Zwilazkowiec Alliancer, September 16, 1975

              l~WĆŁVfrW?&" HBBBrrrviPrr~rv-w-vvvv-v-Pvvvvvwvvv- B ł ?w f" ™w -- f w' w "#?' yjK?' v -- 1" "rpp-1- '' 'TlTĘ7WKM
I " " r ' A ' 1im"iM-f- r I
Słrr 4 ZWIĄZKOWIEC - wforek 16 września 1975 r Nr U
Ks dr Andrzej Woźnicki
WŚRÓD INDIAN DALEKIEJ PÓŁNOCY
Pierwszymi mieszkańcami A-mer-yki
byli Indianie Prawdo-podobnie
przybyli oni tutaj ze
Syberii i w pogoni za zwierzy-ną
zapuszczali się coraz głębiej
na Południe Ruch migracyjny
Indian posuwał się stopniowo i
odbywał się na przestrzeni ty-sięcy
lat Zdaniem dzisiejszych
historyków najstarsze plemiona
Indian prawdopodobnie prze-kroczyły
cieśninę Beringa i we-szły
na teren dzisiejszej Alaski
dwanaście tysięcy lat temu
Niektóre z tych plemion posu-wając
się na Południe stworzy-ły
tak wysoką kulturę że w ni-czym
nie ustępowali hiszpań-skim
konkwistadorom szesnas-tego
wieku-Wystarc- zy wspom-nieć
Majów i Azteków w Mek-syku
czy Inków w Andach
Większość jednak Indian pro-wadziła
życie koczownicze od-dając
się polowaniu i rybołów-stwu
Z powodu nomadzkiego
sposobu życia nigdy nie mogli
utworzyć większego organizmu
społecznego Tworzyli małe u-grupow- ania
oparte zazwyczaj o
związki- - rodzinne Ze związku
kilkunastu rodów tworzyło się
plemię o własnym języku zwy-czajach
i przekonaniach religij-nych
W roku 1962 Komitet Fe-deracji
Indian Ameryki opra-cował
na podstawie długolet-nich
badań mapę rozmieszcze-nia
poszczególnych plemion in-diańskich
na kontynencie Ame
ryki Północnej Wszystkich ple-- „
mion indiańskich na tej mapie
figuruje przeszło trzysta Naj- -
mniej znani są Indianie Dale-kiej
Północy zamieszkujący
Północno-Zachodni- e Terytorium
Yukon i Alaskę
W czasie mojej podróży na
Alaskę mam możność z bliska
zapoznać się z życiem Indian
zamieszkujących północne tere-ny
Brytyjskiej Kolumbii Yuko-n- u
i' Alaskioraz przyjrzeć się
pracy misyjnej Ojców Oblatów
na tych terenach Na kanadyj-skim
odcinku drogi wiodącej
do Fairbanks zatrzymuję się na
następujących placówkach mi-syjnych:-
Fort Nelson Watson
Lakę Teslin i Burwash Land-in- g
Na tych terenach zamiesz-kują
Indianie ze szczepów: Bea-va- r'
Slave Kaśka Teslin i Tu- -
tchone
Północne obszary Kanady są 1
terenami misyjnymi na któ- - rych znajduje się osiem nastę- - '
pujących Wikariatów Apostol-skich:
Labradoru Zatoki Jaku-ba
Zatoki ' Hudsońskiej Dys-tryktu
Mackenzie Prince Ru-pe- rt
i Whitehorse Praca misyj-na
na tych terenach spoczywa
w większości w rękach Ojców
Oblatów Tereny te jako misyj-ne
podlegają bezpośrednio Sto-licy
Apostolskiej i kierowane są
przez Kongregację Propagandy
Wikariat Apostolski w Whjte-hors- e
obeimuje terytoriunfYu-kon- u
i Północną część Brytyj-skiej
Kolumbii Praca misyjna
tego olbrzymiego terytorium
spoczywa w rekach: 27 Ojców
Oblatów czterech Braci rów-nież
Oblatów i 21 Sióstr zakon-nych
