Zwilazkowiec Alliancer, August 23, 1961

              nrj§
rrnACY W ŚWIECIE
ł r~£ 13 [1
Fragment r książki Lecha Pasi-kowskiego
"POLACY W AUS-TRAL- II
I OCEANII 1790-1940- "
która ukaże sie w końcu bieżą-cego
roku nakładem londyńs-kim
firmy wydawniczej B ŚWI-DERS-KI
Kariera naukowa i życie prywat- -
Bronisława iuouuUii6
Sie się przypadkowo z Australią i
Wyspami Oceanu JspoKojnego jan- -
olwiek począieK jego życia zupei- -
łie tego nie wróżył
Urodził się w KraKowie 7 sierp-i- a
1884 r Rodzice jego pocho- -
zih ze środowiska ziemiańskiego
filio nirirc zaimował stanowisko pro
fesora filologii słowiańskiej na u-iiwersy- tecic
Jagiellońskim Broni- -
}av ukończył w rodzinnym mięs-ie
gimnazjum im Jana Sobieskie- -
o a następnie wstąpił na uniwer
sytet rozpoczynając studia chemii
matematyki W r 1908 otrzymał
jtuł doktora filozofii na wszech
nicy jagienonsKiej zuuuywając
[Jednocześnie najwyższą pochwałę
naukową w ówczesnym cesarstwie
ustnacko-Węgierski- m "summa
um lauae iiłkc iiasn-pii- e uwu
ata studiował fizykę w Lipsku
Przypadkowa lektura książki Fra-er- a
"Golden Bough" skierowała
o jednak na drogę socjologii i et
Jaografii W r 1910 Malinowski' a w
[przybył do Londynu i rozpoczął stu
Jia w Szkole Ekonomii pod kierow
nictwem prof Seligmana Już po
frzech latach ogłosił drukiem swą
pierwszą książkę "The Family a- -
Mnnrf 1 1 n Ancfrnllnn A l-nirłi-łni-'
Praca ta była oparta jedynie na
Jeory ty cznych rozważaniach i doś--
liadczeniach innych uczonych ale
iedlug opinii M F Ashley Mon- -
agu "jest ciągle najlepszym przy
kładem swego rodzaju Jako mono
graficzne ujęcie osobnej instytucji
aspołecznej w jednym okręgu zier:
jest wzorem jak powinne być ze-ora- ne
dowody etnograficzne przed
stawione i zanalizowane"
I Malinowski przyjechał do Aus-tralii
iako ność i na knszt rznriu
[federalnego by wziął udział w bry-ffski- m
zjeździe naukowym Otwar--
[cie zjazdu nastąpiło 9 sierpnia 1914
[f w Adelajdzie i zbiegło się z
nibuchem I woinv światnwni Pn
czterech dniach obrady przeniesio- -
tno do Melbourne gdzie zjazd uro- -
fll1 rnt 1! 1n -- i
ŁjjH-i- u ŁdKuiiuiuiio m sierpnia
Malinowskiemu towarzyszył w po
jjróży do Australii Stanisław Ignacy
Witkiewicz ("Witkacy") znany o- -
[jł ginął filozof malarz i pisarz Po-[wode- m
jego wyjazdu z Polski mia- -
Uo być samobójstwo narzeczonej
Witkiewicza łączyła z Malinowskim
DraiaŹń Z lat K7knlnvrh W Ancfrn
lii miał wziąć udział w wvnrnwirh
I badawczych iako rysownik i fnln- -
fraf Wybuch wojny światowej
przekreślił te plany gdyż po krót--
uum pobycie w Sydney Witkiewicz
[wstał wezwany przez konsulat ro- -
Uski do odbycia służby wojsko
wej i opuścił Australię Niektóre
utworów Witkiewicza zostały de
skowane Malinowskiemu iako do- - ijoi przyjaźni Teatr Poznański wy
Stawi} W r 1927 "Sztukę trnnikalnn- -
aius"trMaleijtsakfiaz"yka piódrawuWgłiotwkieegwoiczcaielpę
cia"
Kurs Drużynowych
Harcerek
— j jrzcoa i o
L — - U LUIIII IILV V lll I II „ „ 1 „„„ „„„„ fh na llTc-rilkin- l
Komendantką była dhna hm B
