Zwilazkowiec Alliancer, January 21, 1975

              i STR 2
r VfflJMd
i
Związkowiec " (The Alliancer)
Prtnted and Publlihed lot titrj TutnUj
i and Frldajr by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 Bloor Street West — Toronto Onr Canada — M6P 1AZ- -
Tolephones: 531-249- 1 531-249- 2
Second clasi mail reglstraOoD oumber 1673
t
OfflcłaJ Orgu ot The PoOsb AUlance Frtendly Sodety ot Canada
Jan Bldu — Chalrman of the Board Maria Sawko — Secretary
Edłtor ln-Chl- ef — B Heydenkom — General Manager — S F Konopka
Business Manager — Czesław Blaszyk
: Subscriptlon: In Canada $12 00 per year In otber Countriej $14 00
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $12 00 Zagranica —'Roczna $1400
Półroczna $ 700 Półroczna $ 800
Kwartalna $ 400 Pojedynczy numer 15e
Olimpijskie trudności
Jean Drapeau prezydent Montrealu największego kanadyjskiego uważa iz stworzony jest li tylko do
wielkich rzeczy Nie zalicza się do zwykłych śmiertelników
ani nawet do bardzo zdolnych administratorów samorządo-wych
lecz do tych na których spoczywa szczególny obowią-zek
publiczny Zresztą sporo osób — nie tylko montrealczy-kó- w
i nie tylko Kanadyjczyków — zgodzi się z tym że jest
wybitną jednostką o ogromnym talencie administracyjnym
co jednak nie znaczy iż jest nieomylny Montreal zawdzięcza
wiele jego dynamice Niewątpliwie jest człowiekiem o sze-rokich
horyzontach gdy chodzi o rozwój miasta na czele któ-rego
stoi Jego ogromnym wysiłkom zawdzięczamy EXPO 67
Ta gigantyczna impreza spopularyzowała Kanadę na całym
świece spowodowała przebudowę i rozbudowę Montrealu
powstanie nowych zakładów pracy EXPO przyciągnęło mi-liony
turystów którzy pozostawili w Kanadzie krocie milio-nów
dolarów Największe korzyści odnieśli montrealczycy
oraz ich miasto Ale impreza w całości była deficytowa Nie
miała nią być w założeniu
Mayor Drapeau przedkładał władzom federalnym i pro-wincjonalnym
kosztorysy z których wynikało iż ich inwe-stycje
przyniosą im ogromne zyski Skończyło się EXPO
poważnym deficytem i naturalnie nie było innego wyjścia
jak spłacenie długów p Drapeau Jego zapewnienia że og-romny
teren wystawowy wraz z większością budynków bę-dzie
można z powodzeniem wykorzystywać okazały się co
najmniej przesadzone Zaledwie kilka zachowało się w sta-nie
używalności i były wykorzystywane dla skromnych wy-staw
w ciągu kilku miesięcy w latach następnych
EXPO pozwoliło p Drapeau na przebudowę miasta na
budowę podziemnej kolejki wspaniałej sieci dróg i na sze-reg
wielkich inwestycji Pod jego rządami Montreal otrzy-mał
imponujące gmachy całe zespoły gmachów w tym naj-bardziej
luksusowych hoteli Centrum miasta zaroiło się
od drapaczy chmur Wyburzał nie tylko ulice ale całe dziel-nice
pełne starych i walących się ruder by na ich miejsce
wznosić nowe budynki
Od EXPO Jean Drapeau polował na podobną imprezę ukoronowania swoich talentów administracyjnych
j --swojej pozycji jako gospodarza Montrealu Zabiegał więc
usilnie o --przyznanie mu prawa urządzenia Olimpiady Uda-ło
się Uznał to za swój i Kanady największy sukces Znowu
zapewniał wszystkich iż nie będzie żadnych deficytów bo
onoTrich nie-- dopuści Pozwolił sobie nawet na uwagę że
deficyt byłby takim samym cudem jak zajście w ciążę przez
mężczyznę Nic więc dziwnegojż kiedy podano do wiadomo-ści
iż kosztorys niemal potroił się że deficyt będzie ogrom-ny
w jednym piśmie montrealskim ukazała się karykatura
