Zwilazkowiec Alliancer, January 28, 1975

              ~ffi f'i''$Ąti '&%i!i- - W
NR 8 "ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (January) wtorek 28 — 1973 STR5
Henryk Tycner Zachodni Związek Odwetu (7)
w eszcźe za mało działałem'
czwartowej wizycie ges-tapowskich
Po funkcjonariu-szy
w gabinecie lekarskim dra
Witaszka — nie ulegało już
najmniejszej wątpliwości że hi-tlerowcy
zaczynają zaciskać
krąg podejrzeń wokół kierowni-czej
grupy organizacji Tego je-szcze
dnia 24 kwietnia 1942
roku za pośrednictwem łączni-czek
dr Witaszek umówił się na
rozmowę z jednym ze swoich
najbliższych' towarzyszy — Ma-rianem
Spychała Szczegółowo
omówili powstałą sytuację roz-ważali
dane o posunięciach ge-stapo
o szansach uchronienia
organizacji przed jej rozgromie-niem
Dr Witaszek powziął de-cyzję
o natychmiastowym o
strzeżeniu wszystkich członków
organizacji i zachowaniu naj-wyższej
ostrożności w dalszym
działaniu To było jego obowiąz-kiem
który spełnił
W czwartek 24 i w piątek 25
iwietnia łączniczka Czesława
Milian w pokoju biurowym nie-micekie- go
p r z e ds iębiorstw a
transportowego przy Małych
Garbarach 9 niezwykle skrupu-latnie
przetrząsnęła swoje biu- -
ro oglądając po kilka rdzy
każdy papierek przy czym
wrzuciła do pieca swój kalenda-rzyk
kieszonkowy Zachowanie
to stało się w pełni zrozumiałe
w kilka dni później gdy gesta-po
aresztowało Czesławę Mi-lian
Następnego dnia w piątek
gdy dr Witaszek wyjeżdżał do
pracy prosił żonę by przynio-sła
mu do gabinetu na ul Wro-cławskiej
tampony opatrunko-we
Pożegnał czulej niż zazwy-czaj
piątkę swych pociech i ru-szył
rowerem na ranne wizyty
do licznych chorych
Na ul Wrocławskiej w pobli-żu
kamienicy oznaczonej nr 5
jiż od wczesnego rana kręciło
sę w pobliskich bramach i na
chodniku czterech lub pięciu
jiężczyzn Opodal stało bardzo
Hugo auto w których trzech
(udzi w milczeniu paliło papie-rosy
starannie obserwując ru-chliwą
zawsze ulicę W jednej
'z bocznych wąskich uliczek sta-ł- y
dwa dalsze samochody' Oko-- o
godziny 1130 'do domu przy
ul Wrocławskiej 5 weszła z siat-ką
na zakupy w ręku żona dra
vitaszka W chwilę później z
juta stojącego na ul Wrocław-(kie- j
wysiadł jeden z mężczyzn
niskiego wzrostu krępy
łysawy szatyn bez
Itłody dwosmzeudł Zdao cbhrawmilyę tdezgwoonił
na IV piętrze
otworzyła mu pani Wita-szkow- a
W progu zobaczyła
!7łowieka w brązowym garnitu-rze
Na zapytanie czy jest dr
Witaszek usłyszał odpowiedź
że jeszcze nie przybył
' _ Wobec tego przyjdę póź-niej
— rzucił i szybko zbiegł po
schodach Po kwadransie znów
pytał o doktora Poranny ob-jazd
chorych (a zapewne i o-strzeg- anie
zainteresowanych o
niebezpieczeństwie) trwał jed-nak
tego dnia dość długo Gdy
człowiek ten ponownie za-dzwonił
do drzwi dra Witaszka
nadal jeszcze nie było Nie wia-domo
czy panujący w tych go-dzinach
duży ruch na ulicy zde-zorientował
gestapo wskich
szpiegów i nie dostrzegli wcho-dzącego
z rowerem dra Witasz-ka
czy też chodziło o to by ze-brało