V'ogowska zastępczynią dha nhm J Burska Na wykłady i zajęcia
Przychodziły dhny: hm A Chyliń--
i urn c Halek i phm K Laza- -
wicz
Do pięknego zakątka w okoli- -
ach Barry's Bay zjechało 29 har- -
Cerpk 7 fiilnnn rni:n :~i
t- _- b taicy Wllldliu w vviiftu
rJ4 do 18 lat Kwiat mlnd7iP7V har
cerskie] — rfrii7vnnup
tnmnnjHii: __ v iwmijlUdIIUVl mi Uczestniczki bardzo
fcnsywne szkolenie Dracv meto- -
wychowawczej i harcer-- 1 iei
W$ pobyły szereg stopni i spraw
ności oraz nauczyły się wiele z za-fes- u
wprowadzenia do pracy dru-}- "
Polskości uczar sii ninpnek
§ńców ludowych i poznając trady- -
s polskie
Pracowały bardzo chętnie (wol- -
5cśo czasu prawie nie było) nau- - PJty Sifi Wlplll r-rn-nti
Ą'ore ułatwią im harcerską
S$ Przyszłości a co najważniejsze
nigay nie narzekały! Zdały eg- zamin 1 rll : 1 -- - u uuuiej posiawy narcer-5IeJ- -
Gawędy o ducha
Okazały CIP 7lit4rw-m- n TT£m:nl -- ♦
3 kitł na ich ustach-- Z piosenką
faszerowały na zajęcia czy ćwicze- -
S-Jąm- y nadzieję że przynajmniej
C-
-c ich harcerek poprowadzi
J? w tym roku jednostki w swo--
?f5 uasuc- n-
Jestniczki kursu
i i
Z chwilą wybuchu wojny położe-nie
Malinowskiego stało się niewy- raźne jako obywatelowi austriac-kiemu
zagroziło mu internowanie
Władze australijskie zezwoliły
jednak na dalszą pracę naukową
a formalne meldowanie sie na do- - licji obie strony traktowały w spo- sób humorystyczny i żartobliwy
W dwa tj godnie po zakończeniu
kongresu Malinowski był już w fort Moresby na Nowej Gwinei
gdzie spędził trzy tygodnie Na-stępnie
udał się przybrzeżnym stat-kiem
na wyspę Mailu lezącą w
zatoce Amazon 4 mile od wybrzeża
południowo wschodniego Nowej
Gwinei Na Mailu przebywał do
końca września nauczył się tam
niezwykle szybko języka krajow-ców
i przez prawie pół roku zył
między nimi starając przystosować
się o ile tylko bjlo to możliwe do
egzot} cznego otoczenia Dzięki ta-kiemu
podejściu praca
postępowała baidzo intensyw-nie
naprzód W końcu 1915 r wró-cił
do Tort Moresby i rozpoczął
przygotowywać do druku pracę p
t "The Nathcs of Mailu" która
ukazała się już w październiku te-go
roku w piśmie "Transaclions
Australia for 1915" Monografia
ta licząca ponad 200 stion oma- -
kolejnych rozdziałach geo- -
Łacznej
grafie wyspy podział socjalny lud
ności życic plemienne gospodarkę
magię wierzenia oraz sztukę i wie-dzę
krajowców Mailu
Tymczasem w dalekim Krakowie
wyszła jego książka po polsku p
t "Wierzenia pierwotne"
W czciwcu 1915 r Malinowski
wyiuszył na ponowną wyprawę ba-dawczą
tym razem na wyspy Tro-biiandzk- ie
około 100 mil na pół-noc
od wschodniego krańca Nowej
Gwicni Wyprawa ta przyniosła no-wą
rozprawę naukową p t "Ba-lom- a:
the Spints of Dcad in the
Trobriand Islands" drukowaną w
"Journal of the Itoyal Anthiopolo-gica- l
Institutc" (1916) Przebywał
--lam do maja 1916 r
Trzecia z kolei wyprawa w teren
wiodła również na te wyspy i zajęła
cały rok od października 1916 do
października 1917
akcji
z jakim zuchy Polski
ca łoMoi lin nrawci w pierw
