Zwilazkowiec Alliancer, April 08, 1981

              STlif ii
t'fI
"
"Związkowiec"
Prinled and Puhlishod cvrrv
POLISH ALLIANCt PRESS LIMItED
l£3S uloor Street Wed - Toronto Onł„ Conada - M6r 4A8
Telephones: 531
Sotond ii iss miii
Offiwiil Orjiin of The
J ri ii Hiclis — Chitrmnn of the Doanl
Gustaw SlodkcmsU —
iNo parł of łhis publicałion may
X
in any form or by anymeans withouł permission
PRENO ME RATA
iRoczna $2500 Półroczna —'$10 Pojedynczy numer 350
granicą: Roczna $3300 rółroczna — $2000
Wojna nerwów czy inwazja?
Rośnie napięcie wokół Polski
Zonia na cizicn rośnie Polsce pogłębia sie
V' : t ' ' "łi --'i j !Vi i 'i ł
— 00 —
Za —
J
komunistycznego na proces odnowy w Kraju Z rosnącym
niepokojem znużeni trwająca od miesięcy niepewnością
Kraj i Polonia czekają na odpowiedź: czy nastąpi inwazja
Paktu Warszawskiego na Polskę? Oczy świata zwrócone są
na Warszawo
Mnoza się sygnały ostrzegawcze Dnia 5 kwietnia przy
wódca sowiecki Leonid Breżniew wylądował w Pradze by
wziąć udział w kongresie czechosłowackiej partii komuni-stycznej
Od wczesnych lat 70-lyc- li Breżniew nie braL regu-larnego
udziału w zagranicznych kongresach partyjnych
ostatni kongres z jego udziałem miał miejsce w Polsce w gru-dniu
1975 W delegacji towarzyszącej Breżniewowi świecą
nieobecnością członkowie Politbiura i organizacji sowieckich
które w razie inwazji kierowałyby atakiem: armii min spraw
zagranicznych KGB
Gdy Breniew odlatywał
ska "Prawda" czwarty już
polscy komuniści położyli
na
utrzymuje ze
ju" kryją sie za
Polsce "Praw
z ludzka twarzą" Aleksandra
jeszcze czas
Stanów
(wojsk Paktu
uważa
fi ł"1!
(The Alliancer)
fmci Wediesday by
- 2491 531-249- 2
rcclstration nunilicr Ifi71
Polish Allnnce Cimcla
1 Wnwro — Sccrclary
Acting
be reproduced transmitted
napięcie zwaązKU syuracią
kryzys reakcją bloku
z do Pragi
z rzędu domagała się by
kres "Solidarności"
siły z zewnątrz kra
walką" przeciw socjalizmowi
do Pragi
"jednostki i zwiadu
Zjednoczonych Wein- -
zgodne z celem wkroczenia
"New York Tinms" Moskwie
Polski "to juz tylko
wstępny pierwszej stronie "Prawdy" przypomina:
najmniejsze nawet odchylenie" od zasad marksizmu- -
Ileninizmu prowadzi do poważnych konsekwencji dla
"Prawda"
"otwartą
Podobne sformułowania publikowano w
dzie 1968 dla uzasadnienia najazdu sił Paktu War-szawskiego
na Czechosłowacje kiedy zgnieciono "socjalizm
Wkrótce po prybyciu
wywołany
reakcyjne
wschodnio-nicmieck- a agencja prasowa poinformowała że ty-siące
nowych żołnierzy przyłączyło się do manewrów nadal
trwających w Polsce i wokół jej Nie podano
liczby lecz mowa jest o oddziałacli sowieckich i wscho- -
dnio-niemiecki- ch dołączających po osiemnastu dniach
i o tym że są to "świeże rezerwy z 'głębokiego
zaplecza" Według agencji
ubezpieczane przez lotnictwo zmotoryzowaną czoł-gi
i przewiezione do wyznaczonych
koleją lub kolumnach wojskowych inne
wylądowały z baick desantowych na wybrzeżu" Komunikat
agencyjny dawał do zrozumienia ze manewry będą trwały
przez dłuższy
Sekretarz obrony
berger oświadczył ze sity Paktu Warszawskiego
sportowały materiały dla zaopatrzenia jednostek wojsko-wych
przekraczających manew
rów Weinberger powiedział leż: "Ma miejsce wiele działań
odbiegających od normalnych manewrów Są
Warszawskiego)
(do Polski)
Specjalny koresnonden'
ustalił ze większość zachodnich dyplomatów akredytowa
ny cli w Sowietach ze
"A"?
