000635 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
Słf -- ♦S"p' HaM ' "ir- - " t '' ''t y Tw-"- " -"- twi-i-w iyj " — "W -i-r# itit --t mvij'ł "''v#V-Mtj'ff- f ciw iJ-J- 1 V~ cflp"Jf-'ii- ?' £ CŁ łJ-S-ł Jrt fffWf "? (-- ?' injM?ia
Słr 2 ' ZWIĄZKOWIEC — poniedziałek 4 października 1976 r "'Nr 80
"Związkowiec" (The Alliancer)
Printed and Published everj Monday and Wcdnesday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 Bloor Słrł Yłtf — Toronto OnK Canada — M6P 4A8
Tlephone 531-249- 1 531-24- 9J
Sccood cUsi nuli reglrtratloa number 1S7I
OCflcUl Organ ot TM Pollsh AUlinc of Canada
Jan Bldu — Chalrman of the BoarU Mieczysław Drozdowski — Secretarr
Benedykt Heydenkorn — Edltor in-Chi- ef '
Czesław Blaszyk — Manager
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $1500 K Za granicą — Roczna $1700
Półroczna $ 800 Półroczna $1000
Kwartalna $ 500 Pojedynczy numer 20
Zasadnicza sprawa
W jakim stopniu obowiązuje zasada dwujęzyczności? Stanowi ona — jak wiadomo — programowe założenie
rządu prom Trudeau Naturalnie należy dodać ze chodzi
o dwa oficjalne języki: angielski i francuski Kilkakrotnie
w tym miejscu wskazywaliśmy iż' praktyka nie podażą za
teoretycznymi założeniami że istnieje wcale poważna roz-bieżność
między nimi Do tego jeszcze dochodzą interpre-tacje
które oczywiście różnią się wielce Kto rozstrzyga?
Sąd Najwyższy prowincji Quebec odrzucił apelację Air
Canada odnośnie zakazu używania jeżyka francuskiego w
kabinie pilota gdy załoga jest frankojęzyczna i utrzymał —
jako uzasadnione — żądanie frankojęzycznego personelu
lotniczego aby wszystkie fachowe podręczniki zarządzenia
instrukcje wydawane były również w języku francuskim
Rząd prowincji Quebec podał do wiadomości iż popiera bez
zastrzeżeń postulaty tego personelu i zapowiedział udziele-nie
pomocy finansowej zawodowej organizacji skupiającej
frankojezyczny personel lotniczy Stanowi to wyraźną za-chętę
do odłączenia sę od ogólnokrajowych: Stowarzyszenia
Pilotów i Stowarzyszenia Kontrolerów Lotniczych
Niejako równolegle z tym toczyła się na terenie Mont-realu
batalia z Ustawą 22 regulującą języki nauczania w
szkolnictwie powszechnym Ustawa ta wywołała ostrą kry-tykę
i była atakowana — jeszcze jako projekt — nie tylko
przez anglojęzyczną ludność Quebec ale również szereg
frankojęzycznych polityków Zdaniem wielu narusza ona
podstawowa zasadę wolności obywatelskiej gdyż pozbawia
rodziców prawa decydowania o języku nauczania swoich
dzieci Celem tej ustawy jest przymusowa asymilacja dzieci
imigrantów Rząd cjuebecki uważa iż ustawa ta broni fran-cuskoś- ci
tej prowincji chroniąc ją przed dalszym rozprze-strzenianiem
się języka angielskiego Imigranci bowiem ma-ją
tendencję wysyłania swoich dzieci do szkół z angielskim
językiem wykładowym
ta ma wybitnie dyskryminacyjny charakter bę-dąc
jednocześnie jaskrawym zaprzeczeniem zasady dwu-języczności
Ujawniła się paradoksalna — a może zabaw-na
— sytuacja: Rząd Federalny uznał iż względy bezpieczeń-stwa
nie pozwalają na używanie języka francuskiego w ka-binie
samolotu a rząd prowincji Quebec iż dopuszczenie
dzieci imigrantów do szkół anglojęzycznych zagraża francu-skieru- u
