
(BAYERA ZNAK FABIt)
'[ El ii
ca
E3
li
ii
m
0
m
El
m
®
"ta
S
UJ
tóral
W
A
na
Gdy pa bolo
ciy
ulgi
1 to sivb!ca 111 r (n
II
tle
niemal v yaz —
uluc
od bólu
a sa n imi
i
tm" f
I
#fr=ł
Specjalny przedstawiciel
NAZWISKO
ADRES
mit i"
wm
£1
SŁUCHAJCIE! inr?vFf et ticUA ł-- ! vyo i ju i guvnnvwiEi tł3 !!! SIUCHAJC1E1
Polski PrararrPRozmaltolcl fili
MIECZYSŁAWA M KORPANTEGO 3:H:lfyUi
nadaje codziennie od 1 do '2 po pol j&jfH
z wyjątkiem niedziel pU
ze staell WHLD — 1270 [i
Program d letnie stężany w caUJ prowlncj
uniario
Studio i biuro: 761 Filmore Avcv
Buffalo N'Y — Tel HUmboldt 4267
iflawi6 rr nj?xr?ej?K':a--r-'-ł
a'vjj
IliiilliiilllillliimiiiliiiilMilliiillliliHiilli-iiIitiillliliilfi- H HimmitmnttiiHiMinmitiHHlllliliill
III
mW
W KANADZIE MSI JASNĄ PRZYSZŁOŚĆ
Czy byłeś w Kanadzie przez wiele lat czy tez przybyłeś
niedawno dajesz ważny wkład w rozwój tego kraju
Siałeś Sie współpracownikiem rozrastania sie tego kra
ju a zatem będziesz miał swój udział w pięknej f
przyszłości Kanady
Bank Nowej S?kocji już od roku 1832 współdziała' w
dziale rozwoju Kanady Bank Nowej 'Szkocji mając
ponad 380 oddialów w Kanadzie i za granicą może
ci pomóc w twych problemach bankowych
Jeśli potrzebna ci jest szybka i uprzejma obsługa od-wić- dż
dyrektora najbliższego oddziału banku Nowej
Szkocji To którego należy poznać osobiście
Hic mu ci mu mm
Twój w dziale rozrostu Kanady
Mlllilllllllllllllllllllllllllllll
0 10 11
PRZEŚLIJCIE KUPON LUB ZATELEFONUJCIE!
(bez zobowiązań) (
Czy wiecie jak ozysEcać ubezpieczeiiie
szpitalne na przeciąg
GLEN
z
z
twMW 1 yIm]
i
v
i
u
GDY JESTEŚCIE CHORZY LUB ZRANIENI W WYPADKU
REITZEL
człowiek
partner
łłW"" "Moja Firma Mutual oj Omaha loyplaci Wam
w Gotówce jeśli Wy lub członek Waszej rodziny
przebywa w 'szpitalu powodu jakiejkolwiek
choroby hib- - zranienia w wypadku"
Choroba Wypadek - Leczenie Szpitalne Macierzyństwo
r i
z
ZASIŁKI W-RAZI- E CHOROBY' LUB WYPADKU— wynoszą $100
lub $200 lub $300 miesięcznie gotówką plalnci bezpośrednio do
Waszych' zależnie od wybranego planu odnośnie trwania
lub' wypadku bez względu na to czy rna mTejsccJcczenie
szpitalne czy też nie Zasiłki za jeden d-zie- ń niezdolności do
prac lub PRZEZ CALE ŻYCIE
W RAZIE LECZENIA SZPITALNEGO PRZEZ'500'DNI — Zasiłek
od $3 do $15 dziennie Gotówką bezpośrednio do Waszych'
zależnie od wybranego planu gdy Wy lub członkowie Waszej
rodziny leczą się W szpilalu z powodu choroby lub wypadku-Zasiłe- k 'a 500 zacłiodzi potrzeba za każdą chorobę
lub wypadek
Nie ma poirzeby należenia (lo żadnej zorganizowanej
Grupy
Żądajcie bezpłatnych informacji o
ubezpieczeniowych planach firmy Mutual of Omaha:
O Leczenie szpitalne zabiegi operacyjno macierzyństwo
odbywano w szpitalu
O Wypłacamy1 miesięcznie gotówką po opuszczeniu szpitala
Wszystkie płatne bezpośrednio do Waszych rąk
fftSlflrtttiiiii wmM n mwyjtmmii
M wszystkie czeki za
cnorouc mu wypaiii:
przesyłane są miej- - CodiiaHaJ Office scow(go bura Mulual
of Omaha okręgu fwaszego zamieszkania
Jeżeli" Wy 'zmieniacie miejsce zamieszkania
lub podróżujecie zasiłki są płatne biura
prowincjonalnego lub głównego ilifllŁ ©
liei
0
Inv!łai!on yi
BIELIZNA Ra u
1$
EH
REITZEL
AGENCJA
E3 B
choroby
rąk
dni' gdy
czeki
Prześlijcie
kupon za-telefonujcie
mnie
tak niczego zobo-wiązujecie
się a prawdopodo-bnie
dam Wam żądane informacje
w czasie dłuższym
minut
STOWARZYSZENIE 'WZAJEMNEJ POMOCY CZAS CHOROBY
„ Z LUB WYPADKU
GŁÓWNEBIURO NA KANADĘ — TORONTO
Wypłacą zasiłki kwocie" ponad 51750000 tygodniowo
Toronto1 zgłaszajcie 'się"do:
MR GE REITZEL
BLOOK
Tel WA 2-31- 75
LUB TEŻ WYŚLIJCIE PONIŻSZY KUPON: wmimirmm
"POLONIA"
MUTUAL OMAHA i Ptosrc odnotować 4 Jakich informacji łądacle:
university I" CHOROBA I 'WYPADEK ' LECZENIE jSZPITAlNE
SICKHESS ACCIDENT HOSPITALIZATION
TORONTO - i ZABIEGI OPERACYJNE
SURGERY
MO-M- A
rąk
RÓWNIEŻ" I ODZIEŻ
Krawcy SŁYNNE OD R 1868
J KRUŻEL 2783 Dundas 7493 WSll-- 4 lyiK!f'@L32 y 'L mmZ£isra!fvvzjj&rz: WHWMHMMMH ms&iękimmmmiimm
_ TEL
ŁKffiwWrTTtM
Gi
-
'ml
lub
do
osobiście
Cyniąc do nie
ja
nie niż 20
NA
w
W
20 ST W
OF
sso ave a □
l- - AHD
OHT D
lj
RO
LU
4
7
£2
?
m
m
%
m
m
11