Zwilazkowiec Alliancer, March 05, 1974

              IgaSw-- ! 1m
STR-- 2 "ZWIĄZKOWIEC" MARZEC (March) wiórek 5 — 1974 Nfe 18
11Vk
"Związkowiec" (The Alliancer)
Prlnttd nd PublLihid for tnttj TuMdjgr
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITID
OHtcIal Orzin of Tta Poiai AlUinc rriendly fodłty
II M Loplmkl — Chalrman of tht Board S Lutk — lcrUlT
Edilor In-Chl-ef
— B Mtydehkora — Głntral Uuufir — I T KMOpha
Ćurtneu Maniftr — E rriUtt
Subacrlptlon In Canada $10 00 per ysar In othr CountrlM 11M
Sccond class mali regtitraUon number 1671
1475 Queen St W Toronto 156
M6R
PRENUMERATA
Roczna w Kanalia $10 00
Półroczna $ 550
Kwartalna $ 350
Ontario Tel 531-249- 1 S3M491
1A2
i realistyczny program
ogram prac ustawodawczych przedstawiony w ogólnym
zarysie w Mowie Tronowej nie przynosi absolutnie żad-nych
niespodzianek Można również powiedzieć iż pozbawio-ny
jest wszelkich dramatycznych elektryzujących społeczeń-stwo
zapowiedzi Nacisk położony został na problemy gos-podarcze
które przecież sa w obecnym stanie rzeczy najważ-niejsze
dotykają bowiem dosłownie każdego mieszkańca
Mowa Tronowa stwierdza — co jest wszystkim wiado-me
— iz inflacja jest zjawiskiem powszechnym a wobec te-go
nie ominęła Kanady i nie jesteśmy również w stanie we
własnym zakresie procesu tego zahamować Oczywiście moż-na
nawet było jeszcze dodać że Rząd Federalny usiłował
walczyć z tym i nic tylko nie odniósł sukcesu ale spowodo-wał
trudniejsza sytuację gospodarczą przez pomniejszenie
stanu zatrudnienia Można było również dodać że poziom
inflacji jest u nas nieco niższy aniżeli w innych krajach
przemysłowych
Dobrze się jednak stało iż prem Trudeau zrezygnował
:' podobnego uzupełnienia Mowy Tronowej gdyż cudze trud-ności
nie pomniejszają własnych nie osładzają własnej doli
Z danych statystycznych zarówno zagranicznych jak i
krajowych wynika bezspornie iz sytuacja gospodarcza Ka-nady
jnst właściwie dobra że rozwój w roku ubiegłym był
nawet większy aniżeli oczekiwano a jednak — jak to znowu
niemal zgodnie stwierdzają wszystkie źródła — absolutna
wysokość — przeciętna — zarobków spadła Nie w liczbach
ale po przeliczeniu na siłę nabywcza To jest właśnie efekt
pochodu inflacyjnego
Najboleśniej odczuwają efekty inflacji przede wszystkim
stałe uposażenia zatrudnieni w małych
przedsiębiorstwach wszyscy o niskich zarobkach wreszcie
emeryci Naturalnie trzeba dodać iż inflacja znakomicie po-mniejsza
wartość zaoszczędzonych pieniędzy wartość wszel-kich
polis ubezpieczeniowych itp
Prom Trudeau wielokrotnie wypowiadał się przeciwko
kontroli plac i cen dowodząc iż nie dała ona oczekiwanych
p rezultatów w żadnym państwie
b słuszne znalezienie środków
nych obiektywnie podwyżek
VJ daty wyniki inne nie
Jy tlttaTipiaTTitóteme-ceniapaliw- Ó % _ zarządzone "ostatniej"
jesieni okazało sie skuteczne ale spotkało się z oporem ze
strony prowincji Alberta Zahamowano również podwyżkę
cen na produkty mączne i nabiał przez odpowiednie sub-wencje
'
Te bezpośrednie ingerencje Rządu Federalnego
oczywiście zmniejszyły efekty inflacji Z Mowy Tronowej
I wynika iż Rząd Federalny stwierdzając iz bezpośredniej
I walki z inflacją nie jest w stanie przeprowadzić postanowił
zmniejszyć jej rozmiary a raczej jej efekty w odniesieniu
przede wszystkim do tej części ludności która jest najbar
dziej bezbronna najbardziej narażona na skutki wzrostu cen
j WT a szczególną uwagę zasługuje zapowieź pomocy finan-- ]
sowej dla rybaków i rolników celem stabilizacji cen