szym rzędzie: Szudy (King
urauuwaod
Frania Badzioch (St
Krysia ivi
Krysia Jarmicka )
((Torl Urszula
Gola Porszt
Ircnka Nowakowska
środa 23 1961
E
Faklem jest że te badania tere-nowe
stały się podwaliną przysz-łej
sławy Malinowskiego Ogółem
spędził prawie 6 lat w Australii
w tym dwa lata na wyspach Trob-riandzkic- h
i pół na Mailu
Sporo czasu spędził też
w melburńskiej Bibliotece Pub
licznej i w Muzeum Narodowym
gdzie opracowywał katalogi zbio-rów
z Triob-riandzkic- h
kolekcji prof
Eksponaty te badane i
osobiście przez Malinow-skiego
Część własnych zbiorów Ma-linowskiego
została ofiarowana mu-zeum
w Melburnie i znajduje się w
Mond Collcction
W Stanu
Wiktoria przygotowy-wał
do druku rezultaty swych ba-dań
Warto tu podkieślić ze prace
te mógł wykonać dzięki stypendiom
z Anglii pomocy finansowej
rządu Australii W latach
1914-17-18-1- 9 20 otrzymał
(uniwersytetu Londyńskiego
(tzw Itobcrl Mond Travelling Sco- -
larship) w £250 rocz- - Helenę
nic W latach 1915 i 191G otrzymał
stypendium London School ot Eco
nomics (Constancc llutchinson Sco-larshi- p)
w £ rocz-nie
Poza tym prof przy
słał £ 100 na zakup aparatu fo-tograficznego
i instrumentów nau
kowych Wreszcie australijski
ofiaiował Malinowskiemu £250
to umożliwiło mu przygotowanie
bardzo poważne-j- o dzieła "Argo-naut- s
of the Westcin Pacific"
Australia odegrała w życiu uczo-nego
również ważną lolę z innego
względu: znila1 tam żonę i wiei-n- ą
towarzyszkę życia Elsie córkę
profesora nclburneńskicgo uniwer-sytetu
Sir David Onnc Mosson kló-l- y
kilka lat pred tym witał Ma-linowskiego
jako przewodniczący
zjazdu naukowego odbył się
w r 1919 Elsie Mosson lów-nic- z
pisaiką: w 1915 ukazała się jej
książka o Północnym
pt Wkrótce
po ślubie oboje pi zeszli silną
której epidemia
Australii Po wyzdrowie-niu
oboje udali się w okolice Wan-garatt- y
na rekonwalescencję
JAK TONA KASZUBACH ŁADNIE
t pwwirAt'? V3K3%Ł v?ij' !jwvmVfXn''LKKew i Łnvnn™ Sc
Rok był rekordowym rokiem uczestnictwa w koloniach
i obozach harcerskich na Kaszubach gdzie z rokiem
krzepnie letni ośrodek harcerski W ośrodku prowadzono w ra-mach
letniej kolonię zuchów chłopców kolonię zuchów
dziewczynek 4 obozy harcerskie męskie w tym jeden szczepu
wodnego oraz 3 obozy harcerek w tym jeden dwutygodniowy
kurs drużynowych Na zdjęciu fragment na kominku
zuchów chłopców z kolonii prowadzonej przez druhna Itę Lewi- - nli 7imlnr nrl-o7nl- v rbr7ln Pniaki C7rpn tam nin
Komenda Chorągwi Harcerek w i„i- - ri „ntn„ni Mincie w 7hrniar--h nnc--m śu-infmriri- n Kanaan „„„„u- - u ujnu """'" ""--" rjyi: 'rv ":"7r_" :
H ""biwnio '"'"i obalanie dozkow inio Dyc na poKazie uy uuumc zapai
Vllll
I
nr7v:7lp
łlufrnun
przeszły in- -
w
loVn-oł-i
pracę
nn5od7ip
rnu
jego nauko-wa
przedstawiły chrzest
Marysia
ston) Jadzia "- -"
Cajhannes)
Drożdż (Toronto)
(Montreal) (Tor
Viola Celejewska
(Windsbr) Rema Kowalew
ska (Welland) Krysia (St
Catharines)
--(Toronto)
'ZWIĄZKOWI ECg- - SIERPIEŃ (August) —
FI
roku
Malinows-ki
etnograficznych wysp
Seligma-n- a
były