Drapeau z brzuszkiem wzywającego na ratunek dra Mor-gelitale- ra
owego znanego hurtownika od przerywania ciąży
Mayor Montrealu ma wiele pomysłów wystarczy prze-cież
przypomnieć jego loterię i dlatego był przekonany iż
da sobie radę z Olimpiadą Wprawdzie Rząd Federalny
oświadczył iż nie zamierza finansować tej imprezy ale wia-domo
było iż znajdzie jakieś pośrednie drogi aby umożli-wić
ją Ottawa zgodziła się więc na wypuszczenie znaczków
pocztowych na wybicie specjalnych monet medali pamiąt-kowych
specjalne loterie Te źródła dostarczą Komitetowi
Olimpijskiemu w Kanadzie znaczne środki finansowe ale
nie pokryją one wszystkich kosztów Nie pokryją ich rów-nież
oczekiwane dochody z igrzysk Naiwne byłoby twier-dzić
iż tylko wskutek wzrostu cen kosztorysy okazały się
nierealne Rozmyślnie utrzymywano pierwsze plany na moż-liwie
najniższym poziomie wskazując na możliwość wyko-rzystania
istniejących obiektów a dopiero gdy władze fe-deralne
prowincjonalne --samorządowe i całe społeczeńst-wo
połknęły tę przynętę powoli serwowano dodatki wcale
kosztowne by w pewnej chwili znaleźć się nad przepaścią
MayorjeDstraipcheauulunbiieeńcreząmdzi Czzwłoinąkzokwamiei zzwaiwązokdóowwymniiewaąnt-i
pliwie entuzjazmują się różnymi dyscyplinami sportowymi
ile nie są skłonni zrezygnować z czegokolwiek dla obrony
honoru miasta które podjęło się zorganizowania Olimpiady
Pragną natomiast godziwej zapłaty za swoją pracę A że jest
pilna ze związana z jakąś międzynarodową imprezą to tym
bardziej trzeba dobrze zapłacić Wiadomo iż pracodawcy
nie są skorzy do podwyżek nawet gdy ich dochody wzra-stają
Fala strajków z jednej strony doprowadziła do znacz-nego
podwyższenia kosztów Olimpiady a z drugiej zagro-s'ł- a
jej przeprowadzeniu W tym stanie rzeczy Drapeau nie
mógł sam hic już zdziałać ale musiał szukać interwencji
i pomocy możnych protektorów
Uderzył więc w rząd prowincjonalny jako najbliższy
i najbardziej zainteresowany środki masowego przekazu
prowincji Quebec w błyskawicznym tempie podały iż rząd
pokryje deficyt do wysokości $200000000 Igrzyska bo-wiem
muszą odbyć się w Montrealu i w terminie przewi-dzianym
Prem Bourassa zareagował niemal błyskawicznie za-przeczając
jakoby zobowiązał się do pokrycia tak wysokiego
deficytu natomiast zaznaczył iż uczyni wszystko by Olim-piada
odbyła się Nie wydaje się ulegać wątpliwości iż rząd
Quebecu uważa za punkt honoru wywiązanie się przez Mont- -'
real z przyjętych zobowiązań a wobec tego-przyjd- zie mu
z pomocą Wolno zaryzykować twierdzenie iż prem Bou-rassa
nie ustanowi specjalnego podatku dla sfinansowania
tej imprezy i że nie znajdzie funduszy na ten cel w nor-malnym
budżecie Jest więc bardziej aniżeli prawdopodobne
iż szukać będzie pomocy w Ottawie
Prem Trudeau wprawdzie wielokrotnie zapewniał ze
Rząd Federalny nie zamierza finansować Olimpiady ale
chyba nie będzie 'mógł pozostać obojętny "wobec długów
Quebecu a wobec tego będzie musiaj w jakiejś formie
przyjść z pomocą „ l--
A Drapeau przeprowadzi swoje i znowu wykaże iż 'ska-zany
jest na wielkość"
Ikzą sję
W warsztatach szkól zawo-dowych
podległych Minister-stwu
Oświaty i Wychowania
zdobywa umiejętności zawo- -
dowe ok 300 tys" uczniów
Placówki te działają na zasa-dzie
_gospodarstw pomocni- -
j pracują
czych wykonując określone
w Narodowym Planie Spole-czno-Gospodarcz- ym
zadania
produkcyjne W ubiegłym ro-ku
wartość 'sprzedanych wy-robów
i wykonanych usług
