000096a |
Previous | 4 of 14 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
SalwH
llgpg--'-—- - ---- :r """r":
_ „gn _L ll7l:- - JlJZS
fj§flff!f ''' - i &
f f
' ' 1
1Li' „o i "ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEŃ (APRIL) 15 - 1956 s NR 1S
1
jij
M
V
t
M
) h
%
i
i
lifiP ' ' ' "
U ł-
-
i rs
"t:
W f
fK
4
mm if:iwvŁfi
Teł LE 1-2-
491 "Związkowiec" Teł LE 1=2492
Printed for Etery Sunday by:
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie Wydawany przez Dyrekcję Prasową
Redaktor Franciszek Głogowski
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie f350
Półroczna 5200
Kwartalna fl-W- J
W Stanach Zjednoczonych i innych krajach $450
Pojedynczy numer 101
"ZWIĄZKOWIEC"
1475 Oueen Street West — Toronto Ontario
Authorised as Second Class Mail Post Ojjice Department Ottawa
Redakcja Rękopisów nie zwraca
Bankructwo Sowieckiego Systemu
Niesłychany w ostrości stawianych zarzutów i zjadliwości tonu atak
podjęty na 20-sty- m kongresie rosyjskiej partii komunistycznej przez
nikogo innego jak generalnego sekretarza partii na dzieło i osobę
zmarłego przed niespełna trzema laty dyktatora ZSRR odsłonił światu
głębokie rysy na pozornie gładkiej i niewzruszonej fasadzie systemu
sowieckiego Nie ma większego znaczenia czy pasja z jaką przemawiał
Chruszczew na tajnym posiedzeniu kongresu była prawdziwa czy sztucz-na
Nieważny jest fakt nieopublikowania — na razie — pełnego tekstu
przemówienia Chruszczewa Nawet fakt że Chruszczew został zmuszony
do nagłej zmiany frontu przez wcześniejsze o parę dni wystąpienie
Jlikojana traci na znaczeniu wobec odsłonięcia szatańskiego oblicza
Stalina wobec otwartego napiętnowania błędów i zbrodni otoczonego
za życia bałwochwalczą czcią krwawego tyrana Co prawda mit Stalina
uległ szybkiej deprecjacji zaraz po jego śmierci Rządząca klika nie
odważyła się dotychczas na tak gruntowną rozprawę z kultem ubóstwia-nego
geniuszu Nigdy przedtem nie ośmielili się dygnitarze partyjni
wyprzeć spuścizny Stalina z tak cyniczną hipokryzją
Podniesienie świętokradczej dłoni na bałwana przed którym tyle
lat wybijali pokłony odrzucenie legendy na' której przecież sami wy-rośli
nie może być wytłumaczone jako normalna zmiana linii politycz-nej
przez nową ekipę Po pierwsze ekipa nie jest bynajmniej nowa
lecz składa się z pupilów i ślepych wykonawców woli Stalina Po drugie
obrazoburstwa tego rodzaju nie uprawia się dla sportu musi ono wy-nikać
z bardzo głębokich powodów sięgających korzeniami do samych
podstaw ustroju czerwonej dyktatury Nic dziwnego że zdania specja-listów
od spraw sowieckich są podzielone że komentatorzy na Zachodzie
różnią się bardzo w ocenie wypadków które rozgrywają się obecnie na
scenie sowieckiej i w przewidywaniach długofalowych konsekwencji
zerwania z tradycją nieomylności Stalina
Wśród publicystów i znawców zagadnień sowieckich którzy zabrali
głos na temat antystalinowskiego kursu w Rosji Sowieckiej dałoby się
z grubsza wyróżnić dwie szkoły myślenia Autorzy' należący do pierw-szej
zwracają uwagę na korzyści' które przywódcy sowieccy spodzie-wają
się odnieść zodwrotu od stalinizmu zwłaszcza na zewnątrz Auto-rzy
ci sądzą że "zliberalizowana" Rosja stanie się bardziej atrakcyjna
w neutralnych krajach !Azji i Afryki ik również na Zachodzie Nie
chodzi przy tym o rzeczywistą liberalizację systemu dyktatury partyj-nej
lecz o odbicie rzeczywistości sowieckiej w krzywym zwierciadle
opinii publicznej wolnego świata Szkoła ta zakłada że zmiany zacho-dzące
obecnie w Rosji są wyrazem ssvobodnej decyzji góry partyjnej
i służą umocnieniu jej pozycji W myśl tego poglądu walka z głęboko
zakorzenionym mitem Stalina jest dowodem siły przywódców sowiec-kich
którzy całkowicie panują nad sytuacją
Autorzy skłaniający się do drugiej szkoły sądzą że wręcz prze-ciwnie
obrzucanie błotem pamięci Stalina przez zwolenników jeg0
metod rządzenia jest świadectwem niewidocznej presji szerokich mas
społeczeństwa sowieckiego Zwracają oni uwagę na tarcia w łonie grupy
rządzącej na jej izolację na ogólne zmęczenie systemem totalitarnym
niepopularność komunizmu wśród robotników chłopów młodzieży we
flocie zdarcie się machiny rządowej Krótko mówiąc druga szkoła jest
przekonana że grono rządzące zagrożone w swojej egzystencji przez
narastającą z dołu rewoltę mas znalazło kozła ofiarnego w osobie
nieżyjącego dyktatora którego można obciążyć winą za bezmiar krzywd
ludu sowieckiego z rąk reżymu '
Najdalej w tym kierunku posunął się zbiegły przed dwoma laty
b oficer wywiadu sowieckiego Mikołaj Chochłow Wywody Chochłowa
są na tyle interesujące że warto streścić ich myśli przewodnie Cho-chłow
jest jak najbardziej stanowczy w podkreślaniu kompletnego
bankructwa systemu sowieckiego Z niezachwianą pewnością w słusz-ność
własnej analizy twierdzi on że rewolucja przeciwko rządom ko-munistycznym
już się zaczęła Nie ma ona oczywiście formy zbrojnego
powstania lecz raczej przejawia się we wzroście cichego oporu który
powoduje rodzaj paraliżu machiny rządowej i rozkład systemu państwo-wego
Powodem tej milczącej opozycji ujarzmionych ludów Związku
Sowieckiego jest bankructwo całego systemu dyktatury wszystko jedno
czy jednostkowej czy kolektywnej Jest to naturalnie równoznaczne
z bankructwem systemu komunistycznego jako takiego i z utratą atrak-cyjności
ideologii komunistycznej Czynniki materialne podsycają zda-niem
Chochłowa ogólne niezadowolenie ale nie są jego pierworodną
przyczyną Źródłem duchowego buntu mas stawia kropkę nad "i"
Chochłow jest przyrodzona każdemu człowiekowi tęsknota za wolnością
Jeżeli gdzie można bez zastrzeżeń zaakceptować zdanie rosyjskiego anty-komunis- ty
to wówczas gdy zbywa on pogardliwym wzruszeniem ramion
rozpowszechniony na Zachodzie przesąd jakoby ludzie urodzeni w nie
woli i wychowani w ustroju totalitarnym nie znali pojęcia i ceny
wolności
Trudno się oprzeć wrażeniu że 'ocena człowieka który "wybrał
wolność" jest zabarwiona subiektywizmem uchodźcy politycznego Z
drugiej strony żadna erudjeja nie zastąpi bezpośredniej znajomości
duszy ludu rosyjskiego oraz intuicji człowieka dla którego Rosja jest
treścią życia a nie obiektem studiów
Nie rozporządzamy wystarczającą ilością danych by móc rozstrzy-gnąć
czyja interpietacja nowej linii partyjnej jest słuszna Pomimo
diametralnej różnicy punktów wyjścia nie jest wykluczone że elementy
prawdy tkwią w obu ujęciach Punktem węzłowym jest tu pytanie czy
podjęta przez miarodajni eh przywódców partii kampania antystalinow-sk- a
jest oznaką ich siły czy słabości czy inicjatywa jej podjęcia wyszła
od nich czy też została im narzucona Wydaje się że jak we wszystkich
poczynaniach sowieckich tak i w tej akcji należy wyróżnić ukryte po-wody
zmiany kursu decyzję jej przeprowadzeni:: w określonjm czasie
i w ustalonych z góry formach oraz motywy które przyświecały
dzierżącej rządy klice partyjnej Są podstawy do przyjęcia poglądu
Chochłowa który w oporze mas dopatruje istotną przyczynę reakcji
stalinistów przeciwko pamięci Stalina Za trafnością tej interpretacji
przemawia argument że sukcesorowic zmarłego dyktatora nic piętnują
w' jego osobie zbrodni reżymu którego byli filarami i główjmi bene-ficjariusza- mi
Ale zgodnie z mechaniką ustroju totalitarnego wszystkie
zmiany odbywają się na rozkaz z góry i są przedstawione jako swo-bodna
decyzja władzy choćby w rzeczywistości były one narzucone
presją okoliczności zewnętrznych Przywódcy sowieccy nie są zresztą
nowicjuszami w wyginaniu linii partyjnej nawet o pełne 180 stopni
