Zwilazkowiec Alliancer, March 04, 1975

              ''Aft ±}rAr&~-'&£ s--
NR1I ZWIĄZKOWIEC" MAftZEC -- (Mireh) wtorek 4 - 1975 STR 5
Tadeusz Morski Prawdziwo
Od sierpnia 1942 r groźba
rozciągnięcia okupacji na
całą Francję stawała się coraz
bardziej realna
— 3 września dowiedzia-łem
się od Maksa — pisze
Bertrand — że nastąpi ona
niezwłocznie jeżeli alianci
zajmą Afrykę północną Po-nadto
Maks upewnił mnie że
w pobliżu Dijon zgrupowano
dwie dywizje niemieckie go-towe
natychmiast ruszyć do-liną
Rodanu w kierunku Mar-sylii
Podobne przygotowania
poczyniono na trasie połu-dniowo-zachod- niej
oraz południo-wo-
wschodniej (Włosi)
Po powrocie do Kadyksu
przekazałem te informacje do
Londynu z prośba o podjęcie
przygotowań na ewentual-ność
przymusowej ewakuacji
naszej placówki i o ewakuo-- v
wanie jej personelu — a przy-najmniej
tvlko Polaków — do
Wielkiej Brytanii
Wkrótce otrzymano odpo-wiedź
która sugerowała by
wszyscy udali się do Algieru
i później nawiązali kontakt z
Londynem Jako inny wariant
proponowano ewakuację per-sonelu
drogą morską przez
jeden z trzech ustalonych
wcześniej punktów po ukoń-czeniu
zaś tej akcji — ewa-kuowanie
Bertranda i jego
"iWI
żony Mary specjalnym samo-lotem
Ustalono hasło: „Zbio-ry
są dobre" — które miało
zapowiadać bliskie wylądowa-nie
sojuszników bez żadnych
wskazówek co do ustalonego
miejsca
W Kadyksie opracowano
do najdrobniejszych szczegó-łów
plan ewakuacji Do sekre-tu
dopuszczono wyłącznie
Luca zachowano natomia?t
absolutna tajemnicę wobec
wszystkich innych
Od 31 października do 4 li-stopada
— pisze dalej Ber-trand
— przebywałem wraz z
Lucern i Lenoirem na Lazu-rowym
Wybrzeżu gdzie kon-sultowałem
z członkami tam-tejszej
siatki możliwości ewa-kuowania
placówki Kadjks
Podczas mojej nieobecno-ści
odebrano szjfrogram
Zbiory są debre" ale nikt
nie umiał go odcztać gdyż
nadano go moim osobistym
kedęm Nadawcy zapytywali
jednocześnie czy informacje
w sprawie d wizji w pobliżu
Dijon potwierdziły sie a tak-że
o to ile czasu potrzebowa-liby
Niemcy żeby rozciągnąć
okupację na cała Francję Za-proponowałem
że pojadę nie-zwłocznie
do Paryża aby wy-sondować
opinie Maksa lecz
odpowiedziano mi z miejsca
toino
w
Kanadyjski Państwowy Urząd Filmowy dzięki
któremu Kanada znana jest na całym świecie
rozsyła za granicę filmy w różnych językach
Inwentarz Państwowego Urzędu Filmowego zawiera
filmy produkowane w ramach stałej produkcji
na tematy etniczno-kulturow- e Przygotowane dla
szkół powszechnych i średnich materiały szkolne
z dziedziny historii często mówig o wielokulturowym
charakterze Kanady
W ten sposób Państwowy Urząd Filmowy bierze
udział w programie wielokulturowości poprzez
produkcję nowych filmów tłumaczenia z języka
angielskiego i francuskiego lub też przygotowywanie
wersji w różnych językach oraz przez propagandę
i rozpowszechnianie
PRACE BADAWCZE
Charakter programu wielokulturowości