osiągnęła 23 mld złotych v
Zbigniew Rapachi
Na jesieni ubiegłego roku
podjąłem na tych lamach
próbę analizy nowo powsta- -
łych elementów sytuacji na
osi Wschód — Zachód ł da-łem
wówczas wyraz obawom
co do przyszłości świata za-chodniego
gdyby zaobserwo-wane
tendencje miały rzeczy-wiście
— i to na dłuższej
przestrzeni czasu — cecho-wać
dalszą ewolucję sytuacji'
Otóż przez rok który od tam-tej
chwili upłynął pozycja
Zachodu uległa dużo większe-mu
pogorszeniu niż się na to
wówczas zanosiło Wtedy wy-dawało
się że wchodzimy w
siedmiolecie "chudych
k r ó w" obecnie można zary-zykować
twierdzenie że i-dz-iemy
wręcz ku katastrofie
Kryzys naftowy który się
łatwo wini za wszystko zło
obecne i przyszłe ukazuje
przynajmniej — i to z całą
wyrazistością — kruchość
podstaw na których dotych-czas
opierał się zachodni do-brobyt
Tak to już bywa że
kiedy równowaga pewnego
zespołu zostanie zachwiana
przez jeden z jej czynników
to jemu przypisuje się winę
za nowy stan rzeczy podczas
gdy należałoby zacząć od py-tania
czy stan poprzedni
znajdował dostateczne uza-sadnienie
(gospodarcze spo-łeczne
moralne) Równowa-ga
jest pojęciem względnym
Wyraża ono proporcję w ja-kiej
elementy składowe pew-nego
zespołu uczestniczą naj-przód
w jego uruchomieniu a
następnie w jego funkcjono-waniu
Ostatecznie równowa-ga
monokultury plantacyj-nej
zasadzała się na pracy
niewolniczej Równowaga go-spodarki
kapitalistycznej o-pie- rała
się dotychczas na nis-kich
cenach surowców i —
odwrotnie — wysokich ce-nach
towarów przemysło-wych
przy czym ta rozpię-tość
miast ulegać redukcji —
regularnie wzrastała
W przeliczeniu na ceny za-sadniczych
wyrobów 'przemy-słowych
obecna cena naf-ty
jest zaledwie nieznacznie
wyższa niż w roku 1960 (!)
natomiast zwiększyły się — i
to parokrotnie — jej dosta-wy
Przez długie lata' Zachód
płacił coraz mniej za cenny
i niezbędny dla jego' dobro-bytu
surowiec czyli ten do-brobyt
znajdował oparcie w
wyzysku krajów surowco-wych
co najmniej w podob-nym
jeśli nie wyższym stop-niu
jak w dynamice krajów
przemysłowych Dalej jeśli
podniesienie ceny nafty spo-tęgowało
oczywiście inflację
którą są dotknięte wszystkie
państwa zachodnie to jej by-najmniej
nie spowodowało
Przy założeniu że istnieje
związek funkcjonalny między
tymi dwoma zjawiskami dzia-ła
on w sensie odwrotnym:
to galopująca inflacja zachod-nia
przyczyniła sie do podnie-sienia
cen nafty podobnie
jak innych surowców Oczy-wiście
trudności z którymi
Zachód się boryka byłyby
znacznie mniejsze gdyby po-drożenie
nafty — zwłaszcza
skoro jej poprzednia cena zo-stała
pomnożona przez 4 —
"ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ '(Januaryj wtorek 21 — 1975 NR
'osępna teraźniejszość
zostało rozłożone równomier
nie w czasie — (np na prze-strzeni
paru lat) a nie na-rzucone
w tak gwałtowny
sposób
Rzecz teraz w tym czy i jak
można powstałej sytuacji
sprostać Na pozór odpowiedź
jest prosta: bądź zwiększyć
dynamikę bądź obniżyć sto-pę
życiową bądź znaleźć mo-żliwie
optymalną kombinację
tych dwóch ewentualności W
rzeczywistości sprawa się
komplikuje z racji różnic za-chodzących
między poszcze-gólnymi
krajami zachodnimi
(za pojęciem "Zachód" kryje
się cały wachlarz różnych sy-tuacji)
jak i z racii wnios-l'ó- w
które z tych różnic wy-ciągają
kraje naftowe głów-nie
arabskie Chodzi tu wiec
o dwa sprzężone ze sobą pro-blemy
które nasuną i to chy-ba
niebawem konieczność
dramatycznych decyzji
ROZMIARY KRYZYSU
