Zwilazkowiec Alliancer, April 01, 1981

              A 'U I- -
V
itf- - i
'SfftiJ' jw' '
~ - nyŁ jliLU-- - 1'u
V 'gwrA2K0WiećVrndn 'litwiptnlaftfli fi Ufe 35
s "Związkowiec" (Tlie Allianoer)
Prinled and Publishcd cvery Monday ahd Wcdncsdav by
" POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1630 Bloor Street West — Toronto Ont Cdnada — M4P 4A8
Telephones: 531-249- 1 531-249- 2
( Secondc1iss mail rcgiMrntion nunihcr 1071
Offitiil Oiyan of 'I lic Polish Alliantc ot Canada
Jan lliilis — Cliairman of Ihc Bnard
Gustaw Słodkowski —
L Wawro — Secrctnry
Acllne Cdilor-in-Chi- cf
Rx part of this publication may be reproduced or transmiłted
__ in any form or by any means without permission
PRENUMERATA
Roczna — $2500 Półroczna — $1600 Pojedynczy numer — 350
Za granicą: Równa — $3300 Półroczna — $2000
Strzały w Waszyngtonie
Strzały jakie padły w poniedziałek 30 marca w wywołały w całym świecie zrozumiale zdumienie
i oburzenie
Prezydent Ronald Reagan oraz 3 inne osoby zoslały cięż-ko
postrzelone Nie trzeba zapewne dowodzić że celem za-machowca
była osoba Prezydenta Jego chciał jedynie zabić
a że uniknął śmierci — zawdzięczać to należy jedynie cu-downemu
zbiegowi okoliczności
Na marginesie tego faktu wolno też stwierdzić że społe-czeństwo
amerykańskie przeżywa jakiś tragiczny kryzys mo-ralny
ciei pi na zupełny niemalże zanik hamulców etycz-nych
które w ciągu minionych kilkudziesięciu lat ujawniły
się w szczególnie tragicznej formie — zbrodniami popełnia-nymi
na osobach swoich Prezydentów czy leż wybitnych
działaczy politycznych i patriotów
W żadnym innym państwie tego nie było! Prcz Ronald
Reagan jest 7 z kolei Piczydentem Stanów Zjednoczonych
na klóiego w okresie obecnego stulecia dokonano zamachu
Dwóch z nich zginęło od kul zamachowców Byli to: prez
McKinley którego zastrzelił we wrześniu 1901 r w Buffalo
pewien anarchista oraz prez John F Kennedy który zginął
od kul karabinowych Lee H Oswalda w Dallas 22 listopada
1963 r
Ale nie kończy się ta tragiczna lista na tych jedynie
dwóch nazwiskach Bowiem były też próby i na innych
Prezydentów zakończone na szczęście jedynie zranieniem
lub udaremnieniem zamachu
W październiku 1914 r w Milwaukee postrzelony został
picz Theodor l!oosevelt Dalej Za naszych już też czasów
w lutym 1933 r inny anarchista strzelał do prez Franklina
Roosevclta Stało się to w Miami na Florydzie Prezydent
uniknął śmierci ale kula anaichisty J Zangara przeznaczo-na
dla Piezydenlii trafiła towarzyszącego mu A Czerniaka
mayora Chicago który zmaił
W 1950 r jakiś Portorykańczyk próbował zabić w Wa-szyngtonie
prcz H Trumana Mamy też dobrze w pamięci
śmierć prez Johna F Kennedyego i jego brata son Roberta
Kennedy'ego zastrzelonego podczas kampanii wyborczej w
Los Angeles w 1968 r Była też dwukrotna próba zabicia
pjcz Forda
- Jak więc z tego wynika w ciągu kilkunastu zaledwie
lat odbyło się jakieś tragiczne "polowanie" którego celem
było życie przywódców największego i najpotężniejszego na
Rwiecie mocarstwa rządzącego się w jak najbardziej demo-kratyczny
sposób
v Mimo' tych wielowiekowych tragicznych przykładów nie
poczyniono żadnych kroków które by zapobiegały podob-nym'
faktom '' - -- --'' -- -'
Ktoś może z nas zapytać: a'jakicżljest na to lekarstwo1
kkecly -- społeczeństwo jesb chorej zepsute zgorszone (dobroby-te- m
i swobodą życia? Co poradzić kiedy tysiące przestępstw
uchodzi płazem albo jest łagodnie przez wymiar sprawiedli-wości
traktowanych kiedy ferowane przez sady wyroki są
w wielu przypadkach nieproporcjonalnie łagodne że wprost
zachęcają aspołeczne i zepsute do kości elementy do popeł-niania
zbrodni?