gdy odpowiada to ich potrzebom Co więcej umieją oni przy odpowied-niej
kombinacji terroru i propagandy odwrócić sytuację obiekt) w nie
niekorzystną w odskocznię do nowych sukcesów na wewnątrz lub na
zewnątrz Podobnie i atak na Stalina bez względu na to czy był na
prawdę podyktowany głuchą rewoltą uciemiężonych mas wydaje się
nieść z sobą zapowiedź podwyższenia prestiżu Sowietów za granicą
i umocnienia stanowiska grupy rządzącej wewnątrz kraju
Na jak długo? Na to pjtanie odpowiedź da tylko dalszy rozwój wy-padków
Wydaj się jednak prawdopodobne że przywódcy sowieccy
rtt J 'i pi7eliczyir sie w swoich rachubach nie biorąc pod uwagę daleko- -
i Mpj1 siężnycn skutków przekłucia mitu ubóstwiania za życia dyktatora
łltl'łH &?! sobie wyobrazić reakcje psychiczne mas sowieckich wjehowa- -
c
1 wl'j rgi Dcn w bałwochwalczym kulcie Stalina które naraz dowiadują się z
c '"-
- 3k il --inhrrri7ii nfirialnegu źródła że ciażv na nim krew milionów Domor- -
W
"Al w "' — " ' '
NOWA REPUBLIKA MUZUŁMAASKA
Kiedy o świcie dnia 23 marca
najwjższy sędzia Pakistanu Mo-nahha- m
Munir odebrał przysięgę
na wierność konstytucji od wyso-kiego
i po żołniersku wyprostowa-nego
generał-major- a Iskandera
Mirzy światu przybjła nowa repu
blika Pakistan od 1947 wolne
i niezależne dominium w łonie
Brytyjskiej Wspólnoty Narodów
przekształcił się na mocy własnej
i swobodnie powziętej decyzji w
muzułmańską republikę Pakistanu
Z dniem tym Elżbieta II urocza
monarchini setek milionów ludzi
różniących się językiem kolorem
skóry religią i cywilizacją prze-siała
być królową Pakistanu Ale
nie będąc już dłużej suwerenem
państwa które nadało sobie repu-blikańską
formę rządów jest ona
w dalszym ciągu uznawana przez
Pakistan za symboliczną głowę
Wspólnoty f
Ale zmiana formy rządów w Pa-kistanie
chociaż daje satysfakcję
zupełnie zrozumiałej i naturalnej
chęci uwidocznienia na zewnątrz
suwerenności państwa nie dotyka
istoty sprawy Albowiem od pierw-szej
chwili swego krótkiego istnie-nia
Pakistan był państwem suwe-rennym
i niepodległym Zmiana
ma więc charakter raczej symbo-liczny
Większe znaczenie ma przy
jęcie nowej konstytucji na mocy
której Pakistan został określony ja-ko
muzułmańska republika Maho-metaniz- m
jest istotnie religią druz-gocącej
większości obywateli repu-bliki
Muzułmański charakter pań-stwa
wyraża się nie tylko w uzna-niu
Islamu za religię urzędową
lecz także w podporządkowaniu ca-łego
życia oficjalnego zasadom re-ligii
muzułmańskiej Nowa konsty-tucja
zabrania zgromadzeniu pra-wodawczemu
uchwalenia jakiejkol-wiek
ustawy sprzecznej z Koranem
i Sunną Co więcej każdy obywa-tel
pakistański ma prawo zaskar-żyć
jakiekolwiek zarządzenie władz
jako niezgodne z przepisami Kora-nu
lub Sunny decyzja zaś należy
do sądu najwyższego
Wykazana ponad wszelką wątpli-wość
w ciągu niespełna dziewięcio
letniego istnienia żywotność Paki-stanu
jest faktem zmuszającym do
głębokiego zastanowienia Bo prze-cież
— sądząc z pierwszego wejrze-nia
— Pakistan jest tworem najzu
pełniej sztucznym urągającym hi
storii i geografii stanowiącym za-przeczenie
wszystkich naszych po-jęć
o organicznym procesie nara-stania
świadomości narodowej
Czymże jest bowiem "naród" paki
stański jak nie syntetycznym pro-duktem
wytworzonym sztucznie w
retorcie współczesnych ruchów na-cjonalistycznych?
Wystarczyłaby
odrobinę mądrzejsza polityka Kon-gresu
Indyjskiego w schyłkowym
okresie rządów angielskich w In-diach
aby nikomu nie przyszła do
głowy myśl fabrykowania na gwałt
narodu pakistańskiego z materiału
tak niejednorodnego jak mniej-szość
muzułmańska w Indiach Po-wstanie
Pakistanu jest możliwe do
zrozumienia tylko jako reakcja
mniejszości — religijnej a nie na-rodowej
— któr-- a czując się zagro
żona szukała ratunku w wyodręb-nieniu
się w osobne państwo Pa-radoks
pakistański jest jeszcze je-dną
ilustracją ślepoty nacjona-lizmu
który sam stwarza sobie
śmiertelnych wrogów — nacjonali-stów
odmiennego znaku
Sztuczność Pakistanu wyraża się
cówki nazw pięciu północno-zachodnic- h
terytoriów muzułmańskich
w z epoki przedpodziało-we- j
Są to: Pendżab Afgan Kasz-mir
Sind i Beludżystan Tę nazwę
Pakistan przyoblekła "w ciało żp-laz- na
wola i upór Ali
Dżinny który został ge-neralnym
gubernatorem uboższego
sukcesora Cesarstwa Indii
Ale Pakistan jest nie tylko dzi- -
wolągiem jęzjkowym jest także
dziwolągiem geograficznym jedy-- '
i Wschodniego (do niedawna Ben-ga- l
Wschodni) Oba te terytoria są
oddalone o 1500 mil całą szero-kość
subkontynentu indyjskiego
To rozbicie terytorialne jest źród-łem
niesłychanych trudności i pro-blemów
nie mających gdzieindziej
precedensu Przede wszystkim dwie
części składowe republiki pakistań-skiej
nierówne tak co do
jak co do liczby ludności
Powierzchnia całego państwa wy-nosi
mil oh z
tego na przy--
jednemu legendzie o partii -
pada tylko 54501 mil Odwrotnie
ludność tego stosunkowo niewiel
kiego terytorium wynosi według
spisu z 1951 r okrągło 42 miliony
podczas gdy o wiele (większa częsc
zachodnia liczy tylko 33 i trzy
miliona
Równie wielkie różnice dotyczą
klimatu roślinności życia gospo-darczego
i wreszcie charakteru
mieszkańców obu terytoriów Ben-ga- l
to nie wiele co ponad poziom
morza wzniesiona nizina o gorącym
i wilgotnym klimacie tropikalnym
Pakistan Zachodni przedstawia
większą różnorodność choćby ze
względu na swoją rozległość i roz-ciągłość
w kierunku północnym
Przeważa klimat gorący i suchy
od subtropikalnego po umiarkowa-ny
w wyżynnych i górzystych ob
szarach północnych Tale więc gdy
ludność Pakistanu Wschodniego
odżywia się ryżem podstawą utrzy-mania
mieszkańców Pakistanu Za
chodniego jest zboże z przewagą
pszenicy Nie na tym koniec trud-- '
nościom młodego państwa które
może nigdzie nie występują tak sil-nie
jak w dziedzinie ekonomicznej
W momencie podziału Indii całe
życie gospodarcze subkontynentu
było skoncentrowane w rękach
Hindusów do nich należały finan-se
i bankowość kredyt żegluga
i rodzący się przemysł od drobnego
do wielkiego Wreszcie wspaniale
rozbudowana przez Anglików sieć
kolejowa służyła całemu krajowi
jako jednej niepodzielnej jednost-ce
gospodarczej Po podziale Pa-kistanowi
dostały się jak gdyby
dwa końce sieci bez wielu nie-zbędnych
z punktu widzenia nowe-go
układu geograficznego połączeń
kolejowych Wreszcie wszystkie
ośrodki przemysłowe przypadły w
udziale Indiom
Równie niewesoło przedstawiały
się prospekty Pakistanu jeśli cho-dzi
o administrację publiczną
oświatę wojskowość lecznictwo
itd Hindusi mieli wielką przewagę
liczebną w zawodach wolnych
i w ogóle we wszystkich gałęziach
pracy gdzie wymagane jest wyższe
wykształcenie akademickie lub
techniczne Pakistan musiał więc
w pośpiesznym tempie tworzyć
własne kadry administracyjne 'z
niewspółmiernie małą'i liczbą fa-chowców
na 'początek Oświata ele-mentarna
była pod rządami angiel-skimi
najbardziej zaniedbana —
nnHnhnJp inV vr wc7vcł-lfin- h L-r- n
Jach kolonialnych Na terytorium iii™fc tk i Diił „j'
nnrMotom nnnnrł Ml nrnnnnł 1„H
nnfei nin „minłn P„t i nic
i- - „ unmim Pawa-- n rfcłir
niepiśmiennych był jeszcze wyższy
Nawet w dziedzinie militarnej
Pakistan był upośledzony w poró-wnaniu
z co może wyda-wać
się dziwne zważywszy dosko-nałość
materiału ludzkiego W ar-mii
indyjskiej najbardziej cenio-nym
przez Anglików1 elementem
był żołnierz muzułmański z pogra-nicza
północno-zachodnieg- o na pół
dziki plemieniec który miał w
krwi tradycję rozbójnictwa Nie-stety
siłę dzisiejszej armii
się jej poziomem technicznym oraz
liczbą fachowców najrozmaitszego!