opisywane
tzw
Bibliotece Publicznej
Malinowski
fede-ralnego
stypen-dium
wysokości
wysokości 100
Seligman
rząd
Ślub
była
Terytorium
"Untamcd Territory"
in-flucn- zę
nie osz-czędziła
bieżący
każdym
pokazów
incfnniyppin
w a) Ania Figarska (Hamilton)
Ewa Teresa
Kott Teresa Wojciechow-ska
Horo J}anu5ia_ Gic-sousk- a
Wkrótce potem w początkach r
1920 Malinowcki z żoną wyjechał
do Anglii Dwa lata później został
mianowany docentem (lecturer) w
London School of Economics and
Political Science a w r 1923 pro-fesorem
(reader) na uniwersytecie
Londyńskim Gdy w cztery lata póź-niej
utworzono tam katedrę antro-pologii
został jej pierwszym pro-fesorem
W 1926 r odwiedził Stany- - Zjed-noczone
na fundacji
Laury Spelman i spędził kilka mie-sięc- y
w Kalifornii pracując na u-niwersy-tecic
w Berkley Przy o- -
kazji podróżował po Nowym Meksy-ku
i Arizonie gdzie studiował ży-cie
miejscowych Indian
W r 1930 został czlonkicm-kores-pondente- m
Polskiej Akademii U-miejętn-ości
Ponownie zjawił się w Stanach
Zjednoczonych w r 1933 gdzie wy-głosił
serię odczytów w Cornell
Uniwcrsity W roku następnym po-dróżował
intensywnie po Afryce Po-łudniowej
i Wschodniej odwiedza-jąc
uczniów swych w Kenii Tan-ganyic- e
i'Rhodezji W tymże roku
został członkiem Królewskiej Aka-demii
Umiejętności w Holandii
Pod koniec loku 1935 Malinow-ski
żonę która zostawiła
mu trzy corKi: Jozeię
W sierpniu 1936 Malinowski
przyjechał ponownie do Ameryki
na uroczystość 300 lecia najstar-szego
uniwersytetu amerykańskie-go
Harvard jako reprezentant u-niwers-yletu
Londyńskiego i Pol
skiej Akademii Umiejętności Pry
lej okazji uniwersytet w Harvard
nadał mu tytuł doktora Honoiis
Causa Bównicż Hoyal Soclety of
New Zeland obdarzyła go tytułem
członka honorowego Dla podrepe-jowani- i
złego stanu zdrowia Ma-linowski
zamieszka! znowu w Ari-zonie
i piowadził dalsze studia nad
obyczajami tamtejszych plemion
indiańskich w miesiącach zimo-wych
z 1938 na 3!) lok W lecie
udał się do Meksyku odwiedzając
jak zwykle osiedla indiańskie
We wrześniu r 1939 miał już
zakupiony bilet na podróż do Lon-dynu
ale wybuch wojny skłonił go
do pozostania w Ameryce gdzie
przyjął stanowisko profesora ant-ropologii
kulturowej na uniwersy
tecie w Yale W czerwcu 1940 o-zc- nił
się powlóinic ze znaną ma- -
łatką angielską Anną Hayman-Joyc- c
wystawiającą swe obrazy
pod panieńskim nazwiskiem Vale- -
ta Swann Wakacje 1910 i 1911 r
spędził w Meksyku gdzie zajmo
wał się studiami socjologicznymi
w stanie Jego znajomość
języka hiszpańskiego była tak dob-ra
że wygłaszał odczyty i pisał w
tym języku Odwiedził leż kilka
krotnic wyspę Kubę
Ostatnie trzy lata swego praco-witego
życia spędził na uniwersy-tecie
w Yale Zmarł 16 maja 1942
na drugi dzień po oficjalnym ot-waic-iu
Polskiego Instytutu Nauko-wego
w Nowym Jorku którego
miał być prezesem
Bogata twórcość naukowa Ma-linowskiego
w postaci szeregu ka
pitalnych książek była niemal wy-łącznie
(z ostatniej wy-danej
po śmierci) związana z bada-niami
terenowymi w Australii i