Mnnday
ot
EJilof-ln-Clii- cf
or
w
Moskwy moskiew
dzień
Artykuł
Dubczeka
Breżniewa oficjalna
saperów
Caspar
inwazja
w
w
granic dokład-nej
ma-newrów
piechotę
rakiety artylerie zostały
rejonów w oddziały
przetran
w ilościach potrzeby samych
działania
kwestia dni" Niektórzy dyplomaci są jednak zdania że na
razie Sowieci prowadzą jedynie wojnę psychologiczną i że
nie podleli jescze wstępnych kroków do inwazji
Wschodnio-europojsc- y dyplomaci i dziennikarze w Mos
kwie podali korespondentowi "New York Times'a" że powie-dziano
im iz władze w Polsce poważnie biorą pod uwagę
możliwość użycia polskiej armii dla narzucenia Krajowi stanu
wyjątkowego Lecz wielu z nich wątpi czy armia polska
w całoci podporządkowałaby się takiemu rozkazowi
z Moskwy
z
"'
r
Co w tej sytuacji robi Zachód? Prezydent Stanów Zjed
noczonych Reagan wysłał do Breżniewa list "w ostrym to-nie"
wyrażaiac ogromne zaniepokojenie administracji ame
rykańskiej sytuacją w Polsce Prezydent miał oświadczyć
w liście ze wtai gniecie do Polski "całkowicie zniszczyłoby"
szanse rozmów w sprawie ograniczenia zbrojeń Lecz urzęd-nicy
Departamentu Stanu i Białego Domu podkreślili że list
nie stanowi ani ostrzeżenia ani groźby
Amerykański sekretarz obrony AVeinberger oświadczył
ze zwiększenie skali manewrów Paktu Warszawskiego wska-zuje
na pogwałcenie Układu w Helsinkach wymagającego
notyfikowania Paktu Warszawskiego o przesunięciach od-działów
powyżej 25 tys poza linię odległą o 250 km na
wschód od granicy sowieckiej
Weinberger i ministrowie obrony pozostałych 12 krajów
członków NATO (Paktu Północno-Atlantyckiego- ) spotykają
się w tym tygodniu w Bonn na regularnym zjeździe by
omówić sprawy długofalowego planowania obrony Słyszy
sie ostatnio przypuszczenia ze temat ten zejdzie na drugi
plan i ze pod obrady wejdzie konieczność reakcji na wyda-- i
zonia w Polsce Wprowadzono już do programu obrad spra-wę
uzależnienia negocjacii ograniczenia zbroień od zacho-wania
Sowietów w sprawie Polski Na ostatnim spotkaniu
NATO w grudniu ubr wydano ostrzeżenie że inwazja
Polski miałaby poważne konsekwencje dla stosunków mię-dzy
Wschodem a Zachodem
Wstępujmy w szeregi
Związku Polaków w Kanadzie
Przyjętym zwyczajem ubiegłych kilkudziesięciu lat i w
przededniu 75-letni- ej rocznicy istnienia i działalności Zwią-zku
Polaków w Kanadzie jego Zarząd Główny ogłasza kam-panię
werbunkową która trwać będzie od 15 marca do końca
maja 1981 r
Wszystkich Rodaków którzy nie należą jeszcze do żad-nej
organizacji polonijnej i stoją poza obrębem społecznego
życia zapraszamy w nasze szeregi
Grupy ZPwK serdecznie witać będą każdego kto zgłosi
chęć wstąpienia w szeregi związkowe a przez co wzmocni
glos zorganizowanej Polonii
Związek Polaków w Kanadzie -- 7- to społeczna organiza-cja
z której wywodzi sie kilku wybitnych Kanadyjczyków
polskiego pochodzenia którzv sa senatorami i piastują man-daty
poselskie w federalnej Izbie Gmin zajmują inne stano-wiska
państwowe zarówno na szczeblu federalnym jak tez
i prowincji oraz w samorządach miejskich
Z seregów ZPwK wywodzi sie również kilku profeso-rów
uniwersytetów i innych uczelni wyższego stopnia Poza
tym wyróżniających sie członków Związku Polaków w Kana-dzie
widzimy też w innych dziedzinach życia kanadyjskiego
Zapraszamy wiec wszystkich
Rodaku! Skorzystaj z dotychczasowego dorobku ZPwK
którym sa: Fundacja im Wł Reymonta liczne Domy Związ-kowe
biblioteki i czytelnie oraz kluby towarzyskie i zespoły
taneczne :
Zarząd Główny
Związku Polaków w Kanadzie
Pr "
ł'
Aleksander Matejko
KTK K T IV T
Niewątpliwie ciężka obecna
sytuacja gospodarcza w Polsce
ma przynajmniej to do siebie
że zmusza do solidarności we-wnętrznej
a jednocześnie od-strasza
czynniki zewnętrzne od
bezpośredniej ingerencji w pol-skie
sprawy W dyskusjach o
polskiej gospodarce toczących
się na łamach polskiej prasy
zdecydowanie przeważa ton rze-czowy
(np w dyskusji o prawic
strajkowym w „Polityce" z 14
lutego br) Konsolidacja dobrej
woli jest bardzo obecnie Polsce
