Zwilazkowiec Alliancer, January 24, 1975

              t~ v f" -- iji-u Hal
STR "ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (January) pląłek 24 — 1973 NR 7
mttaftMwmro
NouvelIes de Montreal — Montreal News
Biuro redakcji i administracji :
4617 Park Ave Montreal Que H2V 4E4 Tel 288-195- 3
Przyjmuje prenumeraty i ogłoszenia
Załatwia sprawy redakcyjne
wmwmwtWfWiWtmMmwtWi
"STEFAN BATORY"
Firma McLean Kennedy
Ltd w Montrealu będąca
przedstawicielstwem Polskich
Linii Oceanicznych na Stany
Zjednoczone i Kanadę poda-ła
w specjalnym biuletynie
do wiadomości ze polski sta-tek
transatlantycki "Stefan
Batory" odbędzie w 1975 ro-ku
dziewięć rejsów przez At-lantyk
Statek tylko raz za-wita
do portu w New Yorku
mianowicie w grudniu W
siedmiu pozostałych rejsach
"Stefan Batory" będzie do-pływał
do Montrealu zatrzy-mując
się na trasie Gdynia
— Amerjka nie tylko w
Southampton ale też w Rot-terdamie
Hamburgu i Ko-penhadze
Dla wygody pasażerów sta-tek
będzie nadal przewoził
Ich samochody
Biuletyn firmy McLean
Kennedy Ltd zwraca uwagę
że "Stefan Batory" nie prze-wozi
towarów i dlatego pasa-żerowie
są upoważnieni do
zabierania z sobą jedynie
Praca
COSPOSIA potr7ebna do malej ro-dżin- y
z dzieckiem Te 489-082- 4 57
Sklep Jublltrikl
CARON JEWELLERS
5043 Park Av„ Montreal Qu
Tel 274-892- 2
Złjtrki — Pierścionki — Obrącz-ki
llubn — Biżuteria — Upo-minki
— Naprawa zegarków
M4wlmy po polsku J7--P
M Rubinstein Q C
ADWOKAT I OBROŃCA
360 Sł Jamei St W
Room 811
Montreal — Tel 849-211- 1
JAN ZASCIASKI
ADWOKAT
200 St James St W
Suitę 1000
MONTREAL 126 PQ
Tel 844-816- 4
l--P
osobistego bagażu
zapakowanego odpowiednio
w walizki o łącznej wadze
275 funtów (125 kilogramów)
na osobę Prócz tego pasaże-rowie
mogą zabierać do ka-bin
bagaż podręczny umiar-kowanej
wielkości Za nad-wyżkę
w wadze bagażu pobie-rana
jest opłata 22 centy od
funta (44 centy od kilogra-ma)
DATY REJSÓW
Na 1975 r ustalone zostały
następujące daty rejsów
N'a początku grudnia 1974
r odbyło się doroczne walne
zebranie Tow Bratniej Po-mocy
w Montrealu na któ-rym
wybrano władze Towa-rzystwa
na rek 1975 w nast
składzie: prezes — W Czer-wiński
wiceprezesi — W
Winiarski J Wolak sekre-tarz
prot — Z Kupiec zast
sekr prot — S Marchewka
sekr fin — M Gmerek
skarbn — Stanisława Szpak
przewodnicząca Koła Pań —
Henryka Greniuk ast prze-wod- n
— S Sokół
Do komisji rewizyjnej we-szli-
przewodniczący — T
Szpak członkowie — Ch
Ramsa J Jałowiecki Komi-sja
gospodarcza — S Czer-wiński
A Niedbalski Z Pa-luch
imprezowy — T Szpak
delegaci do KPK-- Q — J Wo-lak
S Marchewka delegaci
do Federacji Dobroczynności
— J Wolak M Bemben ko-misja
chorych — przew pa-ni
S Sokół i pani J Kusz-mi- j
sztandarowi — K Bie-licki
Z Lazarek J Czyż
Przy sposobności należy
przypomnieć że Tow Brat
'DR KRYSTYNA PATER
DMD
lekarz dentysta
Przyjęcia w dzień
i wieczorem