Na przykładzie Lee Ilarwey'a Oswalda mieliśmy dowód
jak władze i policja naiwnie wprost po dziecinnemu zbrod-niarza
tego potraktowała oraz tego który rzekomo z pobu-dek
patriotycznych zabił zabójcę prez Kennedy'ego
Nic wiec dziwnego że i dzisiaj zjawia się taki niepo-czytalny
piawdopodobnie młody zamachowiec który poluje
na osobę Prezydenta i strzela jak do tarczy
O narzędzie śmierci każdemu z tycli złoczyńców jest
bardzo łatwo się postarać Broń palną w USA (i Kanadzie)
kupić można bez trudu Nie istnieją tam żadne prawie re-strykcje
Dziecko może sobie kupić pistolet za niewysoką
ijawet cenę I w tym właśnie przypadku istniejące przepisy
ułatwiają dokonanie zabójstw na osobach pełniących naj-wyższe
urzędy w państwie Ale dopóki panować będzie zu-pełna
niemal swoboda w nabyciu broni sądy będą ferować
na zbrodniarzy czy przestępców kryminalnych łagodne wy-roki
póki policja nie będzie uzbrojona w większe przywileje
Pnie zaostrzone środki bezpieczeństwa osoby Prezydenta —
grozić im zawsze będzie ze strony zbrodniarzy czy leż cho-rych
umysłowo ale groźnych dla otoczenia osobników nie-bezpieczeństwo
Kampania wyborcza w Quebec'u
Przywódca Partii Liberalnej w Quebec Claude Ryan w środku najgorętszej kampanii wyborczej
W związku z tym ma rygorystycznie ustalony plan zajęć
który męczy trochę o połowę od niego młodszych współpra-cowników
partyjnych z trudem dotrzymujących mu kroku
Claude Ryan rozpoczyna swój dzień o godz 7 rano
jrprzez 45 min wertuje w samotności poranną prasę Podczas
ijeszty dnia odwiedza on fabryki tartaki stalownie fabryki
jfapieru i centra handlowe w których szczególnie lubi się
iJokazywać Spotyka się też z lokalnymi władzami z kandy-datami
liberalnymi i wygłasza krótkie przemowy do grupek
jjsób które są właśnie na lunchu I im dalej Ryan wciąga się
W tok swych zajęć tym bardziej w końcu odbiega od pier-si
otnego planu bo zatrzymuje się dosłownie wszędzie gdzie
ię tylko da dla wygłoszenia paru słów'i ściska dłonie każde-jjh- u
kto tylko nawinie się pod rękę
i- - Wszystko to przyprawia jego współpracowników o ból
talowy ponieważ spóźnia się on dosłownie na każde spotka-cie
Ich zdaniem jest to człowiek który jak już zacznie
kimś rozmawiać to nie lubi być popędzany
)£ Claude Ryan swe główne przemówienia wyborcze wy-głasza
głównie w kościelnych salach parafialnych i audyto-riach
szkolnych Podstawowym poruszanym w nich tematem
Są dokuczliwe ataki na działalność Parti Quebćcois którą
sazywa "mistrzostwem" A wiec jest to "mistrzostwo"
w osiągnięciu budżetowego deficytu wysokiego bezrobocia
straconego czasu z powodu negocjacji strajkowych niskiej
{{topy prywatnych inwestycji zastoju w budownictwie miesz-kaniowym
i stracie 135000 mieszkańców Quebec'u którzy
({puścili tę prowincje od czasu objęcia władzy w 1976 roku
jórzcz PQ I Oskarża on też PQ o niebezpieczny rasizm śmiało po-siadając
że we władzach Partii Liberalnej przeważają anglo-Con- i
Przemowy jego utrzymane są w spokojnym tonie bez
ifkccntów dramatyczno-tcatralnjc- h odznaczają się solidnymi
podstawami statystycznymi i podbudowane są faktami
"l Tymczasem przeciwnik polityczny Ryana — Renę Lć-vesq- ue
zajmuje się problemem patriacji Konstytucji Stwier-dził
on że ośmiu premierów zwalczających dotychczas zaja-ćłl- e
propozycje patriacji Konstytucji przedstawiane przez
jirem Picppj Tmwleau jest bliskich dojścia do porozumienia
" sprawie przyjęcia alternatywnych propozycji
± V J L
-- -"
Aleksander Matejko 0 NOWY KSZTAŁT POLSKIEJ PRACOWITOŚCI
Polska staje dziś twarzą w
twarz wobec wprost nieuchron-nych
przemian które jeśli nic
nastąpią dostatecznie sybko i
konsekwentnie to wówczas po-stawią
kraj w obliczu coraz wię-kszej