potrzebna gdyż inaczej po pro-stu
nic ma szansy wyjścia z
permanentnego kryzysu Libe-ralizacja
modelu gospodarczego
jest bardzo potrzebna ale było-by
niebezpiecznym złudzeniem
przypuszczać że ona sama
przez się uzdrowi sytuację S])o-łeczeńslw- o
nazbyt długo trwało
w stanic gospodarczej bierno
ści nazbyt często dotąd inicja-tywa
gospodarcza utożsamiała
się z działalnością pozaprawną
lub wręcz przestępczą gra mię-dzy
państwem jako wszechwład-nym
pracodawcą i obywatelem
nazbyt powszechnie polegała na
wzajemnym przechytrzaniu się
elita rządząca nazbyt przywykła
do społecznej
wiciu pracowników na-zbyt
nauczyło się robić niewie-le
lub zgoła nic dziedziny o za-sadniczym
znaczeniu dla popi a-w- y
stopy życiowej ludności (rol-nictwo
usługi budownictwo
mieszkaniowe transport miej-ski
itd) zbyt długo były w sta-nie
zaniedbania możliwości eks-portowe
Polski pozostają nadal
nazbyt skromne
System gospodarowania nie
liczący się z cenami kosztami
rentownością i stopą procento-wą
a zarazem oparty na arbi-tralnym
odgórnym ustaleniu
hierarchii ważności celów gospo-darczych
bez faktycznej kon-troli
ich przez społeczeństwo
pozwala! przez całe dziesięciole-cia
wznosić piramidy gospodar-cze
(jak np nierentowną hutę
Katowice) ale musiał siłą rze-czy
doprowadzić do coraz więk-szych
dysproporcji Swoista „li-niowa
społeczna" zawarta mię-dzy
niezależnymi związkami za-wodowymi
„Solidarność" oraz
władzą państwową (nienaruszal-ną
gdyż gwarantowaną przez
ZSRR) mogła dojść do skutku
właśnie na skutek załamania się
wyżej wymienionego systemu
gospodarowania Zresztą podob-ne
załamanie w tej lub innej
formie wprost nieuchronnie
musi nastąpić w pozostałych
państwach bloku sowieckiego
gdy omawiany tutai system ro-dzi
tam podobne lub jeszcze
gorsze dysproporcje wyjąt-kiem
Węgier które ii od lat
eksperymentu ią bardziej elasty-czny
sposób gospodarowania w
ramach socjalizmu państwowe-go
Nasuwa się istotne pytanie1
czy i jak dalece „umowa społe-czna"
będzie miała szansę prze-trwania
w przypadku jakiejś po-prawy
sytuacji gospodarczej w
Polsce Sądzę że nie będziemy
mieli okazji przekonać się o
tym gdyż poprawa w w ani li-kach
polskich moc mieć wyłą-cznie
charakter długotermino-wy
a w międzyczasie zapewne
dojdzie do poważnych spięć (1
może także i reform) wewnątrz
ZSRR i w innych „ortodoksyj-nych"
krajów członkowskich
RWPG
W każdych jednak okoliczno-ściach
dobro narodu polskiego
wymaga poprawy sytuacji go-spodarczej
a więc lclormy
przy czym ta ostatnia musi upo-rać
się z szeregiem podstawo-wych
sprzeczności:
a) Nacok ludności wyzwala-jącej
się z okowów biurokracji
zmierza do poprawy stopy ży-ciowej
ale dotąd cała gospodar-ka
była nastawiona na wzmac
nianie państwa i siły bloku so-wieckiego
(zbrojenia pomoc so-jusznikom
w ramach Paktu
Warszawskiego) Dotychczasowy
model gospodarczy zupełnie
nie nadaje się do potrzeb i aspi-racji
społeczeństwa konsump-cyjnego
które świadomościowo
juz w Polsce istnieje ale nie
ma warunków urzcczywislnic-ni- a
się Obócne braki żywno-ściowe
jescze bardziej zaostrza-ją
tę sprzeczność
b) Nowe samorządne instytu-cie
stawiają roszczenia w sto-sunku
do państwa ale jednocze-śnie
nic chcą i nic mogą wziąć
a rzą-dzenie
państwem Np związki
zawodowe biorąc na siebie rolę
współgospodarzy zakładów pra-cy
mogłyby poważnie nadwątlić
swój autorytet wśród mas człon-kowskich
a w rezultacie wykoń-czyć
się jako niezależny partner
państwa Z drugie] strony moż-liwość
państwa wydatnego 11-sprawni- enia
swego własnego
aparatu jest bardzo ograniczona
zo względu na monopolizację
przez PZPR prawic wszystkich
wpływowych i zyskownych sta-nowisk
służbowych
'i2WIAZKbwiriEh — rrnrtO fcwirtnin "1001" i i i u
ftPlr ftPIYtA# tłtti
nieodpowiedzial-ności:
współodpowiedzialności
Vtf 7 KI JKKAW T Ul k
c) Demokratyzacja nieuchron-nie
zmierza do zatarcia istnieją-cych
nierówności zarobków
przydziału żywności dostępu do
mieszkań dostępu do szkół itd
Z drugiej strony aby podnieść
Polskę gospodarczo trzeba za-stosować
