Zwilazkowiec Alliancer, March 22, 1967

              i
s
y
Życzenia z
fi
najserdeczniejsze życzenia
składa swej Klienteli w i okolicy
E G Mehlenbacher
Son
RETAIL SEED MERCHANTS
Polecamy najlepszych gatunków
warzyw ziół europejskich oraz
nawozy i wszelkie narzędzia ogrodnicze
RETAIL STORĘ
83 Norfolk St S
Tel 426-270- 4
ó&&
Wielkanocne
Ud
Are
Simcoe Ont
ł-- ode
Wiązankę Serdecznych życzeń Wielkanocnych
śle swej Klienteli całej
TEXTILE CENTRĘ
(3UALITY FAMILY CLOTHING
Wielki różnego gatunku materiałów
importowanych dywanów w różnych rozmiarach
OtWeż w różnych gatunkach i jakościach
Importowane wyroby lniane
46 Norfolk St N Simcoe Ont
Tel 426-279- 3
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKANOCNYCH
składa swej Klienteli całej
HALT0N-PEEL4BU- ST
and Saving Company
PŁACIMY 4% OD OSZCZĘDNOŚCI
ó'4 OD CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH
SIMCOE
46 Norfolk St N
Tel 426-294- 2
[y- - t i
DELHI
18 Church St
Tel 582-051- 0
WESOŁYCH WIELKANOCNYCH
swoim Klientom całej
WOOLWORTHS
H f Róbcie wszystkie zakupy w jednym I A L miejscu
W PoWtftlrcTAnu Ilona rłanionłnufu
!
i
i
Simcoe
&
nasiona kwiat-ów
sztuczne
Polonii
wybór
męska
Polonii
ŚWIĄT
życzy
Polonii
CErlcn
w śródmieściu Simcoe Oni
Odwiedźcie nasze miejsce na "czerwonym dywa-nie"
gdzie znajdziecie najnowsze mody dla mło-dych
wspaniałe suknie dla Pań także kostiumy
sportowe dla wszystkich
Specjalnie dia Pań:
Duży wybór materiałów włókienniczych
Elegancki nowv obuwia
Ij Specjalnie dla Panów:
Wioli: ux i „_
!
wciiYj vjuur sprzętu buriuwegu
Rybołówstwo Polowanie Polne Obozowa-nie
Łucznictwo Przyrządy do wszystkich
zespołowych gier sportowych
Nowy powiększony departament galanterii
męskiej i dla chłopców
WSZYSTKIE PRZYBORY
DO FOTOGRAFOWANIA
Szybka obsługa wywoływania zdjęć
Dodatkowo:
Duży wybór rozrywkowych przyborów
do zabaw towarzyskich
A leczeni robieniem
Wawunków odpocznijcie Ryjcie posiłek w miłej SiT!e naszei nowei
a
i
i
i
I T E D
a
I
GOLONIAL ROOM 5
Wesołych Świat Wielkanocnych
życzy Klienteli i całej Polonii
BURTS LUGGAGE SHOP
"EVERY TYPE OF LUGGAGE"
CC COLLVER LTD
Ladies' Leather Handbags Umbrellas
DU Priefcas Trunks Free Initials
podróżujących do wyboru różne skórzane
- solidne kufry damskie torebki i wiele
S20Ke
wiele innych rzeczy
ijy
dział
swej
nt St N Simcoe Ont
&&0&i
Tel 426-063- 6
k'
a
tf
&
3
%
3
m
3
?
3
i?
