Zwilazkowiec Alliancer, March 28, 1975

              STR 10
czo:
k
yyyczyenAsoiyzAm''a'm'''i'i't'o''n'
Parafia Św Trójcy Polskiego
Narodowego Katolickiego Kościoła
w Hamilton Ont
wesołych świyr wiflkwocsycu
:(-- v Ducliou icitSUw i Wyznaucom 1'o'skiecir)
( m di i'in K'iUldku'tio Kościoła v Kahadzie
wyschscw vit yw k wocntch
życzą całej Pulonii
S STAWIARSKI
The New Tiara Dance Band
Pierwszorzędna Orkiestra na wszystkie okazje
bankiety wesela zabawy i inne okazje
Tel 544-065- 0 — Hamilton Ont
''ssssssssssssssssssssss:':'':'':''- -
SERDECZNE ZYCZEN1 1 WESOŁEGO ALLELUJA
vs:j-tnn- n sv ona KI en tom i całe] Polonu
Bielec Fuels €ł Service
FUEL OIL — FURNACES — SERVICE
TREE 24 HOUR SERVICE
Oliwa — Piece — 24-godzin-na
obsługa
163 Stewartdale Ave - Hamilton Ont
Tel 549-031- 8 VVVVWVV'VVVVV'1
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy
BEACH ROAD WIEAT MARKET
TMl KWIATKOWSKI właściciel
Polski sklep r7enic70 - spożywczy
sinnj z w j roba świetnej polskiej kiełbasy
117 Beach Rd — Hamilton Ont
Tel 544-911- 1
VVAVVVVVVVAVVVVVVVV'y
SERDECZNE ŻYCZENIA
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
zasyła
J&M BODY SHOP
J AIARKOWSKY właściciel
Kompletna obsługa w naprawie
karoserii samochodowych
1051 Cannon St East - Tel 549-106- 0 Hamilton Ontario WVVVVVA%VVV' I
RADOSNYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy
Załatwia wszystkie transakcje bankowości
Gage & Barton St E Branch
Tel 526-235- 2 W'VVVV'V'V'V''''V
WESOŁYCH ŚWIAT WIELKANOCNYCH
życzy
Artysta malarz Zbigniew Derus zaprasza Polonię
do zwiedzenia galerii malowanych przez niego
obrazów Wielki wybór ram obrazowych i innych
przyborów dla artystów malarzy
618 Mohawk Rd W Hamilton Ont
Tel 389-802- 2 '''VVVVVVVVVVVV'V'-V- -
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
ZlICZU
M SZEWCZYK właścicielka
Jedyna polska kwiaciarnia w Hamilton
Kuat na 'każda okazję i potrzebę
Dwudziestoletnia praklka gwarantuje sprawną
zadowalającą klienta obsługę
139 Ottawa St Ń — Hamilton Ont
Tel 547-328- 2 VVVVVV'VVVVVVV
WESOŁYCH ŚWIAT WIELKANOCNYCH
życzy
Hamilton Cer Opholslerers
EDMUND RYPIŃSKI
Automobile Interiors
Auto Tops — Seat Coers — Truck Seats
685 King Street East — Hamilton Ont
Cali Eddy or Barry at 527-153- 0 VVVVVV'VV'VVV'VVV'V
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
życzy
Senrice Co Hamilton Ltd
MARIAN ADUCKIEWICZ
Zenith — Admirał
1558 King St E — Hamilton Ont tel 549-463- 5
Miii'lii'11 4 it "iiiigfe iiiiH'? liHiMig i iw "
i rT"r ti tu im cfe iiinf
Ks Henryk Pieprzycki
PIERWSZA POLSKA PARAFIA KANADZI
Trudności w posłudze religij-nej
dla ludności polskiej osiad
łej w rejonie Renfrew moqły
bć rozwiązane tlko przez u-tuoree- nie
własnego duszpaster-stwa
polskiego Rozumiał tę po-treeb- ę
arcj biskup Ottawy ks
Jozef Tomasz Duhamel i w 1875
r posiał do Brudenell dwóch
polskich księży Aleksandra