rodzaju Tu tkwiło źródło słabości
rodzących się sił zbrojnych Paki-stanu
Co prawda na tym polu
uruchomienie własnego szkolnic-twa
militarnego jak przede wszyst-kim
pomoc amerykańska w dosta-wach
na wielką skalę uzbrojenia
obronnego Pakistanu
Jeżeli pomimo tych smutnych
serwitutów przeszłości Pakistan nie
tylko nie załamał się ltcz prze
ciwnie okrzepł i zrósł się w dyna-- J
miczny organizm narodowy który
już dzisiaj jest czynnikiem ładu
i pokoju na środkowym Wscho
dzie to zachodzi pytanie gdzie na
leży szukać źródeł tei siłv? — W
nierwszvm rzprbip i7vnnil-nr- h
natury duchowej w religii i w pa i
triotyzmie osiemdziesięciu milio-- 1
i pocnoazeniem rasowym miesz-kańcami
Pakistanu Ponad wszyst-ko
inne religia wyodrębnia i — w
przekonaniu w j znawców Proroka 1
— wynosi ich ponad poziom ota- -
czającego ich morza bałwochwal
ców — Hindusów W Islamie tkwią
{najgłębsze i najbardziej istotne
% rodzącego się % poczucia
narodowego niejednolitej ludności
Pakistanu To co odbywa się na 1
naszych oczach to jest niesłycha-nie
ciekawy proces formowania się
nigdy przedtem nieistniejącego na- -
:
-- onoHw-ie
w samej jego nazwie która nieji sprzętu wojskowego wraz z kadrą
jest niczym innym jak skrótem instruktorską zdziałały bardzo wie-urobiony- m
z pierwszych liter 1 koń- - le Hla podniesienia potencjału
Indiach
Mohammcda
pierwszym
nym bodaj na kuli ziemskiej pań-nó- w obywateli pakistańskich Mo-stwe- ni złożonym z dwóch odreb- - noteistyczna religia muzułmańska
nych i całkowicie różnych obsza-- f tworzy najmocniejszą więź ducho-ró- w — Pakistanu Zachodniego wa miedzy różniącymi sie iezvkiem
są bardzo
obszaru
364737 kwadratowa
Pakistan Wschodni
ćwierci
Indiami
korzenie
kosztem
ouiniuia uruuuiidijj oiauiia me puuerwiu en podstaw sysiemu
sowieckiego?
Należy ponadto uwzględnić jeszcze jeden czjnnik rozbicie
ślejszej grupy władców Kremla na rywalizujące z sobą i frak- -
Strzaskany wodza koartli zagraża ruina Jeszcze
mitowi:
mierzy
rodu pakistańskiego proces jak
wszystko na to wskazuje nieodwra
calny
Poza religią i rozbudzonym po-czuciem
narodowym należy jeszcze
w tym kontekście wymienić rozwa-gę
przywódców politycznych mło-dego
państwa ich umiejętność po-godzenia
postępowej ideologii Za-cho- du
z wartościami duchowymi
cywilizacji wschodniej Polityka
zagraniczna Pakistanu kształtuje
jako funkcja geopolitycznego
położenia kraju które charaktery-zuje
się bezwzględną przewagą In-dii
z jednej strony bliskością ko-losa
sowieckiego z drugiej strony
Indie przygniatają Pakistan swo-im
obszarem większą liczbą ludno-ści
i wyższym poziomem życia eko-nomicznego
— pomimo nędzy mas
Z punktu widzenia militarnego Pa-kistan
jest właściwie bezbronny w
stosunku do Indii choćby ze wzglę-du
na konfigurację dwuczłonowego
państwa — Pakistan Wschodni
jest po prostu enklawą w ciele In-dii
Pakistan Zachodni nie ma żad-nych
możliwości obrony w głąb
Dlatego utrzymanie przyjaznych
stosunków z Indiami jest niezbęd
nym warunkiem jeśli nie bytu to
bezpieczeństwa Pakistanu Ale po-mimo
wysiłków i dobrej woli od-powiedzialnych
mężów stanu obu
krajów ich wzajemne stosunki są
zaledwie poprawne Poza wspo-mnieniami
podziału i wzajemnego
wypędzenia mniejszości narodo-wych
sprawa Kaszmiru zatruwa
atmosferę współżycia i podtrzymu
je obustronną nieufność Rozbież- -
mi politycznymi Indii i Pakistanu
wychodzą jednak daleko poza stre
fę zwykłych tarć sąsiedzkich i spo-rów
czysto lokalnych Pod rządami
premiera Nehru Indie uplasowały
się w obozie neutralistycznym
i zbliżają się w najważniejszych za-gadnieniach
międzynarodowych co-raz
wyraźniej i coraz jawniej do
pozycji sowiecko-chińskieg- o bloku
komunistycznego Pod wpływem
prądów antykolonialnych neutral-ność
Indii jest zdecydowanie wro-ga
Zachodowi
Pakistan na który spadł ciężar
pełnienia straży u przełęczy gór-skich
na odwiecznym szlaku inwa-zji
na Indie nie mógł sobie pozwo-lić
na złudzenia p Nehru i walkę
z wyblakłym widmem kolonia-- 1
lizmu Oceniając niebezpie-czeństwo
imperializmu sowieckie-go
Pakistan oparł swoją politykę
zagraniczną o system sojuszów
obronnych i pomoc gospodarczo-militarn- ą
Zachodu Zawarty w
P951' traktat przyjaźni z Turcją
został następnie rozszerzony na
tok InU1 0m Wielką Brytanię j W tm SP0SÓb Pakistan Stał Się
członkiem t zw Paktu
go w którym widzi rękojmię po-koju
i bezpieczeństwa na Bliskim
Wschodzie Jako państwo południo
wo-azjatyck- ie Pakistan należy ró-wnież
do SEATO Nie trzeba doda-wać
że prozachodnia orientacja
Pakistanu jest celem nieustannych
ataków ze strony miarodajnych
kół indyjskich które szczególnie i
ostro krytykują wojskową pomoc
Stanów Zjednoczonych Premier
Nehru zarzuca przywódcom poli-tycznym
Pakistanu że pozwolili się
wciągnąć w rozgrywkę dwóch blo-ków
od której Indie pragną trzy-mać
się z daleka W świetle popi-sów
krasomówczych Chruszczewa
podróży po Indiach te zarzuty
i pretensje pandita Nehru brzmią
niezbyt szczerze Na obronę —
i pochwałę — kierownictwa poli-tycznego
Pakistanu trzeba powie-dzieć
że umie ono trafnie rozeznać
wrogów i przyjaciół ocenić skąd
grozi niebezpieczeństwo i wycią-gnąć
stąd prawidłowe konkluzje'
J Ł
Jak pracuje Sejm
w Polsce
W roku bieżącym kończy się
Polsce gdyż jak" wiadomo" ostatki
nie „wybory" odbyły się tam 26
pazazierniKa iaoz r a nowa
Konstytucja wprowadzona przez
yezfym„22 hF? 1952r-- ustala
23) że Sejm wybierany be
dzie co cztery lata Sejm w obec-nej
Polsce według obowiązuja-ce- j
komunistycznej Konstytucji
ma te same uprawnienia' które
posiadają parlamenty w państ-wach
demokratycznych W rze-czywistości
jednak rola iego iest
'epnrawroikeuzapciinszae „W ciągu uLbuideguł'e 7
i marca er — aziaio się -- wiele
spraw w których plenum "sejmo-we
powinno było zabrać glos
Wieie różnych spraw zaczęto w
tym rzasie obowiązywać w na poiuycj"e e'konwomieilceznbey"]ło- wzmi- el-ieanbyw- - I
io wyaarzen pout}-K- i międzyna-rodowej
w których Polska brała
czynny udział --Niestety plenar-nych
posiedzeń Seimu w tym
czasie nie bvło" Trybuna Ła
dowanych ofiar Czy uda się siepaczom Stalina obmycie własnych rąk dli" obciąża odpowiedzialnością
i wybielenie się oczernienia imienia ich mistrza i pana? Czy za ten stań rzeczy Sejm Tvmcza- -
TinfmiAnn rJn:-- : £_? —- I- J _ 1 ___lCPTTł tflOATrWł --T& ł-- samj f 1 7 V Z M f -koterie
cje mit genialnego
się
trafnie
bagdadzkie
"Trybuna
-- tuc"ii m"ówwuiiuwyrcaźmnie xiiżjyusiuesij"
Rada Państwa"
1P
lf "°?l?łf "P"A'n
tifc ubogą jego dzhlaini
FUfWSZ 10iiBEl@I0WS£(9
Z inicjatywy Kongresu Polonii
Kanadyjskiej Okręg Toronto zor-ganizował
się w ubiegłym roku
Komitet Obchodu Setnej Rocznicy
Śmierci A Mickiewicza Komitet
ten przeprowadził akcję zbiórki
publicznej wśród polskiego społe-czeństwa