9
wrJ&r'j&hjgri3'£?j&'j@r 5t
8
Adam Tomaszewski Wyprawa po słonce (ioj czema z uttawAL? y5J i AŁs HH j
vtoL2txrws trssr
1 & śł S5 !Ks's6sŁlfiMl!łł" ?JaJtłaIJlMiim?1Ii
II
"Powrócimy tu jeszcze"
"Warto zatrzymać się w tj--m miejscu" "Trzy gwiazdki
extra jak dobry koniak"
"Byłem aprobuje pochw- alam" Podpisano: "Billv Sc Joe" "Peg & Meg" Pasażero-wie
"Mayericka" "Trójka z
Pensylwanii" "Wesoła banda
z Chicago" Illinois Ohio In-diana
Kentucky Kansas
Louisiana Minnesota New
Jersey Oregon jacht
"Hope" Anglia jacht "Nan-cy"
Południowa Afryka
Tylko zapisu z Kanady nie
ma W "Księdze Gości" wła-ściciela
prymitywnej tawerny
"Fox's Tamarind" Na wyspie
Jost Van Dykę
Przybijaliśmy do tych gó-rzystych
i zielonych brzegów
z pewnymi przeszkodami
Najpierw Dominik zabrał się
do wyrzucania śmieci i razem
z kubłem wyleciał za burtę
Zanim obrócono stery zanim
spuszczono motorówkę na wo-dę
został z pół mili za stat-kiem
Z kolei zgubiłem naj-bardziej
produktywną "łyż-kę"
Szła trolem za 'rufą i
długo nic nie brało Znudzo-ny
odszedłem do skrzynki z
piwem i masz — już po "łyż
ce" W czasie ładowania zła-pał
nas szkwał Szedł w trop
Od Wyspy Normana
Gruchnęła ulewa po palmo-wych
liściach Gwarno pod
dachem wesoło stopy wybi-jają
takt Dobra to kombina-cja
gitary i rumu W sam raz
na sobotnie deszczowe popo- łudnie
"One two That The Mo- -
tion
One two like The Ocean"
Można to tańczyć jak się
chce Jak tango jak boogie-woogi- e
jak twista Rum to
najlepszy wodzirej "Like the
Ocean" i już
Wypogodziło się niebo Do-gasające
słońce wtopiło się w
opar wezbrały fioletami ho-ryzonty
Na oleistej wodzie le-żą
ciemne prostokąty łodzi
Pryskają spod dziobów gwiaź-dziste
wijące się stwory To
mątwy
Za bełtającymi wodę śmi-głami
propellera zostały goś-cinne
brzegi Buszował tam
kiedyś holenderski korsarz
Jost Van Dykę mieszkał zna-ny
lekarz dr Lettsom rodzili
się potomkowie kwakrów i
wolne pokolenia śmiałych i
przedsiębiorczych żeglarzy
Zamierza się osiedlić na wy-spie
nasz przyjaciel Polak
Znany ottawski geograf Na-zywa
się dr Jost
Nieprawdopodobną wprost
orgią koloru napiera morze
na jasne smugi plaż Brązowa
wieżyczka ruiny Annabergu
wygląda jak budowla z kloc-ków
dziecinną ręką postawio-na
w gęstej wegetacji okry
wającej zielonym płaszczem
skaliste ściany jaru i stromiz-ny
zboczy dźwigających się o-slry- mi kątami w górę
Ale to oddalenie i perspek-tywa
odmieniają tak propor-cje
Z połowy zbocza spod
łuków do połowy zwalonego
sklepienia spod masywnej
budowy starego młyna "Ma-veric- k" też przypomina dzie-cinną
żaglóweczkę którą mali
chłopcy bawią się przy sa-dzawkach
i fontannach
Jesteśmy w ruinach Anna-bergu
starej plantacji na wy-spie
St John Krążą wokół
tego miejsca legendy piszą o
nim badacze i kronikarze sta-rzy
ludzie opowiadają o tej
górze ponure i krwawe histo-rie
Z ciekawością oglądamy
ruiny W początkach osiem-nastego
wieku po stokach
gdzie tarasami dźwiga się dziś
w górę zwarty gąszcz — wy-rastała
jak okiem sięgnąć
ściana cukrowej trzciny Li-czne
zaprzęgi wołów i mułów
szły kamienistą ścieżką pod
górę Pod szeroką podmurów-kę
młyna gdzie inne zaprzęgi
obracały walce miażdżące
trzcinę Sok spływał do cys-terny
stamtąd rurami do ko-tłów
gdzie po długim goto-waniu
krystalizował się w cu-kier
źródło bajecznych for-tun
plantatorów Indii Zachod-nich
W innym miejscu zbior-niki
na melasę Kadzie na
fermentację rumu Składy
Piekarnia "Kwatery" niewol-ników
Na uboczu osobny budyne-czek
Z jedną tylko izdebką
Znalezione tu łańcuchy i kaj-dany
nie pozwalają wątpić o
jego przeznaczeniu To wię-zienie
Może izba tortur? Na
ścianie rysunki starych ża-glowców
sceny życia na plan-tacji
Może jakiś więzień cze-kający
tu na chłostę skracał
sobie w ten sposób czas kaźni?