Michnowskiego i Józefa Franci-S7k- a
Ksauerego Spechta Ks
Speeht pochodził z Poznańskie
o i pracował w kancelarii Ar-- c
biskupa w Ottawie posiadał
więc 7apewne wssokie kwalifi-kacje
Arc biskup zrezygnował
7 jego pomocy dla dobra pol-skich
osadników
Ks Speeht zabrał się do bu-dów)
kaplicy w centrum pol-skiego
osiedla 6 mil na zachód
od Brudenell Początek zapowia-dał
sic dobrze gdz gospodarz
Jakub Narloth podarował pod
kościół i cmentaiz 50 akrów
gruntu Skromna kaplica pow-stała
jeszcze w tym samym 1875
i oku i ks Speeht zaczął polskie
dus7pasterstwo Dlatego też rok
1875 uważa się za datę arygo-wani- a
pierwszej polskiej parafii
w Kanad7ic Tę datę podaje lii-st- or
czno - stat) styczny rocznik
La Canada Ecclesiastiąue" na-tomiast
dokument arc biskupa
JT Duhamela z datą 3 lutego
1876 r podaje:
„Dnia 30 ostatniego mie-siąca
stycznia poświeciliśmy
dom jako tymczasową kapli-cę
dla Polaków w Hagarty
Ludność również zbudowała
dom dla ks Józefa Spechta
polskiego księdza który z ni-mi
zamieszka od początku
marca i od tego czasu będzie
ich proboszczem Kaplica zo-stała
poświęcona pod patro-natem
św Stanisława Kost-ki"
Pod tym wezwaniem parafia
pozostała aż do pożaru pośeioła
w 1936 r Ks Speeht nie pobył
jednak długo w Hagarty Już bo-wiem
w 1876 r zastąpi go ks
Tomasz Korbutowicz o którym
wiadomo że urodził się na Lit-wie
a święcenia kapłańskie o-trzy- mał
w Rzymie Być może iż
przjbył do Kanady z zachęty
OH Kajsiewicza ze Zgromadze-nia
OO Zmartwychwstańców
W parafii św Stanisława pra-cował
ks Korbutowicz przez
cztery lata dokładnie do 19
marca 1880 r Z zapisków wia-domo
że poprawił kaplicę zało-żył
cmentarz i ulepszył pleba-nię
Nie czuł sie jednak w niej
bezpieczny i w obawie przed
wilkami i niedźwiedziami zamie-szkał
u gospodarza Warunki u
trzymania księdza w Kanadzie
były od początku inne aniżeli w
Polsce Ksiądz nic miał benefi-cjum
ani stałego uposażenia
Zył z ofiar parafian Gospodar-stwa
na dorobku same biedo-wał- y
stąd ofiary były b skrom-ne
Ks Korbutowicz sporządził
wykazy z których widać że o-pła- tę
na księd7a w wysokości
2 dolary rocznie płaciło tylko
24 rodzin Wielu parafian nie
miało za co opłacać posług reli-gijnych
takich jak chrzty ślu-by
i pogrzeby Zapewne ta sy-tuacja
finansowa parafii była
powodem opuszczenia jej przez
ks Korbutowicza Ks Biskup
Duhamel który przejmował klu-cze
od kościoła od ks Korbuto
Iffi
„ZWIĄZKOWIEC" MARZEC (Mareh) płatek 28 — 1975 NR 2425
W
wicza dla jego usprawiedliwie-nia
napisał- - „Parafianie nie do
cenili swego księdza"
Nie można jednak parafian
posądzać o obojętność dla koś-cioła
Istotnym powodem takie
go stanu rzeczy bł raczej brak
orgpnizacji życia parafialnego
Ludzie żyli na swoich farmach
jak na odludnych wyspach Po
trzeba było wysiłku aby z nich
stworzyć wspólnotę parafialną
Ten wniosek znajduje po-twierdzenie
w pracy duszpaster-skiej
