Zwilazkowiec Alliancer, July 07, 1956

              wwferaE jhmm U&roiłHw "www! tS£rZwii£tw!tiwxfoisi %MiSS WMUSSJPtf1 mMManiHBRBi&t
TJŁSr 1 ' li:SE35S2!OajE?S&2 B323£3ffl£32££&S&&3 mp'"'i hmłwpup iBiumuin !! i i iiiiii ujmu imi ipuniiiffmp jp in " i " miminiwiiwMi-- if imnHniMnw i fui pii iMuii ! nrm npuM— MiiBHPiM" '— " mn i' mmmm 'iiiwi "! i im i mnai nu imphii iim MiiBiMpi mmpii iimi inni uwiuii i— iipim ma hi— bi pnFKłfiini !— m iiwu !! HmwĘmtmmmmĘmmmmąrimhrnmyyimmii ji— wji wu ifcjwjw— innt minut niiiiwi — i Hi9itur&K4mmitimT-- m wi mwwMtnmi nTnmi p— i ! i iwaiHgpwffłin— m i'— amm i—iw— —t——— MTw—ngwiBMjmMM
&L
m1ł £j ivłn f zrł j! k v flm --- to t- - -- zr r Kr --- -n rfłsr t i
-- - _ — — — ' — — is v i '! j uwsrui --%s- es3sss- im :iti_i- - v -- w Tf#j-rJ-+z?-
? Hi -- !€]
IITe " ~ c„b:v - — ' 'zz- -' — A Pisza""
U-- — --1 CR"'
'
Ur"Sa "ZWIĄZKOWIEC" LIPIEC (JULY) 7 - 1956 NR 27 SeCOntJ SeCljOIl I - -
'! jf
~ — ~r Tf
NA OT POI
Samochód traktor' czy młockar
nia mają obliczony przez konstrukt-orów
okres używalności po któ
rym trzeba je remontować albo od-jtsw- ić
jako niezdatne do użytku
Choćby samochodem jeździł najl-epszy
i najbardziej o maszynę
dbający mechanik po iluś tam go-dzinach
pracy maszyna w końcu
odmówi posłuszeństwa Kiedyś wy-obrażano
sobie że organizm czło-wieka
niczym w zasadzie nie różni
i{ od skomplikowanej maszyny
Ka tej też podstawie wyobrażano
cobie że starość i śmierć wskutek
ctarości polega na tym samym co
Jużycie się i wymierne na złom
£pracov3nej młockarni żywego
organizmu człowieka czy zwierzęcia
nie można porównywać z maszyną
Życie jest zjawiskiem o wiele bard-ziej
skomplikowanym i różni się
od prostych zasad działania samoc-hodu
Nalewanie ropy do baku
auta nie jest tym samym co pobier-anie
pokarmów a poruszanie się
samochodu jest czymś zgoła in-nj- m
niż poruszanie się i działanie
człowieka Dlatego też starzenie się
i śmierć człowieka muszą być ina-czej
rozpatrywane
Nie sposób tutaj wnikać we
wszystkie szczegóły które czynią
jywy organizm czymś zupełnie róa-ij- m
od maszyny Ale takie choćby
przykłady powinny tę sprawę wy-jaśnić:
maszyna jest tworem bard-zo
sztywnym i każde najdrobniejs-ze
uszkodzenie w jej mechan-izmie
zatkanie rurki doprowad-zającej
paliwo nieszczelność cy-lindra
skrzywienie wału korbowe-go
powoduje jej ustanie w pracy
Człowiek bez ręki czy nogi la na-ł- et
dotknięty takim strasznym" kal-ectwem
jak ślepota może owocnie
pracować i tworzyć'przez długiela-t- a
Pękniętą chłodnicę v traktora
trzeba" wymienić lub zalutować
podczas gdy pęknięte kości 'żywe-go
ustroju nawet bez pomocy le-hrzazro-sną
się ze' sobą "Wiek"
samochodu można określić jego
zużyciem w czasie pracyi Samoc-hód
jeśli będzie stać "zakonserwo-wany
nawet przez 100 lat będzie
zawsze nową w pełni sprawną mas-z)
ną Człowiek czy zwierzę choć-by
żyli w najlepszych "warunkach
— z biegiem czasu nieuchronnie
się starzeją
Organizm ludzki zużywa 'się w
trakcie życia i starzeje Wiele
wprawdzie wiemy już o "tym co
właściwie powoduje starzenie ale
zagadnienie to ciągle jeszcze nie
jest przez naukę w pełni zbadane
i wyjaśnione Z biegiem lat skóra
trari swą elastyczność ilość wj)dy
w nfej zawarta zmniejsza się poja-™ją's- ię
zmarszczki Zęby tylko
raz w życiu ulegają wymianie a
Potem niszczą się i kruszą
Mózg od którego zależy sprawn- ość naszego myślenia zaczyna
słabiej pracować przede wszyst-ii- m
dlatego że naczynia które do-prowadzają
krew do niego stają
Ą sztywne a więc 'zaopatrzenie-- w
krew słabnie Zmiany te wys'tępują i różnych ludzi w różnym iwieku