475 Villeneuve St W
(róg Cóte Stc Catherine Ud ) Tel 270-263- 2
l-- p
"KRYSTYNA"
POLSKI GABINET KOSMETYCZNY
4 Pielęgnacja twarzy
Zabiegi upiększające
0 Zabiegi lecznicze
O Leczenie trądzika młodzieńczego
Zamówienia telefoniczne 735-033- 2
5540 Cote des Neiges Rd MONTREAL
Osoby zgłaszające się z ogłoszenia korzystają ze zniżki
7-P- 37
Kg} HAMMAD
MitU Ufiiiitiwin
Indze Pomocy
Wł M KUBACKI
pragnie przypomnieć że aby nie zrobić zawodu
swoim bliskim w Polsce już dzisiaj należy zamówić
przez PEKAO
PACZKĘ ŚWIĄTECZNĄ
z OPŁATKIEM
lub przekaz DO WYBORU
żeby nadeszły na czas
Zamówienia prosimy kierować pod adresem:
CANMAR TRAVEL SERVICE
7410 Stanley St — Room 411
MONTREAL Que H3A 1P8
Tel: Montreal — 288-509- 1 288-972- 6
BADANIE OCZU
Dr Lorenza P Favreau
OPTOMETRIST
GABINETY LEKARSKIE
6945 Chrlitopha-Colom- b Room 204
Tel w dzień AV 8-67-
03 wieczorami RA 7-49- 57
Ni telefoniczne icamówienle — każdego wieczoru
7227 Pta IX Blvd ipt 6
VILLE ST MICHEL
I
l-- P
o0
1975
' Stefana Batorego":
z New Yorku — 26 marca
z Montrealu — 25 kwiet-nia
26 maja 25 czerwca 31
lipca 30 sierpnia 1 paździer-nika
i 7 listopada
z Quebec — 5 grudnia
Sprawy wyjazdów do Pol-ski
"Stefanem Batorym" na-leży
załatwiać w fachowych
biurach podróży dających
gwarancję solidnej i spraw-nej
obsługi Na te sprawę na-leży
zwiócić specjalną uwa-gę
Bratnie
niej Pomocy udzielając swe-go
paticnatu Zespołowi Pieś-ni
i Tańca "PODHALE" wy-dajnie
wspomaga rozwój mło-dej
Polonii i jednocześnie
dorzuca swój udział do pięk:
nie prowadzonej i z dużymi
sukcesami działalności Zespo-łu
"PODHALE" w dziedzinie
kulturalnej naszego środowi-ska
polskiego
WIECZÓR MUZYCZNY
Kanadyjsko - Polskie Cen-trum
Kultury przypomina ze
w najbliższą niedzielę 26 sty-cznia
br o godz 7 30 wiecz
w sali Instytutu Marguerite
Bourgeoys przy 4873 West-mou- nt
Ave odbędzie sie ko-lejny
13 koncert z serii pod
hasłem :"Muzyka i sztuka dla
wszystkich" Koncert jest zor-ganizowany
przy współudzia-le
franko-quebeckieg- o stowa-rzyszenia
i jego funduszu kul-turalnego
"Guilde des Musi-cien- s
de Montreal" Wyko-nawcami
utworów muzycz-nych
są profesorowie Konser-watorium
oraz członkowie
Montrealskiej Orkiestry Sym-fonicznej
w liczbie 6
Centrum Kultury zaprasza
wszystkich miłośników dobrej
muzyki na koncert Wstęp
wolny
" ! -- - Wm m w
_
i
_
w w
-
'
Muzeum Polskich Pionierów
rMVrIfl 'Ifjirz-wnte- n "—
m-iT- — Mł-- t '0"Wr u&- Z_iiS'i tfiZrt&i tWI=3333EEB2£E2aEa? J:Mtói U'UOfe ~£Ł:&ive ££: srw
iWK&KB&Lim M?MW#3ISS Bil'" m SBml frfTfe- - i3U BAfiKa hWURS? WwiFv7 TOlSISl&L ' ?V -- '£XulliiK§i£r
W niedzielę 13 sierpnia 1972 r ustawiona została historyczna tablica dla upamiętnie-nia
osiedlenia się w Wilnie Ont i jego okolicy pierwszych polskich imigrantów Jest
to jeden z pierwszych tego rodzaju w prowincji Ontario dokumentów archiwalnych