Mimo przeszkód ze strony
Anglików na Tortoli planta- -
torzy z St Thomas usadowili
się tu w początkach 18 wieku
Najpiękniejsza w grupie Vir-gi- n Isiands wyspa obiecywała
świetną przyszłość Ziemia
była dobra odpowiednie 'wa-runki
klimatyczne częste opa-dy
obfitość wszelkich owo-ców
— St John wydawał się
rajem wymarzonym miej-scem
na całych Karaibach
W krótkim okresie 15 ją zbuntowani takim siłom
powstało 109 plantacji włas
ność francuskich Hugenotów
Duńczyków przeważającej się żywy człowiek przez siatkę liczbie jednak osiedlili się tu
Holendrzy
Buduje się białe domy z ko-lumienkami
wnętrza ozdabia
się marmurami drogimi an
tykami sprowadzonymi z
ropy wspaniałościami Życie
plantatorów na St John przy-pomina
bardzo splendory głę-bokiego
amerykańskiego po-łudnia
Ta sama beztroska
wystawa luksusy Przy bezli-tosnej
eksploatacji czarnego
niewolnika Tutejsze "belles"
bawią się bez przerwy odwie
dzają się wspaniałymi ekwi-paża- mi
tańczą plotkują u-rządz- ają
wesołe party po bia-łych
plażach Nienaganni gen-tlemani
w żabotach sączą "ju- -
lep po zacienionych weran-dach
jeżdżą konno strzelają
dzikie ptactwo przy pomocy
perspektywy obserwują nie-- w olników pracujących od świ-tu
do nocy pod tropikalnym
słońcem
Traktuje się tych nieszczę-śników
gorzej od zwierząt Nie
wolno im wydalać się z plan-tacji
nie wolno zbierać się
tańczyć śpiewać świszczę bat
dozorcy krew spływa po czar-nych
grzbietach W roku 1733
wychodzi bestialski e d y k t
zwrócony przeciw Murzynom
Za mniejsze nawet przewinie
nia grozą im amputacje rąk i
nóg palenie rozpalonym że-lazem
chłosta na śmierć W
tym samym roku przychodzą
dalsze plagi: Długa susza zja-dliwe
owady huragan wszy-stko
to wyniszcza zagony gdzie
robotnicy plantacji uprawiają
własne warzywa i owoce Nie-wolnikom
grozi głód Życie
na wyspie stało się dla nich
nie do zniesienia o
Powoli wśród czarnej lud-ności
St John narasta bunt
nieuchronnie zbliża się strasz-liwy
wybuch Nie uświadamia
ją sobie jeszcze własnej siły
— liczebnie czarni przewyż-szają
na wyspie białych aż
pięciokrotnie Przewa ż a j ą
wśród nich członkowie szcze-pów
Elminas i Akvambos
dwu afrykańskich szczepów
rodzących dumnych i mści
wych wojowników Biali nie
spodziewają się niczego Ba
wią się w najlepsze nieswia
domi że idzie już "noc długich
noży" Datę powstania wyzna
czono na 13 listopada 1733
W dniu tym jak w każdą nie-dzielę
niewolnicy mieli dosta
wie drzewo dla Fortu Fredę-ricksvae- rn
Długi sznur przegiętych
pod naręczami sylwetek wstę-puje
wolno pod górę Żołnie-rzom
w forcie ani się marzy
że to ostatnie sekundy ich ży-cia
Otwierają szeroko bramę
i konają z ostrzami nożów w
piersiach Buntownicy oddają
salwę z dwu dział — umówio-ny
sygnał W tej chwili na ca-łej
wyspie przywódcy podno-szą
do ust wielkie muszle-konch- y
wytacza się z ukrycia
czarny tłum błyskają macze-ty
białe kolumienki stają w
językach płomieni rzężą mor-dowani
mężczyźni w pożodze
na tle walących się ścian —
piekło białych kobiet Wycie-- 1
to w pień plantatorów Z wy-jątkiem
kilku rodzin które
schroniły się w obwarowanej
posiadłości Piotra Duerloo
Zdołali jeszcze wysłać łódź do
St Thomas z prośbą o pomoc
Długo bez końca wloką się
oblężonym godziny Mają dwa
działka raz po raz wymiatają
ich ogniem nacierających
buntowników Nie utrzymają
się długo już wyczerpuje się
amunicja Wreszcie żagle na
zatoce jest pomoc! Kilkunastu
żołnierzy i ochotników Z tru-dem
przedzierają się klinem
przez wyjące tłumy Ogarnia-ją