na skale masową m
in silne pobudki materialne
które siłą rzeczy doprowadzą do
jeszcze większych nierówności
choć innego rodzaju aniżeli nie-równości
dotychczasowe W Pol-sce
musi nastąpić bardzo dużo
przemieszczenie kadr pracowni-czych
między poszczególnymi
dziedzinami co może być źród-łem
bardzo dużego niezadowole-nia
części ludności Demokra-tyzacja
może w szeregu przy-padków
osłabić dyscyplino pra-cy
i autorytet kiciownictwa
nie ma żadnej gwaiancji na to
że nowy rodzaj dyscypliny u-kształ- luje
się dostatecznie szyb-ko
aby zapewnić mobilizacje
obowiązkowości i pracowitości
Usunięcie z pracy jednych lu-dzi
odpowiedzialnych za do-tychczasowe
błędy lub nic od-powiadanych
nowym wymaga-niom
nie zawsze da się rekom-pensować
zastąpieniem ich in-nymi
ludźmi lepszymi i bar-dziej
godnymi zaufania
d) Samo wyzwolenie inicjaty-wy
indywidualnej lub zbiorowej
nie pomoże bez zapewnienia od-powiedniego
zaplecza materia-łowego
kadrowego i organiza-cyjnego
Np zakupy paszy za
granicą są jednym z podstawo-wych
warunków wzrostu pogło-wia
zwierząt gospodarskich Ba-zy
budownictwa nie da się szyb-ko
zwiększyć bez odpowiednie-go
zasobu maszyn 1 narzędzi
oraz przeszkolenia nowych do-datkowych
pracowników Aby
uproduklywnić gospodarczo pol-ską
naukę trzeba całych lat
przekwalifikowania ludzi i bar-do
sprawnego organizowania
łączności między światem aka-demickim
i światem praktyki
gospodarczej
c) Aparat kierowniczy PRL
przywykł do autokratycznego
stylu zarządzania ludźmi i rze-czami
W obecnej sytuacii zmu-szony
jest ustępować przed no-wymi
siłami społecznymi ale
sam skład personalny lego apa-ratu
nie ulega jakimś poważ-niejszym
zmianom co choćby
wynika z faktu wysokiego stop
nia upaityjnienia niemal wszy-stkich
ludzi na odpowiedzial-nych
stanowiskach Co najwyei
PZPR przesuwa kierowników z
]cdnvch dziedzin i pizedsię
biorslw do innych gdzie oni le-szcze
nic są znani od swej złej
strony Ten stan rzeczy oczywi-ście
nie gwarantuje na dłuższą
metę ani samodzielności i odpo-wiedzialności
kierowników ani
też znacznego udoskonalenia po-ziomu
kierowania gospodarką
f) Planowanie centralne jak
dotąd tylko z pozoru było ra-cjonalne
i konsekwentne gdyż
w rzeczywistości rywalizacja o
władzę i przywileje wewnąlrz
PZPR powodowała nieustanne
korekty planu centralnego za-leżnie
która grupa nacisku była
silniejsza w danym okiesie
Bocznymi drzwiami wprowadza-no
do planu różne nowe progi a-m- y
które zakłócały cały porzą-dek
planowania powodowały
istotne przesunięcia w rozdziale
środków odsuwały na dalszy
plan takie programy 7a który-mi
nie stała grupa dostatecznie
silna Cały szereg programów
inwestycyjnych okazało się bez-użytecznych
gdyż o ich wpro-wadzeniu
do planu decydowały
wąsko pojęte interesy klikowe
W warunkach polskiego obecne-go
niedostatku całkowite porzu-cenie
planowania jest wprost
niemożliwe Liczba i siła lóż-nyc- h
grup interesów znakomi
Od dłuższego już czasu po-pularne
dzienniki londyńskie
przeładowane są żądzą mor-derstwami
i intrygami
W tej kręcącej się wokół
jednego punktu wojnie w
Londynie pomiędzy "brukow-cami"
a gazetami o wysokiej
iakości popularny "Daily
Mail" przypisuje specjalne
znaczenie ostatniemu skanda-lowi
szpiegowskiemu w Wiel-kiej
Brytanii Gazeta 'ta moc-no
rozdmuchała domniema-nia
dziennikarza Chapmana
Pinchcra o działalności byłe-go
szefa kontrwywiadu —
lorda Rogera Ilollis
Pikantne jest w tej spra-wie
że "Harry" Pincher uży-wany
jest przez "Mail" jako
broń przeciwko własnemu by-łemu
pracodawcy a obecnie
głównemu rywalowi "Mail" --
"Daily Exprcss'owi"
Chapman Pincher pracował
dla "Expressu" od drugiej
wojny światowej i przed
przejściem w 1979 r na eme-ryturę
wypracował sobie
opinię
eksperta od spraw ochrony
bP7)vp rpńst wa jińst wiywcgn
khlM f łtfff k f#"1 ł" I
cie zwiększyła się natomiast si-ła
ceni rai nogo ośrodka dyspozy-cyjnego
ulega bardzo znaczne
mu nadwątleniu (zresztą już za
Gicika wielu wpływowych' ludzi
robiło co chciało) Pogodzenie
zasady planowania z zasadą re-prezentowania