się więcej ludzi w pocze-kalni
a wśród nich także ewen-tualni
konspiratorzy — w każ-dym
razie dzwonek zadźwięczał
dopiero po przyjściu dra Wi-taszka
Gdy otwarto drzwi w
progu stał ten sam łysawy mło-dy
człowiek a za nim czterech
cywilów którzy prawe ręce
trzymali w kieszeniach skórza-nych
płaszczy Nikt nie mógł
mieć wątpliwości że ściskali
ońi kolby pistoletów Jeden z
gestapowców stanął przy
drzwiach mieszkania dwóch
wtargnęło do gabinetu dra Wi-taszka
a pozostali zaczęli legi-tymować
chorych którzy sie-dzieli
w poczekalni Wszystkich
nowo przychodzących wpuszcza-no
lecz nikt już nie mógł wyjść
z mieszkania
W gabinecie dra Witaszka gestapowcy przeprowadzi-li
bardzo szczegółową rew-izję
Zabrali wszystkie medyka-menty
i wszelkie naczynia fiol-ki
ampułki Spakowali _
takie
całą kartotekę chorych Według
powojennej wypowiedzi kilku
świadków w gabinecie nie zna-leźli
gestapowcy żadnych ob-ciążających
materiałów Nato-miast
w pokoju właścicieli mie-szkania
— państwa Wizów zna-leziono
walizkę z rzeczami Ta-deusza
Wizy który przygoto-wywał
się jako łącznik organi-zacji
do wyjazdu do Generalnej
Guberni W walizce' tej znala-zło
gestapo w skrytkach ważne
materiały obciążające --Wśród
nich także szyfrowane raporty
organizacji i materiały propa-gandowe
{
pierwszych gestapowcy
wyprowadzili około godziny
1330 dra Witaszka Romana
Kamerdułę (drugi łącznik orga-nizacji
miał przy sobie komplet
dokumentów które umożliwiały
mu wyjazd do Generalnej Gu-berni)
i Tadeusza Wizę Cała
trójka mężczyzn zachowywała
się spokojnie Lekko pobladły
całkowicie jednak opanowany
lekarz wychodząc z mieszkania
państwa Wizów pożegnał żonę
skinieniem głowy i smutnym u-śmiec- hem
W pół godziny później w es-korcie
gestapowców wyprowa-dzono
dwie kobiety — żonę dra
Witaszka — Halinę i dr Grab-ską
Po przewiezieniu areszto-wanych
do Domu żołninerza
gdzie mieściła się poznańska
centrala gestapo ustawiono
mężczyzn na drugim piętrze w
korytarzu twarzami do ściany i
z podniesionymi rękami Obu
kobietom natomiast zezwolono
usiąść na ławce co umożliwiało
im chociaż częściowe uzgodnie-nie
zeznań
Po dość długim oczekiwaniu
(w tym czasie gestapowcy prze-prowadzili
w mieszkaniach nie-których
zaaresztowanych rewi-zje)
rozpoczęło się śledztwo Ko-lejno
wprowadzano ich do po-koi
na drugim piętrze Już pier-wsze
przesłuchania mężczyzn łą-czyły
się z bestialskim biciem i
maltretowaniem Uniknęł tesu
kobiety których zeznania po-czątkowo
mniej interesowały
gestapowców Niemniej zadawa-no
im pytania bardzo liczne i
djobiazgowe a odpowiedzi po-tem
skrupulatnie sprawdzano
Rewizja przeprowadzona w do-mu
Witaszków zawiodła oczeki-wania
gestapowców nie dała bo-wiem
żadnych wyników jeśli
nie liczyć dwóch pudełek cygar
i dwóch butelek wina które
prowadzący śledztwo potrakto-wali'
jako swoistą rekompensa-- t
za ponoszone „trudy"
Późno wieczorem po wielo-krotnych
przesłuchaniach od-wieziono
obie kobiety do osła-wionej
katowni gestapo — For-tu