z różnych zgromadzeń i
stowarzyszeń x Ordynariuszem
Yukonu jest ksiądz biskup JL
Coudert Ludności jest blisko
15 tysięcy w tym jedna trze-cia
stanowią katolicy Wszyst-kich
głównych placówek misyj-nych
iest szesnaście a pomoc-niczych
trzydzieści siedem Pod
opieka Misji Katolickiej znaj-dują
sie: dwie szkoły parafial-ne
trzy szkoły dla dzieci in-diańskich
jeden szpital jeden
dom starców i jeden dom dla
biednych W pracy misyjnej
pomacają również członkowie
Akcji Katolickiej
Praca' mfsyjna jest z powodu
szalonych odległości bardzo tru- - ł
dna Misjonarze są od siebie
oddzieleni po dwieście lub trzy-sta
mil Jeden z Ojców mówi
mi że nie 'miał okazji pójścia
do spowiedzi przez cary rok
Misjonarze żyją tutaj w bardzo
prymitywnych warunkach i mu-szą
być wszechstronnie przygo-towani
Sami gotują sobie posi-łek
piorą bieliznę i budują
placówki misyjne Równocześ-nie
jako ludzie z wyższym wy--
kształceniem spełniają różne
funkcje państwowe i są przed-stawicielami
ludności u władz
w różnych sprawach Aby wy-trwać
w ''takiej" dzikości i osa-motnieniu
pielęgnują jakieś
'habby" Misjonarz' w Fort
Nelson gra w chwiląchywolnyćh
ód pracy na organach 'i śpiewa
Ojciec -- ł Burwaśh'1 namiętnie
oddaje się malarstwu i rzeźbie
Duszpasterz zaś "w WatsońLa-k- e
'zawzięcie studiuje prawo
kanoniczne które i studiował na v priiwersytecie i Gregoriańskim w
Rzymie' 'i gdzie -- zdobyKtytułf b
foftarski " "
ąj ą - -- j t -- c „j- m % Zamiłowanie fi uprawianie ja--v
kiegoś! rkgnaaq:'poiwalafmUj£ t-ą- ji
narzom" przetrwać ciężkie wa- -
Północy nie są najlepszym ma-teriałem
do katechizacji Na
przeszkodzie stoi między inny-mi
niski poziom kulturalny a
nieraz i umysłowy Jeden z mi-sjonarzy
opowiada mi:
— Przychodzi dn mnie raz
Indianin z prośbą 'abym mu
ochrzcił dziecko ale' w imię św
Józefa — Dlaczego? — zapy-tuję
mego petenta — A bo św
Józef jako Ojciec Jezusa jest
potężniejszy — odpowiada za-gadnięty
Indianin Wiele ma-my
trudności z wykorzenieniem
dawnych' wierzeń i różnych
przesądów Całą teologię przy-kładnego
życia musimy opie-rać
wyłącznie na piekle i czyść-cu"
— A jaki jest poziom moral-ny
waszych parafian?
— W tym względzie mogą z
wyjątkiem pijaństwa być wzo-rem
dla białych Nikt nie zna
tu zamków i kluczy Jak mógł
się Ksiądz sam przekonać ni-gdy
nie zamykamy na noc do-mu
czy pokoi Pod kluczem
trzymamy jedynie wino mszal-ne
ze względu na pijaństwo
Poczucie własności prywatnej
jest wśród naszych Indian nie-zwykle
wysokie Często dzieci
indiańskie przychodzą głodne
do misji i proszą_o kawałek
chleba nigdy jednak nie wez-mą
go same
Misjonarz z Burwash Land-in- g
prowadzi mnie na wybrzeże
Jeziona Kluane Z daleka widzę
jakieś dziwne zabudowania:
małe i różnokolorowe domki
stojące jedne przy drugich Za-intrygowany
zapytuję:
— Czy to jest jakieś osiedle
indiańskie?