rozterki Nas ludzi pozo-stających
poza granicami kraju
płynna sytuacja w Polsce powin-na
skłaniać do głębokiego prze-wartościowania
naszych ocen
Zdecydowanie nic wystarczy
tradycyjnie biadolić na zło ko-munizmu
i powtarzać oczywiste
już fakty świadczące o ciężkiej
sytuacji Liczenie na morato-rium
polskich długów przez za-granicznych
wierzycieli pożycz-kę
wewnętrzną zmianę kierun-ków
inwestowania i nacisk wol-nych
związków zawodowych —
samo przez się nie wystarczy
Jeśli w Polsce nic powstaną wa-runki
sprzyjające wydatnej ak-tywizacji
gospodarczej całego
społeczeństwa Podstawową tru-dnością
dokonania tej mobiliza-cji
jest niedostatek dotąd insty-tucji
na tyle wolnych i atrakcyj-nych
a przy tym obdarzonych
powszechnym zaufaniem że by-łyby
zdolne i skłonne krzewić
na masową skalę zaangażowaną
społecznie przedsiębiorczość i
uczciwą pracę Nikt z zewnątrz
na dłuższą metę Polakom nic
pomoże jeśli oni sami sobie nic
potrafią poradzić gospodarczo w
pierwszym rzędzie
Janusz Rakowski na łamach
„Tygodnia Polskiego" (nr 49 i
50 z grudnia 1980 r) dobrc
podsumował rozmaite poszuki-wania
w kraju drogi wyjścia z
obecnej sytuacji Np prof Cze-sław
Bobrowski wzywa do kam-panii
o lepszą jakość pracy co
jest w zasadzie słuszne ale —
moim zdaniem — nic powinno
obarczać nowych związków za-wodowych
Ich rolą jest przede
wszystkim kolektywna obrona
interesów ludzi pracujących na-jemnic
jak również upominanie
się w stosunku do władz pań-stwowych
o szersze interesy o-gólno-społ-eczne
(podniesienie po-ziomu
ochrony zdrowia lepsze
zaopatrzenie ludności troska o
los rencistów Ud) Natomiast
kampania o lepszą jakość pracy
powinna obarczyć zarówno per-sonel
fachowy (kierownicy spe-cjaliści
eksperci) jak i zakłado-wy
samorząd pracy
Jeśli idzieo personel fachowy
to jego dobór i przeszkolenie
odgrywa pierwszorzędną mię
Wolne związki mogą bardo
wiele zdziałać skutecznie wy-muszając
na państwie jako pra-codawcy
oraz na instytucjach
niepaństwowych (spółdzielnie
działalność gospodarcza różnych
stowarzyszeń) dobór na stano-wiska
odpowiedzialne ludzi au-tentycznie
kompetentnych nie
zaś zauszników i kumotrów jak
to dotąd powszechnie miało
miejsce
Trzeba walczyć uparcie o za-sadę
otwaitego konkursu na
odpowiedzialne stanowisko przy
czym komisja oceniająca kandy-datów
powinna mieć taki skład
który gwarantowałby bezstron-ność
opinii Otwarty konkurs
pozwoli na stopniowe wyelimi-nowanie
ze stanowisk odpowie-dzialnych
ludzi którzy do nich
nie nadają się Mianowanie po-winno
być w każdym przypadku
tylko na określony przeciąg cza-su
stosunkowo krótki aby moż-na
było usunąć osoby nic speł-niające
pokładanych w nich na-dziei
Przy tym jednak trzeba
zważać na trudność jaka nie-uchronnie
może wyniknąć z na-zbyt
częstych zmian ludzi na
stanowiskach odpow iedzialnych
Nie byłoby dobrc gdyby sa-mów
ladztwo kierowników zastą-pione
zostało samowładtwcm
komisji dokonywujących doboru
kandydatów i ich oceny 7 dru-giej
strony jednak nic jest do
utrzymania obecny system fak-tycznego
mianowania i odwoły-wania
ludzi przez PZPR
Ludzie na stanowiskach odpo-wiedzialnych
często postępują
niewłaściwie z podwładnymi
bynajmniej nic tylko dlatego że
mają złą wolę albo jakiś swój
interes na widoku ale również
dlatego że nic orientują się jak
najwłaściwiej postępować Pra-wdziwie
demokratyczny styl kie-rowania
jest zazwycaj rezulta
s-- !-
tem nic tyle dobrej woli ile po
prostu konieczności Tam gdzie
przełożony nie musi się liczyć z
podwładnymi albo gdzie jest
wręcz zachęcany do bezwzględ-nego
egzekwowania odgórnej
woli trudno o jakąkolwiek de-mokratyczn-ość
Powstanie niezależnych zwią-zków
zawodowych jest punktem