co uchroni ich przed stratami w wypadku wahań rynko-wych
Szczegóły tych programów zostaną ujawnione gdy
wpłyną odpowiednie projekty ustaw Ale zainteresowane
koła z miejsca zareagowały bardzo życzliwie dodając iż nale-żało
z takim programem wystąpić dawno Pozwoli on rolni
Spraw
będzie
o
Zagranica} — Roczna $110
$ 600
Pojedynczy numer 15#
nie mniei jednak uważał za
zahamowania nieuzasadnio
z zabiegów
polskiego ze-brań
popula-ryzujących
polską
filmów i prze-zroczy
pokazujących
Polski jej
Spodziewane jest iż uczestni-czyć
tym będzie co
500 i
wyższych mont-realskich
różnej
zwiększył się
zaś o 245%
które są głównym
importerem z
wzrósł o i02%:Zwiększyi się
on jeżeli
zmniejszył zaś' diieazinie
i zamiennych raęści
samochodów:
kom i hodowcom bydła na długofalowe planowanie na
zwiększenie produkcji unowocześnienie gospodarki itp Bar-dzo
ważna z gospodarczego widzenia jest zapowiedź
zrównania i zrewidowania taryf kolejowych Jest to sprawa
szczególnie istotna dla prowincji preryjnych które dowo-dziły
iż opłaty za przewóz są zbyt wysokie i dlatego in
jest taka duża rozpiętość między cenami niektórych produk-tów
i dlatego też te nie są w stanie
z prowincjami wschodnimi
Rząd zapowiedział in wniesienie projektu
ustawy o Państwowego Urzędu Naftowego któ-rego
zakres działania zostanie bliżej określony w odpowied-nim
projekcie
Pos przywódca opozycji oświadczył oczywi-ście
iż program rządowy jest beznadziejny Prem
przyznał bowiem iż nie jest stanie nic zdziałać przeciwko
i właściwie zachęca do jej pogłębiania Naturalnie
zgłosi wobec tego wniosek o Rządowi
Pos Lewis przywódca Nowej Partii Demokratycznej
zauważył iż bardzo wiele ważnych spraw zostało pominię-tych
w Mowie Tronowej ale znalazło się w niej kilka istot-nych
absolutnie nonsensem odmawiać Rządowi za-ufania
na podstawie przedstawionego programu ustawodaw-czego
Stronnictwo na którego czele stoi poprze ten pro-gram
podobnie jak popierało wiele projektów' podczas po-przedniej
sesji
Wynika więc z tego iż prem nie
w najbliższej przyszłości żadne niebezpieczeństwo Izbie
Gmin
t
Dotacja Ministerstwa Wielokulturowości
_ Federalny dla
Wielokulturowości dr
S Haidasz udzielił dotacji
wysokości $6000 dla Conseil
Scdlaire Polonais w Montreal-u-
Umożliwi ona tej 'instytucji
realizację programu Images
dev Pologne w skład którego
wchodzić propagowa-nie'
ludowych pieśni i tańca
Nadwyżka w obrotach handlowych
t Nadwyżka obrotach han-dlowych
wyniosła w styczniu
§216000000 podczas gdy w
grudniu ub roku wynosiła
$11000000 v
Eksport wykazał zwyżkę
98% posiadając ogólną war-tość
' $2420000000 inmort
~hl9 fcC posiadając vivartosć f $2210000000
- W porównaniu z Jtym sa- -
mym miesiącem 1973 "roku
Półroczna
dla
cen Niektóre tych
organizowanie
informacyjnych
kulturę
wyświetlanie
piękno
i" bogate zabytki
w naj-mniej
uczniów studen-tów
uczelni
narodowości
eksport [6 21%
import "
Wywóz do Stanów' Zjedno-czonych
Kanady śtańo-wiae- v
wartość $1490000000
Jcliodżlo" papier
w
silników
do
punktu
m
prowincje konkurować
również m
utworzeniu
ustawodawczym
Stanfield
Trudeau
w
inflacji
odmówienie zaufania
Byłoby
rządowi Trudeau gro-zi
w
minister
w
w
w
Wrażenia
W "Tygodniku Powszech-nym"
ukazał się felieton
Kisielewskiego z pobytu w
Kanadzie
Myślałem że Jacek Woźnia-kowski
wszystko już napisał
o Kanadzie co się dało tym-czasem
całkiem ona inaczej
wygląda niż sądziłem Zre-sztą
byłem tu zaledwie nie-całe
trzy tygodnie i liznąłem tylko wschodni kawałek
(wschodniego kawałka?!) tego