VII Zamknięto je tam w cełi
nr 64 Natomiast mężczyzn spro-wadzono
do cel w piwnicach
Domu żołnierza Po krótkiej
przerwie w której gestapowcy
uczcili swoje sukcesy w kanty-nie
rozpoczęło się piekło nocne-go
śledztwa
Na drugi dzień po rannych przesłuchaniach przewie-ziono
niektórych mężczyzn do
Fortu VII gdzie załoga esesma-nów
otrzymała rozkaz dalszego
maltretowania aresztowanych
W gmachu 'gestapo zatrzymano
kilku — w przekonaniu prowa-dzących
śledztwo — najważniej-szych
członków organizacji Dla
tej grupy uwięzionych męczeń-stwo
przesłuchiwań trwało da
lej Wśród nich był także dr Wi
Wielokulttirowość
jest stałą polityką Rządu
Kanadyjska Biblioteka Narodowa
jest częścią składową
polityki wielokulturowości
Wielojęzyczne usługi biblioteczne najnowszymi usługami
udostępnionymi wszystkim środowiskom etniczno kulturowym Kanady
Bibliotekę Narodową wkład polityki
wielokulturowości Rządu kanadyjskiego
WYTYCZNE
Celem tych bibliotecznych usług jest wyszukiwanie
nabywanie katalogowanie i udostępnianie poprzez
sieć bibliotek w Kanadzie materiałów
bibliotecznych w językach innych niż angielski
i francuski Zgromadzone książki będą obejmowały
takie dziedziny jak beletrystyka biografie podróże
opieka nad dzieckiem gotowanie ogrodnictwo i folklor
Najważniejszą pozycją będą książki dla dzieci jako
te które pomagają w zachowaniu ojczystego języka
i zachęcaniu do jego nauki
PROGRAM
Rozprowadzanie książek będzie zadaniem prowincjo-nalnych
i regionalnych ośrodków zbiorczych Książki
będą wysyłane do ośrodków zbiorczych w paczkach
po 50 sztuk a ośrodki te będą rozprowadzały i obracały 11 Hon John Munro
Minister Reśpbnsibte-fo- r
Mufticultiifafism
taszek W pierwszych dniach a-resztow- ania
próbował wysko-czyć
z drugiego piętra Domu
żołnierza Gestapowcy udarem-nili
mu to w ostatniej chwilo
W drugim tygodniu widziano
przez chwilę dra Witaszka jak
wyprowadzano go z piwnic bo-mu
żołnierza skutego ciężkimi
kajdanami na drugie piętro
Po dwukrotnym jeszcze do-wożeniu
żony dra Witaszka z
Fortu VII do Domu żołnierza
na przesłuchania gestapo zwol-niło
ją w dniu 8 maja 1942 r
Radość pięciorga maleńkich
dzieci które pozostały pod o-pie- ką
staruszki matki lekarza
była ogromna Tym bardziej że
w czasie dokonywanej rewizji
w mieszkaniu gestapowcy bez
cienia litości oświadczyli że ta-tuś
i mamusia już nigdy do do-mu
nie wrócą
Tymczasem w miarę toczące-go
się śledztwa gestapo w Po-znaniu
szalało Kto tylko miał
jakikolwiek kontakt z kimś z
„witaszkowców" tego natych-miast
aresztowano W tej wiel-kiej
fali aresztowań razem z ge-stapowcami
uczestniczył młody
lekko łysawy szatyn Mówił on
poprawnie polskim językiem
Nikt go nie znał ale za to on
świetnie orientował się w ca-łym
schemacie organizacji We-dług
trudno sprawdzalnych
wersji był to podobno Volks
deutsch z Łodzi konfident tam-tejszego
gestapo który jako
prowokator wkradł się do ko-mórki
przerzutowej na granicy
między tzw Warthegau a Gene-ralną
Gubernią Inna wersja