zwrotnym w tym wzgiędzie
gdyż od dziś kierownikom bę-dzie
się patrzyć uważnie na rę-ce
nic z pozycji słabości pod-władnych
ale z pozycji ich ko-lektywnej
siły Personel kierow-niczy
jest obecnie więcz zmu-szony
postępować taktownie co
bynajmniej nic powinno być
równoznaczne z chwiejnością i
uległością każdorazowym nacis-kom
W Polsce potrzebna jest za-tem
wielka akcja dokształcenia
personelu kierowniczego w tak-townym
postępowaniu z pod-władnymi:
to postępowanie jest
wielką sztuką i wymaga przede
wszystkim osobistego wyczule-nia
przełożonego na reakcję ze
strony podwładnych
Podwładni i przełożeni w Pol-sce
prcz szereg najbliższych lal
będą mieli bardo trudne zada-nie
przyswojenia sobie demo-kratycznego
stylu postępowania
wobec siebie nawzajem który
bynajmniej wcale nie jest łatwy
do osiągnięcia — zwłasca bio-rąc
pod uwagę biurokratyczno-autorytatywn- y
styl postępowa-nia
cechujący dotąd PZPR
Zakładowy samorząd pracy
wymaga budowy od początku
mimo przecież istnienia różnych
jego form od szeregu lat Były
to jednak formy zdecydowanie
skażone despotyzmem organów
parlyjno-rądo- w eh dysponują-cych
władą absolutną Brygady
pracy socjalistycznej zamiast
być samorządnymi kolektywami
stanowiły często sztuczne twory
powołane do życia przez PZPR
dla celów propagandowych Dla
brygad wzorcowych stwarzano
wyjątkowo dogodne warunki a
natomiast pozostałe brygady
miały wykonywać te same zada-nia
w warunkach znacznie gor-szych
Poza tym cały system
brygadowy obliczony był prze-de
wszystkim na pokaz bez ja-kiegokolwiek-
ztozumicnia- - jak-trudną- 1
i odpowiedzialną' rżocą
jest powoływać do życia nowe
kolektywy pracownicze
Tam gdzie system brygado-wy
jest stosowany w warunkach
pełnej swobody przede wszyst-kim
w Szwecji i w Izraelu osią-ga
się nieiaz znakomite rezul-taty
Ludzie swobodnie dobie-rający
się do małych grup zada-niowych
o jasno określonych i
konkretnych celach współdzia-łający
ze sobą samorządnie
pomagający sobie nawa jem i
nieraz wymieniający się w ro-lach
roboczych wytwarają
mocną więź między sobą która
znakomicie wzmacnia ich moty-wację
podnosi wydajność zbio-rowej
roboty uatrakcyjnia miej
sce pracy przyczynia się do au-tentycznej
humanizacji tego o-statni- ego
Warto byłoby pokusić się w
Polsce o potraktowanie samo-rządnych
małych zespołów ro-boczych
jako podstawowego og-niwa
zakładowego samorządu
pracy O ile te zespoły znajdą
dla siebie należyte miejsce w
organizacji zakładu (zadania
bardo konkretne należyta na-groda
za osiągnięcia zarówno
jakościowe jak ilościowe auten-tyczny
samorząd miarodajne
mierniki wydajności fachowy
instruktaż to wówczas będie
można z czasem bardo pod-nieść
moralność pracownicza i
skutecznie przeciwstawić się do-tychczasowej
demoralizacji
Praca zespołowa ale organi-zowana
w wolnych warunkach
bez polilykicrstwa może być
znakomitym narzędziem reso-cjalizacji
dotychczas upokarza-nych
i wyzyskiwanych polskich
pracowników najemnych Nic
jest rzecą wolnych związków
zawodowych bezpośrednio wpro-wadzać
pracę zespołową w za-kładach
ale wystarcy jeśli
związki zawodowe wykażą przyj
chylność i zrozumienie w tym
względzie
Jednak prem Levesque oświadczył że nie będzie wcią-gał
swego rządu do żadnych nowych propozycji konstytu-cyjnymi
przed wyborami 13 kwietnia "Mam wrażenie że
bedzieniy mieli wkrótce nowe wiadomości na ten temat ale
nie do mnie należy podawanie ich do publicznej wiadomo-ści"
powiedział prem Lćvescnie dodając że nowości te'
prawdopodobnie wyjdą od premiera Stcrlinga Lyona z Ma-niłoby
Według Renę Levesciue'a w poniedziałek rano odbyła
się telefoniczna konferencja wszystkich zainteresowanych
dojściem do porozumienia premierów w której nie wziął