oblężonych z największym
wysiłkiem wycofują się ku ło-dziom
Przez sześć miesięcy trwało
powstanie na wyspie Próbo-wano
perswazji Bez rezulta-tu
Próbowano siły Też na-próż- no
Kapitan Meaux z bry-tyjskiej
wyspy Nevis wyna-jęty
przez gubernatora St
Thomas wylądował z sześć-dziesięciu
ludimL Otoczono
ich na brzegu wepchnięto do
morza Ledwie uszli z życiem
Nie pomogą półśrodki —
potrzeba ludzi dźkł okrętów
Emisariuszom z SL Thomas
udało się przekonać Franci?
zow na Martynice Powodze-nie
rebelii w St John może
zachęcić niewolników na in-nych
wyspach grozi pożar na
cahm archipelagu
Czterystu ludzi ładuje się
na statki Rusza karna ekspe-dcj- a
z Fort de France Lądu-ją
na Coral Bay Kto żyw w
Charlotte Amalie przyłącza
się do I-rancu-zow
lat Nie podoła
i-ranc-uzi
posuwają wiel-kim
półkolem przeciśnie
w
Eu
się
nie
niewodu
W okolicach Annabergu
skończyła się rebelia na wy-spie
St John W pobliżu plan-tacji
znaleziono ciała przy-wódców
którzy popełnili zbio
rowe samobójstwo Około
trzech setek pozostałych z roz-grom- u
wojowników miało tu
także wymordować się wza-jemnie
Inny histork twier-dzi
ze skakali jeden po dru-gim
w przepaść roztrzaskiwa-li
się o głazy tam w dole
Kiedy odpływ odkryje czer-wone
wodorosty na zrębie ko-ralu
czarni mieszkańcy po-wiadają
że to wyplwa krew
pomordowanych Ludzie ci
nie pochodzą od groźnych wo
jowników z plemion Elminas
i Akyambos Tamci nie pozo-stawili
potomków — wyginęli
tu doszczętnie "Natives" na
St John wywody się od póź
niejszych przybyszów Głów
nie z Tortoli
#
W czterdzieści lat po owych
wypadkach na wyspie były
znowu plantacje i dawne ży-cie
rozkwitło na nowo Pros-perowało
przez z górą pół wie-ku
Zanim zniesienie niewol
nictwa i nowe metody produk
cji cukru nie zakończyły zło-tej
ery St John
Przez połowę dwudziestego
wieku St John mimo swej
niezwykłej piękności był chy-ba
jedną z najbardziej dzi-kich
i zaniedbanych wysp Aż
jeden człowiek zmienił w dra
styczny sposób sytuację Czło-wiek
ten nazywa się Laurence
Rockefeller
wy
W czasie wakacji w roku
1952 w St Thomas Rockefel-ler
odwiedził przypadkowo St
John i z miejsca stracił głowę
W cztery lata później milioner
wykupił 5 tysięcy akrów i
przekazał je rządowi amery-kańskiemu
jako Park Narodo
Akcja Rockefellera wzbu
dziła bardzo mieszane reakcje
Od ogromnego uznania do
ostrej krytyki Krytycy nie
zapomnieli Rockefellerowi że
pobudował na wyspie ultra-nowoczesny
hotel Caneel Bay
i zniszczył przy budowie ruiny
starej plantacji o tej samej
nazwie Nie ucichły protesty
w senacie i miejscowej legis-laturz- e
kiedy okazało się że
dochody ze swego "resortu"
milioner przeznaczył na kon-serwację
parku Stawano w
obronie miejscowej ludności
oburzano się że czarni miesz-kańcy
nie mogą już wypasać
bydła tam gdzie to robili od
niepamiętnych czasów nie
mogą wycinać lasu na pro-dukcję
węgla drzewnego ła-pać
ryb i krabów gdzie im się
podoba Ustanowienie przepi-sów
obowiązujących we wszy-stkich
rezerwatach i parkach
było szokiem z którego czarna
ludność nie otrzaśnie się za-pewne
przez wiele lat
Z drugiej strony zabezpie-czono
na użytek milionów lu-dzi
piękne plaże stare ruiny
wspaniałe lasy gdzie w stanie
pierwotnym krzewi się bogata
flora Tantastyczne podwodne
ogrody w które obfitują wody
wokół St John Kto wie? Mo-że
Laurence Rockefeller jest
dobroczyńcą? Może jego mi-liony
wstrzymały tu pochód
bezwzględnych nie liczących
się z pięknem natury i do-brem
ogółu rekinów komer-cjalizmu?