w Toronto Dzięki popar-ciu
organizacji społecznych dzięki
zrozumieniu celu zbiórki przez 'spo-łeczeństwo
Komitet wykazał się
poważnymi rezultatami które były
szczegółowo podane do wiadomości
publicznej na łamach prasy Człon-kowie
Komitetu przyszli do przeko
nania na ostatnim plenarnym ze
braniu że zapoczątkowną akcję
należy kontynuować Zgodnie z tym
postanowiono powołać do życia
stały Fundusz im A Mickiewicza
którego zadaniem byłby obowiązek
czuwania nad zachowaniem i roz-wojem
polskiego życia kulturalne-go
w Kanadzie przez udzielanie
stypendiów młodzieży polskiej stu
diującej na uniwersytetach kana
dyjskich subsydiowanie bibliotek
polskich i popieranie wszelkiego
rodzaju polskich poczynań kultu-ralnych
Ukonstytuowany w dniu 12 mar-ca
1956 r Zarząd Funduszu prze
jął z rąk b skarbnika Komitetu
Mickiewiczowskiego p S Stasiora
sumę $283719 jako kapitał zakła-dowy
który będzie powiększany
drogą ofiarności publicznej Po o-siągni- ęciu
sumy $3000 Zarząd
Funduszu ulokuje ją na możliwie
najdogodniejszych warunkach in-westycyjnych
tak aby nie narusza-jąc
kapitału wypełnić cele Fundu-szu
z odsetek Do obowiązków Za-rządu
należy dołożyć wszelkich sta-rań
aby powiększyć skromną sumę
z którą Fundacja rozpoczyna swoją
działalność Aby umożliwić społe-czeństwu
polskiemu uczestnictwo
w akcji Funduszu i poparcie jego
celów Zarząd uchwalił ustanowić
instytucje członkostwa Funduszu
z niżej wymienionymi kategoriami
w zależności od wysokości dotacji:
a) członek afiliowany — $500
rocznie
b) członek czynny — $1000 rocz-nie
c) członek wspierający — $2500
rocznie
d) członek donator — $10000
rocznie
e) członek honorowy — $50000
jednorazowo
Każdego roku w okresie jesien-nym
będzie przeprowadzona spe-cjalna
kampania na cele Funduszu
Wszelkk wnłvwv beda okresowo
podawane do wiadomości w prasie
Gospodarka finansowa Funduszu
znajduje się pod stałą kontrolą
Komisji Rewizyjnej Kongresu Po-lonii
Kanadyjskiej Okręg Toronto
Kuratorzy Funduszu 'zdają sobie
w pełni sprawę z tego że powie-rzone
im zadanie mogą spełnić je-dynie
w oparciu i przy czynnej
współpracy Polonii Kanadyjskiej
Zaczynamy z małego — podobnie
jak z maleg0 zaCzynała Fundacja
Kościuszkowska która w ciągu 25
lat wyrosła do rozmiarów inatytu-cj- i
grającej tak poważną iolc w
rozwoju kultury polskiej w Sta-nach
Zjednoczonych Składając
hołd pamięci Wieszcza społeczeń-stwo
polskie w Toronto zdobyło się
na poważny wysiłek materialny
składając około $4000 tworząc
polski księgozbiór przy uniwersy--
of of
akcję
WYCIĄĆ I PRZESŁAĆ DO:
ONT
of
of of
1) THAT
of Poland
Slipyj
pnests returned to
2) THAT Poles be set
3) there b given
at
be clarified
THAT
be
5) THAT Soviet
herself form
!e UnrJ U 11:
oioncrture:
tecie torontońskim i pozostawiając kapitał zakładowy na stały w dusz kulturalny wysokości otob
s$t3a0ć0?0 CzCyzymma amybynća jteydmnorpazoopwrjjas
zryw przysłowiowy "słomiany
ogień"? Chyba nie Postanówmy
wszyscy popierać moralnie i ma rialnie tę akcję Stańmy się ffaTs
cy jej współuczestnikami xfecj
to co się poczęło w setną rocznicę śmierci A Mickiewicza stanie sie czymś wielkim trwałym
Niechaj stanie się żywym pomni-kie- m Wieszcza Każdy czyn społecj
ny wymaga ofiary zwłaszcza gdy tyczy on sprawy ducha sprawy
mulimy xiii wicKsze przedsięwzic de tym wymaga ofiarno-ści
społecznej ofiarności ponawia-ne- j przez lata — bo tylko takie d-aje
rezultaty z których korzysta
pokolenia Fundusz A łlic
kiewicza powstał z inicjatywy Po
lonii torontońskiej ale cele jego
są lokalne lecz ogólno-polski- e
To też wierzymy że społeczeństwo
polskie w Kanadzie nie odmówi
swego poparcia instytucji która w
przyszłości może zasięgiem swoim
objąć całą Kanadę
W Krajewski przewodniczący
R Kogler sekretarz
Uwaga:' Adres Skarbnika Fundu-szu:
W Gertler 21 Ave
Toronto Ont
Adres Sekretarza Funduszu: R
Kogler 6 Crafton Ave Toronto
Ont
'
KURATORZY FUNDUSZU
MICKIEWICZOWSKIEGO
W myśl uchwał zebrania czło-nków
Komitetu Obchodu Setnej
Śmierci A Mickiewicza i
dnia 4 stycznia 1956 oraz uchwały
Walnego Zebrania Kongresu Polo-nii
Kanadyjskiej — Okręg Toron- -
to z dnia 28 stycznia 1956 — w
12 marca 1956 ukonstytuował się
Zarząd Funduszu im A
w następującym składzie 12 tu
kuratorów:
W Krajewski przewodniczący
R Kogler sekretarz
W Gertler skarbnik
Dr Helena Gonsik kuratorka
Dr S Hajdasz' kurator
J Jnralewicz kurator
B kurator
J ŁopuszariśkC kurator
Ks M Smith kurator '♦ j
S Stasior kurator
Dr K Sternbach kurator
Irena Ungar kuratorka
R Kogler sekretarz
- Budujemy Polską Prasę
J Bąkowski Toronto JlOOfl
J Bajorek Oshawa $
A Czarnota Toronto $ 5--
M
S Dylewski Brantford $ 350
L Badowski $
J Niecko Hamilton $ Ł00
J Duda Montreal $2-- W
A Brcnkiewicz Montreal ? 2--
M
W Hamilton i 1--
50
W WolaninToronto $ 1--
50
W S Winnipeg $ 1--
M
T Karasiński StCatharin ? 100
Raiem ? 3825
Poprzednio ogłosiono $°1787
Ogólnie wpłynęło $921 69
Serdecznie dziękujemy!
Kto następny? ''
Cardiinal Stefan Wyszyński Prinw J
Excellency Arehbishop-Metropol- H'
with other imprisoned bishops w
-- w mv 1 government
i--J- f :- - At%nrttV
Spełnij obowiąiek Polaka
Czy już wysłałeś swój protest i okazji przyjazdu czerwonych cire
(Bułganina i Chruszczewa) do Londynu?
Jeżeli rie to skorzystaj z zamieszczonego w tym numerze angielskiego
tekstu protestu wytnij vgo i zaraz wyślij 'w kopercie adresowanej
"High Commisioner the United Kingdom Great Britain
Northern Ireland
Earncliffe Ottawa Ontario"
Nie żałuj parucentowego znaczka pocztowego na wielkiej os-niosło- ści
dla Ciebie Polski Kanady i wolności w całym świecie!
HIGH COMMISSIONER OF THE UNITED KINGDOM
OF GREAT BRITAIN AND NORTHERN IRELAND
EARNCLIFFE OTTAWA
Sir
Deeply perturbed by the faet that Her Majests Goyernmw'
is to receive the Communist leaders the USSR we
the liberty to submit unto the Prime Minister The RU"
Honourable Sir Anthony a request for a demtna '
ue wpwu nieśna uuiyamil flliu ll uiiiiict -- -
prove the sincerety thelr assurances a ehange of P115''
which is to say:
His Eminenee
and His
Józef fogether
be
all
THAT
Katyń and that the
the remainder
leaders still
Military
to
czymś
większej
mogą
Gothic
Rocznicy
Mickiewi-cza
Łojek
Bramptcn
Pachla
Eden
alive
freedom
free from prisons and camps
an explanation of the mass-murd- er
position of other Polish pn$M'n
of the 16 Polish Undergrwn
set free for rehabilitałion- -
Forces be removea from Pen
and that PalanH ho nluaA łh HKarłu ł delerffline BI
the! of h3er
I Ut
nie
dn
725
200
"
1
"
1 i iwrM ma iici ivmciy a juvemmcri -- - with the crimes eommirted by the Soviets will not e"! opportunity to place these demands before the leaders ot i"
USSR on their arrival in London
Addre ss:
tut n
tf
K? a
3 m3
iu
m
feo
sc- -
!