Państwowego Urzędu Filmowego jest rezultatem
prac badawczych prowadzonych przez Wydział
Usług Bibliotecznych (Library Services Division)
w celu oceny zainteresowania filmami w jęzukach
innych niż angielski i francuski Celem badań
było zdobycie informacjPlakie grupy etniczno-kulturow- e
były zainteresowane filmami w ich
języku ojczystym i jakiego typu filmy byłyby
Hon John Muńro
Minister Responsibla
for Multiculturalism
że „zbiory są bardzo dobre i
nie czas już na podróże" Nie
podano jednak żadnych bliż-szych
szczegółów co do miej-sca
i czasu lądowania alian-tów
Podczas gdy rozgrywały
się wszystkie te wydarzenia
w Kadyksie stwierdzono że
w okolicy pojawiły się samo-chody
niemieckiego nasłuchu
goniometrycznego śledzono
pilnie ich ruchy w czym po-mocne
były informacje otrzy-mywane
z prefektury w Ni-m- es
Dla ostrożności Kadyks
przeszedł na nadawanie in-formacji
w powietrze" co
oznaczało że nie nawiązywał
bezpośredniej łączności lecz
dru?a strona udzieliła odpo-wiedzi
na innej długości fali
i w innym czasie
6 listopada niemiecka eki-pa
goniometryczna pojawiła
sie w bezpośrednim sąsiedz-twie
Kadyksu Personel pla-cówki
przystąpił niezwłocznie
do wykonania planu alarmo-wego:
ukryto nadajnik za-mknięto
szczelnie wszystkie
drzwi i okna ludzie pozostali
wewnątrz z zachowaniem ab-solutnej
ciszy Z niewytłuma-czalnych
przyczyn ekipa go-niometryczna
przetrząsnęła
okoliczne farmy lecz całko-wicie
zignorowała sam zamek
£ u-- -- w-4 o- - v w
ćhargś
du
i !#
IW
vnryi£VTj'c W
(4) broń
Jednakże w wyniku tego
wydarzenia bezpośredni zwie-rzchnicy
Bertranda z Vichy
polecili niezwłocznie ewakuo-wać
Kadyks i przenieść jego
personel w pobliże wybrzeża
(między Niceą a Cannes) 8
listopada rano radio Londyn
podało że alianci wylądowa-li
w Afryce północnej Dzie-wiątego
rano Kadyks całko-wicie
ewakuowano usunięto
też wszystkie materiały i tyl-ko
nadajnik pozostał w swym
schowku
gdzie zapewne — jak stwier-dza
Bertrand — znajduje się
jeszcze do dziś
kipa D odjechała do Afry-ki
północnej już dawniej
gdy tylko pojawiły się
pierwsze alarmujące oznaki
obecna wiec ewakuacja obję-ła
ekipę Z oraz samego Ber-tranda
z żoną i najtajniejszy-mi
dokumentami 12 listopa-da
rankiem Niemcy zajęli
Kadyks lecz w tym czasie
ekipa Z zgodnie z ustalonym
uprzednio planem wędrowała
już w mniej niebezpieczne
okolice a Bertrand i Mary
ukryli materiały w całkowi-cie
pewnym miejscu
Członkowie ekipy Z zain-stalowali
się początkowo w
grupach w Cannes Antibes i
Nicei lecz kiedy pojawiły się
ELOKULTUROWOSC
JEST STAŁĄ POLITYKĄ
RZĄDU"
Państwowy Urząd Filmowy (National Film
Board) bierze udział programie
wielokulturowoścŁ
kulturowych
i
przygotował
badawczego
dla
Mamy że filmy
wartości nie rozrywkowe ale
oświatowe i
warunków wypożyczania filmów przez
prywatne należy się do
najbliższego
lub
wysłać poniższy kupon:
UftonJormMunra '
Multiculturallsmet
12410 JW& n Iii
traKSSSW!?!