Większość państw Europy
Zachodniej nie jest w stanie
w obecnych warunkach pora-dzić
sobie z deficytem płatni-czym
handlu zagranicznego
' The Economist" przeprowa-dził
obliczenie z którego wy-nika
że rebus sic standibus
tzn jeśli deficyt ten utrzy-ma
się na tym samym pozio-mie
co obecnie większość
krajów zachodnich stanie się
niewypłacalna na przestrzeni
roku 1975 Rachunek wycho-dzi
ze stanu rezerw płatni-czych
każdego z tych krajów
w lipcu 1974 r Poczynając od
lego momentu Włochy W
Brytania i Dania mogą prze-trwać
przez 8 miesięcy Fin-landia
przez 10 Norwegia
przez 15 Francja przez 16
Islandia przez 17 Japonia
przez 21 Australia przez 30
Rezerwy kanadyjskie starczy-łyby
na 4 lata i 4 miesiące
szwedzkie _na 12 lat amery-kańskie
na 15 szwajcarskie
na 195 a belgijskie na po-nad
44 lata W zestawieniu
tym nie figuruje NRF i Ho-landia
jako że są to jedyne
dwa kraje które w r 1974
zdołały uzyskać — mimo że
w zmienionej sytuacji — do-datnie
bilarsy płatnicze
- Warto zestawić-- te dane z
poziomem oszczędności w zu-życiu
nafty osiągniętych w
pierwszym półroczu 1974 r
W NRF zmalało ono o 14%
'
w W Brytanii o 10% we
Francji o 6% w Stanach Zje-dnoczonych
o 5% a w Japo-nii
o 1% Nie mam pod ręką
danych dla Włoch Może po-twierdziłyby
one tezę o za-rysowującej
się tendencji po-działu
Europy Zachodniej
wzdłuż osi północ — połud-nie
Kraje północne (z wy-jątkiem
jednak W Brytanii)
wykazują większą zdolność
do przyjęcia koniecznej dys-cypliny
pod podwójnym ką-tem:
ograniczeń i wzmożone-go
wysiłku podczas gdy taki
styl nie wydaje się leżeć w
możliwości krajów łacińskich
Poważny odsetek ludności
zawodowo czynnej tych kra-jów
widzi mechanizmy gospo-darcze
przez pryzmat niekon-frontowany- ch
z 'rzeczywisto-ścią
schematów a równocześ- -
Władysław F Chuchla
Po spędzeniu 2 miesiące i zwiedzaniu wracamy do Ka-nady
i curka nas opuszcza aż do Toronta Wmiędzy czasie
jeszcze w roku 196JL za mojem staraniem przybywa do Ka-nady
jeszcze curka mej siostry i tutaj wychodzi zamąż do
miesiąca i mieszka w sąsiedztwie w pobliżu swej kuzynki
żeśmy ją sprowadzili w r 1959 Obie mają rodziny po kilka
dzieci powodzi im się dobrze W r 1968 sprowadza swą
matkę a moją siostrę z Polski na wizytę i koszta przejazdu
w części pomagam pokryć Po przyjeździe siostry z Rzeszow-skiego
zabieram ją tu i tam na farmy aby zobaczyła tutej-sze
życie i zbiory kanadyjskiej przenicy
Zabieram ją i jej curkę z dziećmi w okolice gdzie są
sady owocowe w zachodniej Kanadzie podziwia zbiory owo-ców
wiśni brzoskwini i moreli Ładujemy do auta 200 fun-tów
owoców i nas 5-r- o z dwoma dziećmi i powoli posuwamy
się do domu zawadzając jeszcze o znajomego rodaka z tej
samej wioski z którym rozmawiały i płakały ze wzruszenia
że aż w Kanadzie po tylu latach zobaczyli się choć na 2 go-dziny
Siostra po rocznej wizycie wraca do Polski i do swej
rodziny zadowolona i wypoczęta że zobaczyła curkę i wnu-kó- Wj
oraz nowego zięcia no i brata z familią oraz Kanadę
jej ogromne przestrzenie farmy miasta i Polaków
Ja dalej pracuję w Związku Polaków od czasu do czasu
Teraz kiedy już na rencie czasu mam pod dostatkiem więc
piszę glisty do wszystkich znajomych że posiadam adresy
a korespondowanie zaniedbałem Piszę też do prasy pol-skiej
w Kanadzie jak sprawozdania polonijne czy inne arty-kuły
interesujące: Niektórzy z miejscowej" Polonji mnie nie
nawidzą że krytykuję niektóre posunięcia' lub czyny nie
