Zwilazkowiec Alliancer, May 04, 1976

              ' ' -- i wxi%n ''? - C" fjfh
'
i Sir 2 ZWIĄZKOWIEC — wtorek -- 4 "maja 1976 r Nr 3rf
3
3"
_
r
l
--
i
_ -
dSl±
łrif liii
1r i v
fo " Związkowiec (The Alliancer)
Prlnted and PubUshed every Tuesday
and Frlday by vlh' POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 Bloor Street West — Toronto Ont Canada — M6P 4A8
Telephones: 531-249- 1 531-249- 2
Second class mail reglstratlon number 1G73
Offlcial Organ of The Pollsh Alllance of Canada
Jan Eldas — Chalrman of thc Eoard M Drozdowski — Sccrelary
B He denkom —
Czesław Blaszyk
Editor In Chief
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie S15 00 b Za granicą — Roczna S1700
Półroczna $ 800 % Półroczna $3000
Kwartalna $ 500 Pojedynczy numer 200
Manager
konserwatywnej i pro- -
: Rozgrywki z Ottawą
rl znaiduy apkrcoewntionwcjaoćnaslnweojastcaarłakjoąwsiitęą wnieczoarlaezżnwośięćksozdymOtsttaowp--yl
i przy tej okazji wysuwać różne pretensje roszczenia okra-szone
groźbami Znamienne jest iż równolegle niemal ujaw-- -
nia się proces reorganizacji aparatów partyjnych Trzy ogól-no
krajowa partie polityczne: liberalna konserwatywna
a i NDP posiadały wprawdzie oddzielne komórki i władze na
szczeblach prowincjonalnych ale współpracowały one ści-śle
były organicznie związane z aparatem federalnym
W prowincji Quebec przeprowadzono przed kilku laty
seperację obu członów Partii Liberalnej Federalna organi-ki
zacja na terenie prowincji działa niezależnie od prowincjo-- _
nalnej Oczywiście można brać aktywny udział w obu czło-- ''
nach ale skład władz jest odmienny Ta separacja zadoku--- e
mentowała istniejące rozbieżności między politykami działa-- -
jącymi wyłącznie na szczeblu prowincjonalnym a tymi na
szczeblu federalnym Oczywiście iż ta rozbieżność występuje
w stosunkach między liberalnym rządem Quebec liberal-nym
'rządem Kanady Nie jest to zresztą zjawisko nowe ani
Z też dotyczące wyłącznie Quebec i Ottawy gdyż występo-- !
wało ono dawniej i w stosunkach z innymi prowincjami
--i jakkolwiek partie polityczne nie były odseparowane
i
"
a
Na terenie prowincji Quebec działa również oddzielna
organizacia federalnej partii
unripinnal-ne- n Pa nrncfii lnncnrwntvći cfl tnm crynlpnlP słahl
i nie p_o„t„rafili zor„r5ganiziować
poważnego aparatu prowin- -
-- _~ „:„!„nni
nej jest niewątpliwie wynikiem działania poprzednio Union
Nationale a następnie Les Creditistes Obie te partie bo-wiem
programowo konserwatywne
P ocdiocnzaaslnyucbhiegpłeagrotii wleibeekreanlndyuchodbOyułyebesicę izjaOzdnytarpiroowinN--a'
pierwszym prem Bourassa uzyskał pełne poparcie dla swo-jej
polityki w tym dla stanowiska w sprawach konstytucyj- -
że
że
nagle
30
normą W
wobec
Delegaci więc w ten sposób jego rozgrywkę federalnych urzędników
z prem iż repatriacją całym poprzed- - jest zjawi-mu- si gwarancje oczekiwań tworzo-nych
językowych i komunikacyjnych telewizja) Ich kręgi społe-Bouras- sa iż postulaty Podkreślnaiłe są nie są wy- - sie kulturę kanadypjrszkeaz zo-- nczieewńsietwlkaiej przeznaczonym
razem ciasnego ale słusznego dążenia do za- - Trzeba zaz ć Kana nU - y wiuwduid i jjenwniiytfwVi 4trln ninmrni v 7 t
Na zjeździe ontaryjskim przeprowadzono separację
rpyuaczająca rctipeloiecJgnatńioiww wwvynpoAwiPierlu7ziiaałiaa smifcl lo
utwrzępiernrriezaleznej odr
vmcuyjafta raiiu inuciaijja
w ten sposób posłuszeństwa
ani
spayy mają pierwszeństwo -- i na nich należy się skupić
Obok''tej prowincjonalnej będzie naturalnie działać federal-na
Liberalna która znów nie będzie 'się zajmowała'
bezpośrednio problemami prowincjonalnymi
Projekt separacji przygotował nowy przywódca liberałów dr i stanowi on do
całego aparatu partyjnego Znamienne było iż
opozycja przeciwko separacji była nieznaczna Za rozdziele-niem
występowali min posłowie federalnej Izby Gmin