w planie różnych
grup ludności jest obecnie jed- -
nym z centralnych problemów
ulepszenia gospodarki
g) Polska ma żywotny interes
we wzmożeniu eksportu ale jed-nocześnie
produkcja eksportowa
jest dla kraju często nazbyt ko-sztowna
i odbywa się nieraz ko
sztem interesów wewnętrznych
kraju Jednym z głównych za-dań
gospodarczych doby obec-nej
jest intensyfikacja tego ro-dzaju
produkcii ckspoitowcj
która rzeczywiście może opłacać
się na dłuższą metę To zaś wy-maga
bardzo znacznych inwe-stycji
gdyż polska piodukcja
jest ogólnie biorąc nazbyt chłon-na
w surowce energię trans-port
i nawet robocizno Byłoby
z wielką długofalową szkodą dla
kraju nadal uprawiać taką pro-dukcie
eksportową która jest
rabunkowa z punktu widzenia
interesów ekonomicznych kraju
h) Sztucznie utrzymywane do-tąd
niskie ceny szeregu towa-rów
1 surowców powodują wie-le
marnotrawstwa (np cement i
żelazo nadmiernie używane w
budownictwie chleb zużywany
do żywienia zwierząt gospodar-skich
itd) Podniesienie tych
cen będzie spotykało się z sil-nym
oporem ludności i oznacza
porzucenie dotychczascowcj 0-gól-nci
polityki niskich płac uza-sadnionych
po części niskimi
cenami podstawowych produk-tów
żywnościowych jak również
polityki inwestycyjnej zachęca-jącej
do podejmowania proick-ló- w
inwestycyjnych w oparciu
o stucznie niskie ceny podsta-wowych
surowców Obie te po-lityki
na dłuższą metę są zgub-ne
dla gospodarności i muszą
zostać odrzucone ale jednocze-śnie
trzeba stopniowo i możli-wie
bezboleśnie przejść do no-wych
zaostrzonych zasad gospo-darności
1) Siła lobocza w Polsce jest
lomicszczona dotąd wysoce nie-racjonalnie
W rolnictwie bar-dzo
biak rąk roboczych pod-czas
gdy w przemyśle istnieją
ukryte przerosty zatrudnienia
Usługi są ogółem biorąc niedo-rozwinięte
i bardzo źle płatne
Funkcje administiacyjnc są roz-dęte
a jednocześnie cały szereg
usług administracyjnych zostało
niesłusznie bardzo skurczone
(Np I)rak jest wykwalitikowa-nyc- h
sekretarek z powodu nie-dostatku
etatów i złych zarob-ków
Obsada ważniejszych sta-nowisk
jest dokonywana ze
względów klikowo-polilycznyc- h
W wielu zakładach pracy panu-je
bardzo zła atmosfera pracy
zbiorowej przede wszystkim z
powodu wysoce stronnicej poli-tyki
personalnej Nieraz wyrzu-ca
się z pracy ludzi za to tylko
że poważnie traktują swe obo-wiązki
zawodowe i mają odwa-gę
mieć własne zdanie Nawet
w nauce i kulturze wiele osób
zostało na stałe za granicą wła-śnie
ze względu na bezduszny
stosunek do nich ze strony
władz przełożonych To wszyst-ko
wymaga ogromnego wysiłku
zmierzającego do racjonalizacji
rozmieszczenia wykorzystania i
traktowania siły roboczej w Pol-sce
j) W Polsce zanacza się
współcześnie — zwłaszcza wśród
młodego pokolenia — bardzo
silna tendencja do demokraty-zacji
wszystkiego ale jednocze-śnie
forniy lej demokratyzacji
są dalekie od okrzepnięcia De-mokratyczny
tryb podejmowa-nia
decyzji jest słabo utrwalony
i obrony narodowej co bvło
solą w oku kolejnych rządów
I rzeczywiście 66-l'et- ni Pin-cher
wymienia jako swoją
ulubioną rozrywkę "myszko-wanie
po Whitehali (siedzibie
rządu brytyjskiego) i plotko-wanie
o politykach"' Obecnie
mieszka on na farmie w Sur-re- y
Sprzedaż materiałów o
zmarłym lordzie Rogerze —
zbieranych od lat kiedy Pin-cher
był jeszcze zatrudniony
w "Expressie" — była z jego
strony małą operacją samoza-bezpieczen- ia
sie
Wydawcy książki Pinchera
zatytułowanej "Ich zajęciem
była zdrada" unikali licytacji
na Fleet Street co mogłoby
przedwcześnie spowodować
ujawnienie jej treści i za-miast
tego zwrócili się od ra-zu
do "Mail" który miał z ni-mi
ścisłe powiązania
Cena wywoławcza wynosiła
$130000 Przynajmniej ta su-ma
była podobno zapłacona
przćz "Mail" w nadziei że do-niesienia
te podniosą nakład
gi7Pjy do
Historie szpiegowskie elektryzują
bezkonkurencyjnego
2_milioucVvy__egceiii:
i %
Jl I A KI HI
w doświadczeniu i świadomości
traci się mnóstwo czasu na ja-łowe
spory długie przemówie
nia wzajemne pouczanie się
nazbyt pryncypialny (na pokaz!)
