000528 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
STKI
t
lrt
V A 41 M m tŚ ŚmmA
: „ZWIĄZKOWIEC" SIERPIBU (Augutł) pląhkJŚ — 1#4 r NR
Związkowiec (The Alliancer)
Prlnted and PubUshed for every Tuesday
and Frlday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 BJoor S"tr~eet West — Toronfo Onł Canada — M6P 4A8
Telephopes: 531-249- 1 531-249- 2
Second class mail registratlon numbT 1673
Offlclal' Organ of The Pollsh Alllance Frlejidly Soclety of Canada
Jan Bldas — Cbalrman of the Board Stanley Lasek — Secretary
Edltor In Chief — B Heydonkorn — General Manager — S F Konopka
Business Manager — Czesław Blaszjk
Subscrlptlon: In Canada $15 00 per jear In other Ćountrles $1700
PRENUMERATA
Roczna Kanadzie $1500 m Zagranicą — Roczna $1700
Półłroczna $ 8 00 Półroczna $1000
Kwartalna $ 500 III Pojedynczy numer 20tf
Porozumienie polsko-niemieck- ie
Porozumienie polsko-niemiecki- e osiągnięte w Helsinkach być powabnym krokiem naprzód w stosunkach
miedzy obu państwami Oczywiście iż prawdziwą wartość
będzie można ocenić później a mianowicie gdy zacznie dzia-łać
Należy stale mieć na uwadze iż stosunki te są bardzo
— i to bardzo — obciążone Nie można oczekiwać od społe-czeństwa
polskiego zapomnienia przeszłości
W żadnym przecież kraju Niemcy nie zachowali się tak
potwornie jak w Polsce Naturalnie mówi się że to dzieło
hitlerowców ale to przecież Niemcy Fałszywe byłoby do-wodzić
że jedynie nikła część Niemców związana była z hit-leryzmem
wielomilionowy naród nie wiedział o tych zbrod-niach
okrucieństwach itp
Wiedział wiedział bardzo dobrze Militaryzm i imperia-lizm
to składniki niemieckiej tradycji to elementy niemiec-kiej
polityki
Zapewne też nie należy szukać w Niemczech miłości do
Polaków Naturalnie były krótkie zresztą okresy popular-ności
Polaków są oczywiście koła symoatyzujące z Polska
ale na przestrzeni dziejów stosunki miedzy dwoma sąsiadami
nie układały się dobrze I to nie z winy Polski
Nie można jednak trwać w sztywnych normach w stosun-kach
międzynarodowych Dwa narody żyjące obok siebie
muszą unormować swoje stosunki nie mogą pozostać na
stopie wojennej Mogą uregulować swoje stosunki na wza-jemnym
poszanowaniu współpracować na różnych polach
we wspólnym interesie
Niewątpliwie rolpęodgzdiavł cNhoiedmziieoc nnaawidąwzaaniepańsstotwsuankóowdegrał pol-sko-niemieck- ich
Gdyby nie stworzono NRD państwa nie-mieckiego
o takim samym ustroju politycznym co PRL pań-stwa
rządzonego w podobny sposób i uzależnionego od ZSRR
— byłoby wręcz niemożliwe nawiązanie jakichkolwiek sto-sunków
z Niemcami Rządy mogły by zapewne załatwiać
niektóre sprawy ale społeczeństwo polskie pozostałoby abso-lutnie
wrogie
Państwo wschodnioniemięckie nie tylko mogło ale mu-siało
manifestować przyjaźń do Polski Mogło się jak naj-bardziej
odciąć od przeszłości hitlerowskiej piętnować ja
NRD oczywiście ochoczo zapewniała o wieczystej przyjaźni
nienaruszalność granic itp Zapewne niejeden w Polsce
imiał wątpliwości czy istotnie podział na dobrych i złych
iNiemców 'przebiega prźeż granice obu państw-- niemieckich
ale przyjmował te zapewnienia 4 niemieckich komunistów
z braku innych
Nikt jednak nie miał w Warszawie wątpliwości iż zasad
nicze znaczenie dla dalszego rozwoju sytuacji ma uregulo-wanie
stosunków z NRF Ale Warszawa na własna rękę żąd-nej
akcji nie mogła podjąć Moskwa bowiem nilnie baczyła
by nikt przed nią nie wygrywał atutu niemieckiego Dopiero
kiedy kanclerz Brandt doprowadził do porozumienia z ZSRR
Warszawa mogła wszcząć rokowania
Przynętę rzucił Gomułka w jednym z przemówień wysło-szony- m
na krótko przed wyborami w NRF Kiedy socjalde-mokracja
wyszła z nich zwycięsko i Brandt stanął na czele
rządu rozpoczęły się poufne bezpośrednie rokowania Ze
strony polskiej prowadził je wieloletni wiceminister spraw
zagranicznych Józef Winiewicz Toczyły się one w Warsza-wie
i Bonn i trwały ponad dwa lata Strona polska domagała
się słusznie nie tylko bezwarunkowego uznania obecnych
granic zachodnich ale pTzyznania się do winy za wywołanie
wojny za popełnione zbrodnie
Układ został ostatecznie i uroczyście podpisany 7XII1970
w Warszawie Obie strony zapewne zakładały iż wszystkie
trudności zostały usunięte ale rychło przekonały sie iż to
błędne Wiele wskazuje na to że to strona polska zachowała
daleko idącą powściągliwość Była przede wszystkim —
a może — nawet wyłącznie — zainteresowana w sprawach
gospodarczych Oczekiwała znacznych i 'tanich kredytów do-staw
najbardziej nowoczesnego sprzętu otwarcia rynków
dla polskich produktów
Wie bez wpływu na wzajemne stosunki bvł oczywiście
upadek Gomułki w dwa tygodnie po podpisaniu trak-tatu
i jego całej ekipy Nowy minister spraw zagranicznych
i jego najbliżsi współpracownicy powoli podejmowali spadek
poprzedników Na czoło wysunęły się inne problemy a póź-niej
wysuwano pod adresem Bonn szereg nowych postula-tów
Były wizyty i rewizyty na szczeblu ministrów ale wza-jemne
nadzieje okazały sie co-naimni- ej przesadne Nie tylko
nie nastąpiło zbliżenie ale cofnięto się z pozycji pierwszych
lat po grudniu 1970 r
Porozumienie z Helsinek stanowi niewątpliwie przełom
Strona polska zdaje się zyskała wiele Po prostu zwyciężyła
w długich przetargach Otrzymała tor czego domagała się _—
czy też- - oczekiwała — a mianowicie równowartość $900-00000- 0
z tym iż §5000000000 to bezzwrotne gdyż stanowi
zaspokojenie różnych roszczeń strony polskiej a §400000000
to nisko oprocentowany kredyt Według niektórych donie-sień
owe §500000000 to jeszcze nie ostateczny rozrachunek
odszkodowań wojennych czyli może jeszcze wzróść
Polska zobowiązała się do wypuszcznia w okresie 4 lat do
125000 swoich obywateU podających się za Niemców Około
60000 takich opuściło Polskę w kilku ostatnich latach Nie-którzy
wątpią czy istotnie jest jeszcze --tak duża ilość Niem-ców
w Polsce czy też chedzi jedynie o ludzi pragnących wy-jechać
z Polski a posiadających krewnych czy przyjaciół
w NRF
Jeśli zarzut niemieckiej opozycji chrześcijańsko-demokra-tyczn- ęj
głoszący iż kanclerz Schmidt po prostu zapłacił ql-brzymiąs-umę
za wizy wyjazdowe dla 125000 Niemców jest
słuszny tq oczywiście nie jest to powód do zmartwień dla
Polaków Raczej "'należy to porozumienie powitać z 'zadowo-leniem
Szkoły budowlane w Polsce
W Żarach (woj katowickie)
powstajj zęsp&' szkół budów- -
lanych który rozpocznie dzia-łalność
pt września br i Jtfę- -
dzie kształcił 'dl 'inlfachow- -
ców-:d- U£ iffabrykU domów"
mf-i- t w i#w#Mv
v -
w
—
Szkoła pomieści 840 uczniów
w internacie zamieszka 420
dziewcząt -- i chłopców Nowa
placówką „pędzie miała dobrzę
wyposażone zaplecze socjalne
_i rekreacyjne
Wojciech Karpiński — Marcin Król: Sylwetki poli-tyczne
--XLX wieku Przedmowa — Henryk Were-szczycki
Wyd „Znak" Kraków 1974 r str 148
Bardzo mtaka'łożykwsiąążedkyskusję
jak Syhvętki polityczne' Na
ten szczupły rozmiarami tom
składa się 5 szkiców Karpiń-skiego
9 Króla oraz jeden
Małgorzaty Dziewuląkiej-Kró- l
Pierwsze ich wersje ukazały
się na łamach „Tygodnika Po-wszechnego"
a więc publika-cja
w formie książkowej nie
stanowi — albo raczej nie
powinna stanowić — rewela-cji
A stało się inaczej Dla-czego?