wskazując iż pomoże obu grupom Liberałowie w Ontario
są w opozycji od 33 lat i w ostatnich wyborach ubiegłego
roku spadli każdych przegranych
wyborach' się analizę szuka się winnych
Przywódca po dwukrotnej przegranej odchodzi i nowy za- -
powiada zwycięstwo po czym powtarza się znana procedura
przywódca postanowił pójść nieco zreorga-- =
nizować partię albo — jak niektórzy utrzymują — stworzyć
nową inną Wysoce znamienne jest iż nie rozpoczął tego
od ogłoszenia nowego programu ale od posunięć natury
czysto organizacyjnej Zastrzegł się wprawdzie iż separacja
od federalnej Liberalnej nie iż jest w kon-flikc- ie
z Ottawą Zapewne nie jest ale liberalni politycy
prowincjonalni "poważne zastrzeżenia niektórych
posunięć Ottawy Nie brakło zresztą konwencji na ten
temat wręcz 'krytycznych wypowiedzi
"'
)
Po prostu pewna
skłonna jest obarczać Ottawę
niepowodzenia i dlatego nalegała na separację Następnym
krokiem będzie budowa samodzielnego aparatu partyjnego
i oczywiście przygotowanie programu politycznego Czy i
to pompże"Partii Liberalnej ( ontaryjskiej) w walce o wła-dzę
przyszłość natomiast nie wątpliwości iż
krok ten świadczy o wzrastającej tendencji uniezależniania
się organów-prowincjonalnyc- h od centrali federalnej
Wzmacniano dążność wszystkich prowincji do umocnie-nia
i rozszerzenia autonomiczności
Zmarł znakomity Chppinista
W Nowym w
lat 80 zmarł Aleksander Braj- -
znakomity pianista
wirtuoz jeden i najlepszych
i najsławniejszych odtwór- -
cow u ' łl mn 1 t™Z i?nP"j ~ święconych było ♦ jego
muzyce na festiwa- -
lu poświęconemu Chopinowi
jego
rów
l i IOnKUrS KOmpOZytOrSKI
Międzynarodowy Konkurs- -
Kompozytorski
Wieniawskiego odbędzie się
W W aniacn
do 31 1976
(pierwszy od li do
14:liśtopada (2'
iNa1 konkurs 'moż--
na dowolną llosc utworów
solo?lub zJfortepia--
nem'rDrzv czvm nie
powińienprzekraczać 12 mi- -
trroanin
r-_"r_-
"V"""'
szym etapie jury zapozna się
naaesłanynu' pracami w
drugim 'wykony
utworów takwaliflkd- -
dc wykonania
-
—
kadłub
r_„i -- „„„ii
są
to
na Po
na
okaże" ulega
unopma
'etap)
'Vnri"pVrW'
Ottawy - organizacji' partyjnej
me wjjjutvicuuua vioic
federalnej ale iż
prowincjonalnych polityków
odpowiedzialnością za swoje
Brukseli Zurychu Nowym
Meksyku Buenos Ai--
res i Montevideo
Brajlowski urodził się w
'_ ale opuścił to mia- -
sto i 11U3JC ICIYUiIUUI
r ji't -- Ti - - łt x rM'™1 Ł™M
obywatelem francuskim Kon- -
certował -- ogromnym powo- -
dzeniem świecie do
ostatniej -- wojny po czym wy- -
ii tifi im M WieiliaWSKiegO
Konkurs jest otwarty dla
krajów Tierwsza nagroda
4UUUU Zl aruga
25000 trzecia — 'a po--
dwa wyróżnienia po
5000 Utwór uzyska
1 naerode zostanie wvdanv
da wykonane specjalnym
i '- acereie- w iiinsuJipauu_z:i-e- xvii
-- __!„ _„j tVttiti Auęazyna- -
cowego im Henryka Wie- -
niawskiego
wszystkie w ciągu cofał się z estrady ale na-- 6
kolejnych koncertów Pro-- grał na płytach szeregutwo-"gra- m ten wykonał w Paryżu Chopina'
f
im Henrykakompozytorów z wszystkich
Oa 1 r
nadesłać
na
W
z a
todbedżie
ui
na
na
mm
MacieJ Syrokomla
IfflIMfijl$m
Od Jijardzo niedawna się
zauważyć w w radiu i w
telewizji wzmożone zaintereso-wanie
sprawami kultury Było-by
to zjawisko normalne w
kraju który osiągnął wysoki
standard życiowy i w którym
postępowi techniki jego
mieszkańcy dysponują coraz
większa czasu wolnego
W kontekście kanadyjskim jest
to jednak zjawisko bez prece-densu:
wypływając z eharakte-rystcznjc- h
przemian demogra-ficznych
jest równocześnie od-zwierciedleniem
pragnień tego
niejednorodnego społeczeństwa
znalezienia wspólnego narodo-wego
mianownika
Kanadyjska „rewolucja kul-turalna"
jest z pewnością odbi-ciem
globalnych przemian w
postaci kruszenia się dotychcza-sowc- h
norm i tradycji i poszu-kiwania
na ich miejsce nowych
lepiej służących wymogom two-rzonym
przez cywilizację prze-mysłową
ona jednak
cechy wyraźnie odróżniające ją