zgadzające się z godnością Polaka ale jestem realistą -- nie
lubię djecyzji powziętych z pobudek uczuciowych i je wy-tykam
nie lubię wyolbrzymiania lub powiększania incy-dentów
małych nie ważpych i szkodzących nieraz organi-zacji
czy Polakom Jub -- prawie Polskij -
Mam Htylko' 5 klas szkoły powszechnej ale też nie mog-łem
jej zdobyć w warunkach jakich swą' młodość "spędziłem
Życie nieraz jest najwiękśzem wykształceniem życie' twarde
i pełne walki o egzystencję wykuta charakter i hartuje go
perspektywy
nei obstaje przy nienaruszal-ności
przyzwyczajeń myślo-wych
i życiowych choćby
wymagały one najrychlejszej
rewizji Nie wróży to nota
bene nic dobrego dla Wspól-noty
Europejskiej
Z drugiej strony większość
krajów naftowych nie wie co
robić z dolarami? które pły-ną
do ich kas szerokim stru-mieniem
Gdyby były one w
stanie wchłonąć import na
miarę przysługujących im na-leżności
stan nowej Tówno-wag- i
mógłby się ustalić po
pewnym czasie Jednakże tak
nie jest i nie będzie ponie-waż
w najlepszym przypadku
import z Zachodu nie prze-kroczy
jednej trzeciej warto-ści
eksportu nafty Miliardy
dolarów którymi rozporzą-dzają
a zwłaszcza rozporzą-dzać
będą kraje arabskie nie
znajda towarowego odpo-wiednika
i staną sie masa ma-newrowa
Od sposobu jej u-ży- cia
zależeć będzie ni mniej
ni więcej tylko los zachodniej
gospodarki jako że chodzi o
sumy zdolne przyprawić o za-wrót
głowy
Świat zachodni musi zapła-cić
w r 1974 krajom nafto-wym
(do których należą też
Nigeria i Wenezuela) 110 mi-liardów
dolarów zamiast 30
miliardów w r 1972: Europa
Zachodnia musi zapłacić o 40
miliardów dolarów więcej niż
przed dwoma laty Nadwyż-ka
bilansu płatniczego arab-skich
państw naftowych i Ira-nu
wyniesie 60 miliardów
dolarów z czego 48 miliar-dów
przypada na kraje pu-stynne
które liczą razem nie-spełna
11 milionów ludności
(Arabia Saudyjska Kuwait
Libia Abu-Dha- bi i Kantar) !
w których tylko drobna cześć
tej dolarowej manny może
być wykorzystana na miej-scu
Najprostsze wyjście pole-gałoby
na zainwestowaniu
tych pieniędzy" w krajach
które najbardziej cierpią na
trudności płatnicze (skoro
ich rezerwy topnieją w szyb-kim1
tempie) ażeby im dopo-móc
w powrocie do równowa-gi
tak aby były w przyszłości
"zdolne do„ spłacenia zaciag-- )
niętych zobowiązań AJewła--Śni- e
te kraje jako spępjahiie
dotknięte obecnym kryzysem
rokują małe nadzieje na szyb-kie
uzdrowienie i nie wzbu-dzają
zaufania u nowych fi-nansowych
potentatów któ-rzy
wolą lokować swoje fun-dusze
tam gdzie wydają się
one być wystawione na naj-mniejsze
ryzyko W tych wa-runkach
główny nurt płynie
do Stanów Zjednoczonych a
poboczny do Szwajcarii i na-wet
do Anglii ze względu na
dobrą renomę londyńskiej
City i stąd mimo 10-miliar- -d
owego deficytu w bilansie
płatniczym rezerwy brytyj-skie
wzrosły ostatnio o mi-liard
dolarów
Powstała sytuacja stawia
większość krajów Europy Za
chodniej w obliczu widma
bankructwa na pewno nie
umkną mu każde na własna
rękę ale i próba stawienia
mu czoła wspólnym wysił-kiem
nie -- musi być automa- -
Pamiętnik
tyczniet uwieńczona powodze-niem
Ameryka jest oczywiś-cie
w lepszym położeniu i
przez nią --wjedzie -- r- w obec
nych warunkach — droga ra-tunku
dla Europy Fakt że
jest w sytuacji lepszej nie do-wodzi
jednak że sytuacja ta
jest dobrat Krezusi arabscy
wykazują obecnie preferen-cje
dla lokat krótkotermino-wych
które eo ipso nie dają
asumptu do inwestycji Co
zrobią z tymi pieniędzmi póź-niej?