i historycznych stwierdzających osiedlanie sie imigrantów Na załączonym zdjęciu upa-miętniającym
moment postawienia tej tablicy widoczni sa potomkowie polskich pio-nierów:
Alex Shulist wójt gminy Hagarty i Richard Auqust Kuiak ks S M Shulist
Martin Shulist prezes the Polish Canadian Pioneer Centrę dalej prof Sydney Wise
który reprezentował prowincjonalny urząd historyczny ks Bernard A Prine asystent
generalnego sekretarza Canadian Catholic Conference potomek pionierów podebnie
jak Paul Yakabuski poseł do Izby Ustawodawczej oraz poseł D Alkenbrack i George
Masedson Na pierwszym planie grupa dziatwy w strojach krakowskich
Kaszuby Ontaryjskie znane
chyba większości Polonu od-wiedziliśmy
kilkakrotnie w
1974 roku Podczas jednej -- J
wypraw na Kaszuby złożyliśmy
wizytę zasłużonemu dla polsko-ści
w Kanadzie p FJ Ititzy w
Barry's Bay Ont Kanadyjczy-kowi
polskiego pochodzenia
którego przodkowie wywodzą
się z Kaszub w Polsce
Gościnne mieszkanie p Rilzy
wygląda jak polskie muzeum
Pełno tu pamiątek przypomina-jących
Polskę — duże popiersie
polski lalki w strojach narodo-wych
i wiele innych pamiątek z
Chopina duży metalowy orzeł
Polski Biblioteka też zawiera
wiele cennych pamiątek i inte-lesującyc- h
zbiorów dotyczących
kaszubskich imigrantów osiad-łych
w Kanadzie przeszło 100
lat temu Pan Ritza zaprojekto-wał
herb Barry's Bay — orzeł
polski na czerwonym tle oraz
harfa — herb Irlandczyków
Jest on również twórcą obrazów
polskich pionierów w Kanadzia
i współpracował z ks W C
0'Dwyer'em przy opracowywa-niu
książki p t „Hichways of
Destiny" części V -- r- Kawalka-da
Polaków w okręgu Reufrew
1410 411 110
Gospodarz snuł przed nami o
powieść po polsku z pobytu
swego w 1968 r w kraju swo-ich
przodków która zrobiła n
nas niecodzienne wrażenie He
w tym Kanadyjczyku polskiego
pochodzenia ukochania wszyst-kiego
co dotyczy Polski
Prowadził nas do królew-skiego
Krakowa nieśmiertelnej
Warszawy pięknego Zakopane
go bohaterskiego Westerplatte
i Poczty Polskiej w Gdańsku i
wreszcie do Ziemi Kaszubskiej
— do Kościerzyny i Kartuz
gdzie poszukiwał miejsca po-chodzenia
swoich przodków
Wspomniał o wielkiej serdecz-ności
polskiej doznanej w Mu-"zeu- m
Kaszubskim w Kartuzach
ze strony p F Tredera twór-cy
muzeum
Pan Ritza należy do 3-g- o po-kolenia
Kaszubów urodzonych
w Kanadzie Takich tu jest du-żo
Niektórzy jako ochotnicy z
Kanady walczyli o wyzwolenie
Polski w 1918 r w armii gen J
Hallera Wielu z nich choć bie-dni
spieszyło w 1918 r z dużą
ofiarą pieniężną dla Polski
Kaszubi w Kanadzie w swym
znojnym i trudnym życiu z po-kolenia
na pokolenie pozostali
— WŁ- -
M-
-
-- włh
5921 205
1598 BLVD 129
3628 ST BLVQ 130
sĄ
wierni Ojczyźnie
nieugiętą wolę zachowania tego
co święte prawe i szlachetne
Zachowali narodowego ducha
piękna staropolską mowę pol-skie
zwyczaje a przede wszyst-kim
zachowali nieskalane pol-skie
serce Obecnie przygotowu-ją