stosunek do wielu spraw natuiy
jiraktyczncj Samorząd pracy w
przedsiębiorstwach uspołecznio-nych
jeśli w og'óle działa to
przede wszystkim na wyższych
szczeblach natomiast jest go
dotąd mało na szczeblu podsta-wowym
a więc najważniejszym
Bez autentycznej demokratyza-cji
pracy bezpośrednio na stano-wiskach
roboczych nie może
być mowy o ukształtowaniu się
nowego stosunku pracy Przy-kład
szwedzkich autonomicznych
zespołów roboczych może być
bardzo przydatny do naślado-wania
w Polsce
k) Polska jest pod wielu
względami krajem już nowocze-snym
ale jednocześnie zacho-wanie
się i postawa wielu ludi
w Polsce nic spełniają wymogu
nowoczesności Chroniczna nic-obowiązkow-ość
spóźnianie się
brak szacunku do cudzej pracy
1 do cudzego wysiłku marno-trawstwo
dobra publicznego —
wszystko to powoduje że Pola-cy
nieraz tracą po bliższym po-znaniu
ich — mimo bardzo do-brego
pierwszego wrażenia So-cjalizacja
Polaków do nowego
porządku gospodarczego jeśl i
taki oslaCcczńic skrystalizuje
się w Polsce będzie bardzo tru-dnym
zadaniem wymagającym
przede wszystkim wzorowego
ładu tw nowo powstających in-stytucjach
aby ich potencjał
socjalistyczny był dostatecznie
duży Prof Szczepański utysku-je
w swych aitykułach na rze-komą
anaichiczność Polaków
ale bierze się ona przede wszy-stkim
z wad biurokratycznych
instytucji które ulegają dodat-kowemu
pomnożeniu jirzez bez-duszność
komunizmu Im dłu-żej
będzie panował stan skłania-jący
Polaków do indywidualne-go
i zbiorowego oporu w sto-sunku
do narzuconych i ni od-górnie
instytucji tym mniejsza
szansa autentycznej socjalizacji
Zachodzi pytanie czy w ak-tuan- cj
konstelacji politycznej
jest w ogóle prawdopodobne'
ukształtowanie się w Polsce ta-kiego
modelu gospodarczego
który odbiegałby- - zasadniczo orl
modelu sowieckiego a więc
opierał się na wolnych zrzesze-niach
i innych instytucjach au-tonomicznych
w stosunku do
odgórnych ośrodków kontroli
wspierających swą władzę na
ZSRR Tylko stale pogarszająca
się w całym bloku sowieckim
sytuacja gosjjodarcza może skło-nić
elitę rządzącą do tego ro-dzaju
zasadniczego ustępstwa
Nie jest ono zresztą pierwsze
Już Lenin zdecydował się na
tzw nową politykę ekonomicz-ną
w obliczu gospodarczego
bankructwa Polskie prywatne
rolnictwo zdołało uniknąć kole-ktywizacji
obowiązującej wszę-dzie
gdzie indziej Elastyczny
model gospodarczy na Węg-rzech
jest od lat tolerowany
Nawet w Niemczech AVschod-nic- h
istnieje dość sporo przed
siębiorstw prywatnych i pań-stwo
z nimi kooperuje W Wiet-namie
na południu toleruje się
w miastach gospodarkę prywa-tną
Tak więc dojście do głosu pol-skiego
modelu demokratyczne-go
nie jest wcale aż tak wyklu-czone
jak 'ydawaloby się na
oko Pozostaje jednak sprawą
otwartą czy i jak dalece w pol-skich
warunkach będzie możli-we
porozumienie i współdziała-nie
między ludźmi różnych 0-rienta- cji
zmierzające do popra-wy
wspólnego losu zbiorowym
zuodnym wysiłkiem
londyńską prasę
plany z obecnych 19 milio-na
Podczas publikacji tych ma-teriałów
przez "Mail" "Ex-press- "
próbował również
ogrzać się trochę w promie-niach
chwały przez powoły-wanie
się że pochodzą one od
byłego korespondenta "Ex-pressu- "
Ale skoro tylko Premier
Marsaret Thatcher wystąpiła
w Izbie Gmin i podpiła mate-riał
jako "niedokładny i znie-kształcony"
jeżeli nie jak za-notowało
to wielu komentato-rów
wręcz nieprawdziwy —
"Express" zaczął szybko dzia-łać
zmieniając front
W artykule redakcyjnym
"Czy nie powinniśmy dać od-począć
zmarłemu?" pismo to
zapylało: "Czyż nie możemy