od zjawisk zachodzących w
częściach globu ziemskie-go
Do przewartościowania kano-nów
purytańskiej etyki pracy
do obalenia autorytetów i wiary
w rzeczy ustalone raz na zawsze
skutecznie na tym gruncie
przyczyniła się eksplozja demo
graficzna to zdecydowanie
obniżyła się przeciętna wieku
większość Kanadyjczyków
znalazła się w po-niżej
lat Typowy bunt mło- - dch wt0c Poprzedniego poko--
lenia się swoją nc- -
gację i liczbę nową jakością i
nową
Specyficznie kanadyjski stał
się również fakt że zwłaszcza
po drugiej wojnie światowej
zmniejszyła dramatycznie
po-si- ę
żądana reforma
tów
Uznali przed kraju z istniejąca kultura
pewne nicI doświadczeń
(radio- - j vvpływ wąskie
interesami celami kraju stały polity- - odbiorców
naabwvwovajiu w
Partia
Stuart Smith wstęp
trzecie miejsce
Nowy dalej
Partii znaczy
mają wobec
grupa
kie-dy
wieku
łowski
„£
Wykonał
I
roznamu
czerwca lipca
etap)
Utwór
mii-nC- T'
wanie
wwsuwusu
uważa własne
Jorku
:ałym
wynosi
15000
nadto
który
lumsursu aKrzyp- -
dzieła
prasie
dzięki
ilością
Posiada
in-nych
grapie
poprzez
proporcja ludzi pochodzenia an- -
lnsaskipc?n na ricoi imifran- -
sie nnippiem „kul- -
tura" należy jednak
mi6 sohie ze naiezy ono do
S}5W używanych na kilku pozio- -
aDstraKcji Jest to jedna
"rewolucji kulturalna"
dwa
aby
jak
coca-col- a
dla
ich
ich
zostało
nie „demokratyzacja" 'Jako
nych
spraw
nie
nacjonalizmu
reorganizacji
przeprowadza
Jorku
z przyczyn której bogaty program
tego żą cieszą się
pojęcia jak źródłem Byłoby
nieporozumień to ją-j- e
różnica między kul- - pewno o
jako wartością zlikwidowaniu ' kraju
bie taką przez „K" a kul-turą
w znaczeniu
życia danej grupy jej
obyczajów poglądów przez nią
języka i wierzeń
które są przekazywane z pokole-nia
na pokolenie i bez których'
spójnego działania społeczeń-stwo
nie egzystować
W tym drugim jest
Nie ma chyba pisarza minio-nej
epoki wielkość by-łaby
dzisiaj tak powszechnie u-zna- na
a dzieł tak aktual-na
nasz Józef Con-rad-Korzeniow-ski
Ileż to razy
wśród obcych choćby nic pra- -
wie nie wiedzieli o Polsce
zwracano się do z zapyta-niem:
pan jest
Conrada?" śmiało można po-wiedzieć
że i sprawa Pol-ski
nie ma dzisiaj am-basadora
Trudno w ramach krótkiego
wchodzić szerzej w
przyczyny takiej
Wystarczy stwierdzić że Conrad
jak może z dawnych pi- -
zdołał i uchwy-cić
ducha i dramat naszych cza-sów
i jest w sensie pisa-rzem
współczesnym
Towarzystwa poświęcone je--
rt r -- n vh i tata Z n A vii y £
twórczości się w sze--
l_c„o„ u tJ--iiuiupy x jivi
w 'Anglii Polsce Włó--
snzieechli'cząsctanpaocmhni:eAzjsj„ezd„yn„cohuczojensyzcchze
nie zorganizowanych w pełni oś- -
rodkow
_ _
są powiążą- -
ne z sobą Międzynarodowe
Itnwar7vc7onio PnnrnHa
rf dizternarioTial Joseph Conrad
którega założycielem
był amerykański Polak drE A
Bojarski -- Nadto z tymi conra- -
organizacjami współ- -
pracuje Insty- -
tui Kuliury "Morskiej
uojui msuiuie uj munmne
Cufture dla którego Conrad
marynarz i 'poeta jest
niejako symbolem przewodnim
to ma obecnie
Kult Conrada Tozwinął się
n—a- in-tensv- wnipi -7-f-t -z-ro"zu_mia"- - ca _powoaaw -- w sroauwissu
a'nei0saski-m- w Ameryce i w
An„m oraz' -„- jego rodzinnej
polsce Tutaj nraurf iłfłnviftir- -
się z w Kanadzie wia- -
przez Polskie Vydawmctwo siedzibę w Dubliniej_a za-skrzyp- ce
Muzyczne a wszystkie łożycielem jego prezesem jest
ns?rndznnp i wvrńżninne Polak B JMiazgowski
wanych
i
więc rzeczą oczywistą że bez
kultury nie ma społeczeństwa
Za ilustrację pierwszego rozu-mienia
kultury może
reportaż opublikowany w „Ca-nadi- an
ió wizycie
młodych hokeistów w}
Sowieckim lata temu Ulo-kowani
w najlepszym hotelu
otoczeni troskliwą opieką orga-nizatorów
którzy wprost wycho-dzili
z siebie chłopcom
najlepsze wrażenia
z pobytu młodzi "sportowcy
sprawili gospodarzom gorzki za-- w
ód Nie interesowały ich t--ki
na występach znakomitego