— Nie Jest to po prostu
cmentarz indiański Indianie
Północnej Ameryki wierzą w
reinkarnację i wieczne przeby-wanie
dusz zmarłych wśród lu-dzi
żyjących Taki domek-gro-bowie- c
ma służyć duszy zmar-łego
za miejsce wypoczynku
gdy wraca po trudach polowa-nia
z Krainy Wiecznych Ło-wów
Dawniej te swoiste gro-bowce
były wyposażone w
wszelkiego rodzaju sprzęt do
polowania i zaopatrzywano je
w pożywienie Udało się im jed
V4'
nak wytłumaczyć że dusze
zmarłych potrzebują do polo-wania
w Krainie Wiecznych Ło-wów
specjalnego sprzętu któ-rego
człowiek żyjący i tak nie
może im dostarczyć Zostawiliś-my
im jednak budowanie dom-ków
nad grobami tłumacząc
że mogą one zastąpić duszom
ich ciała które jest przecież
mieszkaniem Ducha świętego
Właśnie wczoraj mieliśmy uro-czystości
pogrzebowe jednego
Indianina Trwały one przez ca-łą
dobę Ceremonie Rytuału
Rzymskiego przeolatane byłv
ceremoniami indiańskimi W
tańcach odtwarzano sceny z po-lowań
w których bohaterem
jest oczywiście osoba zmarłego
Wodzowie zaś poszczególnych
rodów indiańskich wspominają
w przemówieniach czyny i cno-ty
zmarłego' dokonane w czasie
jego życia Uroczystości pogrze-bowe
kończą się zazwyczaj po-pularną
wśród Indian grą ha-zardową
zwaną Pow-Wo- w Gra
ta polega na odgadywaniu w
której ręce przeciwny partner
trzyma umówioną rzecz W cza-sie
gry odgadujący pilnie pa-trzy
w oczy i stara sie 7a pomo-cą
różnych tryków dociec z re-akcji
partnera gdzie się znaj-duje
dana rzecz W czasie ta-kiej
gry która czasem przecią-ga
sie przez szereg dni można
utracić całe mienie nie wyłą-czając
żony i dzieci
— Ale jak wówczas wygląda
sprawa z nierozerwalnością
małżeństwa?
— Indianin który w czasie
gry w Pow-Wo- w stracił żonę
albo stara się przy najbliższej
sposobności odegrać z powro-tem
utraconą żonę albo prze-staje
być katolikiem jeśli w
międzyczasie pojął druga oso-bę
W ogóle Indianom niezwykle
trudno wszczepić katolicką na-ak- ę
o małżeństwie Za formal-ny
początek związku małżeń-skiego
uchodzi moment przyjś-cia
na świat pierwszego dziec-ka
W dochodzeniu więc prawo-witej
małżonki musimy' zbadać
kto był ich pierworodnym
dzieckiem Nie uznają oni żad-nej
kontroli urodzin czy poczęć
a jedynym prawie celem mał-żeństwa
to rodzenie dzieci W
związku z tym obserwujemy w
ostatnim czasie„niczwykle gwał-towny
przyrost naturalny In-dian
Według przewidywań do
końca bieżącego stulecia liczba
Indian w Ameryce ma ulec po-dwojeniu
To uczulenie na dzie-ci
u Indian jest tak wielkie że
Indianin przebaczy nawet zdra-dę
małżeńską ale nigdy nie za-pomni
krzywdy wyrządzonej je-?- o
dziecku Ta miłość do dziec-ka
jest jednak tylko czysto na-turalna
Indianin rzadko kiedy sam
przy idzie z nowonarodzonym
dzieckiem do chrztu I dlatego
musimy "korzystać z okazji uro-czystości
małżeństwa aby o-chrz- cić
noworodka względnie
przeprowadzać specjalne wy-wiady
w czasie wizyty duszpas-terskiej
Większość obecnie żyjących
Indian przebywa w rezerwatach
Rezerwaty są wyjate z pod kon-troli
rządu prowincjonalnego i
podlegają bezpośrednio rządo-wi
dominialnemu w Ottawie In-dianie
żyjący w rezerwatach
cieszą sie pełną opieką rządu
który dla nich buduje domy
szkoły specjalne ośrodki zdro-wia
i wspiera wszelkie inicjaty-wy
W Fort Nelson mam oka-zję
zwiedzić jeden z takich re-zerwatów
indiańskich Miejsco-wy
misjonarz prowadzi mnie
najpierw do tamtejszego koś-cioła
przeznaczonego wyłącznie
dla Indian
— Nasz kościół jak Ksiądz
sam widzi jest zupełnie nowy
Został on wybudowany dwa la-ta
temu za pieniądze Kongre-gacji
Propagandy Kolekty bo-wiem
zbierane w czasie Mszy
świętej od Indian są raczej
symboliczne Jeśli Indianin da
raz na miesiąc dziesięć centów
to bardzo dużo O wiele smut-niej
jednak wygląda sprawa z
uczestnictwem na nabożeń-stwach
Przychodzą rzadko i to
zalęknieni trzymają się zdała
od ołtarza Całe nasze duszpas-terstwo
polega Bardziej na in-dywidualnym
oddziaływaniu i
pouczaniu w czasie wizyt w ich
domach Właśnie zaprowadzę
& f&
Księdza do domu jednego z na-szych
najbardziej czynnych i
światłych wiernych tutejszego
rezerwatu
Wchodzimy do domu który
w niczym nie różni sie od in-nych
zabudowań wiejskich ja-kie
snotykamy wśród białych
Zastajemy wszystkich w domu
ponieważ nasza wizyta przypa-dła
naJ godziny wieczorowe
Pierws7e wrażenie to wielo-dzietno- ść
Nasz gosnodarz jest
jednym z nauczycieli szkoły w
rezerwacie
— Jak wysiada praca w szko-le?