u niektórych do takich zmian nie
Dochodzi nawet w" późnej starości
Co prawda iw starości "wystę-pują
takie zjawiska jak tworzenie
a? blizny po zranieniu jak wzrost
"osów paznokci — świadczące o
Celności tkanek do rozmnażania
£"§ i 'wzrostu cechującej przede
ąystkim organizmy młode Che-- '
Ki% stwierdzają jednak pewne
auany w tkankach starych a w
jególności zmniejszoną
wody Istnieje przypuszczenie
wWstajray korganizm nie umie tak za młodych lat pozby-- c
fi? trujących substancji które
WrtaJ4 w każdym organizmie
JUstancje te gromadzą się i
trujące działanie
fodrcczniki lekarskie pełne są ywanian które ogólnie nazy-- a'siezmianami starczymi Każ- - aanąd każdy układ czynnościo-- i
organizmu wykazuje z biegiem
emany mniej lub bardziej cha- -
dla starzenia się
kładem uWadu czynności-owo
może być tak zwany układ
rtecowo-śródbłonkow- y układu
eJniemożna"pokazać palcem"
obrczy serca Składa się oa i milionów komórek rozrzuco-t- i
(J? "k™ Pr8ańizmie'Komór-- 5 mh te-wsp- óbią cechę że
H Pożerać ciała obce-d- la or-T-r hk nP- - baktie i dlate-Saa'du- zą
rolę w-zwalc-za-ten'
vsa0 stosunkowo j£jv-i- -J7 vf niemowlęctwie foz-- t flh ""aa _ uajiniensywmej
h--T odzieńczym f dbjrza-t£v- Z
crym -- zaś z powodu
— - -- czyiajolti tego-układ-a]
IPftfl nnqi - A -- — — " : : ~ M L03M aiłłK1-Rl—ll-—' — SWIBB HHRHR 7 Rfl 7 viniiw!w
zakażenia bakteryjne stanowią po
ważne zagrożenie życia Sprawą
u-ua-ną
a często niemożliwą do
rozstrzygnięcia jest wypowiedze
nie się czy daną zmianę należv
uuwanżoarćmazlanezmzijaanwęiskcohotroowboarwząyszącczey
wiekowi starczemu Nie jost bo-wiem
bynajmniej słuszne przeko-nanie
że ludzie starzy chorują
częściej i łatwiej niż młodzi Prze-ciwnie
istnieją schorzenia które
w starszym wieku występują bar
dzo rzadko a częste są właśnie u
ludzi w sile wieku Do takich na-leży
np zawał serca zdarzający się
najczęściej u ludzi w wieku 30—40 lat Także znanym faktem jest że
w czasie epidemii chorób zakaźnych
starsi ludzie chorują znacznie rza-dziej
niż młodzi Z drugiej jednak
strony siły obronne i elastyczność
w i-iiijMusu-waniu
się aa walki z
chorobą jest w organizmach star-szych
mała Zapalenie płuc które
u młodych leczy się" stosunkowo
łatwo u starców może stać się
przyczyną śmierci
Na ogół u starszych ludzi obser
wuje się zmiany zwane w medy-cynie
zmianami zanikowymi i osła-bieniem
czynności poszczególnych
narządów Zmniejsza się ciężar
objętość oraz siła mięśni układ
pokarmowy trudno radzi sobie z
ciężkostrawnymi pokarmami ser
ce które nie wykazuje żadnych
schorzeli łatwo męczy się przy
wysiłkach Te zmiany występują
w rożnym nasileniu i w różnym
wieku Wpływa to na tryb życia
zawód warunki bytowe 50-let- ni
góral potrafi przejść bez szczegól-nego
wysiłku kilkanaście kilome
trów w górskim terenie podczas
gdy jego rówieśnik urzędnik spę-dzający
całe niemal życie na krze
śle nie jest w stanie wdrapać się
bez odpoczynku na drugie piętro
U wszystkich niemalże ludzi w
starszym wieku występuje" schorze-nie
naczyń krwionośnych zwane
miażdżycą Jest to schorzenie tak
u człowieka pbwszechne„że można
je-uważ- ać 'za nieodłączny objaw
starzenia się Miażdżyca dotycząca
głównie dużych- - sprężystych na-czyń
' krwionośnych jest powodem
niewydolności układu krążenia
powoduje" niemożność pokonywa-nia
dużych" wysiłków fizycznych
Duże naczynia sprężyste do któ-rych
należy t zw tętnica główna
— aorta spełniają ważne zadanie
w mechanizmie 'krążenia krwi Ro-la
aorty jest tak'ważna że" nazwa-no
ją dodatkowym sercem Na
czym polega jej działanie i co tra-ci
organizm ze stratą sprężystości
aorty?