baletu spali sobie w
a eleganckie potrawy przygoto-wane
dla nich na galowym ban-kiecie
pozostawili nietknięte
ponieważ czekała nich w am-basadzie
kanadyjskiej pizza i
W rozmowie z dzien-nikarzem
jeden z organizatorów
skarżąc się na niezrozumiałe
niego zachowanie Kanadyj-czyków
określił je używając
przymiotnika „niekulturnyj"
Nie zdawał sobie sprawy z tego
chłopcy spędzili całe w
społeczeństwie które 'nie tylko
nie naucz) ło
gastronomicznych lecz również
nie wychowało w poszano
waniu do wartości określanych
jako „kulturalne" odnoszące się
do literatury sztuki teatru
muzyki czy baletu Podczas
w Europie zwłaszcza wschod-niej
„kultura" się w re-zultacie
wieloletniej tradycji i
świadomej polityki w ogrom-nym
stopniu dziedzictwem mas
w Kanadzie do tej pory uważa-na
jest za domenę elity
latach 1968—1972 w depar-tamencie
Sekretarza Stanu
Ottawie ukute określe- -
dyjskiej kultury świadczyło to
ni mniei ni o nrypkn--
dzie nie brak kultu- -
kana- -
wzmocnili przyjeżdżających do tego naniu
Trudeau konstytucji bagażem że
uzyskać odnośnie kultural-- i skiem marginesowym
roIa na tworząca nym przez
zastrzegł się Quebec sprzeczne i dla
z i" całego iż prZe0CZone grupy
#%m4A ków ze
więKszosc
oraz
!sie
Kijowie
UU TTr
z
i#
—
zł
roaowego
dało
Poshieuiac
uświado- -
macii
i
na
że
w
ry nastawionej tak
dla nicistnie- - telewizyjny Du-je
zadowalająca definicja popularnością
też jest też biblioteki miejskie
częstych Istnie- - nawet zjawiskiem pociesza
bowiem cym świadczącym na
turą samą w so- - w tym
duże
wszelkich prze-jawów
podzielanych
mogłoby
znaczeniu
którego
treść
jak rodak
mnie
"Czy rodakiem
imię
lepszego
artykułu
popularności
żaden
sarzy przeczuć
tym
absolutnie
lArtn
zawiązują
Juajuw nuici
Francji
Wszystkie
w
TÓ7pfp
Society)
dowskimi
Międzynarodowy
(Interna- -
morza
Stowarzyszenie
--£
Polakami
swoją
utwory
he- - dr
br
posłużyć
Magazine"
Związku
po-zostały
żaby
najlepsze
życie
przyjemności
gdy
stała
wiecei
orzeiawów
stanowiły
odbiorcę: zawody sportowe po- -
kazy mody festiwale występy
Dig-oeat- u auzy wybór wmów i
analfabetyzmu gdyby nie to że
największym powodzeniem cie-czą
się podręczniki dla majster-kowiczów
romanse i powieści
detektywistyczne
Są to wszystko rozrywki za-pełniające
czas dające poczu-cie
natychmiastowej gratyfika-cji
i nie wymagające intelek- -
tualnego zaangażowania Wyjąt- -
domością o stowarzyszeniu eon- -
radowskim które powstało
przed kilkoma laty i rozwija ży- -
wą działalność na terenie An- -
glii pod nazwą Joseph Conrad
Society Kingdom)
Wiadomość ta może być dla Po- -
lonii Kanadyjskiej szczególnie
interesująca nie tylko dlatego
że idzie o osobę pisarza-rodak- a
ale że właśnie w tym stowarzy-szeniu
zainteresowanie sprawa
mi polskimi jest bardzo żywe
a szereg jego członków to-Po-l?- cy
Nie mniej ważnym jest
to ze z Stowarzyszeniem wspc-i--
pracuje rodzina Conrada któ--
rej udział ma szczególne znaczę- -
nie Wreszcie warto zaznaczyć
jest
nego
ka
dynie bezpośrednio po wojnie
(w 1948 r)
„ricje&eui i uJ„u„a„ą a„iłu„w„aj„jr_- -
szenia jest Juliet McLauchlan
conradystka i autorka
prac o twórczości Con- -
rada prezydentem zaś starszy- -
syn pisarza Obaj
_
syno- -
-- _ - ' wie Borys i John Conrad oraz
„m„t -- Dhil!™ fnnraH Kinra iv H _£ vuiau uiuią i — „ h
wv udział w" stówa- -
rzyszenie Posiada ono już wła- -
sne doskonale rozwijające sie
"The Journal o ihe
sepii Conrad Society"
rem jest John Crompton z uni:
wersytetu Newcastle upón Ty- -
ne wieuu przyjaciel ruisfci
który sam uczy się już języka
polskiego Oto jeszcze jeden
przykład jak" ipóstać Conrada
oba narody %
T wcielenia ich programów
rSr7fycnlnv'rh"' n"reZanfaowanie uwAł-- Kiaaow i wysuw L-uurauows-iucu
oraz informowanie Drasv: do-kladiiejsze
poznawanie polskie- -
iar Tamrprj ł numfu i "Ml iiuini- -
kultury polskiej itd
kowo skromnie a nawet całkiem