charakterowi prowincji
Nie trudno oczywiście dostrzec iż oba stanowiska są
co najmniej sprzeczne z oficjalnymi deklaracjami zarówno
Ottawy jak i Quebec Dziwnym zbiegiem okoliczności oba
--rz- ądy są tym problemem obecnie bardzo zainteresowane
i dodajże nawet z tego samego powodu a mianowicie: wy-borów
I tutaj rozpoczynają się różnice
Wybory federalne odbędą się najwcześniej za dwa la-ta
o ile oczywiście z jakichś nadzwyczajnych i nieprzewi-dzianych
powodów nie będzie trzeba ich przedterminowo
rozpisać Dwujęzyczność okazała sie dla Rządu Federalnego
raczej obarczeniem Naturalnie pomyślana była ta polityka
dla umocnienia pozycji frankojęzycznej ludności uwypukl-enia
znaczenia Quebec ale efekty są inne Nie tutaj będzie-my
to jednak analizować
Obecna akcja propagandowa Rządu Federalnego ma na
celu —' gdy chodzi o dwujęzyczność — obronę jej założe-nia
wyjaśnienia jej celów w prowincjach anglojęzycznych
Zmierza do udowodnienia że nie chodzi o narzucenie wszy-stkim
i wszędzie języka francuskiego a w prowincji Que-be- c
iż językowi francuskiemu nic nie grozi a wobec tego
jakieś nadzwyczajne kroki są zbędne Oczywiście iż język
ton w prowincji Quebec jest i pozostanie dominujący i obo-wiązujący
należy jednak — zgodnie z postanowieniami
ogólnopaństwowymi — szanować prawa innych grup języ-kowych
a więc i mniejszości anglojęzycznej
I rem Bourassa nie ma tyle czasu co prem Trudeau i gdy chodzi o wybory Przypuszczalnie zechce je prze-prowadzić
w najbliższych miesiącach Niektórzy uważają iż
im wcześniej tym większe są jego szanse na zwycięstwo
Opozycja bowiem znajduje się w opłakanym stanie Trzeba
pospiesznie dodać że Instytut Gallupa informował iż po-pularność
rządu spadła ale wobec stanu opozycji nie jest
to znów tak fatalne
Próba utworzenia jednolitego frontu opozycyjnego ale
stojącego na platformie federalistycznej nie udała się Je-rom- e
Choquette b minister sprawiedliwości w rządzie Bou-rass- y
stworzył nowe stronnictwo które miała złączyć się
z 1'Union Nątionale ale wodzowie nie doszli do porozumie-nia
co oznacza iż szanse pierwszego są żadne a l'Union Ną-tionale
minimalne Jest jeszcze stronnictwo Les Creditistes
które na płaszczyźnie prowincjonalnej jest rozbite i nie
przedstawia poważnej siły
Praktycznie więc jedyną opozycyjną partią która ruszy
do wyborów z siłą jest separatystyczna Parti Quebecois
Ale również ona znajduje się w trudnościach wewnętrznych
Ujawniły się tarcia między skrzydłem radykalnym a umiar-kowanym
co wpłynęło na pewną zmianę programową i to
wcale zasadniczą Zachowując program niepodległościowy
a więc oderwania śię od Kanady Parti Quebecois głosi iż
zwycięstwo wyborcze objęcie rządów w prowincji nie prze-sądza
automatycznie zmiany statusu Decyzja w sprawie pro-klamacji
niepodległości powzięta zostanie w plebiscycie
który zostanie rozpisany w jakiś czas po wyborach
Jest to naturalnie ustępstwo na rzecz tych wszystkich
którzy są w opozycji wobec obecnego rządu pragną jednak
umocnienie Quebec w ramach federacji Kanady a nie od-dzielnego
państwa
Bourassa kieruje swój wzrok właśnie na te elementy
nacjonalistyczne które pragnie -- pozyskać Parti Quebecois
