Zwilazkowiec Alliancer, November 01, 1976

              -- y-s
W-- W i-ł-- %4 w#'wt' w% s-- w
i-1-
-"' J-- J łW"-''-- - W-- "ł w £&--& iSVw ł SXł ahJz I
--ja-1! Nr 88 dg w 7JYXSZK0WIEC~ poniedziałek 1 lisf opada 197$ ir'oflS fn Str 5 !
TADEUSZ BRZEZIŃSKI
(7Ve wygłoszone przemówienie w 80 rocznicę urodzin)
Konsulowie RP nie byli
— nie mogli być — li tylko
biernymi obserwatorami ży-cia
Polonii Działalność ich
różnorako odbiła się na Po-lonii
ale nie tutaj miejsce
nu omawianie jej a tym bar-dziej
na ocenę Nasz Czcigod-ny
Jubilat był jednak jed-nym
z nich — i to ostatnim
— na placówce w Montrealu
' Wc7Prlł riń7niri olphnlrn w nn- -
t Ir ni inn cnnłor7nnćń pn nif
było li tylko następstwem
sytuacji w jakiej się znalazł
po cofnięciu w lipcu 1945 r
uznania rządowi RP w Lon-dynie
Kiedy dr Brzeziński przy-był
do Montrealu w paździer-niku
1938 r Polonia była
skłócona rozbita Zapewne
ktoś złośliwie mógłby powi-c'zie- ć
że to właściwie stan
naturalny normalny ale no-wy
przedstawiciel władz pol-skich
był odmiennego zdania
Na poprzednich placówkach
konsularnych również spoty-kał
się z ośrodkami imigra-cyjny- mi
lecz innymi I tak
np na terenie Trzeciej Rze-szy
położenie mniejszości pol-skiej
było więcej aniżeli cięż-kie
mimo różnych traktato-wych
zobowiązań Ta sytua-cja
działała oczywiście w kie-runku
zjednoczenia i solidar-ności
grupy polskiej W Ka-nadzie
inaczej Działały róż
ne organizacje nie brakło
zwalczających się wzajemnie
Konsulowie mieli szerokie
serca ale nie mieścili w nich
wszystkich stowarzyszeń Je-dne
popierali inne potępiali
Zresztą nastawienie zmieniało
się co raczej dobrze świad-czy
o nich t
Związek Polaków nie cie-szył
się względami władz kon-sularnych
i "Związkowiec"
nie miał debitu w Polsce
wówczas jak go nie ma dziś
co chyba nie jest przypadko-we
Nowy Konsul Generalny w
Montrealu rzucił sie w wir
pracy ale nie biurowej Za-poznał
się oczywiście wpierw
z pisanymi materiałami róż-nymi
raportami co czym ru-szył
w teren Przystąpił ko-lejno
do odwiedzania różnych
przywódców i organizacji w
Montrealu a później w in-nych
miejscowościach Nie
czekał na zaproszenia ale
sam ofiarowywał się Wyra-żał
gotowość uczestniczenia v
lóznych imprezach organiza-cyjnych
w uroczystościach
itp Postanowił usuwać nie-porozumienia
które istniały
nie tylko między organizacja-mi
ale również w odniesie-niu
do działalności Konsula-tu
Starał się być nie roz- -
jemcą w sporach ale rzeczni-kiem
dobrej woli
Po kilku rozmowach z
przedstawicielami Związku
Polaków dr Brzeziński nakło-nił
Warszawę do przywróc-iła
debitu "Związkowcowi"
to naturalnie powitano z za-dowoleniem
i chyba w ten
sposób powstały podwaliny
pid serdeczne związki w„c-z- y
przyjaźni między dia:a-czam- i
ZPwK a dr Brzeziń-skim
Podobne bliskie sto-sunki
potrafił nawiązać z
działaczami innych organiza-cji
Zrozumiał po piostu i