olbrzymiego kraju na linii
Toronto — Ottawa — Mont-real
a Kanada większa jest
przecież od Europy mając
wszystkiego 20 milionów mie-szkańców
(Mozę by ją skolo-nizować
— przez Polaków na
przykład — hi?!) Oprócz wy-mienionych
trzech miast od-kryłem
jeszcze nieznane mi
zgoła miasto London — to
znaczy znałem je ale z An-glii
W miasteczku tym poeta
Florian Śmieja ze śląska jest
profesorem literatury hisz-pańskiej
na uniwersytecie ka-nadyjskim
("Gdy Sobieski był
sułtanem ") a ja miałem od-czyt
u polskich księży Micha-litó- w
— choć o zakonie takim
nigdy jako żywo nie słysza-łem
to okazało się ze Ojco-wie
znają mnie z Krakowa
Odczyt mój oczywiście tak był
wykombinowany żeby nie
wiadomo było czy jest "pro"
czy "contra" (sicher ist si-che- r)
najważniejsze jednak
ze zjawił się na nim pułkow-nik
Czajkowski mój dowódca
z kampanii 1939 roku (9-t- y
pułk Piechoty Legionów Za-mość)
którego od tego czasu
na oczy nie widziałem a któ-ry
opisany jest w mojej za-pomnianej
powieści "Sprzy-sięzenie- "
Tak więc dopiero
w dalekiej Kanadzie dowie-działem
sie że ostateczne lo-sy
Pułkownika podobne były
do moich przebrał sie w cy-wila
i ruszył pieszo do War-szawy!
Nareszcie mogłem się
odmeldować a tyle sobie ro-biłem
wyrzutów że czynności
owej wówczas w pośpiechu za-niedbałem
Nie wiecie dnia
ani godziny!
W Kanadzie nie ma w po-"Wiet- ftu "tejporcji "elektrycz-ności
tego napięcia co w Sta-nach
Tam trzeba uważać że-by
cię nie zniszczyli nie prze-jechali
nie zdenerwowali nie
zapolitykowali na śmierć tu-taj
przeciwnie wszyscy na
ciebie uważają cenią cię i
oszczędzają boć ludzi tu ma-ło
Co prawda jest podobno
kilkaset tysięcy bezrobotnych
ale przysięgano mi że to się
bardzo opłaca i że jak ktoś
John Yaremko posiadał
staż ministe-rialny
w gabinecie prem Da-vi- sa Zasiadał kolejno w rzą-dach
premierów Frosta Ro-bart- sa
i Davisa Przez 16 lat
był ministrem w prowincji
Ontario piastując 6 różnych
portfeli W pewnym okresie
czasu kierował równocześnie
dwoma ministerstwami Był
chyba jedynym ministrem
któremu kiedykolwiek przy-wódca
stronnictwa opozycyj-nego
składał wyrazy uznania
Andy Thompson obecny se-nator
przemawiając w Izbie
Ustawodawczej w sprawach
etnicznych uwypuklał pracę
na tym polu swojego prze-ciwnika
politycznego minis-tra
Yaremko
Gdy wszedł w skład rządu
pos Yaremko nie zmienił ani
swego stosunku do ludzi ani
podejścia do spraw Pozostał
skromnym bezpośrednim
stale gotowym do przyjęcia
wszystkich petentów w' szcze-gólności
mieszkańców swoje-go
okręgu wyborczego do
wysłuchania zażaleń próśb
itd Nie odcinał się od niko-go
W tym bodajże tkwi ta-jemnica
jego popularności
Tym teź różnił się od wielu
swoich kolegów ministerial-nych
i od jeszcze większej
ilości posłów"
Yaremko nie zapomniał (ni-gd- y
skąd się wywodzie Znal
doskonale dolę dzieci bied-nyć- li
imigrantów bo tiyfc? ońa
i jego udziałem
Związany od "czasów akade-mickich
zPartią" Postępowo-- 1
Konesrwatywną pozostał jej
wiernym' członkiem Natural-nie
moźna-powiedziećiż-mi-ał
szczęście gdyż kiedy rozpo
czaj aktywne życie politycz
ne — 'jeszcze przed „uzyska-nie- m
'mandatu — konserwa-tyści
„rządzili w Ontario- - a
więc nigdy nie znalazł się w
się nie chce przemęczać to
doskonale się na zasiłku dla
bezrobotnych urządzi jeszcze
mil będą z czasem dopłacać i
podwyższać Sam znam jedne-go
takiego ale to w końcu
wyjątek: większość obywateli
tego różnojęzycznego kraju
pracuje pilnie i uparcie jak
polne myszy — nawet Polacy
juz się w to wciągnęli Dla-czego?