Zachodzi prawdopodo-bieństwo
że w ślad za hote-lami
terenami i rezydencja-mi
zaczną wykupywać wiel-kie
przedsiębiorstwa Jeżeli
rzeczywiście do roku 1980 do-lary
naftowe bez pokrycia w
imporcie towarowym wzrosną
do sumy 650 miliardów (co
reprezentuje w przeliczeniu
na warunki z r 1973 j bez
uwzględnienia skutków in-flacji
połową ówczesnego a-merykańs-klego
produktu spo-łecznego)
to pastwą ich paść
mogą najlepiej prosperujące
przedsiębiorstwa Taki np
Exxon reprezentuje obecnie
giełdową wartość raptem 24
miliardów dolarów
Trudno przewidzieć jak
Stany Zjednoczone rozwiążą
powstałe w ten sposób trud-ności
ale nie wydaje się pra-wdopodobne
by obstawały
wiecznie i uparcie przy sys-temie
który pozwala np obe-cnie
królowi Arabii Saudyj-skiej
stawać się powoli głów-nym
udziałowcem wszystkich
wielkich przedsiębiorstw Je-śli
natomiast w połowie lat
siedemdziesiątych J K Mość
poczuje przypływ złego hu-moru
i postanowi go skupić
na Waszyngtonie to w ciągu
paru dni będzie mógł zdezor-ganizować
gospodarkę ame-rykańską
Uniezależnić się od
Arabów? Jeśli by próby ogra-niczeń
w zużyciu energii się
powiodły to Zachód zapłaci
za nie drastycznym zmniej-szeniem
produkcji a więc z
jednej strony bezrobociem a
z drugiej brakiem zysku (!)
w całym szeregu ważnych ga-łęzi
(nie tylko przemysł sa-mochodowy
ale i aparatów
elektrycznych petrochemicz-ny
itp)
" Program energii zastępczej
czy wzrost wydobycia -- nafty
"zachodniej"? Może to Się o- -'
kazać opłacalne tylko przy u-trzym- aniu
obecnych cen naf-ty
Cena wydobycia baryłki
nafty z Morza Północnego
wynosi 8 dolarów Plany prze-rabiania
węgla na benzynę
(m in uwzględnione w pro-tokóle
rozmów Amerykanów
z Gierkiem) wychodzą z za-łożenia
że cena -- wyprodukowanej
benzyny ustali się na
poziomie od 12 do 15 dola-rów
za jednostkę porównaw-czą
Zachodowi może się w
najlepszym przypadku udać
zahamowanie dotychczasowej
progresji importu nafty
ale nie będzie się mógł bez
tego importu obyć Tak czy
owak kraje przemysłowe bę-dą
musiały płacić za tę ener-gię
nieporównanie więcej
niż dotychczas Rodzi to na
najbliższą przyszłość parę
brzemiennych konsekwencji
(Ciąg dalszy nastąpi)
imigranta Nr 24
(6)
Jestem tylko samoukiem czytałem nie romansy i czarowni-ków
historje lecz dzieła nauki dzieła i ich żyeje wielkich
pisarzy Spotykałem w swym życiu i gościłem w mym do-mu
w Kanadzie ludzi sławnych jak prof Wójcik z Uniw
Lwowskiego w latach 1930 w Coleman Redaktora Amery-ki
Echa Czasu Związkowca Pisarz M Wańkowicza który
mieszkał w mym domu podczas wizyty w Kanadzie i pisania
książki "Tworzywo" Generał K Sosnkowski Arcybiskup
Gawlina 'i wielu innych osobistości ze świata angielskiego
czy kanadyjskiego Językiem angielskim władam w mowie
i piśmie le"cz ani dnia nie spędziłem na jego nauce lecz
wszystko za pomocą żony i curki oraz przez czytanie i pi-sanie
Tsamouczenie się Teraz kiedy już u zchyłku życia nie
mogę się rozkoszować czytaniem jak dawniej wzrpk już nie
działa i wiele sił w nim pozostało chce poszanować aby go
całkiem nie stracić
Piszę te uwagi ponieważ wiem że dużo w świecie jest
Polaków podobnego przejścia i samouków jak ja A także
dużo może będzie te uwagi czytać i skorzysta z dokształca-nia
sję z udoskonalania się przez czytanie doprej literatury
dobrych książek i czasopism Lubię podrużować j zachwy-cać
się miejscami historycznemi i moim zwyczajem byjo
pomimo sprzeciwu żony aby zawsze zawadzić w podruży