trafnie ocenił Polonię dlate-go
też potrafił należycie dia-ła- ć
Nie miał chyba konflik-tów
z żadną organizacją a nie
brakło ich przecież jego po-przednikom
jakkolwiek i
tamci świadomie do nich nie
zmierzali
Znalazł się na placówce w
wyjątkowo trudnym okresie
Niespełna rok przed naja-zdem
niemieckim przybył do
Montrealu i chyba miał już
świadomość iż trzeba dla o-oro- ny
interesów Polski nie
tylko cementować Polonię
ale zdobywać szersze zaple-cze
w tym kraju Zabiera czę-sto
głos na łamach prasy ka-nadyjskiej
udzielając wjwia-dó- w
różnym redaktorom
Mówi o grożącym niebezpie-czeństwie
wojny podkreśla
Kanada dumna jest z tego że jej obywatele pochodzą
z wielu kulturowych środowisk Jako Kanadyjczycy
mamy możność korzystania z dobrodziejstw różnorodnych
kultur talentów i umiejętności technicznych dzięki
którym Kanada stała się krajem silnym i 'dynamicznym
Twój rząd kanadyjski poprzez swa stała politykę
wielokulturowości zachęca do uczestniczenia w tych
kulturowych dobrodziejstwach tak aby wszyscy
Kanadyjczycy mieli z tego korzyść
OTO JAKIE MASZ KORZYŚCI Z WIELOKULTUROWOŚCI
n Pomoc w organizowaniu i porozumiewaniu się dzięki
łączności grup etnicznych — ETHNIC GROUP
LIAISON
D Pogłębienie świadomości naszej kulturowej różnorodności
poprzez program kanadyjskiej przynależności —
CANADIAN IDENTITIES PROGRAM
□
□
Komitet doradczy nadający kierunek kanadyjskim
studiom etnicznym — CANADIAN ETHNIC STUDIES
Finansowanie rozwoju pomocy naukowych
do nauki ęzyków nieurzędowych —
NON-OFFICIA- L LANGUAGES TEACHING AIDS
jąc słuszne i uzasadnione 'sta-nowisko'
PoL4:i Polska nie
wysuwa żadnych roszczeń te-rytorialnych
nie sięga po cu-dze
ziemie ale swoich będzie
oczywiście bronić
I nie pomylił się w swoich
przewidywaniach
Wojna narzuciła mu szereg
nowych i wielce odpowie-dzialnych
obowiązków Ka-nada
przecież była zarówno
welkim rezeiwuarem — io
bezpiecznym — dla produk-cji
zbrojeniowej jak i obszi-n- m
bezpieczeństwa z które-£- o
koizystah sojusznicy Wiel-kiej
Brytanii Tutaj skiero-wana
została ekipa polskch
doskonałych fachowców lot-niczych
którzy uruchomili
piodukcję samolotów Inzy
narowie i technicy polscy
zajęli również stanowiska w
innych działach produkcji
v0jennej Oczywiście przyby-li
też uchodźcy dla których
trzeba było zorganizować po-moc
roztoczyć nad nimi stu-łą
opiekę
Zapewne wojna zjednoczy-ła
niemal w pełni Polonie
ale Polska Walcząca potrze-bo
A-a-ła
jej pomocy Strona
materialna silą faktu nie
mogła być znaczna miała ra-ce- j
symboliczny charakter
Stanowisko Polonii jednał:
miało wpływ na otoczenie na
władze państwowe co bło
bardzo istotne Podjęto rów-nież
próbę rekrutacji żołnie-rza
która — jak wiadomo
— wypadła lacej słabo
Znajdowały się na terenie
Kanady' jednak obozy ćwicze-bne
-- lotników polskich
Gen Sikorski członkowie
jego rządu oraz inni wybitni