!?
Si
'ki fit
5F
Bi
IC h
ST
tu--
:ste i
tok
Er--
pos: A'
BOK
IW
SJTJ2 2$
i po
43i
u
BłsK'
[MS
sali
£!
A_ m
BBC'
i
mif'
BTaT 8
E
DUE
mt
8W1
(list El
E
fit
y
mr
1'j
IMy
mMsa Cfc hfc
z
Si
m
RH
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, April 15, 1956 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1956-04-15 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000015 |
Description
| Title | 000096a |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | SalwH llgpg--'-—- - ---- :r """r": _ „gn _L ll7l:- - JlJZS fj§flff!f ''' - i & f f ' ' 1 1Li' „o i "ZWIĄZKOWIEC" KWIECIEŃ (APRIL) 15 - 1956 s NR 1S 1 jij M V t M ) h % i i lifiP ' ' ' " U ł- - i rs "t: W f fK 4 mm if:iwvŁfi Teł LE 1-2- 491 "Związkowiec" Teł LE 1=2492 Printed for Etery Sunday by: POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Organ Związku Polaków w Kanadzie Wydawany przez Dyrekcję Prasową Redaktor Franciszek Głogowski PRENUMERATA Roczna w Kanadzie f350 Półroczna 5200 Kwartalna fl-W- J W Stanach Zjednoczonych i innych krajach $450 Pojedynczy numer 101 "ZWIĄZKOWIEC" 1475 Oueen Street West — Toronto Ontario Authorised as Second Class Mail Post Ojjice Department Ottawa Redakcja Rękopisów nie zwraca Bankructwo Sowieckiego Systemu Niesłychany w ostrości stawianych zarzutów i zjadliwości tonu atak podjęty na 20-sty- m kongresie rosyjskiej partii komunistycznej przez nikogo innego jak generalnego sekretarza partii na dzieło i osobę zmarłego przed niespełna trzema laty dyktatora ZSRR odsłonił światu głębokie rysy na pozornie gładkiej i niewzruszonej fasadzie systemu sowieckiego Nie ma większego znaczenia czy pasja z jaką przemawiał Chruszczew na tajnym posiedzeniu kongresu była prawdziwa czy sztucz-na Nieważny jest fakt nieopublikowania — na razie — pełnego tekstu przemówienia Chruszczewa Nawet fakt że Chruszczew został zmuszony do nagłej zmiany frontu przez wcześniejsze o parę dni wystąpienie Jlikojana traci na znaczeniu wobec odsłonięcia szatańskiego oblicza Stalina wobec otwartego napiętnowania błędów i zbrodni otoczonego za życia bałwochwalczą czcią krwawego tyrana Co prawda mit Stalina uległ szybkiej deprecjacji zaraz po jego śmierci Rządząca klika nie odważyła się dotychczas na tak gruntowną rozprawę z kultem ubóstwia-nego geniuszu Nigdy przedtem nie ośmielili się dygnitarze partyjni wyprzeć spuścizny Stalina z tak cyniczną hipokryzją Podniesienie świętokradczej dłoni na bałwana przed którym tyle lat wybijali pokłony odrzucenie legendy na' której przecież sami wy-rośli nie może być wytłumaczone jako normalna zmiana linii politycz-nej przez nową ekipę Po pierwsze ekipa nie jest bynajmniej nowa lecz składa się z pupilów i ślepych wykonawców woli Stalina Po drugie obrazoburstwa tego rodzaju nie uprawia się dla sportu musi ono wy-nikać z bardzo głębokich powodów sięgających korzeniami do samych podstaw ustroju czerwonej dyktatury Nic dziwnego że zdania specja-listów od spraw sowieckich są podzielone że komentatorzy na Zachodzie różnią się bardzo w ocenie wypadków które rozgrywają się obecnie na scenie sowieckiej i w przewidywaniach długofalowych konsekwencji zerwania z tradycją nieomylności Stalina Wśród publicystów i znawców zagadnień sowieckich którzy zabrali głos na temat antystalinowskiego kursu w Rosji Sowieckiej dałoby się z grubsza wyróżnić dwie szkoły myślenia Autorzy' należący do pierw-szej zwracają uwagę na korzyści' które przywódcy sowieccy spodzie-wają się odnieść zodwrotu od stalinizmu zwłaszcza na zewnątrz Auto-rzy ci sądzą że "zliberalizowana" Rosja stanie się bardziej atrakcyjna w neutralnych krajach !Azji i Afryki ik również na Zachodzie Nie chodzi przy tym o rzeczywistą liberalizację systemu dyktatury partyj-nej lecz o odbicie rzeczywistości sowieckiej w krzywym zwierciadle opinii publicznej wolnego świata Szkoła ta zakłada że zmiany zacho-dzące obecnie w Rosji są wyrazem ssvobodnej decyzji góry partyjnej i służą umocnieniu jej pozycji W myśl tego poglądu walka z głęboko zakorzenionym mitem Stalina jest dowodem siły przywódców sowiec-kich którzy całkowicie panują nad sytuacją Autorzy skłaniający się do drugiej szkoły sądzą że wręcz prze-ciwnie obrzucanie błotem pamięci Stalina przez zwolenników jeg0 metod rządzenia jest świadectwem niewidocznej presji szerokich mas społeczeństwa sowieckiego Zwracają oni uwagę na tarcia w łonie grupy rządzącej na jej izolację na ogólne zmęczenie systemem totalitarnym niepopularność komunizmu wśród robotników chłopów młodzieży we flocie zdarcie się machiny rządowej Krótko mówiąc druga szkoła jest przekonana że grono rządzące zagrożone w swojej egzystencji przez narastającą z dołu rewoltę mas znalazło kozła ofiarnego w osobie nieżyjącego dyktatora którego można obciążyć winą za bezmiar krzywd ludu sowieckiego z rąk reżymu ' Najdalej w tym kierunku posunął się zbiegły przed dwoma laty b oficer wywiadu sowieckiego Mikołaj Chochłow Wywody Chochłowa są na tyle interesujące że warto streścić ich myśli przewodnie Cho-chłow jest jak najbardziej stanowczy w podkreślaniu kompletnego bankructwa systemu sowieckiego Z niezachwianą pewnością w słusz-ność własnej analizy twierdzi on że rewolucja przeciwko rządom ko-munistycznym już się zaczęła Nie ma ona oczywiście formy zbrojnego powstania lecz raczej przejawia się we wzroście cichego oporu który powoduje rodzaj paraliżu machiny rządowej i rozkład systemu państwo-wego Powodem tej milczącej opozycji ujarzmionych ludów Związku Sowieckiego jest bankructwo całego systemu dyktatury wszystko jedno czy jednostkowej czy kolektywnej Jest to naturalnie równoznaczne z bankructwem systemu komunistycznego jako takiego i z utratą atrak-cyjności ideologii komunistycznej Czynniki materialne podsycają zda-niem Chochłowa ogólne niezadowolenie ale nie są jego pierworodną przyczyną Źródłem duchowego buntu mas stawia kropkę nad "i" Chochłow jest przyrodzona każdemu człowiekowi tęsknota za wolnością Jeżeli gdzie można bez zastrzeżeń zaakceptować zdanie rosyjskiego anty-komunis- ty to wówczas gdy zbywa on pogardliwym wzruszeniem ramion rozpowszechniony na Zachodzie przesąd jakoby ludzie urodzeni w nie woli i wychowani w ustroju totalitarnym nie znali pojęcia i ceny wolności Trudno się oprzeć wrażeniu że 'ocena człowieka który "wybrał wolność" jest zabarwiona subiektywizmem uchodźcy politycznego Z drugiej strony żadna erudjeja nie zastąpi bezpośredniej znajomości duszy ludu rosyjskiego oraz intuicji człowieka dla którego Rosja jest treścią życia a nie obiektem studiów Nie rozporządzamy wystarczającą ilością danych by móc rozstrzy-gnąć czyja interpietacja nowej linii partyjnej jest słuszna Pomimo diametralnej różnicy punktów wyjścia nie jest wykluczone że elementy prawdy tkwią w obu ujęciach Punktem węzłowym jest tu pytanie czy podjęta przez miarodajni eh przywódców partii kampania antystalinow-sk- a jest oznaką ich siły czy słabości czy inicjatywa jej podjęcia wyszła od nich czy też została im narzucona Wydaje się że jak we wszystkich poczynaniach sowieckich tak i w tej akcji należy wyróżnić ukryte po-wody zmiany kursu decyzję jej przeprowadzeni:: w określonjm czasie i w ustalonych z góry formach oraz motywy które przyświecały dzierżącej rządy klice partyjnej Są podstawy