Młodzi historycy wydobyli
na światło dzienne zarówno
kilka bardzo znanych jak i
kilka mniej znanych względ-nie
zapoznanych postaci po-litycznych
i potrafili mimo
ogromnej wręcz zwięzłości
uwypuklić najbardziej istot-ne
elementy ich działalności
Nie jest to jednak tylko pre-zentacja
ich polityki ale jak
najbardziej krytyczna anali-za
nie są jednak jakimiś bez-względnymi
sędziami ferują-cymi
wyroki na podstawie
własnego kodeksu Nie oce-niają
przeszłości teraźniejszo-ścią
natomiast w działalno-ściac- h
swoich bohaterów wy-łuskiwu-ją
przyczyny sukce-sów
względnie niepowodzeń
Znakomity historyk ' prof
Henryk Wereszczycki wskazu-je
w przedmowie że praca
Karpińskiego i Króla nie jest
próbą popularyzacji historii
nie jest też publicystyką po-lityczną
natomiast „szukają
odpowiedzi zastanawiając się
nad wzajemnym stosunkiem
myślenia politycznego i rze-czywistego
przebiegu dzie-jów"
Prof Wereszycki za-znacza
dalej że autorzy po-stawili
zadanie „przybliżenie
polskiej myśli politycznej
XIX wieku młodszemu poko-leniu"
Zapewne już to samo
wyjaśniałoby zainteresowanie
tą pracą
„Sylwetki polityczne" są
dowolnym wyborem ale chy-Ib- a nie przypadkowym Au-torzy
bowiem niewątpliwie aj ATlurZej WlllttlOW
Na wstępie kilka wymownych
anych Głównego Urzędu Sta-tystycznego
Globalna produk-cja
narodowa w ubiegłym roku
zmniejszyła sie o 2% Bank E-misyj-ny
zwiększył ogólną sumę
kredytu w okresie od kwietnia
1974 do kwietnia 1975 o infla-cyjne
218%- -
Wskaźnik cen hurtowych bę-dący
zwykle czułym baromet-rem
stopy inflacyjnej w okre-sie
pierwszych sześciu miesię-cy
bieżącego roku podskoczył
w skali rocznej o 275%
Po lekturze tych boleśnie po-uczających
danych z pałającym
licem i wypiekiem niecierpli-wości
oczekiwałem projektu u-sta- wy
'budżetowej skwapliwie
jak nas informowano i z bene-dyktyńską
cierpliwością przygo-towywanego
od wielu tygodni
przez Ministra Finansów Za-bawnym
zbiegiem okoliczności
pogarszający się stan gospodar-ki
obficie obrądza nam budże-tami
był to już bowiem piąty
W okresie trzech lat choć ilość
ich pozostaje raczej w odwrot-nej
proporcji do jakości
No i co? (Jakież perły geniu-szu
finansowego rozrzucił nam
ów włodarz szczodrobliwy w u-pal- ny
wieczór czerwcowy?
Dowiedzieliśmy się że w kra-ju
niedobrze się dzieje że in-flacja
źe recesja światowa le
Arabowie że Chińczyki mocno
się trzymają etc Ot starą baj-ka!
A proponowane plany prze-zwyciężenia
tych problemów?
Nie nie nie " tracę nadziei i
wciąż jeszcze wypatruję w te-lewizorze
i wertuję gazety Bo
może jednak bo może dziś
Ale ale moje kontemplacje
telewizyjne nad nie-budżete- m
min Turnera mV okazały się
zupełnie bezużyteczne Ledwie
słonko' wzeszło kilką razy cier-pliwość
moja została sowicie
nagrodzona Pokój w przestrze-ni
międzyplanetarnej pokój lu-cern
na Ziemi Ręndęz yous
Apollo i Sojuza zademonstro-wało
ponad wszelką' wątpliwość
że jedyną owocną 'droga pojed-nania
'dla ludzi "o "przeciwnych
poglądach politycznych jest
przejażdżka w zaświaty Jako
moją skromną kontrybucję do
kwestii słoń ra sprawa 'polska
proponuje aby zaaranżować re-gularne
N wyrzuty -- — wyrzuty
w przestrzeń iniędżypląnetarną
mężów stanu' którzy w czasie
kilkudniowej podróży w nicość
(cóż za 'zbieżność formy i tre--
1 lei!) jizgodnićrinogliby nekają--
cę„-na- s problemy 7 Zapoczątko
skupili się na postaciach je-prezentujący-ch
częstokroć
skrajnie odmienne poglądy
posługujących się różnymi
metodami działania ale któ-rych
myśl polityczna nie mi-nęła
bez echa Naturalnie nie
znaczy to że prezentują po-stacie
których działalność na-daje
się do naśladowania dziś
nawet gdyby można 'znaleźć
podobne sytuacje Wiadomo
jednak iż w historii nic się
nie powtarza ale przeszłość
kształtuje teraźniejszość
Prof Wereszczycki w za-kończeniu
przedmowy wywo-dzi:
„Aktualność myśli poli-tycznej
XK wieku polega
więc na tym że nawet w tak
wyjątkowych i skomplikowa-nych
warunkach wysiłki lu-dzi
zastanawiających się nad
drogowskazami politycznymi
nie są dla późniejszych poko-leń
jałowe Uczą bowiem te-go
że sam wysiłek myśli poli-tycznej
może zapładniać na-stępne
pokolenia nie jako
gotowy wzór ale jako dowód
że rzeczywistość można oglą-dać
z rozmaitych stron że
należy ją właśnie oceniać nie
"schematycznie ale wielora-ko'
Karpiński zajął się Maury-cym
Mochnackim Henrykiem
Kamieńskim Cyprianem Nor-widem
Julianem Klaczko i
Janem Ludwikiem Popław-skim
Nie reprezentują oni
jednej myśli politycznej a na-wet
zbliżonego kierunku Po-dobnie
zresztą przedstawiają
się sylwetki Marcina Króla a
więc Hotel Lambert (Adam
Czartoryski) Kaliszanie (Win-centy
i Bonawentura Niemo-jewsc- y)
Zygmunt Krasiński
Zmartwychwstańcy Aleksan-der
Wielopolski Stanisław
Tarnowski Włodzimierz Spa-sowic- z
Michał Bobrzyński i
Aleksander Świętochowski
Pani Dziewulska-Kró- l nakre-śliła
sylwetkę Juliusza Słowa-ckiego
Autorzy jednak nie zajmu
ją się twórczością poetycką
Kłopoty
wać możnaby od panów Rabina
i Sadata którzy przechodzą na
Ziemi męki Tantala przy uzgo-dnieniu
warunków traktatu po-kojowego
dodać Greków i Tur-ków
no i ogólnie adwersarzy
własnego wyboru Mimo wszyst-ko
Rosjanie raz jeszcze zade-monstrowali
że mają niedościg-nioną
ekspertyzę w przenosze-niu
ludzi w zaświaty Niefor-tunnie
nie wszystkie dziedziny
są równie szczęśliwe zwłaszcza
te przyziemne jak na przykład
uprawa zbóż Szczęściarze jed-nak
ci Rosjanie kapitaliści fol-warczni
z Kansas i Iowy wyrów-nują
im te braki ideologiczne
które dziwpym zbiegiem oko-liczności
występują zawsze w o-kre- sie
„odwilży" Intrygujące
czy periodyczne odwilże ZSRR
— USA doczekać mogłyby pier-wszych
urodzajnych żniw na Sy-berii?