przestać mieć nieuzasadnione
pretensje wobec zmarłych
osób? Doniesienia o bada-niach
to jedna sprawa nato-miast
domniemania nie po-parte
dowodami przeciwko
zmarłym którzy nie mogą się
bronić to zupełnie co innego
Jest to nie do przyjęcia w
dziennikarstwie brytyjskim"
1+ Z KANADY
NIEŚMIAŁOŚĆ OTTAWY
W SPRAWIE POLSKIEJ
W obliczu wydarzeń w Pol-sce
kongresu partyjnego w
Piadzo i presji Paktu War-szawskiego
na Kraj Ottawa
prowadzi konsultacje z soju-sznikami
Jak informuje mi-nister
spraw zagranicznych
Mark MacGuigan jest możli-we
że w najbliższym czasie
Kanada zwróci się do ZSRR z
wyrazami zaniepokojenia w
związku z przedłużającymi się
manewrami Paktu Warszaw-skiego
MacGuigan konfero-wał
z sojusznikami na temat
polskiego kryzysu i konsek-wencji
któreby nastąpiły w
wypadku sowieckiej inwazji
na Polskę
Znacznie bardziej zdecydo-wane
stanowisko w sprawie
groźby inwazji zajmuje Flora
MacDonald były minister
spraw zagranicznych rządu
Konserwatystów Flora Mac-
Donald jest zdania że Otta-wa
powinna domagać się by
państwa NATO (Organizacja
Paktu Północno-Atlantyckieg- o)
jednogłośnie zagroziły So-wietom
sankcjami gospodar-czymi
i dyplomatycznymi w
wypadku inwazji Należy to
zrobić przed inwazją a nie
po fakcie dokonanym
MacGuigan i premier Tru-dea- u
systematycznie sprzeci-wiali
sie żądaniom Konserwa-tystów
by rząd wystosował
ostre ostrzeżenie wobec So-wietów
przestrzegając przed
inwazją na Polskę Trudeau
jest zwolennikiem teorii nie-wywolywa- nia wilka z lasu i
oświadczył że takie ostrzeże-nie
mogłoby dostarczyć So-wietom
prelekstu do akcji
przeciw Polsce
Wśród czesci Polonii kana-dyjskiej
panuje przekonanie
że teoiia niewywolywania wil-ka
z lasu jest absurdem opar-tym
na głębokiej ignoracji w
sprawach Europy wschodniej
i środkowej
WALKA O KONSTYTUCJĘ
KANADY TRWA
Rząd Liberałów w Ottawie
niezmordowanie walczy o
Konstytucje Nowe posunie-cie
w tej kampanii polega na
narzuceniu przez rząd termi-nów
zamknięcia poszczegól-nych
eta])ów obrad nad po-prawkami
do Konstytucji Ma-newr
ten ma sparaliżować ob-strukcję
Parlamentu przez
Konserwatystów i umożliwić
wprowadzenie poprawek w
sprawie praw kobiet i grup
tubylczych których domaga
się NDP
Premier Trudeau wyklu-czył
możliwość dalszych roz-mów
na temat Konstytucji z
prowincjami Kanady "Spot-kamy
się (z prowincjonalny-mi
premierami) kiedy będzie-my
mieli naszą kanadyjską
Konstytucje lecz nie wcześ-niej"
oświadczył Trudeau w
Izbie Gmin zwracając się do
Clarka przywódcy Konser-watystów
Osiem prowincji
sprzeciwiających się projek-tom
Liberałów przygotowuje
zebranie w Ottawie na przy-szły
wtorek by sfinalizować
projekt poprawki przyjmują-cej
prawo prowincji do wy-stąpienia
z federacji
PIERRE I LACEY
W ub sobotę premier Ka-nady
Pierre Trudeau pojawił
się w Metropolitan Opera w
Nowym Jorku w towarzy-stwie
atrakcyjnej blondynki
panny Lacey Neuhaus boga-tej
córki bankierskiej właści-cielki
firmy handlu nierucho-mościami
i dekoracji wnętrz
Galowe przedstawienie w
Operze odbyło się dla uczcze-nia
wkładu Kanady do sztuk
pięknych Panna Neuhaus
wychowała się w Houston
przed 5 laty była mężatką i
nosiła nazwisko Warner była
przed kilku laty modelką i
aktorką telewizyjną Pierre i
Lacey przyjaźnią się już od
pewnego czasu jak przyznaje
starsza pani Neuhaus indago-wana
przez prasę
UBODZY LEKARZE
Lekarze prowincji Britisli
Columbia zażądali podwyżki
honorariów o 412% odrzu-cając
ofertę rządu prowincjo-nalnego
proponującą 152%
W odpowiedzi rząd wniósł do
parlamentu prowincjonalne-go
projekt ustawy zabrania-jącej