Serce wtłacza krew do tętnicy
głównej skąd rozchodzi się ona
po całym organizmie coraz drob-niejszymi
naczyniami- - Jest to jak-by
daałanie pompy a więc po
każdej wtłoczonej porcji następu-je
przerwa Tkanki jednak muszą
otrzymywać krew nieustannie
Otóż przerwy te wyrównuje wła-śnie
elastyczność aorty Po każ-dym
skurczu aorta wypełnia się
krwią- - która wtłaczana pod ciśnie-niem
przez-ser- ce rozszerza jej
elastyczną ścianę W czasie roz-kurcź- u
serca elastyczne ściany
aorty wyciskają krew na obwód
zamieniając przerwany rytm do-starczania
krwi przez serce na
prąd stały Z chwilą zaniku sprę-żystości
aorty z powodu miażdżycy
cały ten mechanizm ulega zepsu-ciu
Serce zaś wlłaczając krew do
sztywnej rury jaką jest zmieniona
chorobą aorta męczy się ponie-waż
opór jaki stawia sztywna ru-ra
jest o wiele większy niż opór
stawiany przez zdrowe elastyczne
naczynie Miażdżyca prowadzi więc
z reguły do osłabienia serca
Ciekawy jest fakt że choroba
ta' u zwierząt prawie nie występu
je Miażdżyca która jest jednasz
najmniej zbadanych jeśli chodzi
chorób' równocze-śnie
o przyczyny a
stanowi jeden z najpoważ-niejszych
problemów medycyny
wieku starczego — wielkim tru-dem
daje się w drodze doświad-czalnej
wywołać u kilku zaledwie
gatunków zwierząt Istnieje przy
tym "wiele zastrzeżeń czy-miażdży-ca
doświadczalna u zwierząt jest
identyczna z miażdżycą u czło-wieka
Jedną z cech starzenia się jest
osłabienie i zanik' funkcji płcio-wych
Występuje to zarÓwnou
człowieka jak i u zwierząt- - Nie-gdyś
zwracano na to szczególną
uwagę tłumacząc przyczyny stą-nw- al
sie włącznie' ustaniem
działalności gruczołów płciowych
W Europie funkcje płciowelóbiet
- - „i-„- t„ jń ti mężczyzn =rotaWa' Ocalicie
istnieją dość liczne odchylenia in-dywidualne
Na przełomie XIX i XX wieku
gdy odkryto znaczenie gruczoów
płciowych i sposób ich działania
na organizm poprzez wydzielanie
specjalnych substancji tak zwa-nych
hormonów płciowych rozpo-częto
próby przedłużenia młodości
i przesunięcia granicy wieku star-czego
przez sztuczne zaopatrywa-nie
organizmu w hormony płcio-we
Jednym ze sposobów było sto-sowane
przez uczonego rosyjskie-go
Woronowa wszczepianie pod
skórę jąder szympansa innym
— podwiązywanie nasieniowodów
stosowane przez uczonego au-striackiego
Steinacha później zaś
wstrzykiwanie hormonów płcio-wych
gdy hormony te nauczono
sie już wyodrębniać a nawet pro-dukować
w fabrykach chemicz-nych
Po krótkim okresie lepsze-go
samopoczucia i po "odmłodze-niu"
przychodziło katastrofalne
załamanie kończące' się nieraz
4"
Zanik funkcji płciowych iest wi- -
doczny w sposób wyraźny u sta-rzejących
się kobiet Mianowicie
brak hormonów płciowych obja-wiający'
się ustaniem cyklu men-struacyjnego
powoduje głębokie
czasem zaburzenia w organizmie
zwane okresem" przejściowym Cha-rakteryzuje
się on dużą pobudli-wością
nerwowa nieprzyjemnymi
choć niegroźnymi zaburzeniami w
krążeniu krwi których objawem
są uderzenia krwi do głowy W
przemianie materii występują nie-raz
zaburzenia polegające na gwał-townym
tyciu lub odwrotnie —
na chudnięciu W wieku starszym
następuje pewne upodobnienie się
ustroju kobiecego do męskiego —
obserwuje się wypadanie włosów
na głowie grubienie głosu poja-wienie
się uwłosienia na brodzie
W wieku starszym mamy jednak
do czynienia nie tylko ze zmiana-mi
zanikowymi- - Bardzo częstą
i dotkliwą zmianą jest występu-jący
u mężczyzn przerost gruczołu
sterczowego powodujący trudno-ści
w wydalaniu moczu Ostatnio
stwierdzono również że tarczyca
Było to w Warszawie przed
pierwszą wojną światową
Na progu suteryny siedział dzie-więcioletni
chłopiec żydowski i
rzewnie płakał W pewnym mo-mencie
poczuł na swoim ramieniu
dłoń Podniósł załzawione oczy do
góry i zobaczył starego Żyda i są-siedztwa
— Czemu płaczesz Samuelu! —
spytał łagodnie starzec
— Moja matka choruje od dłużr
szego czasu i nie wiem czy będzie
żyła! — odrzekł chłopiec
Starzec zamyślił się na chwilę
i w końcu rzekł:
— Pamiętaj że bez względuna
to jak czarno przedstawia się
przyszłość jeżeli masz odwagę roz-jaśnisz
każdą ciemność!