mizernie wypada na tym tle ta
kultura którą Camus nazwał
„wfclką intelektualną przygodą"
(une grandę aventure d'esprit)
która jest uczestnictwem i
twórczością jednocześnie przy-bierając
kształt bądź
ekspresji bądź introspekcji wi-zualnej
bądź literackiego od-zwierciedlenia
ludzkiej kondy-cji
'
Istniejące talenty nic mając
w Kanadzie odpowiednich
żliwości rozwijają się w próżni szkadzając na drodze do dosko-- i
skazane są na zagładę lub na nałości Zainteresowanie wyłąez--
' '" uuInI ryciB praa t
go sąsiada z południa Innym
grozi komercjalizacja jak na
przykład przereklamowanemu
teatrowi ze Stratfordu Tam
gdzie o sukcesie decydują wpły
kasowe trudno mówić o pro- -
gramaeh ambitnych i wyiafino- -
wanym odbiorcy Mnożące się
jak grzyby po deszczu teatrzyki
amatorskie i semi-profesjonal-- ne
świadczą na pewno o rosną-cym
zapotrzebowaniu nic ko-niecznie
jednak wskazują na po-ziom
wyrobienia widza
Skąd jednak wziąć wyrobioną
publiczność jeśli nie istnieje
tradycja uczenia następujących
pokoleń o wartości sztuki sko- -
ro nie praktykowane są w szko--
łach cbowiązkowe wizyty w tea
trze jak jest na przykład w Pol
sce? Czy należy się dziwić bra-kowi
zainteresowania ze strony
kanadyjskich hokeistów w pi-ruetach
i pas moskiewskich ho-keistów
?
Demokratyzacja kultury po-czątek
swój winna wziąć już w
szkole podstawowej Nie sprzy-ja
rozwojowi intelektualnemu
system dzięki któremu uczeń
może skończyć liceum nie ma-jąc
pojęcia o literaturze a na-wet
umiejętności 'pisania przez
to że ma prawo wyboru przed-miotów
Nie pomagają w tym
uniwersytety obniżające stawian-e"
wymogi a zmuszone do tego
przez Istniejący system dotacji
zależnej od ilości studentów
W sytuacji zastoju gospodar-czego
redukcji ulegają w pierw-szym
rzędzie właśnie subwencje
na im wersvtetv i na kultura
który nie może sobie społeczeń- -
stwo pozwolić Jednym z "p owo-- '
dów takiego niefortunnego trak--
towania uczelni wyższych —
mówi prof Bar-Lewa- w językoz-nawca1
z Uniwersytetu York
— jest to że w procesie demo-kratyzacji
uczenia zbudowano
w Kanadzie za dużo uniwersyte-tów
w związku z czym rozdrab-nia
się i tak nadwerężone fun-dusze
na wyższe
Coś musi także istnieć w cha-rakterze
kanadyjskiego społe-czeństwa
— zastanawia się
Bar-Lewa- w — co nie pozwala
na osiągnięcie wyżyn doskona-łości
W przeciągu ostatnich 50
lat Kanada wydała z siebie za- -
Nadwszystkimi innymi cela--
mi musi jednak na vrazie góro- -
wać zdobycie stałego ośrodka
który 'dałby oparcie stowarzy- -
szeniu i w którym można by po- -
miesciccbezpiecznie pamiątki po
Conradzie znajdujące się u je- -
go rodziny i rozrzucone po ca
łej Anglii (w tym także boga
te archiwum polskiego Klubu
Miłośników Conrada) Dla zrea-lizowania
tego celu stowarzysze- -
nie rozsyła apel o pomoc finan
na masowego''J'iii_'jra:k_by zbytek na
(United
ze Joseph Conrad bociety dziś wrednym z swoich najwię-dejmu- je
tradycje i do pew-- kszych pisarzy Polaka ale i my
stopnia kontynuatorem' przyznajemy się do niego po-Polskie- go
Klubu Miłośników magaj'ąc w ufundowaniu ośrod-Conrad- a
który powstał w Lon-- jego kultu
cennych
Borys
działalności
pismo Jo- -
redaktef
zbliża
do
muzycznej
mo- -
jinuusięuiorczc
wy
szkolnictwo
po--
poniżej JNie powinien on pozo- -
stać obojętny także spoleczenst--
w u polskiemu w Kanadzie
Swoim udziałem da ono dowód
że nie tylko Anglicy uznają
t Wił Tarnawski
" ™ FUNDUSZ
PAMICCI
JOSEPHA CONRADA
Powstał 5 lipca 1975 r pod
_ Tin F"T-n-n""-"i -orn minrm nnrni x " - tviUu -
(UnUCO iUngaomj 1TO
±_-_i-
!r
ieKiorzyiueiv__y__n___ uragg
Conrad John Conrad Adam
Curle William Golding Gra- -
ham ' Grcene Ludwik Krzyża- -
nowski Mursia V S Nai- -
psuł Z Najder Norman Sher- -
ry- -
ZwTacamy się do społeczeń
stwa polskiego w'Kanadzie z za-proszeniem
ażeby pomogło nam
w zebraniu funduszu który u-możli- wiłby
stworzenie ośrodka