lekarzom pobierania
opłat przewyższających staw-ki
prowincjonalnych ubezpie-czeń
lekarskich i narzucają-cej
przymusowy aibitraż dla
zakończenia sporu o wyna-grodzenie
lekarzy
Ze swej strony Stowarzy-szenie
Lekarzy oświadczyło
HP
że skarżyć będzie rząd pi'0-wincjonal- ny
o złamanie kon-traktu
Stowarzyszenie Lekarzy
Prylyjskiej Kolumbii (The
Britisli Columbia Medical As-socialio-n)
skupiające 3700
osób przygotowuje sie do
przekazywania swym człon-kom
informacji o tym jak
wystąpić z prowincjonalnego
programu "ubezpieczeniowe-go
KOSZTEM ŻYCIA
GÓRNIKÓW
W kopalni złota Relmoral
Mines Ltd w Val d'Or Que
w maju ub r ośmiu górni-ków
zginęło przywalonych 60
tvs ton skały i biota Zarzą-dzono
zbadanie sprawy i osta-tnio
sędzia prowincjonalny
Renę Baudry ukończył 284-stronico-we
sprawozdanie Do-chodzenie
wykazało że dy-rekcja
kopalni zarządziła "po-śpieszna
i niewłaściwa" eks-ploatacje
złota ignorując nie-bezpieczne
właściwości geolo-giczne
kopalni Komisja prze-prowadzająca
dochodzenie
doszła do wniosku że trage-dia
w Val d'Or nie była przy-padkiem
lecz że doprowadzi-ły
do niej błędy górnicze w
kopalni i brak troski o bez-pieczeństwo
górników Nie
doszłoby do katastrofy utrzy-muje
sędzia Baudry gdyby
kopalnia stale zatrudniała ge-ologów
i inżynierów dla nad-zoru
produkcji Zalecenie:
ściśle nadzorować kopalnie z
ramienia wydziału sprawiedli-wości
pilnując przestizegania
zasad sztuki górniczej
"PRACOWNICY SZPITALNI
PRZECIĄŻENI
OBOWIĄZKAMI"
Związek Zawodowy Kana-dviskic- h
Pracowników Użyte-czności
Publicznej (CUPE)
oświadczył komisji arbitrażo-wej
że redukcje pracowni-ków
w szpitalach doprowadzi-ły
do pogorszenia się opieki
nad pacjentami i do obniże-nia
morale pracowników
Związek przedstawił 360-sfro-nico- wy memoriał Według
memoriału pracownicy szp-italni
są przeciążeni praca
Dotyczy to pomocy pielęg-niarskiej
RNz (dyplomowa-nej
pomocy pielęgniarskiei)
posługaczy szpitalnych per-sonelu
kuchennego i praco-wników
remontowych Zwią-zek
proponuje podwyżki dla
swych członków w wysokości
$2 na okres dwuletniego kon-traktu
lub 30% podwyżki w
pierwszym roku (przy prze
ciętnym wynagrodzeniu $6 04
na godz) i 231% w drugim
roku Związek proponuje też
uzależnienie płac od wzrostu
kosztów utrzymania
ŚMIERTELNA NUDA W TV
Kanadyjskie programy te-lewizyjne
w swej większości
sa potwornie nudne i wiecz-nie
sie powtarzają zarzuca
John Meisel przewodniczący
Canadian Radio-Televisio- n
and Communications Commis-sio- n
Odpowiedzialność za to
spada na samą telewizje Te-lewizji
kanadyjskiej należy
sie jednak pochwała za udo-stępnienie
programów 99%
ludności kraju Przeszło poło-wa
ludności ma dostęp do co
najmniej ośmiu kanałów
Stacje telewizyjne utrzy-mują
że wobec zalewu kon-kurencyjnych
programów ze
Stanów Zjednoczonych jest
niemal cudem ze udaje się
transmitować tak wiele pro-gramów
kanadyjskich
Badania przeprowadzone je-sienią
1978 wykazały że w go-dzinach
szczytowych kiedy
telewizja przyciąga najwięk-szą
liczbę widzów (od 8 do
10:30 wieczór) programy za-graniczne
stanowią 95% w
CTV 76% w Global 76% w
niezależnej hamiUońskiei
CUCH i 40% w angielskiej
CBC
PQ NIE DAJE
ZA WYGRANĄ
Claude Ryan przywódca
Liberałów w Quebecu ostrze-ga
że po zwycięstwie wybor-czym
Parti Quebecois byłaby
skłonna znów ogłosić szybkie
referendum w sprawie suwe-renności
prowincji Renę Le-vesq- ue
w wywiadzie praso-wym
oświadczył że referen-dum
nic będzie lecz że nie
można wykluczyć iż PQ roz-wiązałaby
parlament i prze-prowadziła
wybory obejmują-ce
też sprawę 'niezależności
prowincji