— zagaduję gospodarza —
Czv Wasze dzieci chodzą razem
z białymi osadnikami w mieś-cie?
— Nie wszystkie nasze dzie-ci
chodzą do szkoły znajdują-cej
sie w rezerwacie Wpraw-dzie
każde dziecko indiańskie
ma prawo chodzenia do szkoły
razem z białymi ale wolimy
mieć własną dla nich szkole
Mieliśmy bowiem w przeszłości
wiele przykrych doświadczeń w
tym względzie Wśród białych
nasze dzieci były oddzielane od
pozostałych ponieważ były czer-wonoskóry- mi
a po powrocie do
domu były uważane za obce z
powodu naśladowania zwycza-jów
biaiyeh zarówno w stroju
jak i w postępowaniu
— Czy szkoła dla dzieci in-diańskich
w rezerwacie różni
się czymś od szkoły białych?
Np czy macie odrębny program
i system nauczania? Jak wyglą-da
między innymi sprawa nau-czania
języka waszych przod-ków?
— Nauczanie w naszej szkole
w niczym nie odbiega od szkoły
dla białych dzieci ani w syste-mie
ani w programie Językiem
podstawowym jest język angiel-ski
Jeśli w nauczanie szkolne
wejdzie zasada dwujęzyczności
to wprowadzimy również i ję-zyk
francuski Za moich cza-sów
uczono nas dialektu na-szych
ojców i moje pokolenie
płynnie mówi zarówno po an-gielsku
jak i w narzeczu Indian
Bobrów Czasy się jednak zmie-niły
i nasze dzieci prawie w
zupełności nie rozmawiają ję-zykiem
naszjjch przodków
Indianie jako dzieci natury
nie przywiązują zbyt wielkiej
uwagi do nauki i osiągnięć cy-wilizacji
technicznej Ich zami-łowania
są wciąż związane z
przyrodą Mentalność bowiem
Indian jest zupełnie odrębna od
X Oddaj swój głos
w wyborach
1 8 września 1 975 r
i Jeśli nazwisko Wasze jest ha liście wyborców macie
prawo głosowania w najbliższych wyborach prowincji
Ontario
W celu udostępnienia i udogodnienia Wam w głosowaniu
miejsce głosowania jest położone jak najbardziej centralnie
w Waszym rejonie Duży wysiłek został włożony
aby miejsce głosowania było dostępne dla fizycznie
ułomnych i starszym wiekiem obywateli Sprawdź swoją
kartkę wyborcze Form 103 jaki jest adres miejsca Twego
głosowania
(W dniu głosowania 18 'września lokal wyborczy będzie
otwarły od 9 rano do 8 wieczorem EDT Jak głosować
W każdym lokalu wyborczym w widocznym miejscu na
ścianie będzie pokazane w jaki sposób macie znaczyć swój
balot Jeśli macie jakiekolwiek pytania zwróćcie się do
osoby która? wręczyła Wam balot Każdy balot zawiera
naźwiskalkandydatóww porządku alfabetycznym
Głosili tylko na jednego kandydata' aK
przez postawienie znaku X w kole po nazwisku l Jr : JELECTIONS
' ' -- trri-"ivrr
fewjisMocłószenie jest publikowamprzez CNief Elećtioji Officer of Ontario!