Enigma"
niewykrywalnym
—
etniczno-kulturowyc- h
Kanadyjczyków
informafywne
Ulica
pożądany w
lub francuskim
Nazwisko :
:
Telefon Numer (
informacje _
angielskim
Prowincja :
poćżtdteegCK -
:
oddziały wszyscy ze-brali
się w Cannes gdzie
Mary (w czterech różnych
wcieleniach) wynajęła cztery
mieszkania Trzeba było te-raz
pomyśleć o ewakuowaniu
ekipy Z poza terytorium
francuskie — do Afryki
północnej bądź też do Wiel-kiej
Brytanii i to droga mor-ską
lub Hiszpanie
— Było to tym pilniejsze
— pisze Bertrand — że człon-kowie
ekipy a przede wszyst-kim
sam Luc dali się
porwać przyjemnościom cał-kowitej
swobody obficie do-zowanym
dzięki funduszom
które otrzymali od rekonsty-tuowanej
w Londynie służby
polskiego wywiadu
Wszystko to musiało oczy-wiście
prędzej czy później
wzbudzić czujność policji w
Cannes interwencja
mogła spowodować pożałowa-nia
i godne konsekwencje
Podjęto próbę wydostania
się drogą morska z pomocą
Brytyjczyków Próba nie dała
rezultatu gdyż wybrzeże zbyt
gęsto Włosi Nie
się również
przejścia do Szwajcarii Trze-ba
więc zdecydować się
na forsowanie Pirenejów
Pierwszy przerzut odbył
sie 14 stycznia 1943 r ostat-ni
4 lutego Towarzyszyły im
najrozmaitsze
„konwój" aresztowali
francuscy żandarmi jeszcze
zanim osiągnął granicę i trze-ba
było się do interwen-cji
na najwyższym
najbardziej pożądane Wielu członków licznych
grup było objętych tym brobtemem
PROGRAMY
W rezultacie tych' badań Państwowy Urząd
Filmowy jest obecnie w trakcie produkcji nowych
filmów materiałów o różnych formatach przekazu
na tematy historii kultury i stylu życio grup
w Kanadzie
Ponadto Państwowy Urząd Filmowy
1500 kopii ponad 100 różnych tytułów
wybranych jako rezultat programu
Filmy te w 18 różnych językach dostępne są obecnie
bezpłatnie
nadzieję te będą miały
tylko
również
W celu otrzymania informacji na temat
osoby zwrócić
biura Państwo-wego
Urządu Filmowego
Ministra
t
ł
i__r
kodu -- —i—
włoskie
bądź
przez
szybko
obsadzili po-wiodła
było
perypetie Pier-wszy
uciec
szczeblu
▼ Uiiui
Film Board
Multiculturalism
Program
PO Box 6100
Montreal
Ouefaec
H3C 3H5
Proszę o zaznaczenie języka
w którym chcecie otrzymać
Na wypadek gdyby materiał w tym
języku nie był dostępny prosimy o
podanie w jakim języku byłby bardziej
Nvmer
strefy )
której
próba
aby zatrzymani odzyskali wol-ność
Kolejna próba podjęta
w marcu skończyła się aresz-towaniem
oficerów przez
Niemców i wywiezieniem ich
do Rzeszy Nawiasem mówiąc
Luc i jego zastępca zwrócili
na siebie szczególną uwagę w
barach Perpignan a ponadto
pertraktowali na własną rękę
z hiszpańskim „przemytni-kiem"
który zapewne po pro-stu
ich zdradził
którym udało sie
przejść góry internowali
Hiszpanie „Wykupili" ich
później Anglicy i przetrans-portowali
drogą lotniczą do
Londynu Była to prawdziwa
gratka dla Intelligence Ser-vic- e
— jedyni w swoim ro-dzaju
specjaliści odtwórcy
maszyny Enigma"
Po wyzwoleniu wszyscy się
odnaleźli z wyjaktiem dwóch-Lenoir- a
który zginął w obo-zie
Sachsenhausen - Oranien-bur- g
podczas bombardowania
Berlina przez aliantów oraz
Fonka który zmarł w tmże
obozie Pozostali dotarli do
armii polskiej w Londynie
Tymczasem jednak woina
jeszcze sie nie skończyła Po
niezliczonych perypetiach
związanych z działalnością
wywiadowczą na terytorium
okupowanej Francji Ber-trand
znalazł sie w Londynie
skąd pod koniec września
1944 r powrócił wraz z żoną
do Paryża
— Powierzono mi — pisze
— odbudowanie mojej starej
placówki i to jak najszybciej
Podjąłem starania by odzy-skać
tych którzy pozostali z
ekipy D (Hiszpanów) i ekipy Z
(Polaków) oraz personel fran-cuski
z Londynu i Algieru
zebrałem moje tajne archi-wa
(maszyny „Enigma" i do-kumenty)
rozsiane po róż-nych
schowkach i nie wykry-te
przez Niemców podczas
okupacji To była moja baza
wyjściowa Od 1 stycznia 1945
reku „źródło Z" funkcjono-wało
na nowo
— Mimo razejmu we Fran-cji
mimo trudności które
później wystąpiły mimo are-sztowan- ai
tych „którzy wie-dzieli"
wśród nich mnie sa-mego
— pisze Bertrand w za-kończeniu
swych wspomnień
Niemcy nigdy nie dowiedzieli
się o odkryciu przez nas ta
Władze lotnicze w drodze wy- -
jatko we j zgodziły się na prze-dłużenie
terminu zgłoszeń na
wyjazd do Polski charterem
Polskich Linii Lotniczych LOT
odlatującym z Toronto 31 mar-ca
br Przepisowy termin zgła-szania
udziału kończy się 60 dni
przed odlotem
Organizatorzy tej wycieczki:
WYCIECZKOWY
Związku
Bloor West
Toronto On W6P 1A7 Tl4 5J1-444- 4 531-482- 6
jemniczej „Enigmy" i rozszy-frowanie
depesz nadawanjch
za jej pomocą przez Wehr
macht trwało do końca woj-ny
Wyniki uzyskane dzięki te-mu
stanowiły prawdziwa „taj-ną
broń" w reku dowództwa
wojskowego Broń te na szczę-ście
w późniejszym okresie w
pełni wykorzystano
Amerykański potomek Sobieskiego?