Chłopiec przestał płakać' Wie-dział
że starzec jest małomówny
lecz za to odpowiadać potrafi
wspaniałymi sentencjami Po za-stanowieniu
się przyznał rację
starcowi Płacz nie wiele pomoże
Zamiast siedzieć na progu i zawo-dzić
lepiej postarać "się by matka
miała jak najlepszą opiekę Po-biegł
więc po sąsiadach za pracą
Dzięki jego zapobiegliwości matka
wróciła do zdrowia Odwaga roz-jaśniła
ciemność
W pięć lat później poniósł go
prąd emigracyjny z Warszawy' do
Hamburga Marzył by doslacj się
do 'Stanów Zjednoczonych- - Jieste-t- y
pieniądze jakie zabrał z "domu
starczyły zaledwie na' podróż do
Hamburga W porcie zacźął_szukać
pracy by 'zarobić na' bilet okręto-wy
Pomimo licznych usiłowańnie
znalazł nic Zrezygnowany posta-nowił
wracać pieszo dó Warszawy
W ostatnim momencie przypo-pniał- y
mu się słowa'starcą "Pamię
taj że bez względu na tojak czar-no
przedstawia się przyszłość je-żeli
masz odwagę rozjaśnisz każdą
ciemność"
Słowa te pobudziły odwagę
Zgłodniały I wyczerpany chodze-niem
biedniejszej dzielnicy Hamburga
i przypadkowo natrafił na sklep"
jednego z dawnych sąsiadów w
Warszawie Tu został nakarnifony
i otrzymał pieniądze na biJetokrę-tow- y
Po przybyciu do JStanowZjedno- -
czonych otrzymał prac? w falryce
— gruczoł opływający na prze-mianę
materii — w okresie sta-rości
znajduje sic w stanie nie
ujawniającej się zazwyczaj" ale
potencjalnej nadczjnności
Ale w żywym-organizmi- e starze-nie
się nie jest tylko kwestią prze-żytych
lat Wiemy o tym z własne-go
doświadczenia Wśród swoich
znajomych niewątpliwie wszyscy
znamy ludzi czterdziestokilkulet-nic- h
którzy robią wrażenie star-ców
i na odwrót ludzi którzy ma-ją
ponad' 00 lat a zachowali' mło-dzieńczy
umysł ich ruchy i za-chowanie
świadczą o doskonałym
samopoczuciu Jednym z najważ-niejszych
czynników MóreEo zna-czenie
dopiero w ostatnich latach
staje się coraz jaśniej widoczne
jest wpływ" jaki na starzenie się
ustroju wywiera układ nerwowy a
przede wszystkim mózg W pa-miętnych
czasach okupacji hitle-rowskiej
tysiące osób przebywało
mmm mumm cseho
puściłiSięJeszczerazpoinaj- -
w obozach koncentracyjnych Ci
którzy przeżyli zgodnie stwierdza
ją że więźniowie którzy stracili
wszelką nadzieję i załamali się du-chowo
— chorowali i umierali Ci
zas Którzy wierzyli w kięsKę lut- -
leryzmu w wyzwolenie z obozu
śmierci — mimo straszliwych wa
runkow trzymali się lepiej uzycz--
nie i doczoKau się wyzwolenia
Wpływ psychiki stawał się w cięż-- !