Co powinien uczynić ojciec
którego syn oświadcza po ukoń-czeniu
studiów wyższych że za-miast-
oddania się karierze za-wodowej
zamierza układać ce-gły
lub przepychać rury kana-lizacyjne
W normalnych cza-sach
powinien wytargać on la-torośl
za uszy wyjaśniając że
nie po to odbierał sobie od ust
1 wyciskał pot zapewniając mu
wykształcenie aby spotykało
go takie rozczarowanie W
świetle jednak ostatnich prze-targów
związku zawodowego hy-draulików
w Toronto zapewnia-jących
im --wynagrodzenie $540
za 40 godz tydzień pracy owa
sżczodrobliwa mądrość rodzi-cielska
wymaga starannej re-walua- cji
Donoszą nam bowjem
Że podkładacze listów uzyskali
właśnie 40% podwyżkę a wy-miatacze
bieżni żądają 65%
podwyżkę ale wspaniałomyśl-nie
są skłonni zgodzić się na
50% Członkowie Parlamentu
których kwalifikacje zawodowe
są raczej niejasne (ostatecznie
każdy może zostać politykiem
do tego wymagane są tylko mi-nimalne
kwalifikacje) też nie
pozostają w tyle uchwalając
sobie 50% podwyżkę wynagro-dzeń
Nie trzeba być geniuszem
ekonomicznym aby zdać sobie
sprawę że te podwyżki są ruj-nujące
dla kraju a co gorsze
podsycają gwałtownie powrót
inflacji Sytuacja staje się tym
bardziej "" krytyczna ' że Stany'
Zjednoczone główny partner
Handlowy Kanady przeżywa o-kr- es
wzrastającej dęflącji co w
kontraście do tendencji infla-cyjnych-
tw- - Kanadzie -- pr&wadzi
politycznci
Słowackiego Krasińskiego i
Norwida ale ich wypowie-dziami
politycznymi Żaden z
nich zresztą nie był czynnym m
działaczem politycznym ale
'każdy- - myślicielem politycz
nym wytyczającym kierunek
dla Polski Krasiński był z
nich najbardziej racjonalisty-czny
jakkolwiek również wi-zjonerski
Norwid jest naj-bardziej
krytyczny najmniej
utopijny Zarówno Krasiński
jsk i Nerw id reprezentują
myśl konserwatywną Jest ta-kich
więcej W XIX wieku
myśl konserwatywna miała w
Polsce wspaniałych przedsta-wicieli
Bynajmniej nie cias-nych
Sylwetki 'są mistrzowsko
kreślone Zarówno Karpiński
jak i Król analizują dogłębnie
swoich bohaterów przedsta-wiają
ich słabe stron} sprze-czności
i starają się wyjaśnić
dlaczego najlepsze i najszla-chetniejsze
założenia nie dały
wyników dlaczego doskonali
politycy popełniali kardy nal-n- e
błędy zabrakło im należy-tego
rozeznania
Wiele z tych zmagań poli-tycznych
XLX wieku wielo-rakich
prób walki o wolność i
i niezawisłość nie może pozo-stać
bez echa I to jest zresztą
celem autorów którzy prze-cież
wtccz stwierdzają że hi-storia
uprawiana z pasją i
rozmachem nie może stronić
od publicystyki i od polityki
A już na pewno nie może
stronić -- historia Polski w Pol-sce"
politykę
i pozytywiści
marzyciele i realiści zwolen-nicy
monarchii i rzecznicy
rewolucji Autorzy prezentu-ją
nam różne polityki które
miały prowadzić do tego sa-mego
ale zawiodły Jedni są-dzili
iż w lojalnej współpra-cy
iż
z zaborcą uda sie zabezpie-czyć
naród przygotować go
do następnego etapu podczas
gdy inni odrzucali każdą for-mę
wspópracy Szukano opar-cia
o liberalizm to znów o
konserwatyzm
Sylwetka Mochnackiego o-twi- era tomik Jest to przecież
Na
n
do przewartościowania produk-tów
kanadyjskich na wysoce je
konkurencyjnym rynku amery-kańskim
Mimo tego poza spora-dycznym
biadoleniem w kołach
przemysłowych nikt nie wyda-je
się tym specjalnie zgnębio-ny
Tańce hulanka swawola
Ojciec jednak którego syn
zamierza zostać „fizycznym" nie
powinien mieć smutku na obli-czu
powinien mu raczej kupić
parę solidnych butów i pobło-gosławić
na tej intratnej dro-dze
życia ale i przy okazji przy-pomnień
mu bajkę o kurze zno-szącej
złote jajka
#
Cyz kapitalizm może prze-trwać?
Pod tym tytułem popu-larny
magazyn „Time" zamie-ścił
ostatnio obszerny esej roz-ważający
historyczne perspek-tywy
kapitalizmu Czy kapita-lizm
ludowy od ćwierćwiecza
przeżywający triumfy nieprze-ścignioneg- o
dobrobytu jest w
stanie przetrwać obecne proble-my
czy też załamie się pod
własnym vcigżarem biurokracji
spadku produkcyjności i populi-stycznych
teorii
Trudno o kategoryczną odpo-wiedź
ale promieniem nadziei
świeci nie specjalnie nowa ale
gruntownie odświeżona i przy-krojon- a
teoria niejakiego pana
Louisa Kelso prawnika z San
Francisko Wywodzi on że ka-pitalizm
w Ameryce znajduje
się w krytycznym stadium i po-lepszenie
sytuacji może nastą-pić
jedynie przy przeprowadze-niu
proponowanych przez nie-go
form instytucjonalnych
Punktem wyjścia jego teorii
jest stwierdzenie że rządy róż-nego
szczebla w ostatnich 2-c- h
dekadach wywierają wysoce
negatywny wpływ na życie go-spodarcze
poprzez nadmierne
opodatkowanie kolosalny roz-rost
biurokracji dublowanie
funkcji i rozdział dóbr do grup
powiedzmy delikatnie małopro-dukcyjnyc- h
Wywodzi że moż-liwe
jest dla przeciętnego oby-watela
wzbogacenie przez nor-malne
wj'nasr°dzenie- - Potrzeb-ne
mu są do tego środki pro-dukcji
które w obecnej dobie
posiadać może niemal 'wyłącz-nie
i
poprzez posiadanie udziału
w przedsiębiorstwach produk-cyjnych
czyli akcjach giełdo-wych
Proponuje on więc odwróce-nie
obecnego układu gdzie rząd
jtąkomie-wyjad- a zyski korpora
postać nieprzeciętna która
ogromnie zaważya na myśle-niu
pokoleń Karpiński pisze
in :
„Rewolucyjne drogi były
dla Mochnackiego tylko środ-kiem
narodowej restauracji
Odbudowana narodowość jest
tylko najbardziej uchwytną
formą uczestnictwa w ogólno-ludzkich
wartościach Dlate-go
tak rewolucyjny pisarz nie
zagubił się w złudzeniu bra-terstwa
dlatego tak narodo-wa
publicystyka nigdy nie po-padła
w iluzję jedności"
Bracia Niemojewscy głoś-ni
politycy liberalni Ksęstwa
Warszawskiego musieli prze-grać
bo „próbowali pogodzić
dwie skrajności: zachodni li-beralizm
i wschodni despo-tyzm
zapominali zaś że w
Polsce nie ma gleby na któ-rej
mogłaby rozrosnąć się
którakolwiek z tych orienta-cji
Popełnili wreszcie błąd
k'edy postawili sobie cele po-lityczne
a nie narodowe"
Oceniając 00 Zmartwych-wstańców
Marcin Król wywo-dzi
m in:
„Zmartwychwstańcy stano-wią
dobry przykład wielkości
niebezpieczeństw moralisty-ki
Wielkości im odmówić nie
można nie wolno albowiem
rozsądkiem swym wytrwało-ścią
i oporem uczyli Polaków
moralnej odporności ducho-wej
i odpowiedzialności za
losy własnego społeczeń-stwa
Słowem musi towarzy-szyć
jednoznaczne niezłomne
opowiedzenie się po właści-wej
stronie"
A Zmartwychwstańcy gło-sili
z dala cd Polski i stąd
pewne ich błędy
Pasjonująca to książka Ka-żdy
czytelnik będzie do niej
wielokrotnie wracał każda
sywetka zapewne spowoduje
szukać będzie innych źró-deł
dla porównania Karpiń-ski
i Król dostarczyli mate-riał
do refleksji Bogaty i róż-norodny
materiał
Książka jest starannie wy-dana
zawiera zdjęcia wszyst-kich
charakteryzowanych po-staci
oraz dane biograficzne
B H
finansowej łączce
Formułowali
pod klonem
cyjne wydając je czy rozdając
według własnego uznania
rozbudowując aparat biurokra-tyczny
który w procesie owej
dystrybucji pochłania niemal
połowę zysków proponuje on
aby uprawnić każdego pracow-nika
do automatycznego posia-dania
pewnej ilości akcji swe-go
przedsiębiorstwa i zapewnić
mu przez to bezpośredni udział
we wzlotach i upadkach korpo-racji
W ten sposób pracownik
poza normalnym wynagrodze-niem
otrzymuje dodatkowy bo-dziec
bo wie że przy dobrych
rezultatach ceny akcji które
posiada wzrosną Układ ten
zredukowałby także pasożytni-czą
rolę rządów i zmusił darmo-zjadów
do produkcyjnych wy-siłków
zamiast polegania na za-pomogach
państwowych
Koncepcja nie nowa ale zak-tualizowana
i odzwierciedlająca
renesans teorii Adama Smitha
jednego z pierwszych teorety-ków
kapitalizmu Pocieszające
te koncepcje znajdują aktual-nie
rosnący rozgłos i poparcie
w amerykańskich kołach polityczn-o-
gospodarczych Zarówno
konserwatyści jak i liberałowie
popierają je choć z różnych
często diametralnie różnych
przyczyn Jedynymi właściwie
oponentami są kacykowie związ-kowi
którzy niepokoją się o
swoje ciepłe posadki Implika-cje
tej teorii były wysoce po-zytywne
dla gospodarki po la-tach
antagonizmów i sępiego
rozdzielania kurczącej się gwał-townie
uczty koncepcja pana
Kelso nazwana Employe Stock
Ownership Trust przyczynić by
się mogła do odrodzenia kapi-talizmu
polepszenia 6truktury
finansowej przedsiębiorstw i
stworzenia podstawy dla nowej
fazy rozwoju społeczno-gospodarczeg- o
A co u nas pod klonem?
Stara ballada Mamy w Kana-dzie
blisko trzy razy tyle urzęd-ników
państwowych co inwes-torów
i proporcja ta ulega sta-łemu
polepszeniu na rzecz u-'rzędn- ików
oczywiście Jako bo-gobojny
kapitalista o solidnym
zapleczu urzędniczo-inteligen-cki- m
oświadczam wobec Boga
historii że nie e nic nie
mam przeciwko urzędnikom
Tyle tylko że jeśli mamy na-dzieję
utrzymać kapitalizm
przy 'życiu i pławić się nadal w
mleku i miodzie to jednak pro-porcje
trzeba- - -- Ot głos woła-jącego
J?a puszczy
#
OFIARY WEEKENDU
W-okre-sie
minionego week-endu
zginęły na obszarze kra-ju
66 osoby: 44 na drogach
2 w ogniu 13 utonęło 1 w
wypadku kolejowym i 1 w
katastrofie lotniczej
W Ontario 16 osób ponio-sło
śmierć w wypadkach dro-gowych
4 utonęły 1 pod ko-łami
pociągu
NIEBEZPIECZNI
ZBIEGOWIE
Władze bezpieczeństwa pro-wadzą
pościg za 4 zbiegłymi
z więzienia wyjątkowo nie-bezpiecznymi
przestępcami
Pierwszy z nich — James
Holt 30 usiłował zamordo-wać
i ciężko ranił Moniąue
Larocąue 21 drugi — Do-nald
Kelly 36 usiłował za-mordować
6 pobejantów
Dwaj inni — James Lavin 37
i łan Rosę 26 odsiadujący
wyroki dożywocia za dokona-ne
morderstwa również jak
dotychczas pozostają jeszcze
na wolności
GROŹNE -- POŻARY LASÓW
Niebywałe upały i susza
powodują coraz to większą
ilość pożarów lasów których
na obszarze prowincji płonie
ebecnie przeszło 156 Naj-groźniejszy
z nich obejmują-cy
1200 akrów powierzchni
pali się w rejonie Manitowad-£- e
260 mil na pin zach od
Sault Ste Marie
W walce z szalejącym og-niem
bierze udział ponad
1000 osób oraz 80 samolo-tów
cystern Większość z po-żarów
nie została jeszcze opa-nowana
i stale wybuchają
nowe
STRAJK PRACOWNIKÓW
RZĄDOWYCH
Funkcjonariusze RCMP oto-czyli
posterunkami więzienia
na obszarze Saskatchewan w
związku ze strajkiem człon-ków
pracowników rządu pro-wincjonalnego
co spowodo-wało
zamknięcie wszystkich
urzędów publicznych
Strajk ten rozpoczął się
przed 2 tygodniami i bierze w
nim udział przeszło 5000
osób Władze związku poleci-ły
8000jDozpstałym członkom
-- ne przekraczać --linii pikiet
'strajkującyćK -- -
Powodem strajku są żąda-nia
podwyżki płac i niemoż-ność
jak dotychczas dojścia
w tej sprawie do porozumie-nia
z czynnikami rządowymi
--ncjftrjn EKctb
WIEŚCI POLSKI
Oszacowane podstawie
r_rjn_
NOWA DZIELNICA
W TORUNIU
We wschodniej części To-runia
Rubinkowo powstaje
nowa dzielnica mieszkanio-wa
Mieszkać w niej będzie
60 tys osób W pierwszym
etapie do 1977 r powstanie
55 budynków trzy szkoły
sześć przedszkoli dwa żłobki
craz pawilony handlowe i
placówki usługowe dla 20 ty-sięcy
osób
Toruńskie Przedsiębiorstwo
Budownictwa Ogólnego już w
sierpniu przekaże do użytku
pierwsze budynki Termin
ten byłby przyspieszony gdy-by
wykonane zostały połącze-nia
ściekowe centralnego o-grzew-ania
i
Prace te prowadzą bydgo-skie
Przedsiębiorstwo Budow-nictwa
Inżynieryjnego oraz
wojewódzkie Przedsiębiorstwo
Robót Inżynieryjnych Gospo-darki
Komunalnej
JESZCZE JEDEN DWORZEC
W Lublinie oddano do użyt-ku
nowy dworzec 'pasażerski
PKP tzw Lublin Północ In-westycja
ta została zrealizo-wana
przede wszystkim z my-ślą
o kilkunastotysięcznej
rzeszy pracowników dojeżdża-jących
do-największ-ego
zakła-du
woj lubelskiego — Fabry-ki
Samochodów Ciężarowych
oraz dla mieszkańców dziel-nicy
Tatary i Kalinowszczyz-n- a
Kosztem kilkudziesięciu mi-lionów
złotych na które w
dużej mierze złożyły się pra-ce
wykonane w czynie spo-łecznym
i produkcyjnym
przez lubelskich kolejarzy
wybudowano m-i- n budynek
dworcowy oraz tunel
MUZEUM W SANDOMIERZU
Interesujące eksponaty po-siada
Muzeum Regionalne w
Sandomierzu Są nich
wyroby sztuki ludowej na-rzędzia
rolnicze grafika i
malarstwo tematycznie zwią-zane
z regionemBogato pre
K A N A D Y
CENY HURTOWE
Ceny hurtowe obniżyły się
w czerwcu o 039r były jed
nak wyższe o 6 8H- - aniżeli w
tym samym miesiącu przed
rokiem
Ceny warzyw spadły o 21Cr' cukru o 183cr owo-ców
o 34T ziarna o 31
wyrobów drzewnych o 0 69f
papieru o 07CK metali prócz
relaza o 05% teksty hi o
0 4H-- bawełny o 9 17 wy-robów
żelaznych o 0 37 che-micznych
o 0 2rr
Jeżeli chodzi o żywiec Ce-ny
jego podniosły się o 5 67
ryb o 18%
ZAPASY ZIARNA
W dniu 31 lipca zapasy
zboża w magazynach wynosi-ły
190700000' buszli pod-czas
gdy przed tygodniem
182300000 pod koniec zaś
1974 roku 249900000 buszh
ZAMÓWIENIA RZĄDOWE
Federalne Ministerstwo Za-sob- ó
i Usług dokonało ostat-nio
zamówień w różnych fir-mach
i wytwórniach krajo-wych
na globalna sumę
§17746752
WARUNKOWE
ZAMÓWIENIE
Linie lotnicze Nordair Ltd
z Dorval koi Montrealu za-- -
mów iły w zakładach De Ha-illan- d
Aircraft of Canada
Ltd 8 samolotów STOL od-znaczających
się wyjątkowo
krótkim startem i lądowa-niem
Cena jednego z nich
wynosi około §2800000 Rea-lizacja
zamówienia uzależnio-na
jest od wyrażenia przez
Rząd Federalny zgody na za-stosowanie
tych samolotów wr
rejonie Toronto — Ottawa —
Montreal
ZAOSTRZENIE KONTROLI
W związku z 1-dnio- wym
strajkiem- - głodowym i odmo-wą
wykonywania pracy przez
więźniów w Millhaven Peni-tentiar- y
w Kingston Avładze
zaostrzyły znacznie kontrolę
w tym zakładzie karnym
Podobne akcje miały rów-nież
miejsce w Collins Bay
i w więzieniu dla kobiet Joy-cevill- e
DOTACJA
Rząd Federalny przezna-czył
sumę §250000 na pokry-cie
kosztów Arctic Winter
Games które odbędą się w
lutym 1976 r w Schefferville
w Quebec Są one organizo-wane
co dwa lata od 1972 r
W1K Mff TTTHI
zentuje się dział archeologii
ostatnio wzbogacił się
o łódź dłubaną w drzewie zna-lezioną
w Wiśle Dział ten po-siada
około 4 tysięcy ekspo-natów
z różnych epok Pre-zentowane
są tu m in wy-roby
rzymskie ozdobne na-czynia
militaria
Muzeum znajdzie wkrótce
nowe pomieszczenia w re-montowanym
obecnie zabyt-kowym
zamku kazimierzow-skim
ROZBUDOWA PORTU
PLL „LOT"
Pasażerowie krajowych li-nii
lotnicych „Lot" na Okę-ciu
w Warszawie obsługiwani
juz są w nowoczesnym pawi-lonie
o powierzchni 5500 m
kw Prezentuje się on okaza-le
na posadzkach
ściany wyłożone drewnianą
baozerią
W nowocześnie zaprojek-towanej
hali pasażerskiej po-siadającej
pełną klimatyza-cję
poza stanowiskami doko-nującymi
operacji związa-nych
z odprawą podróżnych
znajduje się przestronna po-czekalnia
a także restauracja
na ok 400 miejsc
Przeprowadzony w ramach
kapitalnego remontu pierw-szy
etap modernizacji lotni-czego
dworca krajowego ob-jął
również bezpośre'dnie oto-czenie
budynku a także po-jazdy
autobusowe i parkingi
samochodowe
Tak więc drewniany barak
który przez długie lata pełnił
funkcję lotniczego dworca
krajowego przemienił się w
nowoczesny pawilon dostoso-wany
do potrzeb wciąż zwięk-szającego
się ruchu pasażer-skiego
Warto w tym miejscu
wspomnieć że w 1974 roku
liczba pasażerów którzy prze-winęli
się przez krajowy dwo-"rze- c
w Warszawie wynosiła
453000 Tymczasem już w
pierwszym półroczu br za-notowano
na tym dworcu
332000 pasażerów
z
na hzasu kzajowej
wodne
wśród
który
marmur
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, August 15, 1975 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1975-08-15 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000613 |
Description
| Title | 000528 |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | STKI t lrt V A 41 M m tŚ ŚmmA : „ZWIĄZKOWIEC" SIERPIBU (Augutł) pląhkJŚ — 1#4 r NR Związkowiec (The Alliancer) Prlnted and PubUshed for every Tuesday and Frlday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED 1638 BJoor S"tr~eet West — Toronfo Onł Canada — M6P 4A8 Telephopes: 531-249- 1 531-249- 2 Second class mail registratlon numbT 1673 Offlclal' Organ of The Pollsh Alllance Frlejidly Soclety of Canada Jan Bldas — Cbalrman of the Board Stanley Lasek — Secretary Edltor In Chief — B Heydonkorn — General Manager — S F Konopka Business Manager — Czesław Blaszjk Subscrlptlon: In Canada $15 00 per jear In other Ćountrles $1700 PRENUMERATA Roczna Kanadzie $1500 m Zagranicą — Roczna $1700 Półłroczna $ 8 00 Półroczna $1000 Kwartalna $ 500 III Pojedynczy numer 20tf Porozumienie polsko-niemieck- ie Porozumienie polsko-niemiecki- e osiągnięte w Helsinkach być powabnym krokiem naprzód w stosunkach miedzy obu państwami Oczywiście iż prawdziwą wartość będzie można ocenić później a mianowicie gdy zacznie dzia-łać Należy stale mieć na uwadze iż stosunki te są bardzo — i to bardzo — obciążone Nie można oczekiwać od społe-czeństwa polskiego zapomnienia przeszłości W żadnym przecież kraju Niemcy nie zachowali się tak potwornie jak w Polsce Naturalnie mówi się że to dzieło hitlerowców ale to przecież Niemcy Fałszywe byłoby do-wodzić że jedynie nikła część Niemców związana była z hit-leryzmem wielomilionowy naród nie wiedział o tych zbrod-niach okrucieństwach itp Wiedział wiedział bardzo dobrze Militaryzm i imperia-lizm to składniki niemieckiej tradycji to elementy niemiec-kiej polityki Zapewne też nie należy szukać w Niemczech miłości do Polaków Naturalnie były krótkie zresztą okresy popular-ności Polaków są oczywiście koła symoatyzujące z Polska ale na przestrzeni dziejów stosunki miedzy dwoma sąsiadami nie układały się dobrze I to nie z winy Polski Nie można jednak trwać w sztywnych normach w stosun-kach międzynarodowych Dwa narody żyjące obok siebie muszą unormować swoje stosunki nie mogą pozostać na stopie wojennej Mogą uregulować swoje stosunki na wza-jemnym poszanowaniu współpracować na różnych polach we wspólnym interesie Niewątpliwie rolpęodgzdiavł cNhoiedmziieoc nnaawidąwzaaniepańsstotwsuankóowdegrał pol-sko-niemieck- ich Gdyby nie stworzono NRD państwa nie-mieckiego o takim samym ustroju politycznym co PRL pań-stwa rządzonego w podobny sposób i uzależnionego od ZSRR — byłoby wręcz niemożliwe nawiązanie jakichkolwiek sto-sunków z Niemcami Rządy mogły by zapewne załatwiać niektóre sprawy ale społeczeństwo polskie pozostałoby abso-lutnie wrogie Państwo wschodnioniemięckie nie tylko mogło ale mu-siało manifestować przyjaźń do Polski Mogło się jak naj-bardziej odciąć od przeszłości hitlerowskiej piętnować ja NRD oczywiście ochoczo zapewniała o wieczystej przyjaźni nienaruszalność granic itp Zapewne niejeden w Polsce imiał wątpliwości czy istotnie podział na dobrych i złych iNiemców 'przebiega prźeż granice obu państw-- niemieckich ale przyjmował te zapewnienia 4 niemieckich komunistów z braku innych Nikt jednak nie miał w Warszawie wątpliwości iż zasad nicze znaczenie dla dalszego rozwoju sytuacji ma uregulo-wanie stosunków z NRF Ale Warszawa na własna rękę żąd-nej akcji nie mogła podjąć Moskwa bowiem nilnie baczyła by nikt przed nią nie wygrywał atutu niemieckiego Dopiero kiedy kanclerz Brandt doprowadził do porozumienia z ZSRR Warszawa mogła wszcząć rokowania Przynętę rzucił Gomułka w jednym z przemówień wysło-szony- m na krótko przed wyborami w NRF Kiedy socjalde-mokracja wyszła z nich zwycięsko i Brandt stanął na czele rządu rozpoczęły się poufne bezpośrednie rokowania Ze strony polskiej prowadził je wieloletni wiceminister spraw zagranicznych Józef Winiewicz Toczyły się one w Warsza-wie i Bonn i trwały ponad dwa lata Strona polska domagała się słusznie nie tylko bezwarunkowego uznania obecnych granic zachodnich ale pTzyznania się do winy za wywołanie wojny za popełnione zbrodnie Układ został ostatecznie i uroczyście podpisany 7XII1970 w Warszawie Obie strony zapewne zakładały iż wszystkie trudności zostały usunięte ale rychło przekonały sie iż to błędne Wiele wskazuje na to że to strona polska zachowała daleko idącą powściągliwość Była przede wszystkim — a może — nawet wyłącznie — zainteresowana w sprawach gospodarczych Oczekiwała znacznych i 'tanich kredytów do-staw najbardziej nowoczesnego sprzętu otwarcia rynków dla polskich produktów Wie bez wpływu na wzajemne stosunki bvł oczywiście upadek Gomułki w dwa tygodnie po podpisaniu trak-tatu i jego całej ekipy Nowy minister spraw zagranicznych i jego najbliżsi współpracownicy powoli podejmowali spadek poprzedników Na czoło wysunęły się inne problemy a póź-niej wysuwano pod adresem Bonn szereg nowych postula-tów Były wizyty i rewizyty na szczeblu ministrów ale wza-jemne nadzieje okazały sie co-naimni- ej przesadne Nie tylko nie nastąpiło zbliżenie ale cofnięto się z pozycji pierwszych lat po grudniu 1970 r Porozumienie z Helsinek stanowi niewątpliwie przełom Strona polska zdaje się zyskała wiele Po prostu zwyciężyła w długich przetargach Otrzymała tor czego domagała się _— czy też- - oczekiwała — a mianowicie równowartość $900-00000- 0 z tym iż §5000000000 to bezzwrotne gdyż stanowi zaspokojenie różnych roszczeń strony polskiej a §400000000 to nisko oprocentowany kredyt Według niektórych donie-sień owe §500000000 to jeszcze nie ostateczny rozrachunek odszkodowań wojennych czyli może jeszcze wzróść Polska zobowiązała się do wypuszcznia w okresie 4 lat do 125000 swoich obywateU podających się za Niemców Około 60000 takich opuściło Polskę w kilku ostatnich latach Nie-którzy wątpią czy istotnie jest jeszcze --tak duża ilość Niem-ców w Polsce czy też chedzi jedynie o ludzi pragnących wy-jechać z Polski a posiadających krewnych czy przyjaciół w NRF Jeśli zarzut niemieckiej opozycji chrześcijańsko-demokra-tyczn- ęj głoszący iż kanclerz Schmidt po prostu zapłacił ql-brzymiąs-umę za wizy wyjazdowe dla 125000 Niemców jest słuszny tq oczywiście nie jest to powód do zmartwień dla Polaków Raczej "'należy to porozumienie powitać z 'zadowo-leniem Szkoły budowlane w Polsce W Żarach (woj katowickie) powstajj zęsp&' szkół budów- - lanych który rozpocznie dzia-łalność pt września br i Jtfę- - dzie kształcił 'dl 'inlfachow- - ców-:d- U£ iffabrykU domów" mf-i- t w i#w#Mv v - w — Szkoła pomieści 840 uczniów w internacie zamieszka 420 dziewcząt -- i chłopców Nowa placówką „pędzie miała dobrzę wyposażone zaplecze socjalne _i rekreacyjne Wojciech Karpiński — Marcin Król: Sylwetki poli-tyczne --XLX wieku Przedmowa — Henryk Were-szczycki Wyd „Znak" Kraków 1974 r str 148 Bardzo mtaka'łożykwsiąążedkyskusję jak Syhvętki polityczne' Na ten szczupły rozmiarami tom składa się 5 szkiców Karpiń-skiego 9 Króla oraz jeden Małgorzaty Dziewuląkiej-Kró- l Pierwsze ich wersje ukazały się na łamach „Tygodnika Po-wszechnego" a więc publika-cja w formie książkowej nie stanowi — albo raczej nie powinna stanowić — rewela-cji A stało się inaczej Dla-czego? Młodzi historycy wydobyli na światło dzienne zarówno kilka bardzo znanych jak i kilka mniej znanych względ-nie zapoznanych postaci po-litycznych i potrafili mimo ogromnej wręcz zwięzłości uwypuklić najbardziej istot-ne elementy ich działalności Nie jest to jednak tylko pre-zentacja ich polityki ale jak najbardziej krytyczna anali-za nie są jednak jakimiś bez-względnymi sędziami ferują-cymi wyroki na podstawie własnego kodeksu Nie oce-niają przeszłości teraźniejszo-ścią natomiast w działalno-ściac- h swoich bohaterów wy-łuskiwu-ją przyczyny sukce-sów względnie niepowodzeń Znakomity historyk ' prof Henryk Wereszczycki wskazu-je w przedmowie że praca Karpińskiego i Króla nie jest próbą popularyzacji historii nie jest też publicystyką po-lityczną natomiast „szukają odpowiedzi zastanawiając się nad wzajemnym stosunkiem myślenia politycznego i rze-czywistego przebiegu dzie-jów" Prof Wereszycki za-znacza dalej że autorzy po-stawili zadanie „przybliżenie polskiej myśli politycznej XIX wieku młodszemu poko-leniu" Zapewne już to samo wyjaśniałoby zainteresowanie tą pracą „Sylwetki polityczne" są dowolnym wyborem ale chy-Ib- a nie przypadkowym Au-torzy bowiem niewątpliwie aj ATlurZej WlllttlOW Na wstępie kilka wymownych anych Głównego Urzędu Sta-tystycznego Globalna produk-cja narodowa w ubiegłym roku zmniejszyła sie o 2% Bank E-misyj-ny zwiększył ogólną sumę kredytu w okresie od kwietnia 1974 do kwietnia 1975 o infla-cyjne 218%- - Wskaźnik cen hurtowych bę-dący zwykle czułym baromet-rem stopy inflacyjnej w okre-sie pierwszych sześciu miesię-cy bieżącego roku podskoczył w skali rocznej o 275% Po lekturze tych boleśnie po-uczających danych z pałającym licem i wypiekiem niecierpli-wości oczekiwałem projektu u-sta- wy 'budżetowej skwapliwie jak nas informowano i z bene-dyktyńską cierpliwością przygo-towywanego od wielu tygodni przez Ministra Finansów Za-bawnym zbiegiem okoliczności pogarszający się stan gospodar-ki obficie obrądza nam budże-tami był to już bowiem piąty W okresie trzech lat choć ilość ich pozostaje raczej w odwrot-nej proporcji do jakości No i co? (Jakież perły geniu-szu finansowego rozrzucił nam ów włodarz szczodrobliwy w u-pal- ny wieczór czerwcowy? Dowiedzieliśmy się że w kra-ju niedobrze się dzieje że in-flacja źe recesja światowa le Arabowie że Chińczyki mocno się trzymają etc Ot starą baj-ka! A proponowane plany prze-zwyciężenia tych problemów? Nie nie nie " tracę nadziei i wciąż jeszcze wypatruję w te-lewizorze i wertuję gazety Bo może jednak bo może dziś Ale ale moje kontemplacje telewizyjne nad nie-budżete- m min Turnera mV okazały się zupełnie bezużyteczne Ledwie słonko' wzeszło kilką razy cier-pliwość moja została sowicie nagrodzona Pokój w przestrze-ni międzyplanetarnej pokój lu-cern na Ziemi Ręndęz yous Apollo i Sojuza zademonstro-wało ponad wszelką' wątpliwość że jedyną owocną 'droga pojed-nania 'dla ludzi "o "przeciwnych poglądach politycznych jest przejażdżka w zaświaty Jako moją skromną kontrybucję do kwestii słoń ra sprawa 'polska proponuje aby zaaranżować re-gularne N wyrzuty -- — wyrzuty w przestrzeń iniędżypląnetarną mężów stanu' którzy w czasie kilkudniowej podróży w nicość (cóż za 'zbieżność formy i tre-- 1 lei!) jizgodnićrinogliby nekają-- cę„-na- s problemy 7 Zapoczątko skupili się na postaciach je-prezentujący-ch częstokroć skrajnie odmienne poglądy posługujących się różnymi metodami działania ale któ-rych myśl polityczna nie mi-nęła bez echa Naturalnie nie znaczy to że prezentują po-stacie których działalność na-daje się do naśladowania dziś nawet gdyby można 'znaleźć podobne sytuacje Wiadomo jednak iż w historii nic się nie powtarza ale przeszłość kształtuje teraźniejszość Prof Wereszczycki w za-kończeniu przedmowy wywo-dzi: „Aktualność myśli poli-tycznej XK wieku polega więc na tym że nawet w tak wyjątkowych i skomplikowa-nych warunkach wysiłki lu-dzi zastanawiających się nad drogowskazami politycznymi nie są dla późniejszych poko-leń jałowe Uczą bowiem te-go że sam wysiłek myśli poli-tycznej może zapładniać na-stępne pokolenia nie jako gotowy wzór ale jako dowód że rzeczywistość można oglą-dać z rozmaitych stron że należy ją właśnie oceniać nie "schematycznie ale wielora-ko' Karpiński zajął się Maury-cym Mochnackim Henrykiem Kamieńskim Cyprianem Nor-widem Julianem Klaczko i Janem Ludwikiem Popław-skim Nie reprezentują oni jednej myśli politycznej a na-wet zbliżonego kierunku Po-dobnie zresztą przedstawiają się sylwetki Marcina Króla a więc Hotel Lambert (Adam Czartoryski) Kaliszanie (Win-centy i Bonawentura Niemo-jewsc- y) Zygmunt Krasiński Zmartwychwstańcy Aleksan-der Wielopolski Stanisław Tarnowski Włodzimierz Spa-sowic- z Michał Bobrzyński i Aleksander Świętochowski Pani Dziewulska-Kró- l nakre-śliła sylwetkę Juliusza Słowa-ckiego Autorzy jednak nie zajmu ją się twórczością poetycką Kłopoty wać możnaby od panów Rabina i Sadata którzy przechodzą na Ziemi męki Tantala przy uzgo-dnieniu warunków traktatu po-kojowego dodać Greków i Tur-ków no i ogólnie adwersarzy własnego wyboru Mimo wszyst-ko Rosjanie raz jeszcze zade-monstrowali że mają niedościg-nioną ekspertyzę w przenosze-niu ludzi w zaświaty Niefor-tunnie nie wszystkie dziedziny są równie szczęśliwe zwłaszcza te przyziemne jak na przykład uprawa zbóż Szczęściarze jed-nak ci Rosjanie kapitaliści fol-warczni z Kansas i Iowy wyrów-nują im te braki ideologiczne które dziwpym zbiegiem oko-liczności występują zawsze w o-kre- sie „odwilży" Intrygujące czy periodyczne odwilże ZSRR — USA doczekać mogłyby pier-wszych urodzajnych żniw na Sy-berii? Co powinien uczynić ojciec którego syn oświadcza po ukoń-czeniu studiów wyższych że za-miast- oddania się karierze za-wodowej zamierza układać ce-gły lub przepychać rury kana-lizacyjne W normalnych cza-sach powinien wytargać on la-torośl za uszy wyjaśniając że nie po to odbierał sobie od ust 1 wyciskał pot zapewniając mu wykształcenie aby spotykało go takie rozczarowanie W świetle jednak ostatnich prze-targów związku zawodowego hy-draulików w Toronto zapewnia-jących im --wynagrodzenie $540 za 40 godz tydzień pracy owa sżczodrobliwa mądrość rodzi-cielska wymaga starannej re-walua- cji Donoszą nam bowjem Że podkładacze listów uzyskali właśnie 40% podwyżkę a wy-miatacze bieżni żądają 65% podwyżkę ale wspaniałomyśl-nie są skłonni zgodzić się na 50% Członkowie Parlamentu których kwalifikacje zawodowe są raczej niejasne (ostatecznie każdy może zostać politykiem do tego wymagane są tylko mi-nimalne kwalifikacje) też nie pozostają w tyle uchwalając sobie 50% podwyżkę wynagro-dzeń Nie trzeba być geniuszem ekonomicznym aby zdać sobie sprawę że te podwyżki są ruj-nujące dla kraju a co gorsze podsycają gwałtownie powrót inflacji Sytuacja staje się tym bardziej "" krytyczna ' że Stany' Zjednoczone główny partner Handlowy Kanady przeżywa o-kr- es wzrastającej dęflącji co w kontraście do tendencji infla-cyjnych- tw- - Kanadzie -- pr&wadzi politycznci Słowackiego Krasińskiego i Norwida ale ich wypowie-dziami politycznymi Żaden z nich zresztą nie był czynnym m działaczem politycznym ale 'każdy- - myślicielem politycz nym wytyczającym kierunek dla Polski Krasiński był z nich najbardziej racjonalisty-czny jakkolwiek również wi-zjonerski Norwid jest naj-bardziej krytyczny najmniej utopijny Zarówno Krasiński jsk i Nerw id reprezentują myśl konserwatywną Jest ta-kich więcej W XIX wieku myśl konserwatywna miała w Polsce wspaniałych przedsta-wicieli Bynajmniej nie cias-nych Sylwetki 'są mistrzowsko kreślone Zarówno Karpiński jak i Król analizują dogłębnie swoich bohaterów przedsta-wiają ich słabe stron} sprze-czności i starają się wyjaśnić dlaczego najlepsze i najszla-chetniejsze założenia nie dały wyników dlaczego doskonali politycy popełniali kardy nal-n- e błędy zabrakło im należy-tego rozeznania Wiele z tych zmagań poli-tycznych XLX wieku wielo-rakich prób walki o wolność i i niezawisłość nie może pozo-stać bez echa I to jest zresztą celem autorów którzy prze-cież wtccz stwierdzają że hi-storia uprawiana z pasją i rozmachem nie może stronić od publicystyki i od polityki A już na pewno nie może stronić -- historia Polski w Pol-sce" politykę i pozytywiści marzyciele i realiści zwolen-nicy monarchii i rzecznicy rewolucji Autorzy prezentu-ją nam różne polityki które miały prowadzić do tego sa-mego ale zawiodły Jedni są-dzili iż w lojalnej współpra-cy iż z zaborcą uda sie zabezpie-czyć naród przygotować go do następnego etapu podczas gdy inni odrzucali każdą for-mę wspópracy Szukano opar-cia o liberalizm to znów o konserwatyzm Sylwetka Mochnackiego o-twi- era tomik Jest to przecież Na n do przewartościowania produk-tów kanadyjskich na wysoce je konkurencyjnym rynku amery-kańskim Mimo tego poza spora-dycznym biadoleniem w kołach przemysłowych nikt nie wyda-je się tym specjalnie zgnębio-ny Tańce hulanka swawola Ojciec jednak którego syn zamierza zostać „fizycznym" nie powinien mieć smutku na obli-czu powinien mu raczej kupić parę solidnych butów i pobło-gosławić na tej intratnej dro-dze życia ale i przy okazji przy-pomnień mu bajkę o kurze zno-szącej złote jajka # Cyz kapitalizm może prze-trwać? Pod tym tytułem popu-larny magazyn „Time" zamie-ścił ostatnio obszerny esej roz-ważający historyczne perspek-tywy kapitalizmu Czy kapita-lizm ludowy od ćwierćwiecza przeżywający triumfy nieprze-ścignioneg- o dobrobytu jest w stanie przetrwać obecne proble-my czy też załamie się pod własnym vcigżarem biurokracji spadku produkcyjności i populi-stycznych teorii Trudno o kategoryczną odpo-wiedź ale promieniem nadziei świeci nie specjalnie nowa ale gruntownie odświeżona i przy-krojon- a teoria niejakiego pana Louisa Kelso prawnika z San Francisko Wywodzi on że ka-pitalizm w Ameryce znajduje się w krytycznym stadium i po-lepszenie sytuacji może nastą-pić jedynie przy przeprowadze-niu proponowanych przez nie-go form instytucjonalnych Punktem wyjścia jego teorii jest stwierdzenie że rządy róż-nego szczebla w ostatnich 2-c- h dekadach wywierają wysoce negatywny wpływ na życie go-spodarcze poprzez nadmierne opodatkowanie kolosalny roz-rost biurokracji dublowanie funkcji i rozdział dóbr do grup powiedzmy delikatnie małopro-dukcyjnyc- h Wywodzi że moż-liwe jest dla przeciętnego oby-watela wzbogacenie przez nor-malne wj'nasr°dzenie- - Potrzeb-ne mu są do tego środki pro-dukcji które w obecnej dobie posiadać może niemal 'wyłącz-nie i poprzez posiadanie udziału w przedsiębiorstwach produk-cyjnych czyli akcjach giełdo-wych Proponuje on więc odwróce-nie obecnego układu gdzie rząd jtąkomie-wyjad- a zyski korpora postać nieprzeciętna która ogromnie zaważya na myśle-niu pokoleń Karpiński pisze in : „Rewolucyjne drogi były dla Mochnackiego tylko środ-kiem narodowej restauracji Odbudowana narodowość jest tylko najbardziej uchwytną formą uczestnictwa w ogólno-ludzkich wartościach Dlate-go tak rewolucyjny pisarz nie zagubił się w złudzeniu bra-terstwa dlatego tak narodo-wa publicystyka nigdy nie po-padła w iluzję jedności" Bracia Niemojewscy głoś-ni politycy liberalni Ksęstwa Warszawskiego musieli prze-grać bo „próbowali pogodzić dwie skrajności: zachodni li-beralizm i wschodni despo-tyzm zapominali zaś że w Polsce nie ma gleby na któ-rej mogłaby rozrosnąć się którakolwiek z tych orienta-cji Popełnili wreszcie błąd k'edy postawili sobie cele po-lityczne a nie narodowe" Oceniając 00 Zmartwych-wstańców Marcin Król wywo-dzi m in: „Zmartwychwstańcy stano-wią dobry przykład wielkości niebezpieczeństw moralisty-ki Wielkości im odmówić nie można nie wolno albowiem rozsądkiem swym wytrwało-ścią i oporem uczyli Polaków moralnej odporności ducho-wej i odpowiedzialności za losy własnego społeczeń-stwa Słowem musi towarzy-szyć jednoznaczne niezłomne opowiedzenie się po właści-wej stronie" A Zmartwychwstańcy gło-sili z dala cd Polski i stąd pewne ich błędy Pasjonująca to książka Ka-żdy czytelnik będzie do niej wielokrotnie wracał każda sywetka zapewne spowoduje szukać będzie innych źró-deł dla porównania Karpiń-ski i Król dostarczyli mate-riał do refleksji Bogaty i róż-norodny materiał Książka jest starannie wy-dana zawiera zdjęcia wszyst-kich charakteryzowanych po-staci oraz dane biograficzne B H finansowej łączce Formułowali pod klonem cyjne wydając je czy rozdając według własnego uznania rozbudowując aparat biurokra-tyczny który w procesie owej dystrybucji pochłania niemal połowę zysków proponuje on aby uprawnić każdego pracow-nika do automatycznego posia-dania pewnej ilości akcji swe-go przedsiębiorstwa i zapewnić mu przez to bezpośredni udział we wzlotach i upadkach korpo-racji W ten sposób pracownik poza normalnym wynagrodze-niem otrzymuje dodatkowy bo-dziec bo wie że przy dobrych rezultatach ceny akcji które posiada wzrosną Układ ten zredukowałby także pasożytni-czą rolę rządów i zmusił darmo-zjadów do produkcyjnych wy-siłków zamiast polegania na za-pomogach państwowych Koncepcja nie nowa ale zak-tualizowana i odzwierciedlająca renesans teorii Adama Smitha jednego z pierwszych teorety-ków kapitalizmu Pocieszające te koncepcje znajdują aktual-nie rosnący rozgłos i poparcie w amerykańskich kołach polityczn-o- gospodarczych Zarówno konserwatyści jak i liberałowie popierają je choć z różnych często diametralnie różnych przyczyn Jedynymi właściwie oponentami są kacykowie związ-kowi którzy niepokoją się o swoje ciepłe posadki Implika-cje tej teorii były wysoce po-zytywne dla gospodarki po la-tach antagonizmów i sępiego rozdzielania kurczącej się gwał-townie uczty koncepcja pana Kelso nazwana Employe Stock Ownership Trust przyczynić by się mogła do odrodzenia kapi-talizmu polepszenia 6truktury finansowej przedsiębiorstw i stworzenia podstawy dla nowej fazy rozwoju społeczno-gospodarczeg- o A co u nas pod klonem? Stara ballada Mamy w Kana-dzie blisko trzy razy tyle urzęd-ników państwowych co inwes-torów i proporcja ta ulega sta-łemu polepszeniu na rzecz u-'rzędn- ików oczywiście Jako bo-gobojny kapitalista o solidnym zapleczu urzędniczo-inteligen-cki- m oświadczam wobec Boga historii że nie e nic nie mam przeciwko urzędnikom Tyle tylko że jeśli mamy na-dzieję utrzymać kapitalizm przy 'życiu i pławić się nadal w mleku i miodzie to jednak pro-porcje trzeba- - -- Ot głos woła-jącego J?a puszczy # OFIARY WEEKENDU W-okre-sie minionego week-endu zginęły na obszarze kra-ju 66 osoby: 44 na drogach 2 w ogniu 13 utonęło 1 w wypadku kolejowym i 1 w katastrofie lotniczej W Ontario 16 osób ponio-sło śmierć w wypadkach dro-gowych 4 utonęły 1 pod ko-łami pociągu NIEBEZPIECZNI ZBIEGOWIE Władze bezpieczeństwa pro-wadzą pościg za 4 zbiegłymi z więzienia wyjątkowo nie-bezpiecznymi przestępcami Pierwszy z nich — James Holt 30 usiłował zamordo-wać i ciężko ranił Moniąue Larocąue 21 drugi — Do-nald Kelly 36 usiłował za-mordować 6 pobejantów Dwaj inni — James Lavin 37 i łan Rosę 26 odsiadujący wyroki dożywocia za dokona-ne morderstwa również jak dotychczas pozostają jeszcze na wolności GROŹNE -- POŻARY LASÓW Niebywałe upały i susza powodują coraz to większą ilość pożarów lasów których na obszarze prowincji płonie ebecnie przeszło 156 Naj-groźniejszy z nich obejmują-cy 1200 akrów powierzchni pali się w rejonie Manitowad-£- e 260 mil na pin zach od Sault Ste Marie W walce z szalejącym og-niem bierze udział ponad 1000 osób oraz 80 samolo-tów cystern Większość z po-żarów nie została jeszcze opa-nowana i stale wybuchają nowe STRAJK PRACOWNIKÓW RZĄDOWYCH Funkcjonariusze RCMP oto-czyli posterunkami więzienia na obszarze Saskatchewan w związku ze strajkiem człon-ków pracowników rządu pro-wincjonalnego co spowodo-wało zamknięcie wszystkich urzędów publicznych Strajk ten rozpoczął się przed 2 tygodniami i bierze w nim udział przeszło 5000 osób Władze związku poleci-ły 8000jDozpstałym członkom -- ne przekraczać --linii pikiet 'strajkującyćK -- - Powodem strajku są żąda-nia podwyżki płac i niemoż-ność jak dotychczas dojścia w tej sprawie do porozumie-nia z czynnikami rządowymi --ncjftrjn EKctb WIEŚCI POLSKI Oszacowane podstawie r_rjn_ NOWA DZIELNICA W TORUNIU We wschodniej części To-runia Rubinkowo powstaje nowa dzielnica mieszkanio-wa Mieszkać w niej będzie 60 tys osób W pierwszym etapie do 1977 r powstanie 55 budynków trzy szkoły sześć przedszkoli dwa żłobki craz pawilony handlowe i placówki usługowe dla 20 ty-sięcy osób Toruńskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego już w sierpniu przekaże do użytku pierwsze budynki Termin ten byłby przyspieszony gdy-by wykonane zostały połącze-nia ściekowe centralnego o-grzew-ania i Prace te prowadzą bydgo-skie Przedsiębiorstwo Budow-nictwa Inżynieryjnego oraz wojewódzkie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych Gospo-darki Komunalnej JESZCZE JEDEN DWORZEC W Lublinie oddano do użyt-ku nowy dworzec 'pasażerski PKP tzw Lublin Północ In-westycja ta została zrealizo-wana przede wszystkim z my-ślą o kilkunastotysięcznej rzeszy pracowników dojeżdża-jących do-największ-ego zakła-du woj lubelskiego — Fabry-ki Samochodów Ciężarowych oraz dla mieszkańców dziel-nicy Tatary i Kalinowszczyz-n- a Kosztem kilkudziesięciu mi-lionów złotych na które w dużej mierze złożyły się pra-ce wykonane w czynie spo-łecznym i produkcyjnym przez lubelskich kolejarzy wybudowano m-i- n budynek dworcowy oraz tunel MUZEUM W SANDOMIERZU Interesujące eksponaty po-siada Muzeum Regionalne w Sandomierzu Są nich wyroby sztuki ludowej na-rzędzia rolnicze grafika i malarstwo tematycznie zwią-zane z regionemBogato pre K A N A D Y CENY HURTOWE Ceny hurtowe obniżyły się w czerwcu o 039r były jed nak wyższe o 6 8H- - aniżeli w tym samym miesiącu przed rokiem Ceny warzyw spadły o 21Cr' cukru o 183cr owo-ców o 34T ziarna o 31 wyrobów drzewnych o 0 69f papieru o 07CK metali prócz relaza o 05% teksty hi o 0 4H-- bawełny o 9 17 wy-robów żelaznych o 0 37 che-micznych o 0 2rr Jeżeli chodzi o żywiec Ce-ny jego podniosły się o 5 67 ryb o 18% ZAPASY ZIARNA W dniu 31 lipca zapasy zboża w magazynach wynosi-ły 190700000' buszli pod-czas gdy przed tygodniem 182300000 pod koniec zaś 1974 roku 249900000 buszh ZAMÓWIENIA RZĄDOWE Federalne Ministerstwo Za-sob- ó i Usług dokonało ostat-nio zamówień w różnych fir-mach i wytwórniach krajo-wych na globalna sumę §17746752 WARUNKOWE ZAMÓWIENIE Linie lotnicze Nordair Ltd z Dorval koi Montrealu za-- - mów iły w zakładach De Ha-illan- d Aircraft of Canada Ltd 8 samolotów STOL od-znaczających się wyjątkowo krótkim startem i lądowa-niem Cena jednego z nich wynosi około §2800000 Rea-lizacja zamówienia uzależnio-na jest od wyrażenia przez Rząd Federalny zgody na za-stosowanie tych samolotów wr rejonie Toronto — Ottawa — Montreal ZAOSTRZENIE KONTROLI W związku z 1-dnio- wym strajkiem- - głodowym i odmo-wą wykonywania pracy przez więźniów w Millhaven Peni-tentiar- y w Kingston Avładze zaostrzyły znacznie kontrolę w tym zakładzie karnym Podobne akcje miały rów-nież miejsce w Collins Bay i w więzieniu dla kobiet Joy-cevill- e DOTACJA Rząd Federalny przezna-czył sumę §250000 na pokry-cie kosztów Arctic Winter Games które odbędą się w lutym 1976 r w Schefferville w Quebec Są one organizo-wane co dwa lata od 1972 r W1K Mff TTTHI zentuje się dział archeologii ostatnio wzbogacił się o łódź dłubaną w drzewie zna-lezioną w Wiśle Dział ten po-siada około 4 tysięcy ekspo-natów z różnych epok Pre-zentowane są tu m in wy-roby rzymskie ozdobne na-czynia militaria Muzeum znajdzie wkrótce nowe pomieszczenia w re-montowanym obecnie zabyt-kowym zamku kazimierzow-skim ROZBUDOWA PORTU PLL „LOT" Pasażerowie krajowych li-nii lotnicych „Lot" na Okę-ciu w Warszawie obsługiwani juz są w nowoczesnym pawi-lonie o powierzchni 5500 m kw Prezentuje się on okaza-le na posadzkach ściany wyłożone drewnianą baozerią W nowocześnie zaprojek-towanej hali pasażerskiej po-siadającej pełną klimatyza-cję poza stanowiskami doko-nującymi operacji związa-nych z odprawą podróżnych znajduje się przestronna po-czekalnia a także restauracja na ok 400 miejsc Przeprowadzony w ramach kapitalnego remontu pierw-szy etap modernizacji lotni-czego dworca krajowego ob-jął również bezpośre'dnie oto-czenie budynku a także po-jazdy autobusowe i parkingi samochodowe Tak więc drewniany barak który przez długie lata pełnił funkcję lotniczego dworca krajowego przemienił się w nowoczesny pawilon dostoso-wany do potrzeb wciąż zwięk-szającego się ruchu pasażer-skiego Warto w tym miejscu wspomnieć że w 1974 roku liczba pasażerów którzy prze-winęli się przez krajowy dwo-"rze- c w Warszawie wynosiła 453000 Tymczasem już w pierwszym półroczu br za-notowano na tym dworcu 332000 pasażerów z na hzasu kzajowej wodne wśród który marmur |
Tags
Comments
Post a Comment for 000528