umart Potrzeba takiego" ośrod- -
k~ai—sta"ieOs-ie- c-oraz bardzie! na --- :-- &i „nuucu łuaujtcsu tamie-- - ia całym
świecie i konieczności zgroma--
łfst-u- ii w miiirm iiiftciaii i#Ł--
proszonych" pamiątek po tym pi- -
Stowarzyszenie stawia sobie poświęconego pamięci josepna
ambitne i liczne" cele jak proj wAn-nagand- e
czytania dzieł Conrada glii gdzie żył pisał i
]edwie„ trzech laureatów Nobla
cc jest "liczbą śmiesznie małą
nawet w porównaniu do krajów
takich jak Belgia i Gwatemala
ustępujących Kanadzie zarówno
pod względem przestrzeni jak
i ludności I żaden z tych trzech
nagrodzonych nie reprezento-wał
literatury czy sztuki
Nic jest wjkluczone że wy-siłki
zmierzające do samookre-śleni- a
do stworzenia ideologii
narodowej odgrywają jakąś rolę
w powstawaniu miernoty przć- -
nie kanadyjskością kultury jest
z samego założenia ograniczają-ce
jest podejściem utylitarnym
zaprzeczającym jej uniwersal-nych
wartości Znany wydawca
J&ck McClelland uważa że poło-wa
publikowanych obecnie ksią- -
żek w Kanadzie nie powinna się
ukazać na rynku księgarskim
Coraz to nowe zespoły teatral-ne
zawdzięczają swoje istnienie
i dotacje od Canada Council li
tylko faktem grania „sztuk ka-nadyjskich"
Pojawiające się
sporadycznie filmy kanadyjskie
zyskują czasem poklask jeśli
ich reżyserem jest ktoś z do-świadczeniem
europejskim ale
ich porażki na festiwalach mię- -
dzynarodowych z pewnością nie
są objawem dyskryminacji Ta-ki
na przykład Mordecai Rich-le- r
wybitny pisarz z Montrealu
uważany jest przez kanadyj-skich
purystów kultury za rene-gata
ponieważ pisze o sprawach
wykraczających poza ciasną za-ściankowość
ideologiczną Na-cjonalizm
kulturalny jest tylko
eufemistycznym określeniem
dla fihstynizmu z natury rze-czy
wroga autentycznych osiąg-nięć
na polu kultury
Widzimy więc w tym kraju
przemiany kulturalne angażu-jące
coraz większą ilość zapa-leńców
stopniowo wciągające
coraz większe grupy ludzi któ-rzy
wyrobili sobie zapotrzebo-wanie
na „inny rodzaj kultu-ry"
Nie przypadkiem zbiega się
ta „rewolucja" w czasie z po-ważnym
kryzysem gospodar-czym
Zainteresowanie kulturą
ciucnową wzrasta w miarę po- -
garszająeych się warunków by
towych co jest dawno stwier- -
dzońą prawidłowością śocjologi- -
"ezną Znajduje ono swój wyraz"
również na płaszczyźnie walki o
znalezienie własnej osobowości
przez naród kanadyjski Jest to
proces długotrwały i bolesny i
wymaga daleko posuniętych re-form
odnoszących się do wielu
przejawów życia społeczeństwa
Miejmy jednak nadzieję że w
trakcie osiągania ideałów naro-dowych
Kanada nie zapomni o
tworzeniu i propagowaniu kul-tury
odnoszącej się do spraw
ogólnoludzkich i rozwijaniu
tych wartości dzięki którym
może się stać znana podziwiana
i naśladowana na świecie
sarzu Kierujemy ten apel do
Polaków w Kanadzie w nadziei
że także zechcą przyczynić się
do uczczenia pamięci wielkiego
pisana i człowieka którego ich
ojczyzna wydała Będziemy
wdzięczni za ofiary choćby naj-skromniejsze
każda z nich bę-dzie
znakiem że rodakom Con-rada
pamięć jego nie jest obo-jętna
Ostatecznym celem naszego
stowarzyszenia iest nabvcie io- -
zyl i pracował ale zależy to za
równo od kwoty jaką zdołamy
zebrać jak możliwości uzyska-nia
odpowiedniego domu Ma-my
szereg rozwiązań na oku
Ostatnio toczą się pertraktacje
z Biblioteką Publiczną w Can-terbur- y
w sprawie uzyskania
lokalu w nowym budynku bi-blioteki
gdzie znalazłyby po-mieszczenie
wszystkie cenniej-sze
pamiątki po Conradzie
Jako pierwszy cel stawiamy
sobie zebranie £4000 w naj-bliższych
dwu latach Na razie
mamy na ten cel £800 Będzie-my
informować wszystkich ofia-rodawców
o postępach w zbiór-ce
funduszu Trwały- SDis imien- -
ny onaroaawcow oędzie prze--
chowany w Ośrodku Nazwiska
tych ofiarodawców który złożą
Can S100 zostaną umieszczone
na tablicy pamiątkowej założy--
cieli Ośrodka