się do uroczystości obchodu
przypadającej w 1975 r setnej
rocznicy powstania pierws7cj
polskiej parafii w Kanadzie —
w Wilnie
Jednym z punktów uroczysto-ści
ma być odsłonięcie Pomni-ka
Pionierów oraz otwarcie Mu
zeum Polskich Pionierów W
rozmowie z p M Shulist pre-zydent
Polsko Kanadyjskiego O-środ- ka
Pionierów oświadczył:
Pomnikiem tym oraz Mu-zeum
chcemy uczcić nie tylko
naszych praojców ale zostawić
coś dla następnych pokoleń To
jest naszym obowiązkiem i spra-wą
godności narodowej Na za-kończenie
rozmowy przytoczył
myśl angielskiego historyka z
ubiegłego stulecia a mianowi-cie:
"A peoplc which takes no
pride in the achievements of
remote ancestors will never
achievc anything worthy to be
TYLKO 2 SAMOLOTY CZARTEROWE ODLECĄ TEGO ROKU
Z MONTREALU DO WARSZAWY:
15 CZERWCA do16 LIPCA ~CENA$37750
16 LIPCA do 21 SIEtPNlA - GEMA $42950
Po wszelkie informacje prosimy zgłaszać się do:
VEL KUBACKI
STANLEY ROOM MONTREAL
iETSIO TRAYEL rzemień
LAURENDEAU MONTREAL
BATOUY THAWL- - -- włjbascik
ST LAWRENCE MONTREAL
TATRA THAVIL
LAWRENCE MONTREAL
wykazując
TEL
TEL
TEL
TEL
REZERWACJI I WPŁATY ZADATKU $100
należy dokonać
przynajmniej 60 dni przed odlotem
Organizujemy Bfównież 2 Wycieczki (Grupy)
18 MAJA MA 10 tygodni - CiMA $437
i 26 CZERWCA NA 8 tygodni - CENA $534
lemembert by remote desecn-dadnt- s
Such a pride is a senti-men- t
which belongs to the hi-gh- er
and nobler part of human
naturę and which adds not a
little to the Strengh of states"
Ks WC ODwer z Mada-wask- a
lrlandczk z pochodze-nia
— w swojej książce pt
„Highways of Destiny" w cze
ści V zatytułowanej „The Ca-alca- de
of The Poles to Ren-fie- w
Count" tak pisze o pierw-szych
uchodźcach z Kaszub w
Polsce:
Byli ofiarami najgorszej a
giesji i największej zbrodni po-litycznej
jaką był rozbiór Pol-ski
Żelazne rządy Bismarck'a
rządj krwi i żelaza" dokonałs
leszty Ci bogobojni i patrio
tczni ludzie b li zmuszeni
zrzec się swojej wiary i mówić
językiem zaborcj albo w nieść
się z kraju Oni w brali to o-stat- nie
Jakże chwytająca za
serce była scena opuszczania
ojczystego kraju Długie uściski
swoich starych rodziców słowa
pożegnania przez proboszcza
ktor ze łzami w oczach i zła-manym
sercem życzył im „Niech
Bóg was prowadzi" procesja
która ich odprowadzała na cze-le
której szedł młody ksiądz
niosąc krzyż misyjny Najdroż-sze
co nieśli z sobą to gródka
ziemi ojczystej — przeznaczone
na ich groby w obcym kraju
Niektórzy oglądali się do tyłu
by mieć jeszcze ostatnie spoj-rzenie
na to co było im drogie
i bliskie Z tyłu szedł żandarm
pruski i popędzał ich Kiedy
ich statek odbijał od brzegu w
Hamburgu oni na pokładzie za
częli śpiewać W śpiew ten owi
nieszczęśliwi wygnańcy włożyli
całą swą duszę swą miłość do
swoich szczęśliwych kiedyś do-mów
swoich kościołów grobów
swoich przodków miejsc swoich
narodowych bohaterów i świę-tych