Jedno jest pewne
Przynajmniej jedna wyspa po-zostanie
w stanie nieskażone-go
piękna Na zawsze
Jeśli wierzyć tubylcom —
każdego nowego przybysza
rozpozna się po zawsze takich
samych pytaniach: A skąd ty
jesteś? A jak długo tu miesz-kasz?
A jak się nazywa to
drzewo?
Może to i prawda Chodzi-my
po wąskich wyciętych w
lesie ścieżkach i co chwilę
zwracamy się do Jacka: A
jak się nazywa to drzewo?
St John to jeden wielki
ogród botaniczny Raz po
raz zatrzymujemy się przy
drzewie pnączu zbaczamy z
drogi włazimy w gąszcz po-chylamy
się pod nawisy zielo-ności
gdzie pełno owadziego
ruchu gdzie maszerują po-chody
czarnych i czerwonych
mrówek
Ciekawe są miejscowe naz-wy
Prowokujące wynalazcze
powstałe stosownie do okoli
czności i sytuacji pełne oby-czajowości
wysp
"Lap i trzymaj" to rodzaj
ciernia który przylepia się do
wszystkiego Jak nasz oset
"Skacz i pocałuj mnie" mały
czerwony kwiatuszek "dopa-suj
— jeśli potrafisz" krzak
o czerwonawych liściach nie
podobieństwem jest rzeczywi-ście
znaleźć dwa podobne liś-cie
"Język kobiety" drzewo
które poruszane wiatrem sze
leści dziwnie nazywają je
również "shakc-shake- " "mał-po
nie właź" drzewo pełne
kolców "nothing Nut" — nie-jadalny
orzech Są jeszcze i
inne znaczenia tych nazw na
leży się dogrzebywać w miej-scowym
folklorze: "Pudding
pipę" "Buli lioof" "Stinking
loe" "Burning Loye" "jum--
bi - Cutlass" "clashiemcla- -
shie" "Cock a locka"
Na innych ścieżkach dawni
znajomi: Mahoń bambus avo-cad- o
drzewo cynamonowe
drzcwo-paraso- l tamarynda
kilka gatunków figowców
chlebowce mango żelazne
drzewo drzewo koralowe
Lignum Vitae drzewo korko-we
calabash drzewo mlecz
ne mangrowicc butlonwood
I najprzeróżniejsze gatunki
"jabłek" które wcale nic wy
glądają jak jabłka Dog ap- -
pies Star applcs Sugar ap- -
pies Bell applcs Goldcn ap-plcs
Mamniee applcs
Nie ma tu Poison' Ivy Jest
za to coś znacznie groźniejsze-go
Machineel Trce Trująca
roślina znana już podróżni-kom
w szesnastym wieku
Wiele publikacji ostrzega
przed jej owocami Niebezpie-cznie
jest też chronić się w
czasie deszczu pod tymi drze-wami
krople wody wymiesza-ne
z sokami wydzielającymi
się z liści powodują bolesne
oparzenia mogą nawet stać
się przyczyną ślepoty
Indianie z karaibskich ple-mion
używali Machineel do
zotruwania swych strzał Ulu-bioną
zemstą niewolników by-wało
domieszanie kilku kro-pel
trucizny do jedzenia przy-gotowywanego
dla tyrańskich
plantatorów W małych do-zach
podawana trucizna nie
pozwalała się wykryć skutki
powolnego niszczenia organiz-mu