Stąd i ta dyskryminacyjna ustawa językowa stad dalsza
opozycja wobec repatriacji konstytucji itp Chce on — za-chowując
cienką powłokę federalizmu — być rzecznikiem
programu jak najbardziej nacjonalistycznego
Jak ta rozgrywka wypadnie okażą wybory
attv
Nof05samoloty "Lotu"
Tabor Polskich Linii Lotni-czych
"Lot" powiększył się
ostatnio nowe samoloty
Weszły or'1 do obsługi tras
międzynar 'owych
Do gron- - transkontynen-talnyc- h
"Iłów" przybył kolej-ny
Diuszyn "62" Nadano' mu
imię Adam Mickiewicz
(
vf '
lx? iir i-fc- l"
o --3
5
Powiększyła się również
ilość turboodrzutowców śred-niego
zasięgu "Lot" otrzymał
2 maszyny typu Tupolew 134
w wersji "A" Są one o 2 me-try
dłuższe od TU-13-4 i za-bierają
o czterech pasażerów
więcej — w sumie 76
jmsy szwedzkie
Niedawna klęska wyborcza
partii socjaldemokratycznej w
Szwecji i zwycięstwo koalicji
centrów o-liberalno-konserw-atyw-
nej
stanowią w darzenia donio-słe
w tym kraju jako że socjal-demokraci
rządzili tam bez
przerwy od 1932 roku i po wierz-chów
nemu obserw atorowi mogło
się wydawać że rządzie będą
dalej Socjaldemokraci szwedzcy
mają bowiem na swym koncie
nie lada osiągnięcie bo właśnie
ich dziełem jest współczesne
społeczeństwo szwedzkie kształ-towane
przez dziesięciolecia ich
rządów i szczeąee się dzisiaj
najwyższą stopą życiową w Eu-ropie
i najlepszym na świecie
systemem wszechstronnych u-bezpiec- zeń
społecznych Duma
Szwecji z t}ch osiągnięg i oba-wa
aby czasem nie utracić z
nich coś przez bliższe zetknięcie
z resztą Europy bjła i jest jed
na z istotnjcłi przyczyn niechęci
tego kraju do związania się z
Europejską Wspólnotą Gospo-darczą
(działają też w tm przy-padku
znane tradcje szwedz-kiej
neutralności politjcznej
ale one nie tłumaczą jednak
wszystkiego)
Szwedzka partia socjaldemo-kratyczna
mogła zresztą powo-ływać
się w niedawnej kampa-nii
wjborezej nie tylko na swe
osiągnięcia w ciągu ostatnich
dziesięcioleci ale również na
pomyślne sterowanie gospodar-ką
kraju w czasie obecnego kry-zysu
w gospodarce światowej
Szwedzi odczuli bowiem w naj-mniejszym
clij ba stopniu na
świecie skutki tego kryzysu
Uniknięcie tych skutków możli-we
było dzięki wspomnianej
izolacji kraju od niebezpieczne-go
świata zewnętrznego oraz
dzięki wprowadzonym już daw-niej
przez rządy socjaldemokra-tyczne
pomysłowym metodom
regulowania koniunktury gospo-darczej
Tak np właściciele
prywatnych przedsiębiorstw zo-bowiązani
są do odprowadzania
na specjalne konta dużych ilo-ści
pieniędzy w latach gospodar-czo
tłustych" aby można było
je użyć w latach „chudych" na
skuteczne zastrzyki dla podtrzy-mania
aktywności gospodarczej
w kraju Te i inne metody umo-żliwiły
socjaldemokratycznemu
rządowi premiera Palmę unik-nięcia
raf kryzysowych Za wy-jątkowo
pomyślne we współcze-snym
świecie kierowanie gospo-darką
w okresie ogólnej recesji
premier Palmę otrzymał nawet
niedawno specjalne wyrazy u-zna- nia
od Międzynarodowej Or-ganizacji
Wspólnoty Ekonomicz-nej
i Rozwoju Utrzymanie sta-bilności
ekonomicznej kraju u-możli- wiło
premierowi Palmę wy-sunięcie
w kampanii wyborczej
szeregu atrakcyjnych obietnic
MIESIĘCZNIK
KULTURA
Numer 9 — wrzesień 1976 r