Ich głosy jak piorun pły-nące
od morza jeśli nie wywo-łały
wrażenia w sercu pruskich
oprawców — to przynajmnic)
JĘZYKA
KULTURY POLSKIEJ
Komitet współpracy Uniwer-syteckiej
i Naukowej Kanadyj-sko-Polski- ej
z pomocą polskich
uniwersytetów organizuje bie-żącego
roku podobnie jak w la-tach
ubiegłych kursy języka i
kultury polskiej dla studentów
profesorów i naukowców z Ka-nady
Przewidziane są dwa kursy:
jeden na Uniwersytecie Jagiel-lońskim
w Krakowie od 4 lip-ca
do 14 sierpnia Drugi na
Uniwersytecie Warszawskim (w
połączeniu z KUL-e- m w Lubli-nie)
od 3 czerwca do 7 lipca
Opłata za uczestnictwo w kur-sach
pokrywa mieszkanie u-trzym- anie
oraz wszelkie wy-cieczki
i rozrywki przewidziane
w programie
Przejazd musi być zorganizo-wany
i opłacony przez każdego
kandydata indywidualnie Opła-ta
wynosi $100 (zniżkowa) i
$250 (pełna) Ponieważ Kom-itet
dysponuje tylko 40 miejsca-mi
zniżkowmi zainteresowani
Posępna rzeczywistość
perspektywy
(Dokończenie ze str 2)
dużo mniejszym stopniu niz
inne kraje zachodnie Udział
w EWG na czym przemjsl
NRF zrobił swego czasu ka-rierę
staje się przedsięwzię-ciem
coraz bardziej kosztow-nym
skoro dobrobyt niemiec-ki
zależy od obrotów z państ-wami
spod znaku Wspólnego
Rynku Najważniejsze z nich
chylą się szybciej czy wolniej
do bankructwa trzeba im
przychodzić we własnym in-teresie
z pomocą a to kosz-tuje
coraz drożej W tych
warunkach oferty sowieckie
mogą natrafić na grunt po-datny
Ale w Bonn nastąpiło
pewne pod tym względem o-trzeźw- ienie
i nie zanosi się na
realizację sowieckich planów
w bliskiej przyszłości nawet
leśli negocjowany obecnie
układ handlowy dojdzie do
skutku Jasne że Moskwa nie
da za wygrane (stawka jest
zbyt duża) i możliwe sięg-nie
do środków presji któ-rych
jej nie brsk w stosunku
do Europy Zachodniej a do
NRF w szczególności
Słabość militarna Europy
Zachodniej rzuca się w oczy
zresztą niektórych stoli-cach
europejskich mówi sie
otwarcie o niemożliwości
zorganizowania systejnu o-bronne- mu
który byłby teso
miana godny jako ze ZSRR
nigdy się na to nie "zgodzi CK
Dodajmy do całości obrazu
ze południowo-wschodni- a
flanka systemu wojskowego
Paktu Atlantyckiego została
odsłonięta na' tle sprawy Cy-pru
Portugalii komuniści
zasiadają w rządzie a we
we Włoszech i Hiszpanii —
na bliższą czy dłuższą metę
dokumentowały że duch wy-gnańców
nie był pokonany Pie-śnią
tą był hymn Polski „Jesz-cze
Polska nie zginęła"
W Kanadzie czekał na nich
dziki busz Jakiż gigantczny bł znój tych pionierów w zu
pełnm prmitywic w pełnym
odosobnieniu staczającch boje
z naturą w krwawym pocie
Osadę którą założyli nazwali
Wilno
Wielu Polaków szukając chlo
w Kanadzie po tak tragicz-nej
II wojnie światowej odna-lazło
ontaryjskich Kaszubów
To co zobaczyli — urzekło ich
Odkryli oazę polskości w buszu
kanadyjskim Kaszubi stali się
bhse i drodzy ich sercu Mę-czennicy