Nie wiadomo — taki
tu dziwny obyczaj!
Krajobraz Kanady nie jest
tak drapieżnie zorganizowany
jak w Stanach choć technika
tutaj nie gorsza a może na-wet
i lepsza niz amerykań-ska
Krajobraz to czasem nie-mal
"polski" dużo brzóz sza-re
pola laki lasy jesienne
drzewa arcybarwne klonowe
czy bukowe liście od czasu
do czasu małe na pozór 107-nokoloro- we
domki jak z piei-nik- a
z dziecinnej bajki a u
tych domkach w środku —
cuda wygody i "funkcjonal-ności"
(małe domki nałado-wane
od wewnątrz technika
to zresztą specjalność i Sta-nów
i Kanady) Prześliczne
malownicze miasteczka drze
miace w bezludnej zdawałoby
się ciszy podczas świętego so-botnio
- niedzielnego weeken
du oto co zostaje w pamięci
Kraj więc na oko przynaj
mniej łagodny tani miły
("Kraj nizinny równy sen-ny
") Jedziesz pięćdziesiąt
mil autobusem przez dzikie
pozornie pustkowia gdzie nie
ujrzysz żywego ducha bo
wszystko mknie po szosie u
samochodzie — tu juz bez sa-mochodu
w ogóle zyc nie
można — i oto nagle motel
— marzenie a w nim klozet
— istny pałac zasiany dywa-nami
obwieszony obrazami i
oczywiście bezpłatny Kto to
zbudował? Chyba krasnolud-ki!
One tez pobudowały dzie-siątki
nul "domków jednoro-dzinnych"
i autostrad — bo
miast w naszym znaczeniu
bardzo tu niewiele ot po pro-stu
pokazano nowoczesne lub
też pokazano stare ("starów-ka"
w Montrealu) śródmie
ście a poza tym oceany kolo-rowych
domków — stołeczna
Ottawa„jest wielkości Paryża
a mieszkańców ma zaledwie z
pól miliona Żyje się w prze-strzeni
przy czym przestrzeń
nie kosztuje: nikt by nie zro-zumiał
że domek większy ma
być droższy że' istnieje jaKas
"powierzchnia mieszkalna"
że można dozować powietrze
lub kazać płacić za użycie klo-zetu
Poza tym trzeba sie w
Kanadzie wyzbyć wszelkich
atawistycznych strachów ze
opozycji W partii konserwa-tywnej
reprezentował jed-nakże
kierunek postępowy w
tym prawdziwie dobrym zna-czeniu
tego słowa Był rzecz-nikiem
i wiódł walkę o prak-tyczne
— nie tylko teoretycz-ne
— równouprawnienie
wszystkich obywateli o znie-sienie
podziału na klasy —
ale i wszelkich reform któ-re
miały na celu bezpieczeń-stwo
socjalne
pierwszym ministrem
pochodzenia słowiańskie-go
(ukraińskiego) w rządzie
ontaryjskim Zdaje się nie
ulegać najmniejszej wątpli-wości
iż' odegrał wręcz olb-rzymią
rolę w związaniu grup
etnicznych w szczególności
ukraińskiej w Ontario z kon-serwatystami
na platformie
prowincjonalnej Kilkakrot-nie
lansował popierał kandy-datów
pochodzenia ukraiń-skiego
w wyborach federal-nych
na terenie --Toronto ale
bez powodzenia Do polityki
federalnej nie wtrącał się
oczywiście poza normalnymi
i naturalnymi kontaktami
wypływającymi z piastowane-go
"stanowiska
Wiele zmian na lepsze' w
Ontario a przede wszystkim
w pozycji grup etnicznych
wszystkich trzeba nlewątpli-wi-e
zapisacna konto Yarem-1(- 1
Oczywiście iyłóSy prze-sadą