kich warunkach obozowych tym
wyraźniejszy że wszyscy jedli to
samo nędzne pożywienie i tak sa-mo'
ciężko pracowali
Nauka o starości — gcrontolo-gi- a
— usiłuje zestawić i porząd-kować
nasze wiadomości o przyczy-nach
i istocie starzenia się Nie
potrafimy dziś jeszcze dać jasnej
odpowiedzi na to czym jest pro-ces
starzenia się Wiemy że sta-rzenie
się nie jest chorobą lecz
noimalnym okresem życia wystę-pującym
u wszystkich żywych or-ganizmów
Wiemy że tovaizjszy
mu' na ogół osłabienie czynności
życiowych ustroju zdolności do
pokonywania t większych wysiłków
osłabienie i zanik czynności płcio-wych
Nie znamy jednak dokładnie
przyczyn legoLntc' umiemy jesz-cze
skutecznie- - wpływać na prze-bieg
starzenia się
DZIECI POLSKIE MUSZĄ UMIEĆ
PO POLSKIM
rękawiczek Pracując przy maszy-nie
szybko zorientował się że za
kilka dolarów tygodniowo nie mo-że
wiele pomóc rodzinie w Polsce
ani ją sprowadzić "do Ameryki Po-stanowił
więc przerzucić się do
działu sprzedaży" lej firmy gdzie
mógł mieć daleko" większe zarobki
kierownik fabryki początkowo
nie chciał słyszeć o powierzeniu
funkcji agenta szesnastoletniemu
chłopcu który kiepsko mówił po
angielsku W końcu zgodził 'sl?
Uszczęśliwiony- - Samuel zabrał
teczkę i wybiegł radośnie z fabry-ki
Natychmiast' udał się do naj-bliższego
sklepu zr galanterią Kie-dy
miał wchodzić do wnętrza u-świado- mił
sobie że nigdy nie był
agentem i nie wie J3k ma mówić
aby dostać zamówienia Trzy razy
obszedł sklep zanim zdecydował
się na wejście
Nie zabawił w 'nim długo Wła-ściciel
wypędził go po wypowiedze
niu zaledwie kilku zdań
Wyrzucony stanął na ulicy i za- -
mvślił sie Sen o lepszych zarób- -
kach i możliwości sprowadzenia ro
dziny do Stanów 'Zjednoczonych
prysł Nie mając doświadczenia w
handlu będzie" musiał pozostać ro
botnikiem fabrycznym
W krytycznym1 momencie przy-pomniał
"sobie 'epizod z- - Warszawy
Słowa starca ponownie zabrzmiały
mu w uszach Zaczął' się zastana-wiać
nad swoim niepowodzeniem
i doszedł do wniosku że popełnił
szereg błędów które można usu-nąć
gdy się nad sofią popracuje
Idąc po tej Jinif w kilku lalaełTstał
się jednym z najlepszych sprzedawc-ów'!
rękawiczek w-Stanach-Zjednoc-zonych
"Sytuacja materialna uległa kolo-salnej
zmianie Miał dom rodzinę
1 wcale pokaźne dochody
W tych czasach 'Zaczął się rozwi-jać
przemysł filmowa "Samuel po-stanowił
przerzucić sfc do lej dzie-dziny
Napróźno krewni i znajomi
tłumaczyli rmiiei robi głupstwo an-gażując
się ' nimie„skoro nie ma
najmniejszego doświadczenia ani
w' nowym przemyślani w reżyse-rii-
Razem z Cecił deilille i Jesse
Lasky założył spółkę filmową by
mMąM "if# IndiarfkiNierma
jąc pieniędzy umówił się z głów-nymfafctorć- m
te) wreczyinuakC3e
"Cud niepodległości Polski Przyjdzie z ZachojJu"
o4wiadyl prezydent v Wilson
w r 1916 Paderewskiemu
Jak podaliśmy w poprzednim nu-merze
2G "Związkowca" z dnia
24 czerwca br — w piętnastą rocz-nicę
zgonu genialnego pianisty
męża stanu i wielkiego patrioty
Ignacego Jana Paderewskiego —
w Oak Ridge (USA) odbyła się
"wielka manifestacja ku cd tego
wielkiego syna Polski wraz z odsło-nięciem
pomnika w miejscu gdzie
Paderewski wygłosił ostatnią swą
mowę nawołując świat tlo walki
z liai barzyńcami
Poniżej podajemy w wyjątkach
fakty i zdarzenia z życia prac
triumfów i dokonań mistrza tonów
' Na dalekim podolwskim szlaku
pod dachem starego wiejskiego