następcy ks Korbutowi-cza
to jest ks Władysława
Dembskiego który pracował w
Wilnie przez 12 lat od paździer-nika
1880 do 21 lutego 1892
Wiadomo o nim tylko że u-rod- ził
się w Wilnie w mieście
Matki Boskiej Ostrobramskiej i
przez cześć dla tego miasta na
zwał polską osadę w Hagarty
Township — WILNO Nazwa
była początkowo umowna spo
tyka się ją tylko w księgach pa-rafialnych
i dopiero 7 czasem
stała się urzędową Jemu więc
osiedle kaszubskie zawdzięcza
nazwę Wilno
W drugim roku jego pobytu
w Wilnie zaszły ważne zmiany
w organizacji Kościoła w Kana-dzie
W interesującym nas okre-sie
historii Kanady przeważała
emigracja z Irlandii i z konty-nentu
Europy Była to ludność
przeważnie katolicka i to spo
wodowało iż w prowincji Onta-rio
dotychczas
katolicy stali się najliczniejszą
bo liczącą 42% grupą wyznanio-wą
Ten wzrost ludności katoli-ckiej
wpłynął na utworzenie
Wikariatu Apostolskiego Pon-tia- c
(1882) z siedzibą w Pem-brok- e
W roku 1898 Wikariat
Pontiac przemieniony został na
regularną diecezję Pembrokc
Pierwszym biskupem Wikariatu
który powstał z części trzech
diecezji- - Ottawa Trois Riviers
i St Boniface został ks Narcise
Zephirin Lorrain gorliwy pas-terz
i wielki przyjaciel Polaków
Ks biskup Lorrain w czasie
swojej pierwszej wizytacji w
Wilnie dał parafii organizację
której zawdzięczać będzie swój
lozwój i swoje osiągnięcia
Utworzono Radę Parafialną wy-braną
na ogólnym zebraniu
Oprócz przewodniczącego Rady
i sekretarza był skarbnik para-fialny
i dwóch kolektorów do
zbierania daniny na kościół u-stalo- nej
według stanu zamożno-ści
gospodarzy Bp Lorrain u-sta- lił
na początek budżet para-fialny
550 doi który w razie
potrzeby mógł być powiększony
Pierwszych radnych Parafial-nych
wybrano podczas wizyta-cji
biskupiej Byli to: Adam
Princ Jan Burchart i Michał
Janta Ponieważ stan kościoła i
plebanii był nadal opłakany bi-skup
nakazał ogrzewanie kapli-cy
ogrodzenie kościoła i pleba-nii
przed dzikimi zwiętami i
i wykonanie studni dla potrzeb
plebanii Zastrzegł że Parafia
może podejmować nowe inwe-stycje
dopiero gdy jego zarzą-dzenia
będą wykonane Dalszym
postępem było zaprowadzenie
przez ks Dembskiego ksiąg pa-rafialnych
chrztów ślubów i
zgonów Ponadto ksiądz pro-boszcz
prowadził główną księgę
kasową która jest dziś ważnym
dokumentem historycznym po-nieważ
zawiera protokoły wizy- -
ra'iiiHiiHiiiini[niPMiiiiiitiii!iiiii liławiiiHiłiiiiiiiriłWiiiiihiiiiJiauBniiiiir
MOC SERDECZNYCH ŻYCZEŃ NA WIELKANOC
swoim Klientom Przyjaciołom i całej Polonii
ZASYŁA
ORKIESTRA GALAXY
Wspaniała Orkiestra Młodego Zespołu
pod kierownictwem pp R Dudzińskiego
i R Kuziora
do wynajęcia na wszelkie okazje- -
38 Barnesdale Ave S - Hamilton Ont-T- el
549-283- 7
iiiiiiiipiiiii}iro
anglikańskiej
tacji biskupich i pozwala śle-dzić
rozwój materialny Parafii
Podczas następnej wizytacji
bp Lorrain stwierdził Poboż