do przyjęcia poglądu Chochłowa który w oporze mas dopatruje istotną przyczynę reakcji stalinistów przeciwko pamięci Stalina Za trafnością tej interpretacji przemawia argument że sukcesorowic zmarłego dyktatora nic piętnują w' jego osobie zbrodni reżymu którego byli filarami i główjmi bene-ficjariusza- mi Ale zgodnie z mechaniką ustroju totalitarnego wszystkie zmiany odbywają się na rozkaz z góry i są przedstawione jako swo-bodna decyzja władzy choćby w rzeczywistości były one narzucone presją okoliczności zewnętrznych Przywódcy sowieccy nie są zresztą nowicjuszami w wyginaniu linii partyjnej nawet o pełne 180 stopni gdy odpowiada to ich potrzebom Co więcej umieją oni przy odpowied-niej kombinacji terroru i propagandy odwrócić sytuację obiekt) w nie niekorzystną w odskocznię do nowych sukcesów na wewnątrz lub na zewnątrz Podobnie i atak na Stalina bez względu na to czy był na prawdę podyktowany głuchą rewoltą uciemiężonych mas wydaje się nieść z sobą zapowiedź podwyższenia prestiżu Sowietów za granicą i umocnienia stanowiska grupy rządzącej wewnątrz kraju Na jak długo? Na to pjtanie odpowiedź da tylko dalszy rozwój wy-padków Wydaj się jednak prawdopodobne że przywódcy sowieccy rtt J 'i pi7eliczyir sie w swoich rachubach nie biorąc pod uwagę daleko- - i Mpj1 siężnycn skutków przekłucia mitu ubóstwiania za życia dyktatora łltl'łH &?! sobie wyobrazić reakcje psychiczne mas sowieckich wjehowa- - c 1 wl'j rgi Dcn w bałwochwalczym kulcie Stalina które naraz dowiadują się z c '"- - 3k il --inhrrri7ii nfirialnegu źródła że ciażv na nim krew milionów Domor- - W "Al w "' — " ' ' NOWA REPUBLIKA MUZUŁMAASKA Kiedy o świcie dnia 23 marca najwjższy sędzia Pakistanu Mo-nahha- m Munir odebrał przysięgę na wierność konstytucji od wyso-kiego i po żołniersku wyprostowa-nego generał-major- a Iskandera Mirzy światu przybjła nowa repu blika Pakistan od 1947 wolne i niezależne dominium w łonie Brytyjskiej Wspólnoty Narodów przekształcił się na mocy własnej i swobodnie powziętej decyzji w muzułmańską republikę Pakistanu Z dniem tym Elżbieta II urocza monarchini setek milionów ludzi różniących się językiem kolorem skóry religią i cywilizacją prze-siała być królową Pakistanu Ale nie będąc już dłużej suwerenem państwa które nadało sobie repu-blikańską formę rządów jest ona w dalszym ciągu uznawana przez Pakistan za symboliczną głowę Wspólnoty f Ale zmiana formy rządów w Pa-kistanie chociaż daje satysfakcję zupełnie zrozumiałej i naturalnej chęci uwidocznienia na zewnątrz suwerenności państwa nie dotyka istoty sprawy Albowiem od pierw-szej chwili swego krótkiego istnie-nia Pakistan był państwem suwe-rennym i niepodległym Zmiana ma więc charakter raczej symbo-liczny Większe znaczenie ma przy jęcie nowej konstytucji na mocy której Pakistan został określony ja-ko muzułmańska republika Maho-metaniz- m jest istotnie religią druz-gocącej większości obywateli repu-bliki Muzułmański charakter pań-stwa wyraża się nie tylko w uzna-niu Islamu za religię urzędową lecz także w podporządkowaniu ca-łego życia oficjalnego zasadom re-ligii muzułmańskiej Nowa konsty-tucja zabrania zgromadzeniu pra-wodawczemu uchwalenia jakiejkol-wiek ustawy sprzecznej z Koranem i Sunną Co więcej każdy obywa-tel pakistański ma prawo zaskar-żyć jakiekolwiek zarządzenie władz jako niezgodne z przepisami Kora-nu lub Sunny decyzja zaś należy do sądu najwyższego Wykazana ponad wszelką wątpli-wość w ciągu niespełna dziewięcio letniego istnienia żywotność Paki-stanu jest faktem zmuszającym do głębokiego zastanowienia Bo prze-cież — sądząc z pierwszego wejrze-nia — Pakistan jest tworem najzu pełniej sztucznym urągającym hi storii i geografii stanowiącym za-przeczenie wszystkich naszych po-jęć o organicznym procesie nara-stania świadomości narodowej Czymże jest bowiem "naród" paki stański jak nie syntetycznym pro-duktem wytworzonym sztucznie w retorcie współczesnych ruchów na-cjonalistycznych? Wystarczyłaby odrobinę mądrzejsza polityka Kon-gresu Indyjskiego w schyłkowym okresie rządów angielskich w In-diach aby nikomu nie przyszła do głowy myśl fabrykowania na gwałt narodu pakistańskiego z materiału tak niejednorodnego jak mniej-szość muzułmańska w Indiach Po-wstanie Pakistanu jest możliwe do zrozumienia tylko jako reakcja mniejszości — religijnej a nie na-rodowej — któr-- a czując się zagro żona szukała ratunku w wyodręb-nieniu się w osobne państwo Pa-radoks pakistański jest jeszcze je-dną ilustracją ślepoty nacjona-lizmu który sam stwarza sobie śmiertelnych wrogów — nacjonali-stów odmiennego znaku Sztuczność Pakistanu wyraża się cówki nazw pięciu północno-zachodnic- h terytoriów muzułmańskich w z epoki przedpodziało-we- j Są to: Pendżab Afgan Kasz-mir Sind i Beludżystan Tę nazwę Pakistan przyoblekła "w ciało żp-laz- na wola i upór Ali Dżinny który został ge-neralnym gubernatorem uboższego sukcesora Cesarstwa Indii Ale Pakistan jest nie tylko dzi- - wolągiem jęzjkowym jest także dziwolągiem geograficznym jedy-- ' i Wschodniego (do niedawna Ben-ga- l Wschodni) Oba te terytoria są oddalone o 1500 mil całą szero-kość subkontynentu indyjskiego To rozbicie terytorialne jest źród-łem niesłychanych trudności i pro-blemów nie mających gdzieindziej precedensu Przede wszystkim dwie części składowe republiki pakistań-skiej nierówne tak co do jak co do liczby ludności Powierzchnia całego państwa wy-nosi mil oh z tego na przy-- jednemu legendzie o partii - pada tylko 54501 mil Odwrotnie ludność tego stosunkowo niewiel kiego terytorium wynosi według spisu z 1951 r okrągło 42 miliony podczas gdy o wiele (większa częsc zachodnia liczy tylko 33 i trzy miliona Równie wielkie różnice dotyczą klimatu roślinności życia gospo-darczego i wreszcie charakteru mieszkańców obu terytoriów Ben-ga- l to nie wiele co ponad poziom morza wzniesiona nizina o gorącym i wilgotnym klimacie tropikalnym Pakistan Zachodni przedstawia większą różnorodność choćby ze względu na swoją rozległość i roz-ciągłość w kierunku północnym Przeważa klimat gorący i suchy od subtropikalnego po umiarkowa-ny w wyżynnych i górzystych ob szarach północnych Tale więc gdy ludność Pakistanu Wschodniego odżywia się ryżem podstawą utrzy-mania mieszkańców Pakistanu Za chodniego jest zboże z przewagą pszenicy Nie na tym koniec trud-- ' nościom młodego państwa które może nigdzie nie występują tak sil-nie jak w dziedzinie ekonomicznej W momencie podziału Indii całe życie gospodarcze subkontynentu było skoncentrowane w rękach Hindusów do nich należały finan-se i bankowość kredyt żegluga i rodzący się przemysł od drobnego do wielkiego Wreszcie wspaniale rozbudowana przez Anglików sieć kolejowa służyła całemu krajowi jako jednej niepodzielnej jednost-ce gospodarczej Po podziale Pa-kistanowi dostały się jak gdyby dwa końce sieci bez wielu nie-zbędnych z punktu widzenia nowe-go układu geograficznego połączeń kolejowych Wreszcie wszystkie ośrodki przemysłowe przypadły w udziale Indiom Równie niewesoło przedstawiały się prospekty Pakistanu jeśli cho-dzi o administrację publiczną oświatę wojskowość lecznictwo itd Hindusi mieli wielką przewagę liczebną w zawodach wolnych i w ogóle we wszystkich gałęziach pracy gdzie wymagane jest wyższe wykształcenie akademickie