tw-ierdzić-lż jylko" on-rd- o(
4?' Ąi:--K
' --V
z Kama
szklane szerokie jak stodoła
drzwi będą zamknięte ze po
nieskazitelnych marmuro-wych
schodach nie wolno
chodzić że klozet w najwspa-nialszym
i najdroższym hote-lu
nie jest dla Ciebie — przy-błędy
z ulicy (bo jest!) że jak
ktoś groźnie wola 'haj" to
wola na ciebie ze w sklepie
nie wolno dotykać towaru (bo
wolno i trzeba) ze kierowca
i konduktor autobusu w jed-nej
osobie ruszy z przystanku
zanim ty przejdziesz sto me-trów
ze wspaniale kolumno-wy
pałac to jest co innego
niz zwykła zachęcająca Cię
do wejścia pry walna firma
ze młodzi ludzie ryczący i za-taczający
sie ze śmiechu śmie-ją
się i Ciebie (w istocie nc
ma tu zwyczaju zwracania
uwagi na kogoś obcego chy-ba
zęby mu pomóc) i tak da-lej
i dalej Wszystko jest tu
dla Ciebie wygodne obmy-slon- e
przygotowane Przez
kogo'' Przez kiasnoludki oczy-- w
iście
A jakimiz czynnościami zaj-mują
się te krasnoludki" Ta-kimi
częstokroć ktoiych by u
nas nikt nie pojal Znam jed-nego
który poświecą życie
wynajmowaniu ludziom dzie-cięcych
pieluszek żadna ka-nadyjska
matka pieluszek nie
kupuje ani nie pierze pielu-szki
się wynajmuje biudne
wkłada się do specjalnego ce-lofanowego
worka odtran-sportowywan- ie
tych woikow
ich zamiana na nowe kalkula-cja
kosztów i oiganizacja tego
wszystkiego — oto kunszt
którym zajmuje sie mój zna-jomy
(krasnoludek) A zno-wu- z
inny trudni sie rozpro-wadzaniem
plnu do szczotek
bezboleśnie wchłaniającego
kurz — jest to arcy ważne bo
w Kanadzie podłogi okryte
są najczęściej scisle bardzo
specjalnym rodzajem dywa-nu
żadnej 'uzby tu nie ma
ikraj demc atyczny') czasu
tez nie za wiele a kult czy-stości
i higieny taki jak w
Ameryce Znajomek mój ma
więc do rozprowadzania owe-go
płynu całe biuro trans-port
łączność propagandę
Dużo jest takich zawodów u
nas nieznanych a tu 'inicjo-wanych
i prowadzonych przez
prywatnych facetów ku wygo-dzie
szarych ludzi Hi
Tyle byłoby o Krasnolud-kach
które nadają ton Bo w
ogóle jest to system dla "sza-rych
ludzi" właśnie każdy
kto chce i umie coś zrobić
staje sie ważnym kółkiem w
maszynie kółkiem które sie
kręci po swojemu a zarazem
w ogólnym zespole zyjac jak
inni prowadząc auto prze- -
tego doprowadził ale na pew-no
był najgorętszym orędow-nikiem
tych spraw Udzielał
poparcia każdej odpowied-niej
inicjatywie A to właśnie
bardzo wiele Jego kanadyj-ski
patriotyzm nie pozwalał
mu na dzielenie społeczeńst-wa
na lepsze i gorsze grupy
obywateli w zależności od po-chodzenia
wyznania czy ko-loru
skóry Był — i jest —
rzecznikiem prawdziwej jed-ności
i równości wśród oby-wateli
Prem Davis dziękował za długą i pożytecz-ną
służbę publiczną informu-jąc
iż pozostanie jego dorad-cą
w sprawach etnicznych
Słowa uznania niewątpliwie
jak najbardziej zasłużone
ale czy zwolnienie min Ya-remko
z rządu jest uzasad-nione?