głosiła że był to Volksdeutsch
L'honJohn
Ministfe
tJu Multiculturalismo
&mcammnmm& v%
iks m nwiiiifmneunti i &
ma mm rowreatat w mr sr --- r- -
t-- r _ a _ _ jiw r - ii i i
programu
sfi
albo konfident gestapo w War-szawie
który tkwił w jednej z
komórek centrali Związku Od-wetu
Gdy rozpoznało go pol-skie
podziemie warszawskie ge-stapo
aby uchronić szpicla
przed wyrokiem śmierci wyda-nym
przez polski sąd podziem-ny
przerzuciło go wpierw do
Łodzi a następnie do Poznania
W każdym razie jego dokładne
orientowanie się w sprawach
Związku Odwetu wskazywało na
to że musiał się on dość długo
zajmować tą organizacją
W końcu kwietnia i na po-czątku
maja 1942' roku przed
gmach gestapo w Poznaniu czę-sto
zajeżdżały służbowe wozy z
aresztokanymi
z dra ekonomii Guntrama
Rolbickiego łączniczkę Czesła-wę
Milian kelnerów Hieroni-ma
Szepkego i Mariana Schle-gl- a
laborantów Lucjana Nowic-kiego
Zenona Plucińskiego far-maceutów
Czesława Wachowia-ka
i Henryka Nickla kierowcę
Józefa Kunerta laborantkę So-nię
Górzna i jej narzeczonego
Henryka Rakowskiego Marię
Gauss Mimi Cegłowską Pawła
Bronikowskiego Jarogniewa i
Mieczysława Guckich Teodora
Konarskiego Tadeusza Janow-skiego
Henryka Kuleszę Fran-ciszka
Stefaniaka Władysławę
Kwintkiewicz Jerzego Przystan-kowskieg- o
Floriana Przygo-dzińskieg- o
elektrotechnika Ma-riana
Spychałę inż Czesława
Karolczaka
Kurier tejNoorrgbaenckiziacji(ps— Ed
Liedke Edek) wpadł w ręce ge-stapo
7 maja r na dwor
Chcąc
swoimi temat
ip
Imię i
cu Głównym w Ponaniu gdy
powracał z podróży kontaktowej
do Generalnej Guberni Dzięki
dużej przytomności umysłu bły-skawicznie
pozbył się najbar-dziej
części
swojego bagażu i koresponden-cji
Wprawdzie była ona w czę-ści
ale gestapo
wtedy znało szyfr To
minn uratowało przed wsypą
Związek Odwetu na Pomorzu
bo Norbecki wiózł korespon-dencję
także do Torunia W
momencie jego aresztowania ge-stapo
po rozpracowaniu Związ-ku
Odwetu w Łodzi Radomiu
Katowicach i Ostrowie dobrze
już wiedziało z ma do czy-nienia
W mieszkaniu Norbcc-kieg- o
przy ul Pocztowej 21 zna-leziono
dostatecznie dużo ma-teriałów
które zdekonspirowa-ł- y
go do końca Mimo to Nor-becki
cały swój
pobyt w Generalnej Guberni
tłumaczył załat-wienia
spraw Nie
zdradził nikogo choć wiedział
że żadne tłumaczenie nie bę-dzie
wiarygodne dla gestapo
Mimo potwornych tortur za-dawanych
w czasie trwających
wiele dni — posta-wa
tych ludzi była wprost nie-zwykła
Nie tylko po bohater-sku
walczyli o życie swoje i
swoich współtowarzyszy lecz
się z godnością i
dumą W trzecim tygodniu
śledztwa gestapo ustaliło niezbi-cie
że dr Witaszek był kierow-nikiem
organizacji W cza-sie
go pewnego
dnia do gesta
są
przez jako jej do
wszystkich
Wyprowadzano
trzytygodniowy
zbiorami książek na terenie prowincji lub określonego
regionu zależnie od potrzeb
Książki zostaną puszczone w obieg na początku 1 975 r
w dziesięciu różnych językach: chińskim fińskim
hiszpańskim holenderskim niemieckim polskim
portugalskim szwedzkim ukraińskim i włoskim