lub techniczne Pakistan musiał więc w pośpiesznym tempie tworzyć własne kadry administracyjne 'z niewspółmiernie małą'i liczbą fa-chowców na 'początek Oświata ele-mentarna była pod rządami angiel-skimi najbardziej zaniedbana — nnHnhnJp inV vr wc7vcł-lfin- h L-r- n Jach kolonialnych Na terytorium iii™fc tk i Diił „j' nnrMotom nnnnrł Ml nrnnnnł 1„H nnfei nin „minłn P„t i nic i- - „ unmim Pawa-- n rfcłir niepiśmiennych był jeszcze wyższy Nawet w dziedzinie militarnej Pakistan był upośledzony w poró-wnaniu z co może wyda-wać się dziwne zważywszy dosko-nałość materiału ludzkiego W ar-mii indyjskiej najbardziej cenio-nym przez Anglików1 elementem był żołnierz muzułmański z pogra-nicza północno-zachodnieg- o na pół dziki plemieniec który miał w krwi tradycję rozbójnictwa Nie-stety siłę dzisiejszej armii się jej poziomem technicznym oraz liczbą fachowców najrozmaitszego! rodzaju Tu tkwiło źródło słabości rodzących się sił zbrojnych Paki-stanu Co prawda na tym polu uruchomienie własnego szkolnic-twa militarnego jak przede wszyst-kim pomoc amerykańska w dosta-wach na wielką skalę uzbrojenia obronnego Pakistanu Jeżeli pomimo tych smutnych serwitutów przeszłości Pakistan nie tylko nie załamał się ltcz prze ciwnie okrzepł i zrósł się w dyna-- J miczny organizm narodowy który już dzisiaj jest czynnikiem ładu i pokoju na środkowym Wscho dzie to zachodzi pytanie gdzie na leży szukać źródeł tei siłv? — W nierwszvm rzprbip i7vnnil-nr- h natury duchowej w religii i w pa i triotyzmie osiemdziesięciu milio-- 1 i pocnoazeniem rasowym miesz-kańcami Pakistanu Ponad wszyst-ko inne religia wyodrębnia i — w przekonaniu w j znawców Proroka 1 — wynosi ich ponad poziom ota- - czającego ich morza bałwochwal ców — Hindusów W Islamie tkwią {najgłębsze i najbardziej istotne % rodzącego się % poczucia narodowego niejednolitej ludności Pakistanu To co odbywa się na 1 naszych oczach to jest niesłycha-nie ciekawy proces formowania się nigdy przedtem nieistniejącego na- - : -- onoHw-ie w samej jego nazwie która nieji sprzętu wojskowego wraz z kadrą jest niczym innym jak skrótem instruktorską zdziałały bardzo wie-urobiony- m z pierwszych liter 1 koń- - le Hla podniesienia potencjału Indiach Mohammcda pierwszym nym bodaj na kuli ziemskiej pań-nó- w obywateli pakistańskich Mo-stwe- ni złożonym z dwóch odreb- - noteistyczna religia muzułmańska nych i całkowicie różnych obsza-- f tworzy najmocniejszą więź ducho-ró- w — Pakistanu Zachodniego wa miedzy różniącymi sie iezvkiem są bardzo obszaru 364737 kwadratowa Pakistan Wschodni ćwierci Indiami korzenie kosztem ouiniuia uruuuiidijj oiauiia me puuerwiu en podstaw sysiemu sowieckiego? Należy ponadto uwzględnić jeszcze jeden czjnnik rozbicie ślejszej grupy władców Kremla na rywalizujące z sobą i frak- - Strzaskany wodza koartli zagraża ruina Jeszcze mitowi: mierzy rodu pakistańskiego proces jak wszystko na to wskazuje nieodwra calny Poza religią i rozbudzonym po-czuciem narodowym należy jeszcze w tym kontekście wymienić rozwa-gę przywódców politycznych mło-dego państwa ich umiejętność po-godzenia postępowej ideologii Za-cho- du z wartościami duchowymi cywilizacji wschodniej Polityka zagraniczna Pakistanu kształtuje jako funkcja geopolitycznego położenia kraju które charaktery-zuje się bezwzględną przewagą In-dii z jednej strony bliskością ko-losa sowieckiego z drugiej strony Indie przygniatają Pakistan swo-im obszarem większą liczbą ludno-ści i wyższym poziomem życia eko-nomicznego — pomimo nędzy mas Z punktu widzenia militarnego Pa-kistan jest właściwie bezbronny w stosunku do Indii choćby ze wzglę-du na konfigurację dwuczłonowego państwa — Pakistan Wschodni jest po prostu enklawą w ciele In-dii Pakistan Zachodni nie ma żad-nych możliwości obrony w głąb Dlatego utrzymanie przyjaznych stosunków z Indiami jest niezbęd nym warunkiem jeśli nie bytu to bezpieczeństwa Pakistanu Ale po-mimo wysiłków i dobrej woli od-powiedzialnych mężów stanu obu krajów ich wzajemne stosunki są zaledwie poprawne Poza wspo-mnieniami podziału i wzajemnego wypędzenia mniejszości narodo-wych sprawa Kaszmiru zatruwa atmosferę współżycia i podtrzymu je obustronną nieufność Rozbież- - mi politycznymi Indii i Pakistanu wychodzą jednak daleko poza stre fę zwykłych tarć sąsiedzkich i spo-rów czysto lokalnych Pod rządami premiera Nehru Indie uplasowały się w obozie neutralistycznym i zbliżają się w najważniejszych za-gadnieniach międzynarodowych co-raz wyraźniej i coraz jawniej do pozycji sowiecko-chińskieg- o bloku komunistycznego Pod wpływem prądów antykolonialnych neutral-ność Indii jest zdecydowanie wro-ga Zachodowi Pakistan na który spadł ciężar pełnienia straży u przełęczy gór-skich na odwiecznym szlaku inwa-zji na Indie nie mógł sobie pozwo-lić na złudzenia p Nehru i walkę z wyblakłym widmem kolonia-- 1 lizmu Oceniając niebezpie-czeństwo imperializmu sowieckie-go Pakistan oparł swoją politykę zagraniczną o system sojuszów obronnych i pomoc gospodarczo-militarn- ą Zachodu Zawarty w P951' traktat przyjaźni z Turcją został następnie rozszerzony na tok InU1 0m Wielką Brytanię j W tm SP0SÓb Pakistan Stał Się członkiem t zw Paktu go w którym widzi rękojmię po-koju i bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie Jako państwo południo wo-azjatyck- ie Pakistan należy ró-wnież do SEATO Nie trzeba doda-wać że prozachodnia orientacja Pakistanu jest celem nieustannych ataków ze strony miarodajnych kół indyjskich które szczególnie i ostro krytykują wojskową pomoc Stanów Zjednoczonych Premier Nehru zarzuca przywódcom poli-tycznym Pakistanu że pozwolili się wciągnąć w rozgrywkę dwóch blo-ków od której Indie pragną trzy-mać się z daleka W świetle popi-sów krasomówczych Chruszczewa podróży po Indiach te zarzuty i pretensje pandita Nehru brzmią niezbyt szczerze Na obronę — i pochwałę — kierownictwa poli-tycznego Pakistanu trzeba powie-dzieć że umie ono trafnie rozeznać wrogów i przyjaciół ocenić skąd grozi niebezpieczeństwo i wycią-gnąć stąd prawidłowe konkluzje' J Ł Jak pracuje Sejm w Polsce W roku bieżącym kończy się Polsce gdyż jak" wiadomo" ostatki nie „wybory" odbyły się tam 26 pazazierniKa iaoz r a nowa Konstytucja wprowadzona przez yezfym„22 hF? 1952r-- ustala 23) że Sejm wybierany be dzie co cztery lata Sejm w obec-nej Polsce według obowiązuja-ce- j komunistycznej Konstytucji ma te same uprawnienia' które posiadają parlamenty w państ-wach demokratycznych W rze-czywistości jednak rola iego iest 'epnrawroikeuzapciinszae „W ciągu uLbuideguł'e 7 i marca er — aziaio się -- wiele spraw w których plenum "sejmo-we powinno było zabrać glos Wieie różnych spraw zaczęto w tym rzasie obowiązywać w na poiuycj"e e'konwomieilceznbey"]ło- wzmi- el-ieanbyw- - I io wyaarzen pout}-K- i międzyna-rodowej w których Polska brała czynny udział --Niestety plenar-nych posiedzeń Seimu w tym czasie nie bvło" Trybuna Ła dowanych ofiar Czy uda się siepaczom Stalina obmycie własnych rąk dli" obciąża odpowiedzialnością i wybielenie się oczernienia imienia ich mistrza i pana? Czy za ten stań rzeczy Sejm Tvmcza- - TinfmiAnn rJn:-- : £_? —- I- J _ 1 ___lCPTTł tflOATrWł --T& ł-- samj f 1 7 V Z M f -koterie cje mit genialnego się trafnie bagdadzkie "Trybuna -- tuc"ii m"ówwuiiuwyrcaźmnie xiiżjyusiuesij" Rada Państwa" 1P lf "°?l?