obozów pracy w Niem-czech
uratowani więźniowie o-boz- ów
konecntracyjnjch wete-rani
II wojny światowej a mię-dzy
nimi wielu bohaterów spod
Narwiku Tobruku Monte Cassi-no
Bitwy o Anglię rozpoczyna-jąc
nowe i trudne życic w Ka-nadzie
natchnieni duchownu
wartościami Kaszubów przez
wiele lat poświęcali swoje urlo-py
by przy ich boku pobudować
kuźnie wychowania młodzieży
— Ośrodek Harcerstwa Polskie-go
Wielu z nich chce się pize-nieś- ć
na Kaszuby — by spędzić
wieczór życia z nimi
Z wielką radością oczekuje-my
uroczystości „Stulecia" a
szczególnie odsłonięcia Pomnika
Pionierów i otwarcia Muzeum
Polskich Pionierów w Wilnie
~ Kto chciałby i mógłby po-móc
w tym ambitnym lecz nic
bogatym Polakom z Kaszub
prosimy o przesłanie czeku na
adres:
Polish Canadian Pioneer Centrę
KOJ 2N0 — Wilno Ont
Najmniejszy nawet datek bę-dzie
zachętą do kontynuowania
rozpoczętego dzieła
Paweł Brzeski
K Makurat
Polacy z Toronto
urodzeni na Kaszubach
w Polsce
LETNIE KURSY
I
w
w
proszeni są o skontaktowanie
się z jednym z podanych poni-żej
przedstawicieli Komitetu ce-lem
otrzymania formularzy wpi-sowych
Ostateczny termin zgłoszeń:
15 marca 1975
Adresy osób które należy
kontaktować:
Prof Y Grabowski
Russian & Slavic Studics
York University Ont
Prof T Krukowski
co Mrs N Jcffrcys
Slavic Studics
University of Ottawa
Prof B Czarkowski lub
prof Z Folejcwski
Slavonic Studicc UI3 C
Prof T Domaradzki
Etudes Slavcs
Universitc de Montreal
Prof I Tarnavccka
Slavic Studieb
Univcrsity of Manitoba
Winnipcg
5 7
i
że
ba
— podobny układ wydaje się
nie do uniknięcia
Jest wreszcie wysoce praw-dopodobne
ze kraje trzecie-go
świata staną się przedmio-tem
rosnących wpływów so-wieckich
Zwyżka cen nafty
ma dla ich gospodarki fatal-ne
skutki powoduje deficyt
płatniczy sięgający sumy 20
miliardów dolarów rówrej
całości pomocy gospodarczej
udzielanej im przez wszyst-kie
państwa zachodnie Pod-nosi
sie wprawdzie cena su-rowców
eksportowanych przez
niektóre z kra]ów trzeciego
świata ale podwyżka ta nie
stoi w żadnej proporcji do
wzrostu cen nafty
W rezultacie w nowej sy-tuacji
przyrost ich produktu
społecznego będzie wolniej-szy
niz tempo przyrostu de-mograficznego
Kraje te sto-ją
wobec widma nędzy i gło-du
a wiec i nieuchronnych
w takich warunkach rewolu-ri- i
Arabskim potentatom na-ftowym
ta perspektywa nie
wydaje się — jak dotąd —
sen z powiek płoszyć i ich so-lidarność
z krajami pozba-wionymi
zasobów naftowych
i specjalnie upośledzonymi
nie wykracza poza czczy wer-baliz- m
Tego rodzaju sytua-cja
jest' oczywiście wodą na
młyn polityki sowieckiej
Kreml może bardzo skutecz-nie
osłabić wpływy zachod-nie
w Azii i Afryce i poddać
swej kontroli nowe rejony
surowcowe uzyskując w ten
sposób nowe elementy kon-troli
nad gospodarką zachod-nią
a tym samym i nowe
środki nacisku politycznego
na Zachód
(Trjbvna — Londyn)