Czeki wystawione na Joseph
Conrad Commemorative Fund
oraz przekazy pieniężne należy
przesłać pod adresem: Hanna J
Bednarska 12803 — 121 Ave
Edmonton Alberta T5L 2S6
"Komitet Zbiórki Fuduszu:
Philip Conrad — prezes Ju-liet
McLauchlan — wiceprezes
Etanthia Turner — sekretarz
T—Uarearet Risworth _ skarbnik = & iIowat — kierownik re--
Kiamy u i vaus wit rar--
" — — r
Julieł McLaughlan prezes
Powstaje Ośrodek Conrada
sową Który zamieszczony jestdnego z domów gdzie Conrad
DLĄJLłCZCZENIA
aoiys- -
Ugo
resowania~Conradem
Conrada-Korzeniowskieg- o
Conrad
rcJ2
WIEŚCI z
Ghzacourane na hoditawie hzasu kzajoiuej
PODWARSZAWSKIE LASY
Puszcza Kampinoska Lasy Ka-back- ic
Celestyńskie Młoehow-ski- e
i Wawerskie tworzą razem
Warszawski Zespół Leśny
Od kilku lat przystosowuje
się je do tego aby pełniły sze-rzej
pojętą funkcję terenów re-kreacyjnych
Chodzi o to aby
turyści mogli tam należycie wy-poczywać
nie szkodząc jedno-cześnie
środowisku przyrodni-czemu
pozwalając zachować
drzewostanom ich naturalny
charakter
SZTUCZNE JEZIORO
Zakończona została budowa
Zbiornika wodnego pod Pionka-mi
w woj radomskim Jeszcze
w br zbiornik napełniony zo-stanie
wodą a nad jego brzega-mi
powstanie ośrodek sportów
wodnych
NA WAKACJE
Podobnie jak w latach ubieg-łych
również w tym roku przy-jedzie
do Polski na wakacje
letni młodzież polonijna W 28
ośrodkach wczasowych w naj-piękniejszych
miejscowościach
przebywać będzie ponad dwa
tysiące synów i córek naszych
rodaków z zagranicy '
Resort Oświaty i Wychowa-nia
przygotowuje równocześnie
obozy dla uczniów szkół które
zorganizowane są w UNESCO
Zajęcia będą prowadzone w ję-zykach:
angielskim francus-kim
niemieckim i rosyjskim
przy pomocy nauczycieli i ucz-niów
z W Brytanii Francji
NRD i ZSRR delegowanych
przez Komitety UNESCO tych
państw
NIE ZDAŁA EGZAMINU
Dotychczasowa ustawa o o-chro- nie
zabytków nie zdała eg-zaminu
I tak np w woj ol-sztyńskim
nie wpisano do re
Powoli napływają z Polski
bliższe informacje dotyczące
rozbicia przez władze partyj
ne Koła posłów katolickich
"Znak" o czym donosiliśmy
w poprzednich numerach
Rozbieżności w łonie Kola za-rysowały
się jeszcze przed
kilku laty Istniały np wcale
poważne różnice między na-stawieniem
Tadeusza Myśli-k- a
a przewodniczącego Koła
prof Stommy Jeszcze poważ-niejsze
ujawniły się między
Stommą a Wacławem Auleyt-nere- m
którego kandydatura
została — jeszcze w poprzed-nich
wyborach — narzucona
środowisku katolickiemu Nie
miał on najmniejszego zaufa-nia
przede wszystkim najpo-ważniejszych
środowisk
a więc "Tygodnika Powszech-nego"
miesięczników "Znak"
i "Więź" Myślik niemal na
rok przed ' wygaśnięciem ka-dencji
Sejmu przeszedł do
pracy w Polskim Radio i od-sunął
się od działalności w
środowisku "Znaku"- -
Janusz Zabłocki był jed-nym
z założycieli i redakto-rów
miesięcznika "Więź" i ry:
walizowal z Tadeuszem Mazo-wieckim
redaktorem naczel-nym
i głównym publicystą te-go
miesięcznika o zajęcie
pierwszego miejsca Walkę
oczywiście prowadził różnymi
metodami i środkami i dopro-wadził
do tego że znalazł się
na liście kandydatów katolic-kich
w wyborach w 1965 f a
w następnych doprowadził do
skreślenia z listy Tadeusza
Mazowieckiego Założył wy-dawnictwo
i ośrodek organi-zacyjny
pod nazwą Ośrodek
Dokumentacji i Studiów Spo-łecznych
(ODISS) i zaczął pu-blikować
czasopismo — dwu-miesięcznik
"Chrześcijanin w
świecie" wydał również kil-ka
książek Zabłocki nie za-niedbywał
stosunków z Epis-kopatem
odwiedzał różnych
biskupów przedstawiając pla-ny
swojej działalności poli-tycznej
Akcję tę prowadził
oczywiście nie tylko bez po-rozumienia
z Klubami Inteli-gencji
Katolickiej ale nawet
wbrew nim
Rozdźwięki pogłębiały się
i rozłam stawał się nieuchron-ny
W niektórych kołach łu-dzono
się jednak nadzieją iż
uda się utrzymać jedność Ko-ła
Wadze partyjne umiejęt-nie
wykorzystując rozbieżno-ści