łf "P"A'n tifc ubogą jego dzhlaini FUfWSZ 10iiBEl@I0WS£(9 Z inicjatywy Kongresu Polonii Kanadyjskiej Okręg Toronto zor-ganizował się w ubiegłym roku Komitet Obchodu Setnej Rocznicy Śmierci A Mickiewicza Komitet ten przeprowadził akcję zbiórki publicznej wśród polskiego społe-czeństwa w Toronto Dzięki popar-ciu organizacji społecznych dzięki zrozumieniu celu zbiórki przez 'spo-łeczeństwo Komitet wykazał się poważnymi rezultatami które były szczegółowo podane do wiadomości publicznej na łamach prasy Człon-kowie Komitetu przyszli do przeko nania na ostatnim plenarnym ze braniu że zapoczątkowną akcję należy kontynuować Zgodnie z tym postanowiono powołać do życia stały Fundusz im A Mickiewicza którego zadaniem byłby obowiązek czuwania nad zachowaniem i roz-wojem polskiego życia kulturalne-go w Kanadzie przez udzielanie stypendiów młodzieży polskiej stu diującej na uniwersytetach kana dyjskich subsydiowanie bibliotek polskich i popieranie wszelkiego rodzaju polskich poczynań kultu-ralnych Ukonstytuowany w dniu 12 mar-ca 1956 r Zarząd Funduszu prze jął z rąk b skarbnika Komitetu Mickiewiczowskiego p S Stasiora sumę $283719 jako kapitał zakła-dowy który będzie powiększany drogą ofiarności publicznej Po o-siągni- ęciu sumy $3000 Zarząd Funduszu ulokuje ją na możliwie najdogodniejszych warunkach in-westycyjnych tak aby nie narusza-jąc kapitału wypełnić cele Fundu-szu z odsetek Do obowiązków Za-rządu należy dołożyć wszelkich sta-rań aby powiększyć skromną sumę z którą Fundacja rozpoczyna swoją działalność Aby umożliwić społe-czeństwu polskiemu uczestnictwo w akcji Funduszu i poparcie jego celów Zarząd uchwalił ustanowić instytucje członkostwa Funduszu z niżej wymienionymi kategoriami w zależności od wysokości dotacji: a) członek afiliowany — $500 rocznie b) członek czynny — $1000 rocz-nie c) członek wspierający — $2500 rocznie d) członek donator — $10000 rocznie e) członek honorowy — $50000 jednorazowo Każdego roku w okresie jesien-nym będzie przeprowadzona spe-cjalna kampania na cele Funduszu Wszelkk wnłvwv beda okresowo podawane do wiadomości w prasie Gospodarka finansowa Funduszu znajduje się pod stałą kontrolą Komisji Rewizyjnej Kongresu Po-lonii Kanadyjskiej Okręg Toronto Kuratorzy Funduszu 'zdają sobie w pełni sprawę z tego że powie-rzone im zadanie mogą spełnić je-dynie w oparciu i przy czynnej współpracy Polonii Kanadyjskiej Zaczynamy z małego — podobnie jak z maleg0 zaCzynała Fundacja Kościuszkowska która w ciągu 25 lat wyrosła do rozmiarów inatytu-cj- i grającej tak poważną iolc w rozwoju kultury polskiej w Sta-nach Zjednoczonych Składając hołd pamięci Wieszcza społeczeń-stwo polskie w Toronto zdobyło się na poważny wysiłek materialny składając około $4000 tworząc polski księgozbiór przy uniwersy-- of of akcję WYCIĄĆ I PRZESŁAĆ DO: ONT of of of 1) THAT of Poland Slipyj pnests returned to 2) THAT Poles be set 3) there b given at be clarified THAT be 5) THAT Soviet herself form !e UnrJ U 11: oioncrture: tecie torontońskim i pozostawiając kapitał zakładowy na stały w dusz kulturalny wysokości otob s$t3a0ć0?0 CzCyzymma amybynća jteydmnorpazoopwrjjas zryw przysłowiowy "słomiany ogień"? Chyba nie Postanówmy wszyscy popierać moralnie i ma rialnie tę akcję Stańmy się ffaTs cy jej współuczestnikami xfecj to co się poczęło w setną rocznicę śmierci A Mickiewicza stanie sie czymś wielkim trwałym Niechaj stanie się żywym pomni-kie- m Wieszcza Każdy czyn społecj ny wymaga ofiary zwłaszcza gdy tyczy on sprawy ducha sprawy mulimy xiii wicKsze przedsięwzic de tym wymaga ofiarno-ści społecznej ofiarności ponawia-ne- j przez lata — bo tylko takie d-aje rezultaty z których korzysta pokolenia Fundusz A łlic kiewicza powstał z inicjatywy Po lonii torontońskiej ale cele jego są lokalne lecz ogólno-polski- e To też wierzymy że społeczeństwo polskie w Kanadzie nie odmówi swego poparcia instytucji która w przyszłości może zasięgiem swoim objąć całą Kanadę W Krajewski przewodniczący R Kogler sekretarz Uwaga:' Adres Skarbnika Fundu-szu: W Gertler 21 Ave Toronto Ont Adres Sekretarza Funduszu: R Kogler 6 Crafton Ave Toronto Ont ' KURATORZY FUNDUSZU MICKIEWICZOWSKIEGO W myśl uchwał zebrania czło-nków Komitetu Obchodu Setnej Śmierci A Mickiewicza i dnia 4 stycznia 1956 oraz uchwały Walnego Zebrania Kongresu Polo-nii Kanadyjskiej — Okręg Toron- - to z dnia 28 stycznia 1956 — w 12 marca 1956 ukonstytuował się Zarząd Funduszu im A w następującym składzie 12 tu kuratorów: W Krajewski przewodniczący R Kogler sekretarz W Gertler skarbnik Dr Helena Gonsik kuratorka Dr S Hajdasz' kurator J Jnralewicz kurator B kurator J ŁopuszariśkC kurator Ks M Smith kurator '♦ j S Stasior kurator Dr K Sternbach kurator Irena Ungar kuratorka R Kogler sekretarz - Budujemy Polską Prasę J Bąkowski Toronto JlOOfl J Bajorek Oshawa $ A Czarnota Toronto $ 5-- M S Dylewski Brantford $ 350 L Badowski $ J Niecko Hamilton $ Ł00 J Duda Montreal $2-- W A Brcnkiewicz Montreal ? 2-- M W Hamilton i 1-- 50 W WolaninToronto $ 1-- 50 W S Winnipeg $ 1-- M T Karasiński StCatharin ? 100 Raiem ? 3825 Poprzednio ogłosiono $°1787 Ogólnie wpłynęło $921 69 Serdecznie dziękujemy! Kto następny? '' Cardiinal Stefan Wyszyński Prinw J Excellency Arehbishop-Metropol- H' with other imprisoned bishops w -- w mv 1 government i--J- f :- - At%nrttV Spełnij obowiąiek Polaka Czy już wysłałeś swój protest i okazji przyjazdu czerwonych cire (Bułganina i Chruszczewa) do Londynu? Jeżeli rie to skorzystaj z zamieszczonego w tym numerze angielskiego tekstu protestu wytnij vgo i zaraz wyślij 'w kopercie adresowanej "High Commisioner the United Kingdom Great Britain Northern Ireland Earncliffe Ottawa Ontario" Nie żałuj parucentowego znaczka pocztowego na wielkiej os-niosło- ści dla Ciebie Polski Kanady i wolności w całym świecie! HIGH COMMISSIONER OF THE UNITED KINGDOM OF GREAT BRITAIN AND NORTHERN IRELAND EARNCLIFFE OTTAWA Sir Deeply perturbed by the faet that Her Majests Goyernmw' is to receive the Communist leaders the USSR we the liberty to submit unto the Prime Minister The RU" Honourable Sir Anthony a request for a demtna ' ue wpwu nieśna uuiyamil flliu ll uiiiiict -- - prove the sincerety thelr assurances a ehange of P115'' which is to say: His Eminenee and His Józef fogether be all THAT Katyń and that the the remainder leaders still Military to czymś większej mogą Gothic Rocznicy Mickiewi-cza Łojek Bramptcn Pachla Eden alive freedom free from prisons and camps an explanation of the mass-murd- er position of other Polish pn$M'n of the 16 Polish Undergrwn set free for rehabilitałion- - Forces be removea from Pen and that PalanH ho nluaA łh HKarłu ł delerffline BI the! of h3er I Ut nie dn 725 200 " 1 " 1 i iwrM ma iici ivmciy a juvemmcri -- - with the crimes eommirted by the Soviets will not e"! opportunity to place these demands before the leaders ot i" USSR on their arrival in London Addre ss: tut n tf K? a 3 m3 iu m feo sc- - ! !? Si 'ki fit 5F Bi IC h ST tu-- :ste i tok Er-- pos: A' BOK IW SJTJ2 2$ i po 43i u BłsK' [MS sali £! A_ m BBC' i mif' BTaT 8 E DUE mt 8W1 (list El E fit y mr 1'j IMy mMsa Cfc hfc z Si m RH |
Tags
Comments
Post a Comment for 000096a