politycy polscy znajdujący
się w Londynie przybywali
do Kanady a dr Brzeziński
przygotowywał teren organi-zował
spotkania itp Na pew-no
zdziałał wiele w tych tru-drjc- n latach ale dla nas
dziś grubo większe znaczenie
ma jego późniejsza praca
Był jednym z tych dyplo-matów
który śmiało wyciąg-nął
konsekwencje decyzji po-zostan- ia
w Kanadzie I chyba
ocenił znacznie lepiej — mo-że
powiedzieć trzeźwiej i o-biekty- wniej
— powstała sy-tuacje
Wyłączył się więc z
polityki emigracyjnej a włą-czył
się w życie — szare i
irełatwe — Polonii Z dygni-tarza
stał się jednym z czion-ko- w
wielotysięcznej masy po-wojennych
imigrantów Przy-stąpił
do organizacji polonij-nvr- h
i myślał — i naturalnie
działał — kategoriami czło-wieka
rozpoczynającego nowe
życie Oczywiście dr Brzeziń-ski
był w lepszej sytuacji od
wielu innych jako że kraj
był mu znany ale można za-ivzykow- ać
twierdzenie że
również w trudniejszej gdyż
znaj?c ten kraj i ie miał tez
owych złudzeń z którymi
wielu tutaj przybyło
W nowej roli był — i na
szczęście pozostał — rzeczni-kiem
realizmu Twardego
Spoglądał więc rzeczywistości
D Pomoc w organizowaniu ośrodków wie loku Iturowych —
MULTICULTURAL CENTRES
□ Pomoc imigrantom poprzez program asymilacyjny
dla imigrantów — IMMIGRANT INTEGRATION
PROGRAM
□ Finansowanie ochotniczych grup dzięki programowi
prac społecznych — PROJECTS GRANTS PROGRAM
□ Produkcja wielojęzycznych filmów dzięki państwowemu
urzędowi filmowemu — THE NATIONAL FILM BOARD
□ Gromadzenie dokumentacji hislorii wielokulturowej
w muzeum narodowym człowieka — THE NATIONAL
MUSEUM OF MAN
□ Wyszukiwanie i zabezpieczanie dokumentów
etniczno-kulturowyc- h w archiwach publicznych —
THE PUBLIC ARCHIVES
fi Zakupy książek w językach nieurzędowych w bibliotece
narodowej — THE NATIONAL LIBRARY
Chcąc wyrazić sicą opinię lub otrzymać informacje pisz do:
Mulriculturalism 16rh Floor
66 Slarea- - Street OTTAWA Ont
KIA 0M5
Hon John Munro
Minister Responsiblś
for Multiculturalism
L'hon John Munro
Ministre charge
du multiculturalismo
'£ 'td-}'!- 9t y ''"''jf £lV'' ' '"fr '
--
v
v oczy przekonywując wszy--stkic-h
o potrzebie przystopo-wania
się do zmienionej rze-czywistości
Stał się herol
dem pracy od podstaw co
znalazło wyraz w jego dzia-łalności
organizacyjnej M?-nifestaryj-nic
nieomal wsk?-z- a'
jaka diozra winna kroczyć
Polonia kiedy w 1954 r kan-dydował
do Izby Gmin w Ot-tawie
W ten sposób podkreslr!
iz czynny udział w życiu poli- -
c:
Uroczystość która odbyła się
w dzielnicowej High Paik Libia
i w soboto 23 października br
jest na pewno w życiu polon j
nej społeczności Toronto wyda
izeniem wyiatkowej wagi
Z inicjatywy zarządu Kurato-rów
Fundacji im Wł Reyrrun
ta jej sumptem ufundowana i
odsłonięta została Tablica Pa-miątkowa
ku czci i w 50 rcci-nic- ę
zgonu Autora głośnej po-wieści
"Chłopi" i laureata X?