udziału tylko premier William Bennctt z Brytyjskiej Kolum-bii
delegując zamiast siebie swego ministra
Po konferencji prem Levesque odniósł wrażenie że
ośmiu premierów pozostaje na tej samej "fali częstotliwości"
w sprawie opozycji wobec planów patriacyjnych ale zaraz
potem powtórzył ze jego rząd "nie może niczego podpisać"
dopóki nie odbędą się wybory
Na szczeblu zakładu pracy
jako całości lub na sczeblach
poszczególnych jego cęści skła-dowych
(wydziałów podzakła-dó- w
ild) potrzebne są organy
samorządowe które dbałyby za-równo
o załogę jak i o zakład
O ile rzeczywiście zakłady pra-cy
zyskają znaczhą samodziel-ność
fo wspomniane wyżej or-gany
'będą miały bardzo wiele
do zdziałania i od ich jakości
zależeć będzie suKccs społecz-no
ekonomiczny zakładu
Można i należy rozwinąć wo-kół
zakładu wszelką taką dzia-łalność
która prycyni się do
lepszego poziomu życia i samo-poczucia
pracowników oraz ich
rodzin dobrej opinii zakładu
wśród ludności poprawnych sto-sunków
z innymi zakładami i
różnego rodzaju niicjscowymi
instytucjami
Jest rzeczą ważną aby przed-stawicielstwo
załogi miało nale-żyty
wgląd w kluczowe sprawy
decydujące o sukcesie zakładu
jak również aby' rclelna wie-dt- a
o zakładzie była upowszech-niana
wśród całej załogi Tutaj
znów będzie lepiej dla nowych
związków zawodowych inspiro-wać
zamiast brać bezpośrednią
odpowiedzialność Niech załoga
rządzi sama sobą w porozumie-niu
ze związkiem zawodowym i
7 jego pomocą ale nic miesza-jąc
niepotrzebnie kompetencji
związkowych z kompetencjami
zakładowymi Nowe związki za-wodowe
są świadome lej różni-cy
i bardzo słusznie nie starają
się podporządkować zakładów
sobie Co więcej istnieje nawet
tendencja do szukania porozu-mienia
na gruncie konkretnego
zakładu międy związkami krań-cowo
nawet różniącymi się mię-dzy
sobą
Jak każda ludzka społeczność
lake i zakład pracy musi mieć
warunki aby zyskać swoistą
identyczność nic zaś pozosta-wać
bez końca pod odgórną
kontrolą Gdjby reforma w Pol-sce
miała się sprowadzić do za-stąpienia
biurokracji partyjno- -
rządowej przez biurokrację
wiązkową nic mogłoby być na-wet
mowy o autentycznej po-prawie
sytuacji gospodarczej i
społecznej kraju
Demokracja zakładowa obok
demokracji związkowej s powin-na
zyskać w Polsce s7erokie'po- -
le rozwoju Jest to problem zło-żony
z scregu kwestii Jedną z
nich będzie niewątpliwie nale-żyte
poinformowanie załogi o
żywotnych sprawach zakładu
przy czym byłoby wielce pożą-dane
daleko idące uszczegóło-wienie
informacji w odniesieniu
do poszczególnych komórek za-kładu
a nawet poszczególnych
stanowisk roboczych Informa-cje
ogólnikowe nic odnoszące
iię do wymiarów uchwytnych
dla konkretnego pracownika
mają z reguły słabą siłę oddzia-ływania
zwłaszcza gdy ludzie
zrazili się do wszelkiej propa-gandy
i ją z góry odrzucają
Następna kwestia odnosi się
do organizacji pracy w zakła--1 dic Nie można rozwinąć sku-tecznie
demokracji tam gdzie
organizacja zachowuje swój ści-śle
hierarchiczny charakter i
gdzie bezwzględnie panuje duch
biurokratyczny Demokracja za-kładowa
będzie natomiast miała
pełne pole rozwoju w struktu-rach
organizacyjnych o charak-terze
zdecentralizowanym od-wołujących
się do samodzielno-ści
i inicjatywy poszczególnych
zespołów pracowniczych Taką
właśnie zdecentralizowaną orga-nizację
stosuje się obecnie na
coraz szerszą skalę w przemy-śle
szwedzkim gdzie chodzi o
wzmocnienie motywacji pracow-ników
i moralne zobowiązanie
ich w stosunku do zakładu
Następna kwestia dotyczy fa-ktycznej
roli pnedstawiciel-stwa- r
Źle jeśli to ostatnie prze-obraża
się w trwały przywilej
osobisty oparty na interesie
klikowym Jak wiadomo rządy
wpływowych klik są jednym z