najczęściej okazywały się
zgubne
Po plażach po lasach peł-no
tu wszędzie tego świństwa
Z właściwym u tutejszych lu-dzi
fatalizmem toleruje się
niebezpiecznego intruza A
przecie niedawno -- Machineel
okazała się narzędziem w ta
jemniczym zabójstwie na wy
spie St Croix
Skończyła się włóczęga
Piękny to musiał być widok
kiedy "Maverick wchodził
pod pełnymi żaglami między
wzgórza Charlotte Amalie
Zostały za nami:
"Żeglarskie opowieści pie
śni morza pieśni płócien gra
jących pod wiatrem
Sztormy i ulewy skwary i
zimna dotkliwe
Szkunery i wyspy rozbitki
pirackie legendy i zakopane
gdzieś złoto
And all the old Romance retold")
Adam Tomaszewski
KONIEC CYKLU
) R L Stevenson
8
l§&&
s
iS
k1
"MSW"
w-r-
7i ?r=
J&
SERDECZNE ŻYCZENIA
WESOŁYCH ŚWIĄT WIELKIEJ NOCY
przesyła
Continental Delicatessen
JAN i JÓZEF ZIELIŃSKI właściciele
Polecamy znane ze swe! pierwszorzędne] la kości
kiełbasy szynki balerony salcesony parówki
etc oraz drób: indyki kury gęsi i kaczki
świeże mięso różnych gatunków W okresie świą-tecznym
posiadamy również wielki wybór ciast
i słodyczy Mak grzyby suszone i marynowane
śledzie ryby i różne delikatesy Przyjmujemy
zamówienia listowne telefoniczne i na miejscu
2 Byward Market Ottawa Ont
Tel CE 2-70- 25
K§"
Najserdeczniejsze życzenia Wesołych
Świąt Wielkanocnych Przyjaciołom
wszystkim naszym Klientom
i całej Polonii
41 St
składa
$ European Delicatessen
MosgroYc Ottawa Ont
NAJLEPSZE ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE
1 WESOŁEGO ALLELUJA
zasyła wszystkim czytelnikom "Związkowca"
toszistfim O0łaszajqcum się wj "Związkowcu"
Przyjaciołom oraz całej Polonii
PRZEDSTAWICIEL "ZWIĄZKOWCA"
H':'flW
M H MAKUCH
1861 Saundcrson Drivc Ottawa Ont
Życzenia z Calgary
Wiązankę serdecznych życzcfi Wesołego Alleluja
w radosnym dniu Zmanvychwstania zasyłamy
wszystkim członkom ich rodzinom całej Polonii
oraz tym wszystkim przyjaciołom którzy okazali
tyle pomocy i poparcia przy rozbudowie naszego
Domu Kombatanta
SPK KOŁO NR 18
Calgary Alberia
DUŻO SZCZĘŚCIA I RADOŚCI Z OKAZJI
ŚWIĄT WIELKANOCNYCH ŻYCZY
Stanley TV & Radio Service
214-- 4 St NE Calgary Alberta
Tel AM 2-64- 60 Res CR 7-33- 97
Calgary Alberta
Gwarantowana obsługa wszystkich modeli
po umiarkowanej cenie wykonuje doświadczony
technik ST FRANIEL
W DNIU ZMARTWYCHWSTANIA PAŃSKIEGO
życzy
WESOŁYCH ŚWIĄT
W F CHUCHLA
PRZEDSTAWICIEL "ZWIĄZKOWCA"
615 - 29th Avenue NW I
' Calgary Alberta I
POPIERAJCIE FIRMY
OGŁASZAJĄCE SIĘ
W "ZWIĄZKOWCU"
ikIUairlwi :: -vł 1 smssumiaPł
ii-a- n m
M#
s
m
??
m
as rlPłSi
mmjmi
'i'--- !