naszej Indianin jeśli przyjmuje
formy cywilizacyjne' naszej kul-tury
przestaje być po prostu In-dianinem
Proces dostosowania
się do reszty społeczeństwa ka-nadyjskiego
jestx bardzo slaby
o czym może świadczyć fakt że
w 1955 roku tylko 847 Indian
zostało zrównanych w prawach
'i obowiązkach obywatelskich z
białą ludnością Kanady Na te-renach
zaś Dalekiej Północy
proces integracyjny przebiega
jeszcze wolniej Tutaj bowiem
Indianie żyją w warunkach" zu-pełnie
pierwotnych i dla nich
zupełnie naturalnych Wpływ
cywilizacji białych ogranicza
się tutaj jedynie do złagodzenia
surowości i dzikości natury
Jednym z źródeł utrzymania
Indian to przemysł chałupniczy
Dzieci gospodarza którego od-wiedziłem
w towarzystwie miej-scowego
misjonarza pokazują
mi różnego rodzaju wyroby ze
skóry zwierząt kamieni i drze-wa
które one wraz z matką
produkują według dawnych
wzorów indiańskich Po wiel-kich
miastach i ośrodkach tu-rystycznych
wyroby sztuki lu-dowej
Indian są bardzo popu-larne
i cieszą się dużym popy-tem
Głównym jednak źródłem u-trzym- ania
Indian Dalekiej Pół
Sztuczna biała krew
Nowoczesna medycyna po-trzebuje
ogromnych ilości
krwi Jest ona niezbędna
przede wszystkim przy prze-prowadzaniu
najrozmaitszych
operacji chirurgicznych W
związku zaś z rozwojem tech-niki
z mechanizacją robót a
także z motoryzacją — coraz
częstsze są wypadki wymaga-jące
interwencji lekarzy z
lancetami1 w rękach Także i
różne nowoczesne choroby
bardzo często wymagają do-konywania
zabiegów opera-cyjnych
podczas których ko-nieczne
jest doprowadzenie
do organizmu chorych obcej
użyczonej przez dawców —
krwi
"Wprawdzie ludzie zdrowi
mogący pozwolić sobie na to
dostarczają medycynie coraz
więcej krwi mimo to ciągle
jest jej za mało Istnieją poza
tym --dosyć duże inne trudno-ści
przy wykorzystywaniu ob-cej
krwiPo pierwsze — jest
jej "kilka grup i nie wolno
dać choremu innej niż sam
posiada Pomyłka mogłaby
bowiem spowodować nawet
śmierć
Po drugie — nie wszyscy
ludzie wiedzą do jakiej grupy
należy ich krew Zbadanie
zaś wymaga nie tylko odpo-wiedniego
czasu lecz również
niezbędnych do tego urzą-dzeń
Bardzo często pacjent
musi otrzymać krew natych-miast
po uzyskaniu pierwszej
pomocy lekarskiej Są kraje
gdzie wszyscy obywatele no-szą
stale przy sobie informa-cję
o grupie 'krwi W Polsce
— w nowych dowodach oso-bistych
— przewiduje się ru-brykę
określającą grupę krwi
Istnieje również niebezpie-czeństwo
iż wraz z obca'
krwią pacjent może nabyć od
dawcy skłonności do niektó-rych
chorób
Toteż sztuczna biała krew
może okazać sie ogromnie'
przydatna w medycynie Wy-nala- zł ją profesor Robert P
Geyer z uniwersytetu w Har-ward
w Stanach Zjednoczo-nych
Wynalazek został po-twierdzony
przez wielu ame-rykańskich
uczonych zajmu-jących
się badaniem tych za-gadnień
'Podstawowy składnik bia-łej
krwi stanowi produkt pół-organicz- ny
— fluoiek węgla
Jest to substancja chemicznie
obojętna odporna na ciepło
Wykorzystywano ją już nie-jednokrotnie
w przemyśle
Podobnie jak krew posiada
ona z'doIność absorbowania
dużej ilości gazów Ponieważ
v cząsteczki tego związku che-miczne-go