podstawowych niedomagań pol-skich
zakładów pracy i dlatego
sam charakter przedstawiciel-stwa
musi zostać należycie
przeobrażony Przede wszyst-kim
trzeba zastosować zasadę
rotacji przedstawicieli i ich
bezpośredniej odpowiedzialności
w stosunku do wyborców
Przedstawiciel powinien funk-cjonować
jako osoba okresowo
delegowana do dokonania kon-kretnych
zadań w ramach udzie-lonych
jej kompetencji Funk-cjonalizac- ja
władzy zakładowej
spowoduje jej stopniowe roz-płynięcie
się w uszczegółowio-nych
zadaniach powierzanych
okresowo różnym osobom od-powiednio
do ich kompetencji
Nic w tym złego jeśli jedni lu-dzie
sią lepsi" od innych (kwe-stia
elity) — cała rzecz jednak
w tym aby ta „lepszość" nie
stała się przywilejem całkowicie
niezależnym od faktycznych za-sług
opartym na mocy mate-rialnej
niekontrolowanym od
dolnie niemożliwym do obale-nia
Harmonijne współżycie ludzi
w zakładzie to osobna kwestia
bardzo ważna w Polsce na sku-tek
tradycji silnych więzi emo-cjonalnych
Wszechwładna biu-rokracja
usiłowała całkowicie
rozczłonkować polskie społe-czeństwo
ale jej to nie udało
się "o czym świadczą wypadki
1980 r
Trzeba kłaść wielki nacisk na
kulturę współżycia w zakładic
aby podnieść ją na wysoki po-ziom
i tym samym przywrócić
ludziom chęć do pracy Bardzo
wiele zadrażnień w polskich za-kładach
jest spowodowane wad-liwym
systemem premiowym
partyjno - administracyjnym u-przywilcjow-anicm
chaotyczną
organizacją pracy i ogólnym
przeciążeniem ludzi pracą Miej-my
nadzieję że w nowych wa-runkach
to wszystko ulegnie
zmianie
Polityka socialna zakładu to
również istotna kwestia wcho- -
dząca w skład demokracji za-kładowej
Należyta opieka nad
pracownicami-matkam- i inwali-dami
młodzieżą pracownikami
starymi emerytami zakłado-wymi
osobami chorymi itd
moc i powinna bardzo przyczy-nić
się do wzrostu ogólnego za-dowolenia
z pracy
Jedną z powszechnych bolą-czek
są uciążliwe dojazdy do
pracy Jest rzeczą zakładu wy-stępować
w interesie pracowni-ków
w tym względzie i zrobić
wszystko co możliwe aby dojaz-dy
przestały być udręką Kwe-stia
wczasów pracowniczych (co-dziennych
sobotnio - niedziel-nych
świątecznych i dorocz-nych
to też dziedzina wymaga-jąca
pieczy i uwagi
Zbyt często dotąd władze sta-rały
się „mobilizować" załogi
do różnych rekomoi wzniosłych
zadań aby w nowej sytuacji
len stary chwyt mógł zostać
skutecznie zastosowany przez
kogokolwiek bądź Zamiast szu-mnych
apeli trzeba stworzyć
w zakładach taką atmosferę
która sama w sobie zachęcałaby
ludzi do rzetelnego wysiłku To
jest obecnie w jakimś stopniu
możliwe ze względu na wejście
na arenę dziejową sił zupełnie
nowych'' nie obciążonych ' grze-chami
'przeszłości i będących
autentycnym wyrazem woli
powszechnej Te siły będą jed-nak
korzystały z kredytu zaula-ni- a
tylko tak dalece jak zechcą
i potrafią rozbudzić drzemiącą
dotąd zaradność zbiorową Pola-ków
skierować ją w korzyst-nym
społecznic kierunku za-gospodarować
kraj na nowy
sposób PZPR nawet jeśli z woli
Moskwy zachowa władzę pań-stwową
będie faktycznie zmu-szona
tolerować nowy porządek
utworzony niezależnie od niej
samej a nawet wbrew niej
Rozbudowa niezależnego samo-rządu
zakładowego jest kwestią
kluczową w procesie budowania
nowego porządku Związki za-wodowe
siłą rzeczy muszą sku-pić
się głównie na sferze spra-wiedliwego
podziału ale nie-wiele
zrobią jeśli nadal nic bę-dzie
czego dzielić Tylko demo-kracja
zakładowa rozumiana
dogłębnie a nie sloganowo mo-że
zapewnić należyty wzrost za-sobu
dóbr i usług Dlatego
kształt tej demokracji ma tak
bardzo doniosłe znaczenie że
należałoby mu poświęcać coraz
więcej uwagi
ZGON MARSZAŁKA
C AUCHINLECKA
W Marrakcch w Maroku
zmarł w wieku lal 97 marsza-łek