Nowej Gwinei
Książka "Argonauts of the West-ern
Pacific" (1922) opisująca wy-spiarzy
Tnobrandzkich "jest nic
tylko jednym z dzieł pomnikowych
socjologii ale i pracą fascynującą
zarówno laika jak i uczonego" a
według Kraera "jedna z najbar-dziej
naukowych relacji danych
kiedykolwiek o ludach pierwot-nych"
W r 1926 ukazały się dwie
%mMMmujmmmmmmm%m mmi&mm&ujmmmwmm$
folo L IMIacińskl
Od lewej do prawej w drugim (Tor) Bożena Sieńko (Tor) Ma-rzędzi- e: Barbara Głogowska ko- - rysia Marczak St Catharines) Ala
mendantka kursu Zofia Halek za- - Czajkowska (Ottawa) Oleńka Ra-stępczy- ni komendantki chorągwi idojewska (Hamilton) Mirka Ol-Ren- ia Stankiewicz (Ottawa! Kry-- 1 czak (Tor) Hania Mierzyńska
sty na Burska zastępczyni komen-- ' (Tor) Basia Otrysko (Tor) Jola
dantki kursu Marysia Kosko (Otta-- Kondratowska oiomreal) Monica
Stankiewicz (Tor)
(Tor)
zaproszenie
stracił
wanuę
Oaaca
wyjątkiem
Jackson (Ottawa) Danusia Bień- -
kowska (Tor)
Nieobecna na zdjęciu:
MitroMska OV_cllar}diJ
Basia
książki Malinowskiego: "Myth in
Primitive Society' oraz "Sex and
Repression in Savage Society" a
roku następnym "Crime and Cus-to- m
in Savage Society" W czter-nastym
wydaniu "Encyclopaedia
Britannica" z r 1929 zamieścił Ma-linowskiego
trzy artykuły: "Social
Anthropology" Kinship" i "Mar-riage-"
W tym samym roku ukaza-ła
się jego książka pt "The Sex-ua- l
Life of Savages" a w sześć
lat później '"Coral Gardens and
their Magie" opisująca również
krajowców z wysp Trobriandzkich
Po wybuchu wojny rozpoczął pracę
nad książką "Democracy and Frcc-dom- "
która ukazała się już po
jego śmierci Prace Malinowskiego
zostały przetłumaczone na francus-ki
hiszpański wioski niemiecki
polski i chński
Margcry C Lawrencc we wspom-nieniach
o Bronisławie Malinows-kim
pisze że "Prof Bronisław Ma-linowski
był jednym z wybitnych
- Muk)u — iKWWifct'
umysłów ości swego pokolenia Li-czne
jego książki 1 artykuły sta-nowią
poważny wkład do nauk so-cjologicznych
" a dalej "życie
wciąż to potwierdza że pod kie-rownictwem
Malinowskiego doko-nano
bardzo 'pożytecznej pracy dla
administracji brytyjskiej która
stara się dopomóc ludom kolonial-nym
do zajęcia właściwego miejsca
we współczesnym świecie — w dą-żeniu
do osiągnięcia pełnego samo-rządu
S- -
To że Malinowski budował swe
koncepcje naukowe w języku an-gielskim
przydaje realnej wartoś-ci
jego angielskiemu obywatelstwu
Ale nigdy nie przestał się Po-lakiem
Odczuwał zawsze jak wie-le
zawdzięczał polskiemu
dzieciństwu i głębokie prze-świadczenie
że było ono tą czę-ścią"
jego indywidualności która
pozwoliła mu wnieść do ogólnego
dobrobku coś zupełnie "swoistego"
Spółdzielnia Kredytowa (Toronio) ZPwK
Polish Alliance (Toronto) Credit Union Limited
62 Clarcmont St Toronło 3 Tol 6-26- 83
Godziny urzędowania: Środa 730—900 wieczorem
Piątek 730—900 wieczorem
Sobola 1200—200 po pot
Polski pieniądz w polskiej kasie
Dzwonić tylko w godz urzędowania
ZAV0D0WA FORMA ZAŁATWIANIA
SPRAW FINANSOWYCH
Możliwe że lepszą nazw) dla Curicnt Account (konlo bieżące)