zawiera m in nast pozycje:
ZYGMUNT OSSOWSKI: Mie-roszewskie-mu
w hołdzie z
kraju
ZBIGNIEW BYRSKI: O pu-blicystyce
Juliusza Miero-szewskie- go
CZESŁAW MIŁOSZ: Strefa
chroniona
GUSTAW HERLING - GRU
DZIŃSKI: Dziennik pisany
nocą
W części KRAJ obok do-kumentów
zw-iąza- nj en z osta-tnimi
wydarzeniami oraz ak-tualną
sytuacją ogłoszono
artykuły:
KISIEL: Mój głos w dyskusji
ALBIN POPOWSKI: Wokół
represji
LEO BREIT: O "metodzie
podwyżki cen i rządzenia
PIERRE OLFENIUS: Próba
rozbicia „Znaku"
Dalej w numerze:
DOMINIK MORAWSKI: Ko-respondencja
z Rzymu
BRUKSELCZYK: Widziane z
Brukseli
JAN PAWLAK Wywiad z Al-marikie- m
J MIRSKI: Jeszcze o Biało-rusi
ADAM KRUCZEK: W sowie-ckiej
prasie
P EMIGRANT: Raptularz
londyński
BENEDYKT HEYDENKORN:
Slawistyka w bibliotekach
naukowych Kanady
BRONISŁAW PRZYŁUSKI:
Kobrzyński — poeta żoł-nierski
JADWIGĄ_KWLATKOWSKA:
O przeoczeniach" w Kraju
Książki omawiają: M
BROŃSKI MARIA DANTLE- -
WICZ-ZŁŁIŃSK- A
Numer uzupełniają: Komu-nikaty
Humor krajowy Wy-darzenia
miesiąca i Listy do
Redakcji
Numer objętości -- 160 stron
Cena pojedynczego egzem-plarza
S300
Do nabycia w Księgarni
„Związkowca"
jak np pięciotygodniowego ur-lopu
dla robotników dalszej
podwyżki płac czy zbudowania
ogólnopaństwowej sieci domów
dziecka
Jakie zatem okoliczności mo-gły
zadecydować o klęsce wy-borczej
socjaldemokratów? Po-mijając
niektóre bezpośrednie
przyczyny o charakterze polity-cznym
jak np niepopularna w
wielu kręgach wborcó:w koali-cja
socjaldemokratów z komu-nistami
w parlamencie) wnne
nić należ} jako główne przcz-n- y
dwa zagadnienia kontrower-syjne
Pierwsze z tjch zagad-nień
miało charakter konkretnj
i praktjczny drugie wiąże śię
ze sprawami natury bardziej
ogólnej Mianowicie chodzi tu
o sprawę przyszłości elektrowni
atomów} eh w Szwecji zaś za-gadnienie
szersze polega na pe-wnym
rozczarowaniu czy znu-dzeniu
Szwedów nieustającym
rozrostem wszechwładzy dobro-czjnneg- o
państwa
Co do sprawy elektrowni ato-mowych
to zahacza ona o pro-blematykę
współczesnego krjzy
su naftowego Rząd premiera
Palnie obawiając się że w za-kresie
energetjcznjm Szwecja
może zostać na przjszłość uza-leżniona
od niepewnych we
współczesnym świecie dostaw
ropy naftowej opracował ambi-tny
plan energetycznego unie-zależnienia
Szwecji poprzez
przejście na zaopatrzenie kraju
w energię z własnjch elektrow-ni
atomowych Planowano zbu-dowanie
do 1985 roku dalszych
8 elektrowni nuklearnych (do-tychczas
jest ich w Szwecji 5)
co oznacza że Szwecja stałaby
się największym na świecie kon-sumentem
energii elektrjcznej
pochodzenia atomowego (na
głowę ludności) Opozcja zaata-kowała
ten plan z całą silą cz-nią- c
z ostatnich wyborów coś
w rodzaju narodowego referen-dum
w sprawie użytkowania
Leopold na nieszporach Wydaw-nictwo
Literackie r
r
Ignacy Witkiewicz: Niemyte
Państwowy Wydawniczy
1975 r
Najbardziej ce-nionymi
7agranicą w kręgach
specjalistów znawców litera-tury
są pisarze nale-żące
do najtrudniejszych Na
wszystkich uniwersytetach za-granicznych
studenci
obowiązkowo poznają
twórczość Witkacego (Stani-sław
Ignacy Wi-tolda
Gombrowicza Czesława
Miłosza Sławomira Mrożka
by się do kil-ku
ich są tłumaczone
na różne języki cieszą się du-żym