polny sir Claude Auchin-lec- k
jeden z ostatnich pozo-stających
przy życiu naczel-nych
wodzów brytyjskich sil
zbrojnych Jak wielu pamię-ta
dowodził on w północnej
Afryce w Libii słynną i! Ar-mią
w skład której później
wszedł także i polski II Kor-pus
gen W Andersa
WYPADEK
MASOWEGO ZATRUCIA
W internacie liceum medy-cznego
w Szczecinie miał
miejsce wypadek masowego
zatrucia Zachorowało tam 26
uczennic tej szkoły Sześć
dziewcząt przewieziono w
ciężkim stanie do szpitala
gdzie lekarze stwierdzili iż
życiu icli nic nie zagraża
Jak wynika ze wstępnych
badań i dochodzenia uczen-nice
te zachorowały po spoży-ciu
kolacji na której jadły
min kiełbasę W wędlinie tej
analiza wykryła bakterie cho-robotwórcze
1+ Z KANADY
MINISTER SPRAW
ZAGRANICZNYCH
KANADY:
' SOWIECKI NAJAZD
NA POLSKĘ SPOTKAŁBY
SIE ZE SKOORDYNOWANĄ
REAKCJĄ ZACHODU
Mark MacGuigan kanadyj-ski
minister spraw zagranicz-nych
zwracając się w Wa-szyngtonie
do Komisji Trój-stronnej
podkreślił że kraic
zachodnie gotowe są podjąć
skoordynowane działania w
wypadku sowieckiej inwazji
na Polskę Minister stwierdził
też że możliwe jest zwiększe-nie
skuteczności Paktu Północn-o-
Atlantyckiego przede
wszystkim poprzez częstsze
spotkania ministrów spraw
zagranicznych Poruszył też
możliwość północno-amery-kańskieg- o
spotkania na szczy-cie
z udziałem Stanów Zjed-noczonych
Kanady i Meksy-ku
W CIENIU SZPIEGÓW
SOWIECKIEGO KGB
W obecnym nastroju nie-ufności
do Sowietów znów za-częto
poświęcać uwagę na Za-chodzie
sowieckiej działalno-ści
szpiegowskiej Torontoń-sk- i
"Star" największa gazeta
kanadyjska odkrył istnienie
tajnej listy 300 Kanadyjczy-ków
których Sowieci zamie-rzali
zwerbować do służby
szpiegowskiej Listę wraz z
innymi bezcennymi dokumen-tami
wręczył władzom kana-dyjskim
we wrześniu 1945
Igor Guzenko szy frant amba-sady
sowieckiej w Ottawie
który przeszedł na stronę Za-chodu
Rząd Federalny nie
udostępnia akt sprawy Gu-zen- ki
Guzenko osiadły w Ka-nadzie
i chroniony przed
zemstą przybranym nazwis-kiem
stwierdził ostatnio że
niektórzy spośród uznanych
przez ówczesne NKWD za po-tencjalnych
szpiegów zrobili
kariery w administracji rzą-dowej
Jednocześnie ukazały się w
ostatnich dniach dwie nowe
książki poruszające sprawę
Guzcnki "A Man of In-fluence"
("Wpływowy Czło-wiek")
Normana A Pioberl-son- a
i "Canadian Statecraft
1929-68- " ("Rządy Kanadyj-skie
1929-68"- ) J L Granat-stein- a
nakładem Deneau
Publishers and Co Ltd Cy-tat:
"Nie mogło być wątpli-wości
że Związek Sowiecki
kierował siatką szpiegowską
zza murów ambasady (w Ot-tawieLSt-alo
się też jasne że
rewelacje Guzenki wzmocniły
szerzące się na Zachodzie
przekonanie że Związek So-wiecki
z przyjaciela przemie-ni!
sie we wroga"
STRAJK W ICBC
W BRITISH COLUMBIA
Zaczął sie strajk 2200 nra-cownikó- w
towarzystwa ubez-pieczeniowego
The Insurance
Corporation of B C Umowa
zbiorowa pracowników wyga-sła
we wrześniu ub r Zwią-zek
zawodowy żąda 16% pod-wyżki
w pierwszym roku ob-jętym
nową umową 145% w
drugim roku pracodawca
oferuje 115% i 11% Strajk
wstrzyma wypłaty ok 16 mi-liona
dolarów dziennie d''a
ubezpieczonych Związek
przewiduje że strajk może
potrwać kilka miesięcy
KOMPLETNE
ZASKOCZENIE:
BADACZE OPINII
PRZEPOWIADAJĄ
ZWYCIĘSTWO PQ
W Quebec'u wybuchła
bomba Powszechnie oczeki-wano
że w wyniku wyborów
13 kwietnia liberałowie
przejmą władzę w prowincji
Tymczasem badacze opinii
przepowiedzieli zdecydowane
zwycięstwo Parli Quebecois
Renę Levesque'a Centrę de
recherche sur 1'opinion pu-bliq- ue
(CROP) pracujący na
zlecenie gazety "La Presse"
daje PQ 41 % głosów libera-łom
32% i 3% Union Natio-nal- e
SORECOM INC w wy- niku badań dla 'Gazette" i
"Le Soleil" przewiduje 44%