o muzeum Uniwersytet Bibliotekę gdy tylko sposobność
sip nadarzyła Będąc w Chicago w r 1966 podczas Milenium
u żony wujka korzystałem izwiedziłani rjyya polskie muzea
sławnego historyka Hejmana który puł wieku poświęcił
na zbieraniu eksponatów wartości hjstorypznej do Muzeum
ZwiązkjiNar Polskiego największej polskiej organizacji
zagranica
To jestflraój życiorys moje spostrzeżenia i'moje przej-śpi- ą
z& 45 lat V Kanadzie wogule za 67 mego życia bo 21
rokc? rodzicami w BJazowej Rzeszowskie które doskonale
pamiętam i!inóge jyymienić wszystkie wioski i miasta w od-ległość)
kUkadziegiąt' km a także nazwiska sąsiadów kole-gów
już jjojjiarłych '
Calgary październik 1971 roku
I
WIEŚCI z POLSKI
Objgępurgne na poadawie ptaiu kzaiotuej
J£E
KORZYSTNE ZMIANY do tego zarówno energetycy
Rok bieżący obfituje w ko którzy już szkolą potrzebną
rzystne zmiany w sferze SO' kadrę a także przemysł —
cjalnej Wchodzi w życie Ko- - przyszły producent niektó-dek- s
Pracy ustawa o fundu- - rych maszyn i aparatury
szu alimentacyjnym ustawa
o zasjłkach rozpoczyna się TECHNIKA ATOMOWA
największa w ostatnich latach Łc°raz wiece3 urządzeń te-refor- ma
emerytalna Rozłozo- - chmkl atomowej znajduje za-n- o'
ją na' lata 1975 — 1980 stosowanie w gospodarce
Rokbieżacy jest pierwszym Ju? Ponad 8 tvs- - "rządzeń
fitoPfimpodwyższenia wszyst potopowych wykorzystywa- -
kich emerytur i rent nvch Jest w około 1--
3 tvs- - za"
J kładów przemysłowych Róż- -
DOJjjy AKADEMICKIE nego rodzaju urządzenia ze
W 'domach studenckich źródłem promieniowania sto-miesz- ka
"obecnie ponad 98 tys sowane są w 30 szpitalach i
studentów czyli ok 42% o- - klinikach Aparatura techniki
gólii młodzieży Rozwój zaple- - jądrowej jest eksploatowana
cza szkół wyższych zwłaszcza coraz szerzej w transporcie i
w ostatnich latach wyraźnie rolnictwie
polepszył sytuację mieszka-niową
młodzieży W 1971 r ZMIANA KURSÓW
przybyły 682 miejsca 2 lata "BATOREGO"
później ponad 4200 PLO planują korekty w roz- -
Nie osłabło tempo budów-- Wadzie rejsów W 1975 r sta- -
nictwa również w 1974 r tek odbędzie 9 podróży na ka- -
Nowe DS--y otrzymały m in nadyjskim szlaku w 1976 r
politechniki: Częstochowska 10- - Ale od czerwca do sier- -
Białostocka i Łódzka wyższe pnia gdy w przewozach linio- -
szkoły inżynierskie Lublina i wych między Kanadą a Pol- -
Koszalina Akademia Techni-- ską obserwuje się wyraźny
czno-Rolnic- za w Bydgoszczy spadek frekwencji — "Stefan
Uniwersytet Łódzki i Wyższa Batory" nie będzie wpływał
Szkoła Pedagogiczna w Opo- - na "Bałtyk
lu' Ogółem przybyło 5200 Będzie kończył rejsy w Rot- -
miejsc (wobec zaplanowanych terdamie lub w Londynie a
6025) pasażerowie z Polski --lub do
JUBILEUSZ Polski będą dowożeni wago- -
WYDAWNICTWA namł syPialnvmi- - Natomiast
' w okresie zimowym gdy na
25-lec- ie dzi Dom dKzsiiaąłżaklin"ości obcho- - skutej lod j j zece - insty- - św Wawrzynca zamiera ruch
ucja służąca milionom Czy- - statków flagowiec będzie _ telnikom w całym kraju jak dot chczas _ "dIu rejS' ucieczkowe na WyTny
odbiorcomcsiąpzrkzeiszłodo2stamrcizhyarł-y- Kraibasks[gkie ]ub n M R
dy książek '
Nie ma co ukrywać — jak
SIŁOWNJA ATOMOWA wskazują prognozy — "Ste- -
Na podatku lat osiemdzie- - fan Batory" — ma przed so- -
siątych rozpocznie pracę bą tylko 8 lat żeglugi linio- -
pierVvsza polska elektrownia wej i po tym terminie prze- -
atoinowa Przygotowują się kształci się w wycieczkowiec
WA7NF
mŁWiLN£
KPNSERWACJA ŻYCIA