giody Nobla
świadkami tego historyczne
go aktu było liczne grono dzia-łaczy
polonijnych oraz oficjal-ni
reprezentanci" władz biblio-tek
miejskich
Na krótko przed rozpoczę-ciem
ceremonii na górnej sali
tej instytucji zapanował jakiś
wygłasza
—
Siedlecka
uroczysty i niecodzienny na-strój
przygodni świad-kowie
to jest stali bywalcy tej
biblioteki z dużym zaintereso-waniem
i skupieniu oczeki-wali
na najgłówniejszy mo-ment
Kiedy przyszła pora ioz-poczęc- ia
— zebranych najpierw
powitała kierowniczka tej 1 b'b-liote- ki
Phyllis- - po któ-le- j
przemawiała imieniem To-ronto
Library
Krawczyk
Lucków złożyła
inicjatorom
i wyraziła
jednocześnie zadowolenie
stanowić ona będzie trwały
dla obecnej przy-szłych
generacji mówiący o
znakomitej twórczości literac-kiej
Rejmonta
również --zebranych i
dziękowała wszystkim za
w radosnej uroczystości
Krawczyk
Fundacji Wł Reymonta
Kie omieszkała przy
że -- 'dzisiejsza uroczystość
się zabiegom i sta-raniom
3r Haidaóza
w umieszczenia
w
Park Library-iw-łoży- ł sporo za-biegów
doprowadził ją do po-myślnego
wynilcu
bzezera Fundacji
oraz miejscowej Polonu
dla - w
Izbie Za w
tej sprawie zabiegi
kraju osiedlenia za-povv- ni
-- społeczności polonijnej
należyte miejsce Nie
pozostać na marginesie
postanowiono zostać
są tu
im gi jest to
przybrana czy też ula inny!
prawdziwa ojczyzna Z odvr-g- ?
cechowała każdy jo-go
ki ok Bizeziński uczy iii
i ten który drażnił
jak i potem in-ny
eh
Poseł dr nm do-1- -
nal aktu cc a :! przemowie-n- c
w którym po lzicowal na wfpe n nicjatorom ze byl
pioszony i miał szelce po
móc by im'c znakomitego pol-skieg- o
pisarza laiueau Nagro-dy
uwiecznione
w kanadyjskiej publicznej 1--s-
Htucji
kulturalnej Znaczeń e
faktu powiedział jest
duzc Dowodzi też i
i aktywnej działalności sto-sunkowo
młodej jeszcze bo li-cac- ej
zaledwie 5 lat związko-wej
instytucji służącej całej
polonijnej społeczności jaka jet Fundacja Reymontowska
l'jseł Haidasz nie omieszkał je-szcze
że dzisiejsza uro-czystość
sc z je
Lopiński
Jarmicki Krawczyk
Gugała
Ta-blicy
Tablicy
rocznica mianowi-cie
ogłoszeniem październi-ka
Ustawy
Dzisiejsza uroczy-stość
powiedział
jednym przejawów słusz-ności
realizacji postano-wienia
Parlamentu Kanady
Nawiasem wspomniał
staraniach Tablica
Pamiątkowa umies?-rzon- a
rozmowach majorem
Komitetu Jadwiga
pomnik
zapłatą
kierownictwem biblio-tek
publicznych Przemówienie
zakończył stwierdzeniem
że od początku
bacznie pożj-tecz-n- e
Fundacji
podziwia jej inicjatywę
jej Kurato-io- w
którzy krótkim stosun-kowo
in-stytucję
postawić na właści-wym
miejscu wysunąć ją na
innjTlu Dowodem
chociażby dzisiejsza uroczj'-sloś- ć
Po słowach dr Haidasz
podszedł podniosłego
nastroju dokonał odsłonięci- -
Tablicy Gromkie
uradowane
dowodem ogromnego zado-wolenia
obcepych
wszystkich skierow
się Ta-blica
też dr Haidasz odczytał
uhueszczony na
Za to przodownictwo za
odważne stawianie spraw
chazliwych za chowanie
głowy piasek jesteśmy
pij wdzięczni
mło-dzieńczym
temperamentem
długo urozmai-ca
życie polonijne!