Dokończenie ze str 2
menty zachowane w archi-wach
Pentagonu potwierdzają
prawdziwość danych zawar-tych
w autobiografii Przygód
z lat 1855—1870 będących
udziałem naszego rodaka
starczyłoby na wyoeIp%nie
kilku pasjonujących i
filmów Bo gdzież go nie nosi-ło!
Służył w Waszyngtonie
brał udział w woinie domo
w ej po stronie Północy i woi
nie meksykańskiej wchodził
w skład armii Jeffersona
sie pod rozkazami
gen Johnstona brał udział w
ekspedvcii do Utah i bił sie
z Anaczami Bvł świadkiem
wielu wydarzeń historvcz-nvc- h
m in elekcji Lincolna
Znał osobiście prezydenta
Juareza i meksykanach bo
hatprów Esccbedo i Diaza Od
prostego żołnierza dosłużył
sie stopnia pułkownika ude
korowany za męstwo
szymi odznaczeniami bojowy-- CPno
mi
Utrudzony wojnami osie-dli- ił
sie w stanie Minnesota
gdzie ożenił sie Miał dwoie
dzieci: córkę Mary (Marysień-kę)
i syna Johna (Jana) Pro- -
jnpscoofosooncGossuooeooioosAoooesoesfceooisonososeco WWllIHUH
podróży turystyki
CZARTERY
GANIAGA
KaesccceeeecoGooosooocoeeooosoooeeoscoososoec
Przedłużony termin
Komitet ZPwK
1638 St W
High Travel Centrę
1590 St W
Syrena Ltd 1084
Oueen St W
konmunikują wobec
się można 25
Jak informowaliśmy
chyba najbardziej atrakcyjna
HIGH
TRAVEL
Bloor
533-841- 7
W książce Bertranda bra-kuje
ogólnego bilansu
grupy polskich kryp-tolcgó- w
wiadomo jednak że
informacje pochodzące
Z1' a uzyskane dzięki
odtworzonej przez Polaków
maszynie „Enigma" —
zarówno Wielkiej Brytanii
jak Stanom Zjednoczomm i
ZSRR
króla
znajdował
LINII
wadził rozleffla działalność
polityczna wchodził w skład
władz stanowych
Po przedwczesnej
svna w przekonaniu
że na nim wygasa nrosta li-nia
królewskiego — za-czął
snisvw?ć oamietnik i no-świec- ił
sie d7iałalności społe-cznej
Stany
z prelekcjami do-św'pcon- mi
zwalczaniu alko-holizmu
Równocześnie szp-r7- vł
o OWyż-ni- e
rozdartei 1r7v zabory
i nrzez Ponad 100 lnt walczą-ce- i
o odzyskanie
bvtu The Ufe Sten"
uzupełniaia d? referaty pió-ra
Johna pt
„BzeczDosnolita i
Skrót historii Polski" Wy-płaszał
ie również w Anglii
Był dobrvm móca nomilar-nv- m
i chętnie p'-icban- nn o
f7vm świadC7a bardzo wyso
kie honoraria jakie mu pla
Orvgin'1nv Muł książki
brzmi: Tbp T ifp Rtorv and
Personal RpminKfpncP1 of
col John Sobieski" linapl
dependent King 111
Poland) written bv himself"
™ i
Biuro i
DO POLSKI I Z POLSKI
NA ROK 1975
NOWE CENNIKI JUŻ SĄ
Od $34000 do $48000
Tanie podróże na FLORYDĘ BAHAMA MEKSYK WYSPY
POŁUDNIA — Sprowadzanie na stałe i na wizyty
CO LTD
811 Queen St W Toronto 3 Ont M6J IGI
O Tel 364-557- 4 $
Wycieczkowy
Bloor
Park
Bloor
Travel —
iż tego
zgłaszać do lutego
jest to
I
1A7
ze
rodu
i"
niermdlee-łee- o