były zbyt duże- - by
przedostać się poprzez cie-niutkie
niteczki naczyń krwio-nośnych
doprowadzono go
do stanu emulsji Jednocześ-nie
także obniżono jego lep-kość
i
WINTARIO
BILET $1
OLYMPICLOTTERY
BILET $10
Do nabycia
w adminisłraćii Związkowca
1636 Bloor St WMt
arf -- ~J__-- y-- ~i
nocy jest nadal polowanie ry-bołówstwo
hodowla bydła i u-pra- wa
roli Wysiłki rządu domi-nialnego
idą w tym kierunku
aby rolnictwo Indian podnieść
na wyższy poziom i usprawnić
jakość hodowli Jest to proces
powolny ale widać jego wyraź
ne postępy Jedynie Indianie
żyjący w lasach dziewiczych u-żyw- ają
starych metod w polo-waniu
i żyją w prymitywnych
lepiankach lub szałasach Przed
ich domami i wioskami stoją
słupy z totemami ilustrującymi
dzieje poszczególnych rodów in-diańskich
Do nich misjonarz
dociera tylko parę razy do ro-ku
Jeden z misjonarzy opowia-da
mi o swojej pracy wśród In-dian
żyjących w puszczy
— Jedynym środkiem loko-mocji
do Indian żyjących w pu
szczy i lasach dziewiozych to
rzeka i canoe Czasem udaję się
do nich piechotą używając sta-rych
szlaków i ścieżek indiań-skich
Ten ostatni jednak spo-sób
podróżowania jest połączo-ny
z niebezpieczeństwem zabłą-dzenia
lub napotkania dzikiej
zwierzyny Po przybyciu na
miejsce muszę odrabiać zalegŁ
łości od ostatniego pobytu In-dianie
są bardzo zabobonni i po
dłuższej nieobecności misjona-rza
wracają do poprzednich
Wprowadzenie sztucznej
krwi do nowoczesnej terapeu-tyk- i
mogłoby spowodować w
niej prawdziwa rewolucję
Bowiem — w miarę postępu
medycyny — sztuczny biały
płyn mógłby być wykorzy-stywany
nie tylko podczas
przeprowadzania operacji chi-rurgicznych
Można by go
używać również przy leczeniu
różnych chorób a nawet przy
konserwacji poszczególnych
organów ludzkich
Na uniwersytecie w Har-ward
przeprowadzono do-świadczenie
polegające na
zastąpieniu tym płynem krwi
naturalnej szczura śniącego
po narkozie Sukces był cał-kowity
Następnie przeprowa-dzono
badania na małpach I
okazało sięTTż znoszą one za-stąpienie
nawet 80% ich krwi
własnej — sztuczną
Nie dokonano jednakże na
razie ani jednej próby na
organizmach ludzkich "Być
może upłynie jeszcze sporo
czasu zanim dr Geyer zdecy-dui- e
się na przeprowadzenie
takiego doświadczenia Tym-czasem
pragnie on ekspery-mentować
wyłącznie na zwie-rzętach
by w ten sposób móc
p'oznać działanie sztucznego
płynu — zarówno w krótkch
jak w długich okresach Do-tychczasowe
doświadczenia
wykazały że sztuczna krew
nie zastępuje zwierzęcej Bo-wiem
komórki usytuowane w
szpiku kostnym i produkują-ce
krew funkcjonują wtedy
normalnie I w ciągu tygo-dnia
resztki sztucznego płynu
mogą być przez nową krew
własną wyparte z organizmu
Amerykański naukowiec
zakłada iż sztuczna krew —
zanim można będzie stosować
ją zamiast naturalnej podczas
operacji i leczenia chorych
— posłużyć może do 'badania
działania leków i szczepionek
wierzeń i praktyk religijnych
'Nieraz muszę wielokrotnie na-wracać
tą samą wioskę lub po-szczególne
osoby Praca misyj-na
jest tym bardziej utrudnio-na
że nie mamy powołań wśród
samych Indian Mentalność zaś