Należy oczywiście stwier-dzić
iż to odejście nie stano-wiło
niespodzianki żaden bo-wiem
minister nie był tak
atakowany jak właśnie on
Dziennik "Globe & Mail"
który nie szczędził mu ata-ków
zauważył iż od 10 lat
zapowiadano stale jego dymi-sję
aż wreszcie ziściło się
Niejedno złożyło się na to
iż prasa anglojęzyczna za-równo
konserwatywna jak li-beralna
była doń źle nasta-wiona
Jego odważne stawia-nie
wielu spraw na ostrzu no-ża
zabieranie głosu w niepo-pularnych
sprawach nie po-dobało
"się wielu A do tego
dochodziło jeszcze wiele wie-le
innych (elementów
" h Jakkolwiek' z prawdziwym
żalem przyjęliśmy wiadomość
o dejściu min Yaremko z ga-binetu
wyrażamy przekona-nie
iż potrafi z wielkim po-żytidenT-dla
'społeczeństwa
pracować i poza rządem ti po-za
Izbą i Ustawodawczą
Pożegnanie min Yaremki
dv
strzegając godzin i świąt cho-dząc
do kościoła kształcąc
dzieci ale trzeźwo i bez prze-sądów
Sentymentów tu nie
ma biedy też nie ma chyba
że ktoś bardzo chce być bied-nym
Znam jednego takiego
a raczej nawet trzech ale to
już Polacy casus specjalny
bo "przezywają" to i owo
czego juz poza nimi nikt tu
nie rozumie Ale ze przezy-wam
wraz z nimi więc napi-sać
się o naszych chorosciach
tudzież obolałosciach godzi
Zresztą jest w Toronto arc-dlug- a
ulica "Qucen" przez
która jeździ absolutnie stary
warszawski tramwaj i gdzie
nie brak małjch niskich na
pozór nędznych kamieniczek
i na pozór bo w środku elek-tronika
jak diabli) tak jak
na pizedwojeninm '"Bagnie"
Maja tam swe sklep} lokale
księgarnie Polacy Czesi Ro-sjanie
Ukraińcy Żydzi Jugo-słowianie
Giecy Niemcy Oto
nazwiska z szyldów na jed-- n
m tylko rogu Pozner A-bram-olf
Rubinoff Chwal-kowsk- i
Kowalski Lewiński
Dolezal' Po tym "Queenie"
i"Queen Elizabeth" oczywi-ście)
przechadzać się możecie
dowoli (wiele kilometrów) od
portu i niebotycznego lecz
małego śródmieścia aż po
piękne parki nad samym je-ziorem
Ontario bladoniebie-ski- m
w jesiennym sloncu A
przechadzać się waito zarę-czam
jeśli ma się w sobie
wai szaw sko-powstanc- zą nieco
potrzaskana duszę jako ze w
niedługim czasie wyłowicie tu
wszelklth wariatów proro-ków
męczenników i cierpięt-ników
ideologów i geniuszy
maniaków wynalazców wy-kolejeńc- ów
i filutów słowem
cala wschodnią Europę jak
żywa z jej konfliktami tęsk-notami
Urojonymi czy praw-dziwymi
boleściami Zakwita
tu ona wschodnia Europa
pod trzeźw} m niebem Kana-dy
jak jemioła na dębie: dąb
jest kizepki ale i jemioła
dziwacznie żywotna O czym
o wszystkich Bożych Pomylen-cac- h
a także o istniejących
bądź co bądź w tym kraju
dramatach oraz wielkich mia-stac- h
w przyszłości jeszcze
Wam napiszę
Kisiel
MIESIĘCZNIK
KULTU RA
Numer 12 — stjczeń —
luty 1974 r
Podwójny numer miesięcz-nika
zawiera min następu-jące
interesujące pozycje-Pelikan- :
Somnia vigilantium
Lesiek Kułakowski: Georges
Sorel — marksizm jense-nistjczn- y
Gustaw Herling -- Grudziński:
Dziennik pisany nocą
Grażyna Nowak: List z Lon-dynu
Andrzej Cheiuk: Fragment
powieści
Londyńciyk: Kronika angiel-ska
Dominik Morawski: Kores-pondencja
z Rzmu
Adam Bromke: Studia sto-sunków
międzynarodowych
Brukselciyk: Widziane z Bru-kseli
Tadeusz Nowacki: Czwarta
w ojna
Antoni Gutowski: Cywiliza-cja
karmiona ropą
Marta Sadowa: Moskwa —
dzisiaj
Adam Kruczek: W sowiec-kiej
prasie
Karol Szwendowicz: LTcraim-k- a
na VII Kongresie Sla-wistó- w
Roman Karst: Encjklopedia
Po'ski Ludowej
Adam Jaworski: Wynarada-wianie
się Polonii Kana--
dyjskiej
Józef Gidyński: Spłacanie
przedwojennych po'skich
pożyczek zagranicznych
Książki omawiają: M Broń-ski