nejsc tego ludu budowała nas
Patrzliśmy z podziwem na po-rządek
jaki panował wokół ko-ścioła
ma plebanii Z przyjem
nością wyrażamy za to uznanie
Messire le Cure L Dembski"
Mimo tego publicznego uzna-nia
nie wszystko układało się
dobrze w Parafii Powstały nie-snaski
między Proboszczem a
częścią Parafian Powodem te-go
było zbyt energiczne a na-wet
despotyczne postępowanie
ks Dembskiego Dowiadujemy
się o tych trudnościach z wizy-tacji
przeprowadzonej w 1885 r
Biskup jak prawdziwy ojciec bo-leje
nad tym tym więcej że
wg jego opinii Parafia św Sta
nisława jest „najpotężniejszą w
całym wikanacie" Po wizytacji
trudności na czas przycichły
W czasie wizytacji w roku
1888 wyłoniły się nowe proble-my
Kaplica okazała się już za
mała dla rozrastającej sic szyb
ko Parafii Biskup zachęcił do
jej powiększenia i sam rozpo-czął
listę subskrypcji na budo-wę
kościoła Podczas tej wizy-tacji
przyszła delegacja z Bar-ry
Bay z prośbą o pozwolenip
--zbudowania kaplicy na Syberii
dla 30 rodzin tam zamieszka-łych
Biskup wysłuchał życzli-wie
ich postulatów ale narazie
dał pierwszeństwo rozbudowie
kościoła w Wilnie
Dla podniesienia prestiżu Ra
dy Parafialnej w czasie wizyta-cji
dokonano nowych wyborów
Do rady weszło nowych dwóch
poborców — Leon Etmański i
Albert Lechowicz Wnastępmm
1889 r na budowę kościoła 180
rodzin złożyło 84618 doi Orga-nizacja
życia parafialnego da
wała widoczne wyniki Sub-skrypcja
tiwała przez następne
dwa lata i w tym czasie przystą-piono
do budowy głównej naw
kościoła Dotychczasowa kapli-ca
miała pozostać jako piesbite-nu- m
8 lipca bp Lorrain jechał z
Brudenell do Wilna i tak opi-sał
swoje wrażenia: „Nie potra-fimy
wyrazie naszej radości gdy
zbliżając się do Hagarty ujrze-liśmy
wśród zieleni lasów bły-szczącą
złotem świeżej wiedzi
wieżyczkę budującego się koś-cioła
Bóg łaskawie pobłogosła-wił
nasze wysiłki i biedna Mi-sja
Polska w Hagarty będzie
miała godną świątynię aby w
niej wielbić Boga i Jemu wier-nie
służyć" Radości biskupa
Lorraina dopełniło to że w cza-sie
wizytacji udzielił sakramen-tu
bierzmowania 99 dzieciom i
podczas pontyfikalnej Mszy św
przystąpiło do Komunii prze-szło
500 osób Mimo wydatków
związanych z budową w kasie
kościelnej było 500 doi
Jest smutnym epilogiem tak
wielkich osiągnięć ks Demb-skiego
że 21 lutego 1892 roku
nie dokończywszy dzieła po 12
latach pracy opuścił Parafię w
Wilnie i udał się do Brazylii
Domyślać się tylko można że
powodem jego wyjazdu były te
same trudności które przed la-ty
się ujawniły
Budowa kościoła udokumen-towana
w księgach rachunko-wych
daje ciekawy wgląd w ży-cie
polskiej osady W rolniczej
osadzie wyrobiły się już zawo-dy
które dawały osadzie pewną
samowystarczalność Jest przv
drodze do kościoła sklep żelaz-ny
Adama Princa który zaopa-truje
kościół w gwoździe i wszel-kie
żelazne artykuły Są cieśle
stolarze i kowale i murarze