W razie potrzeby każdego roku dodawany będzie
jeden język
Ludzie którzy wprowadzili te usługi biblioteczne
ciekawi są poznać na jakie książki jest największe
zapotrzebowanie poszczególnych grup etniczno
kulturowych Informacje dotyczące tego
będą podstawowym czynnikiem w udoskonalaniu usług
otrzymać dalsze informacje lub podzielić
się propozycjami na rozwijania
pisz do:
Munro
charge"
nich
1942
Adres
nazwisko
kompromitującej
zaszyfrowana
już
kim
koniecznością
prywatnych
przesłuchań
zachowywali
tym
wprowadzono
przesłuchującego
zagadnienia
RfuItWngual
Blbilosenrice
National Ltbrdry
Ottawa Ontario
KIA OWI
Mie}tcouxść Kod pocztowy
Telefon: Nr obszaru telefonicznego (Area Codę)
powca W sąsiednim pokoju
stał kelner Marian Schlegel
który czekał na swoją kolej
Przez uchylone drzwi widział on
dra Witaszka Twarz lekarza by-ła
obrzękła i zsiniała W wielu
miejscach skórę miał przeciętą
od razów Brakowało mu kilku
zębów Dr Witaszek na wiele
pytań zadawanych przez gesta-powca
po prostu nie odpowia-dał
Widać było że jest zde-terminowany
Postawa lekarza
doprowadziła gestapowca do
wściekłości Przyskakując gwał-townie
do Witaszka wywrzesz-czał- :
— Czy chociaż żałujesz że
popełniłeś taką zbrodnię prze
Dramatyczny pościg ża zbiegłym porywaczem
Donald Wayne Cline 22 któ-ry
1 października ub r zbiegł
z wiezienia w Millhaven w
Wookwor(h w którym odsiady-wał
karę 4M roku za rabunek
7 bronią w ręku wdarł się do
domu farmera Donna Fielda w
pobliżu Thamesford koło Lon-don
i zabarykadował się w nim
gdy przybyła w ślad za nim śle-dząca
go policja otoczyła budy-nek
i wezwała go do poddania
się Oświadczył on iż wymor-duje
znajdujące się w nim dzie-ci
Field: Roberta 12 Donnie
11 Kima 7 i David 4 jeżeli
nie otrzyma $10000 okupu i sa-mochodu
którym bezpiecznie
będzie mógł odjechać nie ści-gany
przez policję Posiadał on
przy sobie 2 karabiny i rewol-wer
z dużym zapasem amunicji_
Gdy na miejsce przybyły licz-ne
wozy policyjne rozpoczęto z
bandytą pertraktacje przez te
lefon W międzyczasie wywią-zała
się sporadyczna strzelani-na
ponieważ terrorysta nie
chciał dopuścić nikogo w pobli-że
domu Nikt szczęśliwie nie
odniósł w jej wyniku obraże-nia
Wobec zdeterminowanej po-stawy
terrorysty i stale pona-wianej
przez niego groźby wy-mordowania
zakładników posta-nowiono
w obawie o ich życie
spełnić jego życzenia Dostar-czono
mu żądany okup i dano
do dyspozycji wóz policyjny
bez odznak nie zezwalając ojcu
zatrzymanych przez niego dzie-ci
który w międzyczasie przy-był
na miejsce z pracy na wej
ittcrc3&snss3s& S38T
n W :: ]Ki£LHl?łX''ł%K'S4'9r ijiin&tAćy:ń&wymma3mmw?i%wtammałsłiawait3BaS&mKGLMtWiii&&Ms'8t-'i -§Mmmm$mmmmm łj-- j CiZw&mz : r? t tw-T- fłi j-- fmmi fmisssw! Mfu Mr a~K? aRi5diEJ&mjaS£ffiijH3£fefi&r
!?-Ł3r3?5- # Pi:MKSra£5sl? w??w''I
rar-łtntfłuł-TT- rT im "njhi1 mbr
W?Ł8BSSa7 WmJSSBW- -
rsammntimpmmimiwrm?a imśmmm ł: 2afŁfeWsr-AtaiajMiraIfSir2KK- Syift XK!3EErłiBW
ciwko Niemcom i Rzeszy?