dla PQ 38% dla liberałów i
5%j dla Union Nalionale Wy-niki
badań SORECOM opra-cował
Maurice Pinard socjo-log
w prowincji Quebec
Claude Ryan przywódca libe-rałów
ąuebeckich kwestionu-je
dane zebrane przez SORE-COM
twierdząc że opierają
się na zbyt małej ilości wy-wiadów
z mieszkańcami
LŚVESQUE OBIECUJE
URLOPY MACIERZYŃSKIE
I OJCOWSKIE
Parti Quebecois w kampa-nii
przedwyborczej obiecuje
wprowadzenie dwuletnich
bezpłatnych urlopów macie-rzyńskich
i ojcowskich Po
urlopie rodzice m i c 1 i b y
pierwszeństwo w staraniu o
praco u poprzedniego praco-dawcy
możliwie najbardziej
zbliżoną do zajęcia wykony-wanego
przed przyjściem na
świat nowego potomka Renę
Levesque obiecuje też stwo-rzenie
45 lys nowych miejsc
w przedszkolach i żłobkach w
ciągu najbliższych czterech
lat Tymczasem Claude Ryan
przywódca liberałów ostrze-ga
wyborców że zwycięstwo
PQ oznaczałoby zastój gospo-darczy
prowincji
EMERYTURY DLA
GOSPODYŃ DOMOWYCH
Na konferencji w Monclon
NB poświęconej problemom
kobiet w starszym wieku L
Dulude przedstawiła sprawo-zdanie
w którym domaga sie
wprowadzenia spec jalnych
emerytur dla gospodyń do-mowych
Przeszło połowa Ka-nadyjczyków
w wieku powy-żej
65 lat to kobiety wiele z
nich to wdowy osoby rozwie-dzione
samotne Według au-torki
sprawozdania wielo z
nich cierpi biedę choć otrzy-mują
renty starcze Na kon-ferencji
była też mowa o
uprzedzeniach społeczeństwa
wobec ludzi w starszym wie-ku
W Stanach Zjednoczo-nych
ruch "siwych panter"
domagający się praw dla lu-dzi
starszych rośnie ostatnio
w siłę i zyskuje na popular-ności
SPOŁECZEŃSTWO
ŻYJĄCYCH Z ZASIŁKÓW
Sprawozdanie z badań prze-prowadzonych
na zlecenie
Children's Aid Societies (To-warzystwa
Pomocy Dzieciom)
ostrzega że Północno Oni a no
skazane będzie na los żyją-cych
z zasiłków opieki społe-cznej
na skutek polityki
konserwatywnego rządu pro-wincjonalnego
Zarzuca się
Konserwatystom rabunkową
gospodarkę zasobami natural-nymi
Północy dotkniętej
"niezrównoważona gospodar-ka
dużym bezrobociem bra-kiem
planowania osiedli za-burzeniami
w środowisku na-turalnym
napięciami i kon-fliktami
kulturowymi niedo-statkiem
urządzeń socjalnych
i zasobów"
CZARNE LISTY
LOKATORÓW
NIE DO PRZYJĘCIA!
The Ontario Landlords'
Association (Ontaryjskic Sto-warzyszenie
Właścicieli Do-mów
Czynszowych) przygoto-wuje
czarną listę lokatorów
podejrzanych o niesolidność
w płaceniu komornego i
skłonności do niszczenia mie-szkań
oraz lokatorów żyją-cych
z zasiłków opieki społe-cznej
Lista ma zawierać ok
2 tys nazwisk Nie przewidu-je
się możliwości apelowania
od wyroków Stowarzyszenia
skazujących na umieszczenie
na czarnej liście Przedstawi-ciel
onlaryjskiego Ministry of
Consumer and Commercial
Relations oświadczył iż roz-powszechnianie
listy byłoby
aktem nielegalnym
DO WYNAJĘCIA:
TANCERKA BRZUCHA
i sto innych atrakcji
Taniec brzucha oferują jako
atrakcje przyjęć dwie gospo-dynie
domowe w Cooksville
katalog firmy obejmuje leż
śpiewające telegramy Wśród
rzeczy i usług do wynajęcia w
metropolii Toronto znajdują
się oryginały obrazów jachty
używane samochody i kelne-rzy
w mnisich habitach (z res-tauracji
"Pod Mnichem") Był
też kiedyś złodziej do wyna-jęcia
dla wzmocnienia czuj-ności
sklepowych detekty-wów
lecz ostatnio zmienił za-wód
WIĘCEJ MAŁŻEŃSTW
MNIEJ ROZWODÓW?
W ciągu roku liczba mał-żeństw
w Ontario wzrosła o
09% a liczba rozwodów zma-lała
o 06% Demografowie
ustalili też że tylko 471%
imigrantów _do Kanady wy-brało
Ontario w okresie 1976-198- 0
w porównaniu z 53% w
okresie pierwszych dwudzie-stu
lat powojennych W ciągu
roku wyemigrowało z pro-wincji
przeszło 17 tys osób
lecz ludność Ontario wzrosła
do 8558200 między sierp-niem
1979 a sierpniem 1980
"'ti
1