Naukowcy badają od dłuż-szego
czasu możliwości utrzy-mania
życia biologicznego
przez dowolnie długi okres
Próbują dokonania tego
przez zamrożenie organizmu
Niestety — jak się okazuje
— tkanka zostaje zniszczona
przez kryształki lodu które
powstają u] niej w trakcie za-marzania
Gdyby udało się
zmienić właściwości wody
zawartej w organizmie —
( być może — rzecz byłaby
możliwa do osiągnięcia Cho-dzi
mianowicie o to żeby wo-da
w organizmie zamarzała
przy jak najniższej tempeta-turz- e
Uczonym udała sie rozszy-frować
skład mleczka pszcze-lego
fytóre zawiera m in wi-taminy
z grupy B szereg
związków białkowych i kwa-sów
w -- tym — rypoflawinę
niacynę biocynę i tiaminę
występują w nim one w for-mie
-- naturalnej bardzo łatwo
pręyswajenej przez organiz-my'
ludzkie Ten — witami-nbwo-b(iłkow- y preparat
wzrnacnia organizm regene-rując
j'ę'go siły pomagając do
utrzymania zdrowia
SKUTKI INFLACJI
W wyniku inflacji woda
mineralha we Włoszech jest
droższa niż wino Wodę do-starcza
przemysł natomiast
wina produkuje rolnictwo
TRAMWAJ
NAJPRĄKTYCZNIEJSZY
Do przewozu jednej' osoby
samochód potrzebuje 4 met-rów
kwadratowych autobus
35 piętra kwadratowego a
trajńwąj jedynie niecałe dwa
metry kwadratowe Samocho-dy-żdgln- e
są do przewiezie-nia
tymi samymi ulicami po
których tramwaj przewozi
200[)0 pasażerów — tylko
2500 qs'6b a autobusy około
10000 Przewaga transportu
irpmwdfgwęgo t}qd ynnymi
rpĄżajami komunikacji jest
jak pofdać bflrdzp duża pią-tego
Uz w wielu miastach
świata nię upuwą się z ulic
tramwajów ale nawet dobu-dowu- jś
do starych nowe li- -'
'-nie ' -
WPŁYW WULKANU
Zńajdujące [sję na Antark-tydzie
Ąezipfp p tej nazwie
ppśiadp przez cały rpk grubą
na tfm pokrywę }odowq Ba- -
1
=5£iM
{fj
dający jego wody naukowcy
stwierdzili ii są one znacznie
cieplejsze od otaczających je
wód morskich bardziej są
także słone a ponadto — za-wierają
zwłaszcza w warst-wach
przydennych — spoyo
siarkowodoru Specjaliści
przypuszczają iż pochodzi on
z oddalonego o 10 km czyn-nego
wulkanu Erebus
RZEKOMY CUD
W drewnianym posągu
czczonego we Włoszech księ-dza
ożyło oko Do figury po-częli
ściągać żądni cudu tury-ści
Sprawa wyjaśniła się nie-bawem:
w figurze zagnieździ-ły
się trzmiele
NOWY ARTYKUŁ
W miejscowości Soltau w
NRF turyści kupują świeże
powietrze w konserwach Ce-na
25 marki (dolar) za pusz-kę
Podobno towar ten cie-szy
się dużym popytem
STRĄŻNI K-- H ANDLOWI EC
Strażnik pokazowego wię-zienia
pod Paryżem sprzeda-wał
— w cenie $400 — pacz-ki
więźniom Zawierały one
piłki do cięcia krat liny oraz
wskazówki którędy — po o-puszcz- eniu
więzienia — naj-bezpiepzn- iej
uciekać
AMATORZY NATURY
W USA coraz więcej ludzi
tęskni za wsią i naturą No-wojorskie
drogerie sprzedają
perfumy o zapachu siana
końskiego gnoju i świeżo wy-młócone- go
zboża
DZIK-FENOtyE- N
Do rangi swoistej atrakcji
wsi Zieleniec w fow opol-skim
urosła hjstońa dzuizj
świni w zagrodzie tamtejsze-g- ą
leśniczego Tadeusza Ję-drysiaka
Dzik nie tylko przy-wiązał
się do swojego pana
ale w stosunkowo krótkim
czesie nabył nawyki na ja-kie
może sobie pozwolić tyl-H- &
pi($ i ° już na pewnym
etapie tresury Dzik 'Maciek"
stawią się na kaźae wezwą-ni- e
na odpowiednie hasło
Jcładzie sie na ziemię wstaje
i wykonuje rpżne czynności
"Maciej" żyje w przykładnej
zgodzie i przyjaźni z psem
oraz kotem gospodarza Mało
lego udaje się ze swym pa-nem
do lasu ną służbę i ani
rnw się nie śni o tym aby
tarą pozostać na stale