i Maria Danilewicx-Zie-lińsk- a
Ponadto w numerze: Wy-darzenia
miesiąca komuni-katy
i listy do Redakcji
-- Numer 'podwójny objęto-ści
240 str
Cena pojedynczego egzem-plarza
$3
Do nabycia w Księgarni
"Żwiazkowca"
Na składzie jeszcze nume-r- v
"Kultury" z listopada i
grudnia 1973 r które nade-szły
z oDÓźnieniem oraz Ze-fzy-ty
Historyczne (nr 25) z
"sensacyjną pracą Władysła-wa
Że'cnskiego pt1 "Zabój-stwo
min Pierackiego"'
Autor jtej prącym był jed-nym
z oskarżycie1! w tym
jednym ź najbardziejsente
cyjnych procesów politycz-nych
w'" Polsce
ffaf httftwtf g
rtSSS®3S5!333!3!&3!3
! OpruMuans ha pecuUwl
OTWARCIE SEZONU
Sezon żeglugowy na Odrze
i Wiśle zaczyna się zazwyczaj
w polowie marca W tym roku
jest inaczej — wiosenna aura
sprawiła ze wodniacy rozpo-częli
przewozy o blisko mie-siąc
wcześniej Początek sezo-nu
żeglugowego w lutym
oznacza dodatkowe przewie-zienie
setek tysięcy ton towa-rów
Transport wodny odciąży
także kolej i transpoit samo-chodowy
Barki z biało-czerwon- a
bandera wcześniej niz
zazwyczaj wyrusz}!}' w Urn
roku na rzeki i kanały Europ}
przewożąc towar} i surowce
i zaiabiajac dewiz}
SĘDZIWE GÓRY
Podczas badań geologicz-n}c- h
w północno-wschodnie- j
części kraju natrafiono na
najstarsze na ziemiach pol-skich
skały W rejonie Sejn
na Białostocczyzn le znalezio-no
podczas wieicen prastare
granity liczące ok 2 mld lat
Są to najstarsze w kraju
skały których ustalony wiek
nie wzbudza wątpliwości Sta-nowią
one fragment wielkie-go
mas}u skalnego jaki roz-ciągał
się od Karpat do Morza
Białego
Była to cześć jednego z naj-starszych
systemów górskich
Ziemi sprzed 2 miliardów lat
W TROSCE O MŁODZIEŻ
W tym roku z różnych form
wypoczynku skorzysta ponad
62 min młodzieży szkolnej
Dazyć się będzie m in do
zwiększenia liczby miejsc w
placówkach wczasowych dla
uczniów ze środowisk wiej-skich
dla młodzieży ze szkół
ponadpodstawowych a także
na koloniach zdrowotnych
Organizatorzy zadbają rów-nież
o sprawniejszy przebieg
wypoczynku i rekreacji w
miejscu zamieszkania
LODY SPŁYWAJĄ
Przez kilka dni trwały zma-gania
z zatorem lodowym na
Wiśle pod Wyszogrodem Za-tor
przełamano -- i lody spły-nęły
w dól Wisły Odra i inne
rzeki w Polsce sa juz w zasa-dzie
wolne od lodu jedynie
na Bugu obserwuje sie top-nienie
pokrywy lodowej
S WAŻNE I
BADANIA
METEOROLOGICZNE
W lecie br w pobliżu brze-gów
Afryki zostanie przepro-wadzona
wspólnym wysiłkiem
35 pańshu największa opera-cja
meteorologiczna jaką
kiedykolwiek podejmowano
W okresie około 100 dni
poczynając od lipca do wiześ-ni- a
obserwowane będą ru-chy
mas powietrza rozwój
systemów chmur itp w pa-sie
którego poioierzchnia wy-nosi
prawie 500 tys km kwa-dratowych
na południe od
Wysp Zielonego Przylądka
na wschodnim Atlantyku w
pobliżu bizegów Senegalu
Cała operacja zostanie zor-ganizowana
pod auspicjami
Międzynarodowej Organizacji
Meteorologicznej (MOM) z
siedzibą w Genewie Sztab
operacji będzie w mieście
Dakarze
W wywiadzie dla AFP je-den
z dyrektorów MOM Hes-da- m
Taba oznajmił że we
wspólnych bada)ńach weźmie
udział międzynarodowa flota
złożona z 38 jednostek w
tym 8 sowieckich 8 amery-kańskich
oraz brytyjskich
francuskich fińskich holen-derskich
i innych Badania
dokonywane będą również z
powietrza
Wykorzystując dane nade-słane
przez amerykańskie sa-telity
meteorologiczne ucze-ni
uzyskają najpełniejszy z
możliwych do otrzymania ob-raz
kształtowania się pogody
na lak wielkim obszarze
W tym celu zbuduje sięt w
okolicach Dakaru dwie nowe
stacje przyjmujące sygnały
od satelitów
CO MIAŁ ROBIĆ?