dworu w Kuryłówce urodził się
dnia G listopada 18C0 roku Ignacy
Jan Paderewski
Kiedy Ignaś miał 12 lat posta-nowił
ojciec wysłać go do Warsza-wy
do Konsciwatorium i w 18 ro-ku
życia młodzieniec ukończył stu-dia
otrzymując dyplom wirtuo-zowski
i został-zatrzyman- y w tym
że Konserwatorium jako profesor
średniej klasy fortepianu Później
Wiedeń Europa i droga pnez
Atlantyk na podbój Nowego
świata
W kraju nie od razu publiczność
zorientowała się że ma przed so-bą
"geniusza muzycznego Dopiero
spotkanie z wielkiej już' "wtedy
sławy artystką II Modrzejewską
stało się punktem zwrotnym w ży-ciu
Paderewskiego Wielka ar-tystka
od razu oceniła jego talent
i postanowiła przyjść mu z pomo-cą
Urządziła więc wspólny kon-- '
i'or w Krukowie Dochód 2'lej im-prezy
umożliwił Paderewskiemu
wyjazd do Wiednia
Po sukcesach we Wiedniu i Pa-ryżu
udaje się - Paderewski do
Londynu ł tu na początku spotyka
się raczej z zimną krytyką Ale już
nieco później' szał uwielbienia
ogarnia W Brytanię Słynny pi-sarz
i dramaturg Bernard Shaw w
przedmowie do pamiętników Ta-derewskie- go
(wydanych przez Ma-ry
Lawton) pisze: Jest on naiwie
spółki wartości $5 000 Duslin Far-nu- m
początkowo zgodził się lecz
w polowie nakręcania filmu zażą-dał
wypłacenia mu picniędy Nie
było wyjścia Samuel przez kilka
dni oblatywał wszystkich znajo-mych
aż wreszcie zebra! odpo-wiednią
sumę
Film został nakręcony w Kalifor-nii
i przesłany do Nowego Jorku
Samuel zaprosił przedstawicieli
prasy by uzyskać od nich jak naj-lepszą
krytykę W tych czasach na
rynku filmowym panowała niepo-dzielnie
"Motion Picture Patenls
Co" Chcąc się utrzymać trzcua
było mieć prasę za sobą
Zgaszono światła 1 puszczono
film I tu stała się rzecz niesłycha
na Na ekranie ukazywały się po
siacie artystów bez głów obrazy
wvnadały zupełnie zniekształcone z
wykręconymi scenami Operator
kilkakrotnie chciał usunąć błędy
lecz bez skutku Zapalono światła
i reporterzy wyszli zdenerwowani
z sali sądząc że zakpiono z men
Samuelowi opadły ręce Cały
Kwói maiatek władował w film
ua „kazał się zupełną klapą
nndzie trzeba wrócić do zawodu
sprzedawcy rękawiczek
W czarnej godzinie przypomnia
ły mu się słowa starca z Warsza-wy
Postanowił więc dalej działać
W tym czasie najlepszym eks-pertem'"
filmowym 'był 'Sigismund
Lubin Samuel udał się do niego z
filmem i zaczął rozmowę od opo-wiadania
epizodu1 ze fctarcem
Lubinowi 'przypadła do gustu za-równo
opowieść jak i odwaga Sa-muela
Obejrzał film i oświadczył
że otworki na boku Łaśmy nie są
zsynchronizowane z obrazkami 'Po
usunięciu niedomaganfa film stał
się kamieniem milowym w pro-dukcji
Mimo początkowego powodzenia
Samuel przeżył jeszcze wiele iri
nych' czarnych chwil w życiu- - Za
kazdymrazem-kied- y mu ręce 'opa-dały
słyszał głos starca z Warsza-wy:
"Pamiętaj że bez względu na
lo jakczarno przedstawia 'sję przy?
szłóśe jeżeli masz odwagę ro2
jalnfsz każdą cfemność'
'
i - Dziś Samuel jest sławnym potenf
talem filmowy — Samuelem Gold-- j
wynemr — założycielem i współ-właścicielem
potężnej wytwórni
i'i!etro-Goldwyn-lIaye- r"
F Kmletowicr
a _ n-- -
K£
Ignacy 'Jan" Paderewski
szym pianista woei epoki a ta
pewne największym pianistą jakie-go
świat wydal"
Koncćrty' w 'Manchesterze Li
verpoohi Glasgow czy Edynburgu
były pelnynrjegó triumfem 2 lip-ca
1891'iPa(lerewski gra dla kró-lowej
Wiktorii' na zanikli Windsor
Po koncercie królowa zanotowa-ła