popierały' tych którzy' by-li
w opozycji wobec stanowi-ska
pos Stommy Gdy przy
szło do głosowania nad po-prawkami
do zmiany konsty-tucji
w Sejmie 10 lutego br
przewodniczący "Znaku" —
Stomma okazał się osamo--tnion- y
Czterej członkowie
Koła głosowali za poprawka
POLSKI
Fałszywe Koło "Znak
ES=
jestru 905 zabytków W ostat-nim
10-leei- u skreślono z reje-stru
55 zabąytków w tym tylko
w 8 przypadkach na podstawie
decyzji ministerstwa W pozo-stałych
przypadkach dokonywa-no
skreśleń po otrzymaniu in-formacji
o rozbiórce lub znisz-czeniu
obiektu W tym samym
okresie rozebrano 338 obiektów
zabytkowych przy czym tylko
w 4 przypadkach za zgodą resor-tu
kultury w 19 — wojewódz-kiego
konserwatora
KARA ŚMIERCI
Przed Sądem Wojewódzkim
w Bydgoszczy zakończyła się roz-praw
a przeciwko 21 letniemu
Bogdanowi Mikołajczakowi —
sprawcy zabójstwa funkcjona-riusza
MO st sierż Lucjana
Tirczakowskicgo
Zbrodni dokonał oskarżony w
sierpniu ub r po włamaniu do
hotelu klubu sportowego „Za-wisza"
w chwili gdy funkcjona-riusz
MO usiłował go ująć
Sąd na podstawie wyjaśnień
oskarżonego zeznań świadków
i po wysłuchaniu opinii bieg-łych
lekarzy i psychologów któ-rzy
orzekli pełną zdolność B M-ikołajczaka
do kierowania swym
postępowaniem skazał morder-cę
na karę śmierci
WYSTAWA KANADYJSKIEGO
FOTOGRAFA
W Warszawie otwarta została
wystawa prac kanadyjskiego fo-tografika
Malaka Karsha Foto-gramy
ukazują głównie pejaże
współczesnej Kanady Jest tu
także wiele zdęć tulipanów po-nipw- aż
holenderskie stowarzy-szenie
hodowców tych kwiatów
mianowało artystę swym" „ofi-cjalnym
fotografem"
W otwarciu ekspozycji ucze-stniczył
ambasador Kanady_w
Polsce — Albert F llait
u
mi a on — jako jedyny poseł
w sejmie: v— -(- ws-frzymtfl się od
głosqwania i(!' I u ii
'Ale prof Stomma cieszy
się wielkim autorytetem i za- ufaniem' władz kościelnych w
Polsce i społeczeństwa i dla-tego
partia chciała wystawić
jego kandydaturę w ostatnich
wyborach Stanisław- - Kania
jeden z sekretarzy Komitetu
Centralnego i członek Biura
Politycznego po uchwaleniu
zmian konstytucji zwrócił
się do prof Stommy z propo-zycją
by kandydował wraz z
grupą osób przez władze par-tyjne
wybraną — i stanął na-stępnie
na czele klubu
"Znak" Stoma odmówił na-tomiast
wyraził gotowość kan-dydowania
ale wraz z kilko-ma
innymi osobami Zapropo-nował
następujące kandyda-tar- y
osób posiadających za-ufanie
środowiska katolickie-go
Klubów Inteligencji Ka-tolickiej
oraz pism katolic-kich
"Tygodnik Powszechny"
"Znak" i "Więź": swoją wła-sną
Krzysztofa Kozłowskiego
zastępcę redaktora naczelne-go
"Tygodnika Powszechne-go"
Andrzeja "Wielowieyskie-go
sekretarza N Klubu Inteli-gencji
Katolickiej w Warsza-wie
i Marka Skwarnickiego
pisana członka redakcji "Ty-godnika
Powszechnego" i wi-ceprezesa
międzynarodowej
organizacji katolickiej "Pax
Romana" w wypadku gdyby
jedna z dwóch poprzednich
kandydatur nie uzyskała po-parcia
władz Wobec tego iż
"Znak" posiadał w poprzed-niej
kadencji Sejmu 5 man-ci- f
tów i należało się liczyć iż
podobną ilość Front Jedności
Narodu przeznaczy w następ-nej
kadencji pos Stomma
zdawał się godzić iż znajdą
się na liście dwaj kandydaci
spośród ostatnich członków
Koła "Znak" zapewne Łu-bieński
i" Zabłocki
Grupą ta mimo protestu
wał na propozycję prof Stom-my
złożoną na piśmie i wy-brani
zostali kandydaci wy-typowani
przez władze par-tyjne
a nie uzgodnione ze
środowiskiem katolickim Są
to: Konstanty Łubieński któ-ry
został również członkiem
Rady Państwa Janusz Zabło-cki1
Wacław Auleytner dr
Ryszerd ' -- Bender docent
KUL-- u i Jerzy Ozdowśki pre-zes
Katolickiego Klubu Inte-ligencji
w Poznaniu'
Grupa ta mimo protestu
organizatorów i założycieli
Koła "Znak"Ł przyjęła tę na- -'
zwę chcąc stworzyć fałszywe
wrażenie-źeJreprczerUu- je te
same wartości i ten sam kie-jun- ek
Przewodniczącym tego
Koła został pos J Zabłocki