(a
nf
wycieczka charterowa do Polski
w bieżącym roku Uczestnicy
tego lotu bowiem będą mogli
w Polsce 86 dni a
przelotu jest najniższy wyno-si
bowiem tylko $340
Zgłoszenia przyjmują wymie-nione
wyżej które udzie-lają
również wszelkich dodatko
wych informacji
- WYTNIJ I ZACHOWAJ WYTNIJ I ZACHOWAJ Wycieczki do Polski
na rok 1975
Przeloty charterów (ABC Charrers ) samolotami
AIR CANADA ®
POLSKICH LOTNICZYCH LOT CQf
TORONTO - WARSZAWA - TORONTO _ c
Bezpośrednio najtaniej 66 bagażu
B Lfcili Utnlcu Odtoł Pwrił Cut trwania tfort3rl
1t Air LCOaTnada O31S mmaa]rzec 2255 cczzeerrwwiieecc 8516 ddnnii 13349050000
S LOT 07 maj 28 21 dni 39500 i Air Canada 20 maj 18 czerwiec 29 dni 39500
5 28 maj 02 lipiec 35 dni 39500
6 Air Canada 30 maj 13 sierpień 75 dni 41000
7 Air Canada 17 czerwiec 30 lipiec 43 dni 42500
8 LOT 25 czerwiec 30 sierpień 68 dni 48000
Air Canada 01 lipiec 06 sierpień 36 dni 48000
10 LOT 02 Upiec 23 lipiec 21 dni 47000
11 Air Canada 11 lipiec 23 sierpień 43 dni 47000
12 Air Canada 18 lipiec 17 sierpień 30 dni 47000
13 LOT 23 lipiec 20 sierpień 28 dni 47000
14 Air Canada 29 lipiec 20 sierpień 22 dni 47000
15 Air Canada 09 sierpień SO sierpień 21 dni 45000
16 20 sierpień 17 wrzesień 28 dni 39500
17 Air Canada 29 sierpień 20 wrzesień 22 dni 39500
18 17 wrzesień 10 paźdz 23 dni 39500
19 LOT 10 paidz 24 paźdz 14 dni 35000
— ABC — Advance Charters podlegają zatwierdzeniu przez Ministerstwo Trar
portu Kanadzie
— Rezerwacji należy dokonać natychmiast ale nie później Jak 70 dni przed odlotem
— Dzieci w latach 2-1- 2 płacą o $2500 mniej od ceny dla dorosłych
— Dzieci do lat na kolanach rodziców cena przelotu $5000 bez uprawnienia do bagażu
— Obowiązkowi ubezpieczenia zwrotu kosztów biletu podlegają wszyscy uczestnicy wycie-czek
od lat wzwyż Powyższe ubezpieczenie zwraca koszt tylko w razie
choroby lub wypadku uniemożliwiających podróż
WYCIECZKI Z POLSKI:
I wyeltezka: odlot z Warszawy 7 maja odlot i Kanady SO slarpnla (4 mlatlaee) 1975
Zglćmnli NAJPAZNICJ de 15 tnirei
II wyclaczka: z Warszawy 22 czarwca odlot z Kanady 21 slarpnla (2 miesiąca) 1975
ZgłOłztnla NAJPMN1EJ d 30 kwlłnli
DALSZYCH INFORMACJI UDZIELA I REZERWACJE PRZYJMUJEt
KOMITET
Polaków
w Kanadzie
1638 Sł
książek
naiwyż--
PARK
CENTRĘ'
1590 Sł W
Toronto Onł
M6P
Teł: 533-823- 5
533-949- 6 533-949- 7
dzia-łalności
„źródeł
służy-ły
śmierci
swego
Przemierzał Zje-dnoczone
ipd7p dalekiej
Scbiekipoo
Polaka"
John
pozostać koszt
biura
Ibs
maj
LOT
LOT
LOT
Booklng
biletu
odlot
SYRENA TRAVEL
LIMITED
1684 Oueen Sł W
Toronto Onł Canada
M6R 1B3
Telex #06-2202- 9
Tel (416) 535-943- 4
WrTRU I ZACKCfóU - - tOTHB I ZACHOWAJ
—
w
2
2
n