którzy znają dobrze swój fach
budując kościół o beczkowym
sklepieniu wspartym na kolum
nach Deski sprowadza się z Ki-lalo- e
cegłę z Renfrew blachę
miedzianą z Montrealu Nie ma
jeszcze wśród polskich osadni-ków
budowniczego któryby za-projektował
budowę i miał nad
nią nadzór
Budowę kościoła prowadził
budowniczy z Renfrew
iiwiiiliiiiiiiiiitiiittlMSiiiaiyMiiiiffltBlalifl
Moc serdecznych życzeń
z okazji Świąt Wielkanocy składają całej Polonii
JOHN L JASKULA BA
JOSEPH T KOSTYK BA
678 Mułu St E Hamilton Ont Tel 547-050- 4
m
Ł ? I
-
w
T2VS
z
lii feS' Źj
l''l
PL CAN LEGION 315
Prezes — A
B Prezes — P
I — J
II — F MAJDA
— M KUTA
Skarbnik — W
Sgt at Arms — K
— Ks J CAPIGA
' JJź~
I Tel Biuro
I 15 KING ST W
TS9"
życzy
E
TRAVEL BUREAU
związane
z i
Paczki PEKAO
w jeżyku
177 James St N ONT
Tel 527-317- 3 i 527-358- 1
C 643-140- 7
ffmimim
Życzenia Hamilton
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
Polish Branch 315
ZARZĄD
CZERECHOWICZ
FEDEROWICZ
Wiceprezes PAPROCKI
Wiceprezes
Sekretarz
WYGODA
MICHNIEWSKI
Kapelan
miMMMMMMMMM3ISMMMSmMRWWVWMiWWJ
Wesołego Alleluja
528-670- 3
fi3Kamam3&M
R0YAL LEGION
Yeterans
życzy
(OjDaosraojSuflooyosMMna
WESOŁYCH
Carl BALON CTC
Kierownfk
HAMILTON
Załatwiamy formalności
podróżą miejscowa zagraniczną
Tłumaczenia dokumentów
Załatwiamy polskim
HAMILTON
BALON-WINON- A gmgBTOBSffloraarasflao
594 Barton St E at Birch
St
LEGION PAŃ PLACÓWKI 315
Prezeska PIPA
Wiceprezeska WALA
Wiceprezeska WARELIS
Skarbnik ŚL1FIERSKA
Sekret Prot ŁUKASZUK
Korespondentka HADER
Chorąży CZEŚN1Ń
Członek Zarządu RUCIŃSKA
A--i
— --
T-T"
— B
I — H
II — A
— M
— J—
A
— J
— H
a tć
Dom 662-401- 8 6
HAMILTON ONT gi
ŚWIAT WIELKANOCNYCH ŻYCZY £3
Zygmunt W BORYS
Kierownk
SID0RKIEWIC7-BAL0- N
GENERAL INSURANCE
Wszelkiego rodzaju ubezpieczenia:
auta budynki sklepy meble
wypadki życie itd
Służymy Polonii od 1919 roku
Fachowy personel — Solidna obsługa
175 Jamesr St N„ HAMILTON ONT
Tel 527-358- 1
Z W BORYS MISSISSAUGA 822-414- 7
mMMmMMMMmMmiMMMMmMMMMMMS'MMMMrj{mm
Wesołego Alleluia żvczv b
t_x T w
IG Wallace Funeral Home
Grzeczna i rzetelna obsługa w smutku i potrzebie
Obsługujemy w kilku językach
151 OTTAWA ST NORTH - HAMILTON Ont - TEL 544-114- 7
kF&??sriF!rfKriFzr(F?rf(Z3?F&F!
EąppmMMMaimg
Wesołego Alleluja życzy
Wszelkie naprawy elektryczne instalacja nowych przewodów
12 MARRIOTT PLACE HAMILTON ONT L9C 2N6 389-874- 0
&ś&MM&MM&
CANADIAN
1309 King
Przyjemnych Świąt Wielkanocnych
Wesołego Alleluja życzy
Funeral Senrice
Hamilton
Hamilton
Izlzizz&z&z&ttz&zas&ZGZstt&zaz&zasGzaz&zftttZG- - yWMWVV?SvWW$WyV TyVVVCVSfVW'VVWVVwVVVfVV'
Lid
Tel 544-575- 5
Tel 549-241- 7
SSjSćfjsS
1
-
E
U
in
I
v--
i ui }ih mii n lwi iwi im iui n mi im im mi im iui im im im im iuł jm jjl iwl Jm JUl JUL Jll jui jul j jl iJL iuljjl j i
i
E
i
¥¥
6I
Bi
&
&
fi1
(3?
c? '' ?
CC? I3?
Gl
i% (5? at
a?
(51
(ST
1'fO
(ST
(ST
%
(ST
(ST
iSL #