w swoim pamiętniku: "Wlecio-re- m
w "ilelonym 'salonlej słucha-łam
cudowne! orv" nana Padercw- -
skicgo-Jes- ł W niej wielka siłapo-- l
łączona z nadiwyaną delikatno-ści- g
udenenia Jest to eilowlck
młody bardzo blady z udcrzaaca
jakby aureolą plomiennyclf1 'Wio- -
sów"
Wkrótce polem Paderewski "wy-rusza
w pierwszą podrożało USA
Publiczność amerykańską zdobył
S7lurmcm Zaraz na "podatku1 w
ciągu tygodnia dał szośćj koncert-ów
fortepianowych zorklcsirą a
ponadto' wiele utworów na-tóric-pianWt-ym
okrcKie dał1 ogółem
107' koncertów 1 'został zaańgaio
wany' natychmiast nav następny
sezon
Wjifajuf 1004 t udał sfęYadc- -
rewski do ''Australii PodróJJrwnła
cały rok — powrót nastąpił przez
AincryKC wasiępncMaia 'wypcinuy
podróże 'jló Ameryk Angjii fFran-cji
i wypoczynek wHlond-Bosso- n
w zakupionej stałej siedzibie mi-strza
w Szwajcarii
Słynni malarze londyńscy Alnfa-Tadcma- U
Uurne Jones udereni
niezwykłością postaci wielkiego
artysty wykbnywują jego portre-ty
'Robiła również po"rtret Pade-rewskiego1
córka królowej 'Wik-to- rii
m
sobTieen wwraiżellikwi oścćzłaorwtyisetky z 'rtLn f-o-rH
-
cym patriotyzmem l niezwykłym
poczuciem "obowiązku obywatel-£L}'c£0- 4
W 500-letnl- ą rocznlcci'l)it-w- y
pod„Giunwaldcm15 ifpcalOlO
r Paderewski urzeczywistnił ma
rzenia dzieciństwa i z królewską
hojnością ofiarował narodowi pipk
ny pomnik zwycięstwa — pomnik
Jagicłfy'"Praojcom za chwalę —
Braciom na otuchę"
W" październiku tegoż roku' od-była
'się inna- - wielka uroczystość
we 'Lwowie — uc-zczen-le 100 nej
rocznicy urodzin Chopina Punk- -
tern kulminacyjnym była znowu
mowa Paderewskiego Tam powie-dział
co t dziśjest wciąż aktualne:
"Kata nam miłować 'wszystkich
choćby ludożercę a nłenawldziee"
o)cćvl braci za toczenie morzoj '
i p_ ':_! in„ w' U"
Lwów1 nadał mu obywatelstwo
honorowo yr adresie rady miej- -
sklej czytamy
'"'Dostojny Panie! Vila Cię tw
murach swoich prastary gród
Jj witaCfę ziemia lwowskajako
wielkiego miilrza tonów i wiel-kiego(o6y'aie- la'"
f 1
W' roku 1913 Paderewski prze- -
bywahwJswcj rezydencji szwajcar
skiej Riond Besson a 31 ilipca'
przypadły jegoimieninyjl dom na-pełnił
fcię1 wybYtnymił gośćmi zcai
łegouświata — muzycy malarze
i pocćLWieczorem odbyła się za-bawa
ogrodowa i jaziu wyczuwało
się zbliżającą burzę „ Następnego
dnia wybuchła Ii wojna światowa
Paderewski z autorem "j(juo Va
dis" "Henrykiem Sienkiewiczem za-wiązuje
yj Verey ''Komitet pomV
cy ofiarom wojny w Polsce"1 a w
Lozannie powstaje Polski Komitet
Narodowy'
Witych ciężkich czasachdla Pol-i- ki
by I on jakby przez niebo ze-słanym
orędownikicin spraw pol-skich-
Znał królów którzy wsta-wali
gdyf wchodził on na estradę
znaLLpriyjaźmł się z prezydenta
mi premierami i najwplywowszy- -
mi" ojobaml' ówczejnegó- - iwiata
raderevvsk]-oceni- l natychmiast —
i trafnie ie przyszłość Polski za-leżeć
będzie głównie od stanowi-ska
USA Udał slęwIccdo Nowego
Jorku i w objazd Ameryki Wr"
1910 poznaje najbUiszego doradcę
prezydenta Wilsona płk: IIausa
W lecie 1910 r prezydent Wil-son
wydal w Blalytrf Domu przyję-cie
Wśród -- goścf jest Paderewski
Gra Chopina" i tylko 'Chopina
Wilson słuchał koncertu w wiel-kim
skupieniu a kfedy konccrl się
skoiiczyl pizez dłuższy czas rozmai
wiat r Padercwsklm o' Polsce 0 li-stopada
Paderewski jest znowu u
Wilsona poprzedniego 'tlmVłfi(cnv
cy i Austria ogłosiły manifest