Lekarz spokojnie mu odpo-wiedział:
— Tak żałuję że za to co
robicie z Polakami jeszcze za
mało 'działałem przeciwko wam
świst i uderzenie bykowca
oraz niezrozumiały już potem
wrzask gestapowca zakończjły
w tym momencie przesłucha-nie
W chwilę później zawleczo-no
dra Witaszka z powrotem do
piwnicy Był tak smaltretowa-n- y
że gdy po paru dniach
go do Fortu VII więź-niowie
wnosili leżącego na ko-cu
lekarza do samochodu w sta-nie
krańcowego wyczerpania i
prawie nieprzytomnego
ście do domu obawiając się iż
bandyta może go
Cline zabierając ze
sobą jako zakładnika
Roberta którego następnie
uwolnił po 33 godzinach v re-jonie
London nie czyniąc mu
żadnej krzywdy
bandyta zagrozi!
zabiciem chłopca w przypadku
stwierdzenia że jest przez poli-cej- ę
ścigany pogoń za nim pro-wadzona
była bardzo dyskret-nie
Oczywiście wszystkie po-sterunki
policyjne zostały po-wiadomione
o ucieczce bandyty
Stwierdzono iż początkowo bo-cznymi
drogami skierował się
on w rejon Toronto następnie
zaś wyjechał na autostradę nr
401 W czasie przejazdu przez
Toronto oddał on kilka strza-łów
w rejonie ulicy Yonge do
napotkanego wozu policyjnego
na szczęście niecelnych Ostat-nio
widziano go w okoicy
Guelph i Burlington kolo Queen
Elizabeth Linę Ustalono także
iż wraz z nim znajduje się w sa-mochodzie
jego Gail
Guest oraz przyjaciel Harry
Yeo który prowadzi wóz Mu-siał
on ich oboje zabrać gdzieś
po drodze
Ponieważ zachodziła obawa
iż być może zbiegowie będą u-siłow- ali
zbiec drogą powietrzną
za granicę na wszystkich lotni-skach
przede wszystkim w Mai-to- n
wzmożono czujność
W rezultacie bandytę wytro-piono
i ujęto w London Pod-dał
się bez oporu i -- został aresZ'
towany
?{- -? !rm
--?y rf rW
%W&Wtm%-- '
:
2 A
i - ~!
Dlaczego
nie'_ -- - rt Diaczeeo nie szerzyć
mitni AV t'fyAlr#it'in
i świecić Drzvkładem
1 wtim7
a 7aetnnńw sie chwile
'if o nas —
? a puicui puinoi vŁtsu
i --m możemy aoKonac
wspólnymi siłami
(H Po bliższe informacje
%S proszę pisać:
Father John
hM'i C Van Damme SCJ
- a rjiM niMiłM 'U r1riesrs ot me aocreai
Heart
Ontario
N0L 1E0
gR3!3!3SS33!3®SC?&KSKSKK?S525!5!Ki?®®KRSEKRgg
Wysyłamy wszelkie zagranicę Waszych krew-nych
przyjaciół l znajomych zamieszkałych w rodiłfi
nych krajach
Zamówienia przyjmuje:
HILARYS PHARMACY
mamaa
wy-wożono
zastrzelić
odjechał
12-letnic--
fo
Ponieważ
kochanka
pomyśl
Delaware
lekarstwa
344 Bathurst Street TORONTO
Tel: 368-105- 9
ravammxamxkxminmimmm
WARSZTAT NAPRAWY SAMOCHODÓW
Howard Park Auto Gollision
60 Howard Park Ave — Telefon 532-446- 5
GIENEK LEJA właściciel
Prosi o poparcie Polonii
Warsztat specjalizują tlę w naprawie 1 wałowaniu samo-chodów
— naprawy wynikłe z wypadków "Colllslon"
rrrmrp™rnnr""w"MHnmłflutm
DNIA 2-- go LUTEGO
wystąpi w Toronto
ZNAKOMITY ZESPÓŁ TANECZNY AWEL
Piosenki śpiewać będą:
TERESA ROMANOWSKA
JAN LEWANDOWSKI
ORKIESTRA TELEWIZJI KITCHENER
WALTERA OSTANKA
Wirtuoz na perkusji B-le- tnl VlCTOR PFEJFER
STAN NAURATIL - WIBRAFON
koncert zaprasza
H S AUDlTOklUM TORONTO
DUNDAS and BLOOR
2-g- o lutego godz 3 pbł i 8 wiec
Bilety nabycia w SOLARSKI PHARMACY
Rbncesvafles AVe — Teieion &3tWH8Z
7-- 9
do
Ich
Ył-- S
wy
Na
po
do
149
B9-- S
7i
i :
!
:
:
:
: