Zwilazkowiec Alliancer, March 15, 1974

              8
i" i
i W
P
U
'? łii--r ' im i fy v i i
STR i "ZWIĄZKOWIEC" MARZEC (March) piątek 15 - 1974 NR 21
i tfiy18 t - "V m 'Związkowiec" (The Alliancer)
Prlnted and Publlahed or etery Tucsday
and Frlday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
OMicIal Organ of The Pollsb AUlanee Frlendly Soclety Ol Canada
HM Loplnskl — Chalrman of the
Edltor in-Chi- cf B Htydenkorn — General Manager — S F Konopka
Business Manager — R Frlkke
Subicrlptlon: In Canada SIO 00 per year In other Countrles $1 100
Second clasa mail registratlon number 1673
1475 Queen St W Toronto 154 Ontario Tel 531-249- 1 531-249- 2
MÓR 1A2
Roczna w Kanadzie $12 00
Półroczna $ 7 00
Kwartalna $ 4 00
Board S Lasek — Secrełary
Zagranicą — Roczna $1400
Półroczna $ 8U0
Pojedynczy numer lóć
PRENUMERATA
Nieporozumienie czy zatarg?
rasa francuska utrzymuje że stosunki ze Stanami Zje-1")
dnoczonymi uległy pogorszeniu że ujawiły się poważne
rozbieżności i nawet grozi otwarty zatarg Sekretarz stanu
Kissfnger miał wręcz powiedzieć dziennikarzom amerykań-skim
którzy towarzyszyli mu w jego ostatniej podróży że
Francja zajmuje stanowisko antyamerykańskie Polityka jej
zJaje się zmierzać do wyłączenie Stanów Zjednoczonych
z Europy ale jednocześnie zabiega o pozostanie w Europie
' amerykańskich sił zbrojnych
Stany Zjednoczone zostały zaskoczone komunikatem o
dwustronnym porozumieniu między Wspólnym Rynkiem a
niektórymi państwami arabskimi Państwa Wspólnego Ryn- -
ku Euiopejskiego nie uznały za stosowne porozumieć się ze
Stanami Zjednoczonymi względnie chociażby poinformować
ich o prowadzonych rozmowach Wszystko przeprowadzone
zostało w najgłębszej tajemnicy i Amerykanie dowiedzieli
się o tym fakcie z doniesień prasowych
Niektóre źródła niemieckie utrzymują że min Scheel
informował Kissingera o tych rokowaniach a wobec tego
pretensje amerykańskie są nieuzasadnione Zdaniem ich Sta-n- y
Zjednoczone są niezadowolone gdyż państwa europejskie
działały samodzielnie i niezależnie Przestały pytać się o
zgodę i kroczyć w ogonie amerykańskim
Głosy i komentarze prasy europejskiej zdają się bez--'
spornie świadczyć o nieporozumieniach poważnych rozbież- -'
nościach między sojusznikami Jak juz nieraz wskazywali-- (
smy nie są one wynikiem li tylko konfliktu na Środkowym
Wschodzie i powstałego na tym tle kryzysu energetycznego
Należy bowiem mieć na uwadze iż zaszły poważne zmiany
-- zarówno w polityce Stanów Zjednoczonych jak i bodajże
c wszystkich państw europejskich zmieniły się układy w po-- 2
szczególnych państwach
Sil ywalizacja amerykańsko-sowieck- a na arenie międzyna-§1- 1
rodowej ma w ostatnich kilku latach zupełnie innych
pcharakter aniżeli poprzednio W rywalizacji tej obok prze-gciwstawno- ści
występują bardzo wyraźne zbieżności Być mo-1-z- e
tylko taktyczne być może czasowe niemniej jednak wy-wierają
konkretny wpływ Trudno np nie spostrzec iż oba
te supermocarstwa wyraźnie sterują do pewnego porozu-mienia
króre zapewniłoby im dominację nad grupami in-nych
państw a przez to ułatwiło realizowanie długofalowych
pragramówv
Różne państwa mniejsze pragną naturalnie zachować
'"rriozliwie' najszerszą samodzielność i nie być obiektem ma-"newrówfSuTiermocarśfwGfuboatwiejłrea-lizują-
to
-- państwa
zachodnie aniżeli związane z ZSRR Państwa Wspólnego Ryh-:- "
ku Europejskiego wykorzystały kryzys energetyczny ale ten-- '
dencje "wyzwalania się" spod zależności amerykańskiej wy-stępują
od kilkunastu lat A właśnie Francja była rzeczni-kiem
tego 'prądu
Jeśli jednak hasło "Europa dla Europejczyków" ma być
I rzetelne to oczywiście obecność wojsk amerykańskich jest
niepotrzebna Tymczasem właśnie najsilniej o pozostanie
tych wojsk zabiega Francja Tenże sam min Jobert który
najbardziej zdecydowanie przeciwstawia się polityce amery--J
kańskiej na różnych konferencjach międzynarodowych naj-dobitniej
domaga się aby 300000 żołnierzy amerykańskich
' z ich pełnym i najbardziej nowoczesnym wyposażeniem nie
j opuściło 'swoich baz na kontynencie europejskim
Czy to nie jest dowód braku konsekwencji? tak ale
lp rancja nie jest zachwycona odprężeniem amerykańsko--f
sowieckim które niejako automatycznie grubo obniżyło
J wartość dwustronnego francusko-sowieckieg- o porozumienia
To po prostu inny ciężar gatunkowy Naturalnie Kreml z ra-- -
dością powita nową wizytę prez Pompidou naturalnie pod-- -
kreślą się wielką wartość owych przyjaznych dwustronnych
~ stosunków i posiadają one niewątpliwie wcale dużą wartość
ale jako dodatkowy atut w rozgrywkach między obu super-- i
mocarstwami Wiadomo iż Francja nie może przechylić się
na stronę sowiecką i stanąć przeciwko Stanom Zjednoczo-nym
ZSRR oczywiście konsekwentnie zmierza do rozładowa-- P nia politycznego pogotowia europejskiego uśpienia czujno-ści
gdy chodzi o zagrożenie moskiewskie stąd szczególne
miejsce Francji w tej taktyce sowieckiej Przypuszczalnie bez
wpływu Francji — może nawet wbrew niej — kanclerz NRF
Willy Brandt nawiązał bezpośrednie rozmowy z ZSRR i pań-- i
siwami związanymi z nim dla rozładowania atmosfery dla
c normalizacji wzajemnych stosunków Polityka wschodnia
Brandta wzmocniła pozycję NRF na arenie międzynarodo- -
wej Oczywiście nie sposób jeszcze przewidzieć wszystkich
konsekwencji tej polityki ale niewątpliwie — mimo wręcz
odmiennych zapewnień — nie wywołała ona entuzjazmu we
' Francji
Oczywiście Paryż nie jest przeciwny odprężeniu prag-nie
dobrych stosunków z wszystkimi państwami rządzonymi
przez komunistów ale te zmiany powinny być przeprowa- -
dzone pod auspicjami Francji Tymczasem Brandt działał
- sam nie oglądając się na żadnych sojuszników Rozwój sy-tuacji
gospodarczej ponadto naocznie wykazał że NRF jest
grubo mocniejsza od Francji
Min Jobert na konferencji waszyngtońskiej w lutym
br poświęconej sprawom energetycznym nazwał ministra
spraw zagranicznych Scheela "zdrajcą" interesów Wspólne-go
Rynku Oczywiście określenie najzupełniej fałszywe jak
? o tym świadczy podpisane w trzy tygodnie później porozu-mienie
z państwami arabskimi ale było ono dobitnym wy-razem
nieufnoci Francji' wobec NRF Ten dwustronny so-jusz
który stanowił przez kilkanaście lat fundament polity-ki
francuskiej znajdujecie w stanie rozpadu I to oczywiście
odbija się na obecnym układzie stosunków zarówno wśród
państw Wspólnego Rynku jak i między tymi państwami a
- Stanami Zjednoczonymi
Kara śmierci w Polsce
' Sąd w Lublinie skazał na usiłował zbiec ciężko raniąc
karę śmierci Andrzeja Kaszy- - nożemvdwóch~ milicjantów
cę z Zamościa Udowodniono 29-let- ni A Kaszyca nig--
mu zabójstwo 23-letnie- go Wi- - de --ne pracujacy "trzecią
łolda Ziarkiewicza gdy po-- cześ- - życia spedzihw domach'
wracał z zabawy i stanął w?-popraWczy-ch
i 'w viczieriiach
obronie zaczepionej towa- -
rzysźki A tKąsżyca (zadał mu Kompan skazanego który
śmiertelne ciosy" nożem 'uczestniczył w~b5jce zakóń-P- o
zabójstwie morderca rzonej morderstwem lfrletni
zbiegł i ukrywał się przez-pa- - Ryszard Kwik został skazany
rę dni Rozpoznany w1 Zamo- - na 8 lat pozbawienia" wólno-ści- u
i 'zatrzyJrhany przez MO ki ' "
Wawrzyniec Czereśniewski
Po całonocnej podróży w wy- - samodziemymi stanami Były to:
godnym australijskim pociągu Nowa Południowa Walia Wik-wysiada- m
na stacji Canberra- - toria Queensland Australia Po-Jeste- m
w stoicy federalnej Mi- - łudniowa Australia Zachodnia
nionego dnia serdecznie poieg- - Tasmania Stan Nowej Połud-nałe- m
w Śt Kilde -- Melbourne niowej Walii jak wzmiankowa-moic- h
przemiłych gospodarzy lem przekazał na rzecz przysz-Barbar- ę
i Andrzeja Chciuków lej Stolicy teren o powierzchni
I w drogę ze stacji Spencer 339 km kw Tak narodziła się
Street Długo v myślach wspo- - Canberra Stolica Federalna
minarn tę przemiłą wizytę Ja-- Związku Australijskiego Obec-d- c
do Canberry a miasto to nie ludność miasta przekracza
jest dla mnie miastem rówiol-- sto tysięcy głów
nym Wyboru miejsca dokonano Jest to malownicze młode
przecież w roku 1911 Nazwa nowoczesne miasto Daleko mu
oznacza w jednym ze starych jeszcze do jubileuszowego uc-australijsk- ich
języków miejsce ku pierwszego stulecia Samo v
spotkali Rzeka płynąca przez sobie miasto piękne uderzające
teren jest jednym z dopływów nowoczesnością i młodościq
Jlurrumbidgce Jeden z zakoli Oczywista tu i grupa polska W
nurtu nazywa się również 'Can- - Austraii SPK działa Wyraa
berra" Stolica jest miastem nasze narodowe obowiązki Woi-nowy- m
świeżo na naszych o- - na rzuciła tysiące Polaków na
czach zbudowana Nazwa jaką da'eki brzeg piątego kontynen-przyjęt- o
bardzo stara — obszar tu Przed przyjazdem korespon
został zcedowany przez Nową dowałem z kol Franciszkiem
Południową Walię niegdyś tu- - Hądzelem Na miejscu moim
taj najstarszą kolnie brytyj- - gościnnym przewodnikiem stał
ską właściwie kolebkę admini-- się ko' Jeny Dąb-Dwors- ki
stracyjną Australii Nieda'eko Oglądam oba ośrodki polskie
góruje najwyższy szczyt kontj- - Tym domom wo'no zazdrościć
nentu' Góra Kościuszki — jak Słyszę o planach na przyszłość
czytam w wydawnictwach pod Podnoszą na duchu Gawędzę z
ręką — Mount Kosciusko Tak kolegami w Domu PoJskim pod
ją nazwał słynny podróżnik Po- - łyk australijskiego piwa Roz-łąk
Paweł Strzelecki na cześć mówcy moi są z II Korpusu z
wielkiego bohatera i bojownika 1 Dywizji Pancernej z Armii
walk o wolność dwu narodów Krajowej Zwiedzając Stolicę
Do Sydney stąd 228 km od zachwycam się jej nowoczesno-Melbourn- e
607 Wybrzeże Pa- - ścią pięknem architektonicz-cyfik- u
pod bokiem zaledwie nym rozmachem
121 km Dzwonię z hotelu do
Bermagui gdzie mieszka "Ru-dy"
Zbigniew Jasiński 'Nie dał
nam los rozmawiać ze sobą bar-dzo
dawno bo od czasów Pol--
_™!:_ ~TuIV„u ™Airfrf nnneu „' Weetang Nerrabundsh Wa-Warszaw- ie w Hotelu Polonia wkład europejskiej
Dystans wspomnień grubo
przedwojennych Oczywista w
krótkiej rozmowie dostaję po-zdrowienia
dla Stan Zadroż-neg-o
bo to radiostacja "Bły-skawica"
I jak powiada mój
rozmówca d!a Redaktora "Pod-chorążak- a"
Zgaduję że chodzi
o historyczną już dzisiaj postać
Tadeusza żenczykowskiego
Zamysł zbudowania stolicy po- -
wstającego Commonwealth of
Australia uchwaliła Narodowa
Konferencja Federalna w latach
irq7_qr r™™ ?Hvmv sin ic- -
szcze nic zdążyli jia dobre za- -
:__- -i 11 _ T-i- Vl' jnsiaiowac na lyiu DUŁynsw?!iu
cie Dawne kolonie stawały się
MIESIĘCZNIK
KULTURA
Numer 12 — styczeń —
luty 1974 r
Podwójny numer miesięcz-nika
zawiera min następu-jące
interesujące pozycje:
Pelikan: Somnia vigilantium
Leszek Kołakowski: Gcorges
Sorel — marksizm jense-nistyczn- y
Gustaw Herling Grudziński:
Dziennik pisany nocą
Grażyna Nowak: List z Lon-dynu
Andrzej Chciuk: Fragment
powieści
Londyńcryk: Kronika angiel-ska
Dominik Morawski: Kores-pondencja
z Rzymu
Adam Bromke: Studia sto-sunków
międzynarodowych
Brukselczyk: Widziane z Bru-kseli
Tadeusz Nowacki: Czwarta
wojna
Antoni Gutowski: Cywiliza-cja
karmiona ropą
Marta Sadowa: Moskwa —
dzisiaj
Adam Kruczek: W sowiec-kiej
prasie
Karol Szwendowlez: Ucraini-k- a
na VII Kongresie Sla-wistó- w
Roman Karst: Encyklopedia
Polski Ludowej
Adam Jaworski: Wynarada-wianie
się Polonii Kana-dyjskiej
Józef Gidyński: Spłacanie
przedwojennych polskich
pożyczek zagranicznych
Książki omawiają: M Broń-ski
i Maria Dani lewi cz-Zie-lińs- ka
Pona'dto w numerze: Wy-darzenia
miesiąca komuni-kat
i listy do Redakcji
Numer podwójny objęto-ści
240"str
Cena- - pojedynczego egzem-plarza
S3
Do nabycia w Księgarni
ZwiąAhma"
Na' składzie jeszcze nume-ry'
"Kultury" z listopada i
grudnia" 1973 r które nade--szł- y z"ToDÓ£nieniemoraz'Zel
syty Historyczne (nr 25) z
sensacyjną pracą Władysła-wa
żeleńskiego pt "Zabój-stwo
min Pierackiego
„ Autor tej pracy był jed-nym
zoskarżycie'! w 'tym
jednym z najbardziej "sensa-crinyc-h
procesów' politycz-nych'
w Polsce
Canberra
W nazwach poszczególnjch
dzielnic miasta zachowały sic
różne nurty Staroaustralijskic
zdradzają się takimi słowami
lak: — Yarralumla Nanuka
ramanga
emigracji podbrzmiewa w naz-wach
przywiezionych ze Zjcdno-neg- o
Królestwa: 0'Malley Cur-ti- n
Bruce Watson 0'Connery
Campbell Stirling Hughes
Kingston Forest Turner
Pierwszym planistą amery- -
kańskiego Waszyngtonu był
Francuz Architektem który
'obył pierwsze miejsce uzna- -
nia w konkursie na Canbcrre
staje się skolei Amerykanin
Pochodził z Chicago Nazywał
się Walter Burley Griffin Spię- -
trzenie rzeczne które ozdabia
Stolicę nosi nazwę Lakę Burocy
Griffin '
i W Canberzo wyczuwa się od-dech
szeroki Perspektywy zo-stały
zaplanowane z gracją Ko-lory
zaskakujące Wynikają ze
świadomej woli organizatora
krajobrazu Całość urocza wy-tworzona
na tle przeróżnych
przepięknych zadrzewień wody
zieleni słońca którego w tm
kraju poddostatkiem
Stolica jest miastem mlodjm
wcale malowniczym wielce dy-namicznym
pełnym artystycz-nego
wdzięku Jest przecież sie-dzibą
Rządu Wielkiego Kraju
Parlament dwuizbowy Gmach
budowany z myślą o wzorach
klasycznych Ogromnie harmo-nizuje
z całością nowoczesnego
miasta ' Uniwersytet Narodowy
Pamiątki i zarazem dzieła szta-k- i
Muzeum wojska swoim pod-niosłym
charakterem świątyni
patriotyzmu dominuje nad per-spektywami
Uroku strzegą
drzewa zgrupowane po par-kach
i ogrodach
Canberra rodziła się powoli
ale z wdziękiem Znajduje sie
niewątpliwie w początkach
świetnego rozwoju Planowano
ją maksymalnie na liczbę 75 ty-sięcy
mieszkańców Obecnie
zdołała przerosnąć zamierzenia
Z kolei nasuwa się konieczność
budowy osied i satelickich Roz-poczęto
stawianie Cenberry w
roku 1913 Parlament zaczęto
stawiać z rokiem 1920 Pierw-sza
sesja mogła się zebrać do-piero
siedem lat później w no-wo
wybudowanym gmachu w
Canberze
W
rokrotni
dalsza podwyżka Wzrosły
L!L t-- L ' l___%r
W Parlamencie tkwi ośrodek
władzy politycznej wielkiego
rozległego kraju — kontynentu
Oddech przyszłości i postępu
skupia się pod kopułą Uniwer-sytetu
National University of
Austra'ia ma przed sobą naj-świetniejsze
perspektywy roz-woju
Tutaj odnajdziemy w nie-przemijający
dziele wkład wy-bitnego
Polaka prof Jerzego
Zubrzyckiego Uniwersytet Can-berry
jest dumą mieszkańców
z kimkolwiek się tutaj mówi
Uczelnię erygowano aktem Par-lamentu
tuż po zakończeniu
wojny w roku 1946
Oglądając rejon zabudowań
Uniwersytet imponuje i trzeba
jego rozwojowe perspekt
traktować z zasłużonym i oczy-wistym
respektem Uczelnia do-brze
się prezentuje jako warsz
tat pracy naukowej Zawiera
w)dziai: ogólny studiów azja-tyckich
ekonomii prawa nauk
ścisłych socjo'ogii W obrębie
roku 1972 na Uniwersytecie stu-diowało
5 000 młodzieży 10 pro-cent
przygotowało prace dok-torskie
Działa wszechstronny i
obfity zestaw instytutów Medy-cyna
fizyka nauki społeczne
studia Pacyfiku chemia przy-roda
Uniwersytet stał się wiel-ką
Jatarnią która przyświeca
narodowemu rozwojowi Zasoby
biblioteki obejmują ponad 600
tys tomów
Imponująco przedstawia się
Muzeum Narodowe Wojska Je-stem
gorąco wdzięczny kol Je-rzemu
Dąb-Dworskie- mu że mi
wskazał konieczność gruntowne-go
zwiedzenia tego obiektu
Warto było jak najbardziej
Spędziłem w murach muzeum
parę godzin dużo się nauczy-łem
o Australii w trakcie tego
czasu Zaznajomiłem się ze
świetnymi przyczynkami do u-dzi- ahi
Australii w obu wojnach
światowych
W drugiej wojnie światowej
walczyliśmy razem między in-nymi
i w Tobruku ówczesny
strzelec Brygady Karpackiej
Marian Hcmar opowiadał o swo-ich
interesujących a barwnych
rozmowach z towarzyszami bro-ni
z Anzaku Chodziło o wspól-ną
granice Australii z Polską
Miał się nią zająć zdaniem
australijskich przyjaciół Hema- -
ra sam premier Menzies
Muzeum Wojny w Canberze
jest budynkiem monumental-nym
prostym w proporcjach a
pięknym w wykonaniu Odnoś-nie
pierwszej wojny światowej
doszukać się można interesują-cej
wzmianki o znanym pancer-niku
"Emden" Miał być zbudo-wany
w stoczni gdańskiej A
przecież w rozbiorach Polski
Gdańsk został zrabowany na
Polsce przez jednego z najlep-szych
Niemców Fryderyka II
niewątpliwie wielkiego króla
byłych Prus Uczestnictwo
wspólne w drugiej wojnie świa-towej
potwierdza Tobruk gdzie
Polacy bili się ramię w ramię
z Australijczykami Żołnierską
sławę i legendę jak widać pie-lęgnuje
się nie tylko w pol-skich
sercach
Canberra — wszędzie to się
narzuca — jest miastem mło-dym
Liczne tu się spotyka na
powietrzu dzieła sztuki dla o-zdo- by
dla pokrzepienia ducha
dla umocnienia świadomości
W Muzeum oko cieszą rzeźby
obrazy tkaniny mozaiki Obra-zują
one obecność żołnierzy
australijskich na wszystkich
fronach świata To jest muzeal-ne
zarejestrowanie wysiłku i
trudu w obliczu przyszłych po-koleń
Artystyczna dokumenta-cja
jest na najwyższym pozio-mie
i budzi podziw
Atoli i Stolicę przyozdobiono
na codzień ekspozycją dzieł
sztuki na placach ulicach i
skwerach Widzimy rozliczne
dzieła artystów Znajdują się w
permanencji na widoku publi
OD WYDAWNICTWA
ciągu ubiegłego rokif podwyższona została
cena papieru Z dniem 1 kwietnia br nastąpi
j-ówhoc-ześnie
ceny wszyst- -
'_-t-
_l'j U msn innycn przeamiotow niezoconytii w _p_mJwLw!it „:„_ [--
ma
Podniosły sie oczywiście również płace pracowni-ków
Staraliśmy się utrzymać cenę pisma mimo stale
wzrastających własnych kosztów ale obecnie doszliśmy
do ostatecznej możliwejgranicy
s Jesteśmy głęboko przekonani-ż- e Czytelnicy nasi
doskonale zrozumieją sytuację i wbbec tego należycie
siędo niej ustosunkują Wprowadzamy ' nieznaczną
podwyżkę abonamentu w nadzieiiż wystarczy cna na
pokryci zwiększonych kosztów własnych'
Z dnienia kwietnia br roczny 'abonament WYNIE-SIE
$fV PÓŁROCZNY $7 KWARTALNY $4
Prłnumerata zagraniczna ROCZNA $14i PÓŁRO-CZNAS- S-
„
Cena pojedynczego egzemplarza pozostaje chwilo-wo
niezmieniona — 15 eentów '' fr"' „"t t ' J
r Apelujemy gorąeodo wszystkich naszych Czytelni-kówbórięnTÓ- w
ab uwzględnili podwyżkę przy lwpła-tąc- h ii ibonament'
Listy z Anlypodów:
cznym Przypominają unaocz-niają
miniony czas podnoszą na
wyższy poziom skalę doznań
przechodnia
Wśród wystawców mamy ar-tystów
o ustalonych nazwiskach
Przeważnie są to artyści z ro-dzin
australijskich emigrantów
ze Zjednoczonego Królestwa
Jest wśród nich praca Henryka
Moore Brytyjczyka sławnego
rzeźbiarza Ale są i nazwiska
niezwykłe Jest Budiani — In-donezyjczyk
Jest Teshigahara
Sofa Japończyk czy Shirmey
Martę Nowozelandczyk Lecz
mamy też i nazwiska nowych
Australijczyków Dabro Antę
Van Weinngen Yojsk Milan
Annots Leonard Niestety pol-skiego
nazwiska nie znalazłem
Wszakże w korespondencji z
Adelajdy odna'azłem na podob-nej
liście Polaków
Australijczjcy kochają się w
pomnikach Muzeum Wojny jest
samo w sobie ważnym i ujmu-jącym
dziełem architektury
Opodal gmachu wznosi się 66-metro-wa
kolumna ozdobiona
na szczycie orłem Jest to pom-nik
wdzięczności dla Ameryka-nów
za pomoc okazaną Austra-lii
w trakcie drugiej wojny
światowej Pomnik odsłoniła
Królowa Elżbieta II w roku
1963 Przed wejściem do Parla-mentu
postawiono pomnik jej
dziadka Króla Jerzego V
Canberra jako ognisko wie-dzy
rozporządza nic tylko Uni-wersytetem
Mamy tutaj rów-nież
Akademię Nauk Instytut
Anatomii Obserwatorium astro-nomiczne
Mount Stromlo jest
największe na południowej pół-ku- ii
Pracuje też Australijska
Organizacja Naukowa która
zajmuje się problematyką prze-mysłowo
-- społeczną Canberra
szczyci się nowoczesnym szpita-lem
klinicznym W roku 1951
szpital obejmował 318 łóżek i
zatrudniał 20Jekarzy oraz 237
pielęgniarek
Ludność obsługują dwa dzien-niki:
"AustraUan'' i "Canberra
Times" Nadaje również i roz-głośnia
radiowa oraz dwie sta-cje
telewizji
Krąjnjak cały kontynent bar-dzo'
'młody ale pierwszbrzędnie
dba o wszelkie pamiątki nie-dawnej
przeszłości Szanuje się
je i ochrania Tu należy
wzmiankować zabytek nie tak
bardzo sędziwy bo z połowy
dziewiętnastego wieku Obiekt
neogotyku kościół anglikański
pod wezwaniem Wszystkich
Świętych Był kaplicą cmentar-ną
w Rockwood w Sydney Zo-stał
przeniesiony cegłą po ce-gle
do Canberry Jest dziełem
architekta John Beneta uro-dzonego
w Szkocji w Arbroath
gdzie kiedyś stały jednostki
po'skiego w ojska Kościół
Wszystkich Świętych jest do-brym
okazem neogotyku i sta-nowi
dziś architektoniczną cie-kawość
Canberry Relikt aż z
Sydney z połowy minionego
stulecia dzieło szkockiego ar-chitekta
Starałem się w koresponden-cyjnym
szkicu z Canberry za-znajomić
czjtelnika z obrazem
młodej Stolicy Związku Austra-lijskiego
Jest to pełne wdzięku
równocześnie jedno z najmłod-szych
miast stołecznych świata
KONTRAKTY RZĄDOWE
Federalne Ministerstwo Za-pasów
i Usług zamówiło w fir-mie
Imperial Oil Ltd w Otta-wie
673078 baryłek materia-łów
pędnych dla marynarki
wojennej Wysokość podpisa-nego
kontraktu wynosi
$5139425: z firmą Honey-wel- l
Ltd w Ottawa odnośnie
wypożyczenia komputerów na
sumę $11724680 z firmą
Sparton of Canada Ltd w
London na dostawę sprzętu
morskiego na sumę $2722-38- 9
z firmą Vancou-ę- r Ship-yard- s
Co Ltd w North Van-couv- er
na dostawę 2 jedno-stek
pożarniczych na sumę
$3208712 z firmą Mclnnis
Eąuipment Ltd w Windsor
na sprzęt pocztowy na sumę
$2835020 z firmą SMI In-dustries
of Montreal na ma-szyny
zamiatające jezdnie na
sumę $1051552 z firmą
Greyhound Computer-o- f Can-ada
Ltd w Toronto na sprzęt elektroniczny ria sumę
Cl 7MRH9
UMOWA Z ARGENTYNĄ
Rząd Argentyny podpisało
Atomie1 Energy Commissidn
of Canada oraz rządem wło-skim
umowę odnośnie budo-wy
na swym terytorium dru-giej
już z kolei siłowni nuk-learnej
Kanada-uczestnicz- yć
w tym będzie samą1 $68000-00- 0
"Włochy zaś ?132000000
r v ii ? - ► i y ł( --y--
I - i _ j S 4 2
W
r
—
--
'
i
I WIEŚCI z POLSKI
UpnuHKuu na ptdiUwU-pnm- f krajowi}
WZROST FUNDUSZU
STYPENDIALNEGO
Zgodnie z zaakceptowanym
przez Sejm programem soc-jalnym
o 200 min zl rocznie
wzrośnie fundusz przeznaczo-ny
na stypendia studenckie
Będzie to kolejny krok zmie-rzający
do poprawy warun-ków
bytowych młodzieży stu-diuiac- ei
Obecnie mniej wię-cej
co drugi student korzysta
z pomocy stypendialnej
NOWE JEDNOSTKI FLOTY
W kopenhaskiej stoczni
''Burmeisler and Wain" od-było
sie uroczyste przekaza-li
ie do eksploatacji 52-tv-lvinrzn-ika
zbudowanego dla
Polskiej Źe?hiei Morskiej
Jednostce nadano imię MS
"Uniwersytet Warszawski"
Jest to pierwszy z trzech
statków lego typu które zbu-dowane
--zostaną przez duń-skich
stoczniowców na zamó-wienie
szczecińskiego armato-ra
Zgodnie z kontraktem
wszystkie przekazane zostaną
do eksploatacji jeszcze w
pierwszym półroczu 1974 ro-ku
Przeznaczone sa do prze-wozu
ładunków głównie węg-la
i rudy
SOWIECKIE ZBOŻE
W Dorohusku w suchym
porcie na granicy polsko-sowiecki- ej
od 1 stycznia br
trwa przeładunek zboża do-starczanego
Polsce przez
ZSRR W ciągu minionej do-by
nadeszło około 1100 ton
ziarna
Od rozpoczęcia dostaw
przeładowano w tym punkcie
granicznym już ponad 100
tys ton zboża
WAŻNE I
KWITNĄ NA ŚNIEGU
Niebieski podejrzon pie-rzasty
z Alp Szicajcarskich
przebija sie przez kilkunasto-centymetrowa
warstwę lodu
bil zakwitnąć wczesną wios-na
Roślina ta należii do ro-dziny
pierwiosnkowatiich Je-sienią
wtmuszcza aiube skó-rrast- e
liście przylegające
płasko do ziemi w oczekiwa-niu
pokrywy śnieau i lodu
która osłoni je grubą ponad
metrową ivarstwą
Na wiosnę gdy pod wpły
wem słońca topnieje większa
ilość śniegu oraz cześć lodu
woda przesiąka w dół do ko-rzeni
i powoduje przebudze-nie
się odrętwiałej rośliny
W jej tkankach rozpoczyna
sie proces wewnętrznego spa- lania a powstające przy tym
ciepło rozpuszcza lód który
otacza przebijające się ku gó-rze
pączki kwiatowe i łodygę
Coraz więcej wody spływa
do korzeni aż wreszcie rośli-na
toruje sobie przejście ku
powietrzu i słońcu Dopóki
ciepło pochodzące z rosną-cuc- h
łodyą i pąków wystar-cza
by zabezpieczyć je przed
zamarznięciem roślina znosi
dobrze otaczającą lodowatą
temperaturę i rozwija się
normalnie Zapylają ją wcze-sne
pszczoły Wypuszcza set-ki
cudownych błękitnych ki-ści
kwiatów Wyglądają one
jak błękitne grządki posadzo-ne
na grubym przezroczy-stym
lodzie Liście nie są już
grube mięsiste Są wysuszo-ne
Zawarte w nich związki
węgla zostały zużyte jako
pancerz do rozpuszczenia lo-du
i utworzenia tunelu ku
powierzchni A także wyda-nia
paków i kwiatów wzno-szących
się ponad lodową taf-lą
na długiej łodydze
BARDZO PODOBNE
Gospodyni z duńskiego
miasta Helsingoer zażądała
od poczty odszkodowania Li-stonosz
wlazł w formę z cia-stem
wystawionym przed
drzwi dla ostygnięcia Myślał
że to nowa wycieraczka
UNIKALNY CZEK
Skazany przez sąd w Ply-mouth
'obywatel Wielkiej
Brytanii na grzywnę -- za za-kłócenie
"w stanie nietrzeź-wym
spokoju kazał w zakła-dzie
kamieniarskim wykuć
czek na sumę równą grzyw-nie-n- a
100-kilogramow-ym
ka-wałku
marmuru i odstawiłgo
dO'Sądu Bank musiał hono--Towac~- x
czek bowiem w Wiel-kiej
Brytanii' przepisy nie o-kresl- dją 't czego czek' ma być
sporządzony
WSPÓŁPRACA NAUKOWA
Naukowcy Instytutu Me-teorologii
i Gospodarki Wod-nej
w Warszawie rozpoczyna-ją
realizację dużego progra-mu
badawczego w ramach
współpracy z amerykańska
agencją obrony środowiska
Prace obejmują badania
związane z ochroną wód przed
zanieczyszczeniami i mają is-totne
znaczenie także dla go-spodarki
Polski Poszczegól-oddział- y
i placówki instytutu
prowadzić będą m in bada-nia
nad usuwaniem barwni-ków
i detergentów ze ście-ków
petrochemicznych oczy-szczaniem
wód kopalnianych
utylizacją ścieków miejskich
EKSPORT WĘGLA
WZRASTA
W związku z kryzysem
energetycznym eksport pols-kiego
węgla i koksu drogą
morską osiągnął w styczniu
nie notowaną dotąd wielkość
a mianowicie 2 miliony 117
tys ton węgla to jest o 177
tys ton więcej od dotychcza-sowego
najwyższego poziomu
zarejestrowanego w sierpniu
ub roku
WIELKI UDZIAŁ WOJSKA
W ogólnonarodowej akcji
odbudowy warszawskiego
Zamku nie brakuje także żoł-nierskiego
wysiłku i złotó-wek
Z danych Biura Odbu-dowy
Zamku wynika że co
czwarta osoba pracująca przy
oczyszczaniu terenu i wzno-szeniu
zamkowych murów to
żołnierz
W sumie przepracowali oni
blisko 55 tys godzin a po-nadto
wpłacili na fundusz
zamkowy około 4 min zło-tych
NIEWAŻNE
ZAGADKOWE JEZIORO
Instytut Hydrologii Hydro-fizuk- j
Ako'demii Nauk w Ka-znchstan- i?
nodjał ostatnio
mac którp mnia wińaśmć
yinnitta tnitmire Jeziora
Rpfrhow Od wipków obser-7i- V
Qi'e tam zduńsko cvk-Ucnpn- n
7mmpii?avia sie
i rmwipkszaiiia ilości wodv w
7hjnrniku Ustalono że ten
dvw"ii ipnomeii nie ma nic
ywnńlnpnn z ilością anadów
i nie zależą od wód które od-nrownń- ™
do npziora rzpka lii
Z imeloletnirh obserwacn
wmiika że nełmi cykl — od
minimalnych dn maksymal-nych
stanów wód w ieńorze
— powtarza sie rytmicznie
mniej więcej co 60 lat a
skrajne wielkości oblicza sie
aż na 60 miliardów m sześć
wody Naukowcu przymsz-cmi- a
że w nobliżu Jeziora
Bołrhosz znajdują sie duże
nodziemne baseny wodne i
kto wie czu nie da sie ich
w przyszłości wykorzystać dla
aospodarki w tym na polu
pustynnym rejonie Kazach-stanu
KRYZYS ZBLIŻA SIĘ
Wzrastająca w świecie kon-sumpcja
panieru zarówno
aazetowego jak i innych ga-tunków
zaczyna grozić wy-czerpaniem
sie surowca ko-niecznego
dla wurobu celulo-zy
inaczej mówiąc tarcicy
Do niedawna zdawało się
iż olbrzumie rezerwy leśne
kraiów skandynawskich iKa-nad- y
sa niewyczerpane Dziś
odzywają sie już dzwonki a-larm- owe Poza tym niezależ-nie
od zmniejszającego --się
drzewostanu zbyt powolne
zwiększanie się produkcji ce--
Mozy i papieru nie dotrzy-muje
-- kroku wzrastającemu
na nie zapotrzebowaniu
Roczna konsumpcja papie-ru
i tektury wzraita o Ufo
natomiast możliwości produk- -
cyjne tylko o 2 wzglid '
Z?r: Nowe inwitycje iv pr-?--mv-śle
p-pirric-z-
jT„ sa r-t- fs
kowo kosztowe -- i r— 'o- -
ne W Szwecji i F-- —{
pizy poparciu zwolenników
opieki nad otoczeniem przy-stępują
ido poddania eksplba-- " m
tacji lasów ścisłej kontroli ' i
RENY Z LAMPKAMI
Władze północnej prowin-cji
Sodańkylaw Finlandiiza-rządził- y
zaopatrzenie wszyst-kich
reniferów w świaikłka
odblaskowe: Zwierzęta teco' 4 raziczfściej używają jo swych iM
podrdiacH przetartych dr6$'$ą
4'ew u
--- - - j - --%fj żvi&z:m V5W mi%&m j_ jr jjf taZ JMt'