Życzymy mu długich lat
zdrowiu:
Seyrrsosita
IX HONOR
W LADYSLAW STANISŁAW
REYMONT
Notci awarden
Nobel h!s
"TIIE PEASANTS"
l'mei!eJ by the
eh Stanley Haidasz Ml1
October 23
Erected the
W Reymont Foundation
ie skie-rowali
się w ściany w
wmuiowana
lica Panratkowa
popatrzył na na odczytał
nieukrywanej
spoglądał na drugch
Po odsłonięcia p
Komi-tetu
Oświaty Fundacji Reymon- -
Poseł dr S Haidasz okolicznościowe 'przemówienie W g'ebi prezes KPK
J Burski ks Mendrela prezes 1 7 S Snaglewski prezes Gh ZPwK H
inż Z członek Gł ZPwK S Gu gała oraz J W
J Sztrumf M
Nawet
w
ten
Burkę
Board p
ważną
Haidasz
Sztiumf
towskicj wręczyła kierowniczce
biblioteki stosowny miano-wicie
książek pol-skich
włączone zostaną
inwentarza biblioteki Wyra-ziła
wielką
nadzieję książki
księgozbiór polskiego bi-blioteki
przyczynią
zbliżenia
Rejmonta znakomi-tego
dorobku literackiego
odsłoniętej tablicy stoją lewej: przewodnicząca Fundacji Reymontowskiej
przewodnicząca Oświaty Sztrumf Stanisław Haidasz
Neltie która
wyrazy uznania
Pamiątkowej
że
W
Witała
udział
tej
Wanda przewodni-cząca
tym dodać
mogła
odbj'ćidzieki
posła
który sprawę
Pamiątkowej High
Niech więc
wdzięczność
będzie
naszego [reprezentanta
Gmin" "jego
tywnyni'
możn?
skoio
tutaj
skoro dzieci wnuki
antów skoro
która
wiciu
wiele wiele
Ilaulnsz
odsłon w3'0
okolicznościowe
Nobla zostało
tego bar-dzo
iozu:n-ne- j
dodać
zbiega jeszcze
sfeją:
panie:
Public
dna
23
1971 r o wielokul-turowości
poseł
jest z
i tego
też o
swoich by
była tutaj
o z
miasta
swoje
samego śledzi
śmiałe
kroki Reymontow-skiej
pracy
czasie zdołali swoją
czoło tego
jest
tych
wśród
Pamiątkowej
o'tlaski twarze by-ły
Oczy ały
stronę miejsca gdzie
została umiejscowiona
skąd
niej tekst
"nie
prawdziwie
Niech wiec swoim
nam umila
Bll
Polali autlior
'Jhe Pnze for work
1924
Hjn
197G
by
R"ecz jasna wszyscy
stionc
lloiej została Tab
każdy uważ-nie
tekst peicn du-my
akcie Jad-vi- a
imieniem
0!r
Grupy Żarz
Żarz
dar
spory zestaw
które
do
przy tym radość
że te oraz cały
działu
High Park
się do czytelników do
Wl jego
Po
Obok od o Wanda
p poseł dr
p
S
i
S
i
i jakże
i zapał w
w
i
i
i
w
w —
i
w
1
i
i
i
i
i
i
dziękowała też władzom biblio-tecznym
za okazaną życzliwość
i przyjęcie Tablicy pod swoją
trwałą opiekę
Bardzo ładny pokaz solistów
zespołu tanecznego Biały Orzeł
oraz skromny poczęstunek był
zakończeniem tego uroczystego
i jakże dla nas ważnego popo-łudnia
w którym — wyliczmy
— wzięli udział: zarząd Kura-torów
Fundacji dalej ze "stro-ny
ZPwK prezes Zarządu Gł p
H Lopinski prezes Grupy 1-- 7
p S Snaglewski członek Żarz
'Gł ZPwK p S Gugała członek
Djr Prasowej Wyd "Związko-wiec"
p II Drozdowski ks bp
J Xiemiń:ki ordynariusz kana-dyjskiej
diecezji PNKK b pic-ze- s
Zarządu Gł KPK inż Z
Jarmicki kierownik Argentina
Public JSchóoI p C7esław Fłis
prezes Okręgu Toronto KPK p
Jerzy Burski poseł dr Jan Duk-sżt- a
radny--To- ny 0'Donohue
oraz spora ilość noszych roda-ków
(s)