byłaby nazwa "Comincicial Account" (konto firmowe) konto to bo-wiem
jest używane przez wsyslkic firmy bez względu na Ich
charakter
Określenie Current Account datuje się z wcześniejszego okresu
bankowoki gdy konlo to było jedynym kontem umożliwiającym
klientowi wystawianie czeków Ponieważ znaczyło to że klient ban-kowy
miał bieżący dowód codziennych transakcji bankowych utarła
się nazwa "konlo bieżące" Od tego czasu1 system ten pozoslal bez
zmian
Zasadnicza różnica pomiędzy Current Account a innymi typami
kont polega na tym że Current Account nie przynosi odsetek oraz
że klient olrymujc pry końcu każdego miesiąca wszystkie skaso-wane
ceki (niemal identycznie jak przy bratnim koncie Personal
Chcquing Account (prywatne konlo cekowe) — PCA jcsl tym dla
jednostki czym jest Current Account dla firmy) Zwrot skasowanych
czeków przy końcu miesiąca jest bardo dogodny dla firm bo czeki
te służą jako dowody wpłaty a również są dowodami kasowymi
wydatków
Ze wszystkich rodzai kont bankowych Current Account uważa Gic
za konlo klóre wykonuje prawdziwie "końską pracę" Składanie
pieniędzy i wysławianie czeków odbywa się w ten sam sposób jak
przy innych typach kont Niemniej firma posiadająca Current Account
może codzień złożyć Setki czeków otrzymanych za towary czy też
usługi Jak również firma ta może codień wystawić setki czeków ze
swego konta W dodatku wszelkie pożyczki jakie firma ewentualnie
zaciąga przepływają również przez jej Current Account Oddział
bankowy klóry załatwia le transakcje jest w zasadzie agentem zbie-rającym
i wypłacającym należności dla danej firmy
Oczywiście prowadzenie Current Account wymaga sporo czasu
wysiiku i wydatków ze strony oddziału Banku Dla lego to powodu
Current Account nie przynosi odsetek Za usługę potrąca się nawet
pewną opiate której wysokość zależy od aktywności konta i średniego
salda kredytowego
Wiele firm posiada cały szereg Current Accounls Czasem są one
wszystkie w tym samym oddzielę Banku czasem w różnych oddzia-łach
i w różnych częściach kraju W ten sposób firmy mogą pro-wadzić
osobno docliody i wydatki swoich poszczególnych działów
Nawet zupełnie małe firmy mogą posiadać dwa konta bieżące uży-wając
jednego do zwykłych transakcji firmowych drugiego dla celów
listy płacy
Bez wględu na lo do jakiego celu firma używa Current Account
konto to jest niezbędną częścią działalności firmy W gruncie rzeczy
Current Account wraz ze swoimi wygodami jest jednym z powodów
dla których dziś w tak wielu transakcjach firmowych używa się
czeków a nic gotówki
System Current Account jest tylko jedną z wielu dogodnych usług
jakie ludzie z Toronto-Dominio- n Bank mają Wam do zaoferowania
Kierownik lokalnego oddziału Banku z przyjemnością objaśni Wam
niektóre lub wszystkie szczegółowo Odwiedźcie go niedługo Będzie-cie
zachwyceni zobaczywszy jak bardzo
RÓŻNICA POLEGA NA LUDZIACH W
H TORONTO-DOMIWIO- W
LSiittitSił&yJ
BAMK KT6RY PATRZY W PRZYSZŁOtć
nHTJT'B
STR
czuć
swemu
miał
EM'
i
%
ss£i
fi
hi I'
m
!#'