W czasie Koncertu w bry-tyjskim
mieście Abbots
Bromley występowi pianisty
Stephana Bishopa towarzy-szyły
śmiechy publiczności
Przyczyną były nowe buły
titóre {skrzypiały przyi każ-dym
naciśnięciu pedału Ar-tysta
zdjął buty i zakończyt
kompozycję Bacha w skarpet-- -
kach
TLEN DLA WISŁY
Królowa polskich rzek Wi-sła
jest z każdym rokiem co-raz
brudniejsza W górnym
jej biegu zanieczyszczają ją
rzeki i potoki Podbeskidzia
zatruwane przez ścieki miej-skie
i przemysłowe
Jak ustalili naukowcy z Za-kładu
Biologii Wod Polskiej
Akademii Nauk znakomitym
lekarstwem dla wód Wisły
byłby stały dopływ tlenu
Prawdopodobnie juz w tym
roku podjęte zostaną prace
przy budowie urządzeń które
stale dotleniać będą wody
Wisły
ZGON UCZONEGO
W Warszawie zmarł w wie-ku
lat 85 nestor okulistyki
polskiej piof Władysław
llenr}k Melanowski Wielolet-ni
kierownik katediy i kliniki
okulistycznej Akademii Medy-cznej
w Warszawie wycho-wawca
wielu pokoleń okuli
stów autor licznych dziel
naukowych członek towa-rzystw
naukowych krajowych
i zagranicznych
BIESZCZADZKI PARK
NARODOWY
Bieszczadzki Park Narodo-wy
jest dwunastym w kraju i
obejmuje obszar prawie 6000
hektarów W skład jego wcho-dzą
2 rezerwaty Jes to je-dyny
w polskich Karpatach
teren gdzie istnieje natural-na
pierwotna górna granica
lasu którą w paru miejscach
tworzy zwarty drzewostan bu-kowy
Tu również jest najwię-cej
ginących juz na innych
obszarach zwierząt Tak więc
prócz żubra jest tu jeszcze
sporo rysiów niedźwiedzi i
wilków Z ginących ptaków
spotkać można puchacza
Z ŻYCIA FLOTY
Szybko rośnie flota Polskiej
żeglugi Morskiej Armator
który aktualnie dysponuje
107 jednostkami o łącznej
nośności 1400 tys DWT wzbo-gaci
się w br o 16 kolejnych
statków Będą to 'przeważnie
nowoczesne masowce wśród
których znajda się statki po-wyżej
100 tys DWT 50-tysię-czn-iki
i 38-ty- s
8
NIEWAŻNE
ALE MIAŁ PECHA!
Złodziej który włamał się
do Instytutu Biofizyki w Han-nowar- ze
(NRF) został wez-wany
przez radio do zgłosze-nia
się do lekarza W czasie
kiadziezy zetknął się z radio-aktywnymi
izotopami
CO WIEMY
O CZEKOLADZIE?
Nie wszyscy smakosze cze-kolady
wiedzą że ulubiony
ich puysmak nie zawsze był
taki jak teraz W XVII wie-ku
w Angin i Niemczech
adzie po raz pierwszy spro-wadzono
z zamorskich kra-tó- w
ziarno kakaowe dodawa-no
przy wyrobie czekolady
ryz owies i mech islandzki
W Berlinie sprzedawano
przed stu laty patentowaną
ki ólewsko-prusk- ą czekoladę
sporządzoną z kakao cukru
oraz ekstraktu mięsnego By-ła
też czekolada parowa któ-i- a
nazwę swoją zawdzięczała
temu że produkowano ją
przy pomocy maszyn napę-dzanych
parą wodną W
XVIII wieku dodawano do
czekolady wino i piwo
Czekoladę zbliżoną sma-kiem
do tej którą dziś jada-my
zaczęto produkować oko-ło
150 lat temu w Szwajcarii
Właśnie Szwajcarzy pierwsi
użyli do produkcji czekolady
mleka krowiego I tak pow-stała
czekolada mleczna —
Szwajcaria i dziś jest cze-koludow- jh
i ocilL-c- r Wr-t- o
podkieśUć ii polskie uy-rob- u cziolcdouz li-sz- ą się
w świecie dobrą marlz
OFIARY WĘŻÓW {
Od 10000 do 40000 osób
ginie rocznie na świecie od
ukąszenia wężów W samych
tylko Indiach 11000 osób pa-da
ofiarą tych gadów a w
Azji — 25-3000- 0 W Europie
rejestruje się rocznie około
30 wypadków śmienelnego
ukąszenia Liczba Ukąszonych
przez węce na całym świecie
dochodzi do pół miliona Dji-n- e
te podaje 'światowa Orga-nizacja
ZdroMd