obiecujący niepodległość Polsce
Rozmowa trwała godzinę ' Imprezy- -
denl Wilson
_
żegnając "Patlfrew-skieg- Oj
powiedział: "
"Drogi Panie" Paderewikl
Polika powstanie Cud niepo-dległości
Polski przyjdzie od
Zachodo"ł ' '
0 stycznia 1017 foku plktHaifs'c
zjawił się niespodzianie u Pade-rewskiego
i oświadczył 'że ńtuśl
dostać od Paderewskiego memoriał
W sprawie Polskimi lo jak naj-rychlej
ponieważ prezydent AV]l-so- n
ina złożyć 'ważne oświadczenie
wt spniwaćiY mtęd£ynarodowych
Wkrótce Wilson przemawiając „w
Kongresie pdwledziaKm im:
"Kbnlccznoić utworzenia zje-dnoczonej
I niepodległe) (Poltkl
esf powszechnie liznańa"
W rok pjtónlej Wjlson ogłasza
światu swoją płynną] deklarację
ujćta w 14 punktnćlu -- W'13'punk-cię
rnwi o "koTiiccznpsci ''jfPjjw
nlcnla niepodległemu parWłwuTpol-iklem- u
swobodnego I bezpiecznego
dostępu domorża" ł '
Po klęsce Niemiec Wsgrudńlu1
lOlffr Paderewski' wraca do2Ruro-pyP-grudnianakrążmynTku-an'
gielsklin "C&ncord"" "Patierewkt
wyp)ywa"zJpohu'lIitrwlciiVfdnj[u
Przyjazd jjegój'dó ' Poznania
jest fiaslenVdo rozbrojenia {resztek
wojsk' nieinicckićir TWlclkÓp"olskl
jest wolna '
' Paderewskizoslajc tiowpłanyna
urząd prezydenta rady' ministrów
— premiera '
35 &lycznia 'Francja imieniem
mocarstw sprzymierzonych1 wpra-- '
sza Polskę do iwyznaczeńle 2dele-gató- w
na" konferencjęjlSkoJowąw
Wersalu ' ~ ' "
29czerwcaY1010"r w dfujgfcjf
zwierciadlanejsali pałacu królów
francuslcicii) do Etolurprczydrafne
go jiowoiri' z'Eo&hH&$ podcimdźTl
pierwszy delciiaf !l'blskir 1(7naey
Paderewski by" złóiyć 'imieniem
i --
Ł-r '{ ii- - "idi nCSClt
lem Wersahkim- - ZfywaJąrJ5ic~'okfa-sk- i
— to Eu ropa cały f Świata cywi-lizowany
"składa 'hołd' wiotkiemu
Polakowi T
'
Nie będąc zawodowym polity-kiem
obcy wszelakich podłości
i intrygom Paderewski 'k"n4tko
sprawował "urząd prdmlera 'Wraca
więc"do'Szwajcarildo zacisza 'do-mowego
i do fortepianu
i Tam nadsłuchuje Jak znowu
oszaleli dyktatorzy' przygotowują
nowe" nieszczęście dta Polski-Eur- o-py
1 świata Jakże tragi6żne' mu
siało być wtedy dla 80-Ietnić- go
starca gdy sluchahprzezTadloco:
raz tragiczniejsze wieścią z płonącej
Warszawy 'gdy znowii noCjZapadała
nad Polską" ' '
Aje ten geniusz mimo lak [hę
dzlwego wieku poderwał się aby
znowu przyczynić się do odbudo-w- y
ukóchańejFoiskl Na próślip '
premiera Sikorskiego objął prze-wodnictwo
Rady Narodoweji Wfe}
dy lowygłosił-onłynnąmowę- : j
"Nie va leżymy o Polskę tzla- -
cheeką f[odowączy robotniczo
o Polskekaplfaliłyczączyłtd- -
cjalittyczną o Polskę panów
czy' chłopów Walczymy or'Po
łWeałarjedynąwIelką' niepo-dległą
o Pol$kctprwiedliWą
matkę dla wizytłklch twych
wiernych dzieci" "
t
0 października 1940 r Paderew-sk- i
wyrusza do Ameryki W No-wym
Jorku na przystań wyległy
tłumy by powitać wielkiego Po- -
laka Znów u przemawia t zagrze
a bstarńiąowę wygłosił na? po-lance
w Oak Ridge Przeziębił s!ę
co było przyczyną" jego zgonu lim
też w ub niedzielę nastąpiło uro-czyste
odsłonięcie pomnika Pade-rewskiego
V tl5-t- ą 'rocznicę Jego
zgonu (29 OT 1940) ł
"walczymy o koiskc caia o
Polsketpriwiedliwa matkeJdla"r
wszystkich swych' wiernych
dzieci
Wybrał Zerbnn
tt A kmin
:mm i"?!
rj!
j- - i
2# - ?M?fr
i
„ m¥zt
r 2% t_
mmm l i J'ifipa mĘm
mm 11 £ ZjLłi js msm fmmm
r%tiust
if"trt vm4fSfl'flfl Ł K ' kV-- J
5% 4 iuItSSn
Kfl
-- fWf!tiiK
ft 4vi
ił&JV C!Kń
: it°tLiirr'S LilfH
§4 ™ strffc& YMim
J
fm4mm