nasza zupełnie odbiega od men-talności
indiańskiej Po prostu
wzajemnie się nie rozumiemy
chociaż używamy tego samego
języka Poza tym na przeszko-dzie
stoi swoisty styl życia In-dian
w puszczy W czasie dnia
odpoczywają a w nocy ruszają
na polowanie czy rybołówstwo
Podobnie i w posiłkach maja
odmienny styl od białych: je-dzą
wtedy gdy odczuwają tego
potrzebę W tym ich trybie ży-cia
pomaga im sama natura
zwłaszcza u nas na Północy
Jak Ksiądz może sic zoriento-wać
z mapy jesteśmy bardzo
blisko kręgu polarnego W le-cie
mamy! noce jasne a w zi-mie
dnie ciemne W rezultacie
każda pora dnia nadaje się na
odpoczynek jak i na pracę
Rzeczywiście Spoglądam na
icgarck Jest godzina pierwsza
w nocy Bez większych trudno-ści
można by było czytać Nie
ma tu zupełnych ciemności Nie
przyzwyczajony do jasnych no-cy
mam trudności ze snem
na organizmy żywe Wprowa-dzenie
jej do organizmu ludz-kiego
jest na razie niemożli-we
Wiadomo bowiem że
kres zatrzymywania sie tam
fluorku weela jest stosunko-wo
dłiiigi Nie wiadomo nato-miast
jak wpływa na orga-nizm
ludzki sama sztuczna
krew
Należy stwierdzić iż opinia
uczonych wskazuje na to że
nauka może znajdować się na
najlepszej drodze do zastąpie-nia
podczas operacji krwi na-turalnej
substancja sztuczną
Można ja także będzie wyko-rzystywać
przy leczeniu he-pat- ii
wirusowej przy której
choremu trzeba przetoczyć
wszystką krew dawcy W tym
czasie jego krew wymieniana
jest obecnie na roztwór fizjo-logiczny
Ma to ujemne stro-ny
ponieważ w roztworze
tym nie odbywa sie wymiana
gazów niezbędna dla organiz-mu
Zaś funkcje ciała ludz-kiego
ulegają wtedy znaczne-mu
zahamowaniu spowodo-wanego
koniecznością dużego
ochłodzenia ciała
Sztuczna krew może także
znaleźć zastosowanie przy le-czeniu
leukemii Jej wprowa-dzenie
do organizmu pozwoli
— być może — na skuteczne
zastosowanie antyrakowych
leków chemicznych gdyż wte-dy
liczba komórek rakowych
ograniczona zostałaby do mi-nimum
Obecnie bowiem —
w przypadku raka krwi —
atakuje sie komórki chore
no za pomocą naświetleń
które mogą wywoływać ubocz-ne
skutki a często również
nie doprowadzają do całkowi-tego'
zniszczenia wszystkich
komórek leukemicznych
Jak twierdzą naukowcy
amerykańscy — już samo
dotychczasowe zastosowanie
sztucznej krwi stanowi rewe-lację
w nowoczesnej medycy-nie
Jubileusz małżeństwa dr SN Haidaszów
Z okazji rc:znicy 25-lec- ia małżeństwa posła dr S Haidasza
i jego ma'żonki panii Natalii — Redakcia"Związkpwca"
wraz z pracownikami Wydawnictwa przesyła -- najlepsze ży
cienia pomyślności w życiu rodzinnym i dalszych sukcesów
w„'iegopracy'i'iłużbiepubliczni którą'od długich lat1 pełni
z pożytkiem dla Kanady i dla polonii!
Roczniceswojąpp Jubilaci uczcili Mszą św odprawioną
w kościele iw Ka'zirnerza oraz bankietem w gronie najbliż--
HWkLftacy todiajwalęjąeivj w II
-- i-
""g8""" "==— ==~ zsą wMgasssas VVll ""7 i wwiKiofi iąi od&ytsie wjedzie ę wiW' -- S li-A-Ułj
'- -- (" "bi iw""T1"pyilrrt"v r1" Vi'V — """ --- )-- 3 -- i —— " ' t 'Sf g(((lw~JV!-Ju515iJ- '' cr
I ' A '' 111 " - f ( J t " 5 Oj _
Jłi-4s"t-(ilw-fi SB t - a " "X
V 't "