powodzeniem często gru-bo
większym w Polsce
Zapewne też nieco inaczej ro-zumieją
ich czytelnicy —
względnie widzowie gdy cho-dzi
o sztuki teatralne Nie
który odbiór
autentyczny z
punktu widzenia intencji au-torów
co jest nieważ-n- e dla czytelnika czy widza
Sygnalizujemy kilka
pozycji z tej kategorii podkre-ślając
iż żadna z książek nie
jest łatwa nie czyta sie ich
jednym tchem nie jest ro-mantyczna
ani liryczna Nie
mniej jednak są to książki-bardz- o
interesujące i trud
przebicia się nie opłaca
się Zapewne nie w równym
stopniu nie mówiąc już o
iż nie każdemu
Leopod Buczkowski jest pi-sarzem
i grafikiem Był naj-przód
malarzem a dopiero
później został pisarzem Jest
niewątpliwie najbardziej her-metycznym
współczesnym
polskim Wszyst-kie
jego powieści i opowiada-nia
są co najmniej dziwne za-równo
gdy chodzi o formę jak
i treść A może i nie ma tre-ści
jakiś wątek rozwija-jący
się przez kilkadziesiąt
by urwać się u-stą- pić miejsce innemu a po-tem
gdzieś pojawić się
i zniknąć jak woda w
Nie inaczej w tej ostatniej ni-by
powieści "Oficer na nie-szporach"
następują po
sobie jak różnokoloro-we
na ogromnym
płótnie Trzeba je jakoś use-gregow- ać
dopasować aby
powstała całość Buczkowski
jest z- - prozaików najodważ-niejszym
eksperymentarem'
Do ukazania się WEDŁUG
JUDASZA Henryk Panas był
jednym z licznych pisarzy nie-towany- m
wysoko ani na ryn- -
ku wydawniczym ani w swie?
cie literackim Zresztą mie-szka
daleka ną prowincji y
Olsztynie min redagu
k wyborów
Lektury
energii atomowej Partie opozy-cyjne
operowały argumentem
zagrożenia środowiska natural-nego
przez rozbudowę elektrow-ni
atomowych dowodzono że
elektrownie te mogą mieć nie-obliczalne
skutki dla zdrowia
przszłych pokoleń Jako alter-natywę
wysunięto rozbudowę
tradyeyjneh źródeł energii
oraz narodowy program oszczęd-ności
zużywania energii
się że wrażliwość na zagro-żenie
zdrowia ludzkiego i środo-wiska
naturalnego jest w Szwe-cji
tak duża że ant} atomowa ar-gumentacja
stała się
jednm z dec}dujac}ch elemen-tów
w jej zw}cięstwie w}bor-czy- m
Ciekawszą jednak przyczyną
klęski socjaldemokratów jest
wspomniane zniechęcenie części
społeczeństwa do reprezento-wanej
przez nich teorii i prak-- t
ki wszechwładzy dobrocz} nne-g- o
państwa Charakter}
że przeciw socjaldemokratom
głosowały nawet dość duże od-łamy
ludzi młod}ch 6kłonn}ch
skądinąd do ulegania teoriom
lewicow}m Chodzi o to że przy
wsz}stkich swoich imponują-cych
i społeczn}ch socjaldemo-kraci
szwedzc} doprowadzili do
niesamowitego wzmocnienia apa-lat- u
państwowego i urzędnicze-go
(np w związkach zawodowych)
w kraju Ubóstwianie
państwowego doprowadziło
c'o prawie dyktatorskiej poz}cji
ekspertów ekonomiczn}ch nie
chcących słuchać żadnych in-nych
argumentów- - poza
ekonomicznymi (Tak np swego
czasu nie pomogły argu-menty
przeciw w burzeniu sta-rego
kościoła katolickiego w
Sztokholmie — miał on prze-szkadzać
w planowanej nacjo-nalnej- "
zabudowie dzielnicy i
na tym ucinano wszelkie dysku-sje)
W imię rzekomo nieodzow-nych
potrzeb statystyki pań
nie do poduszki
Buczkowski: Oficer —
— Kraków
Henryk Panas: Według Judasza (Apokryf) — Wyd Po-jezierze
— Olsztyn 1975
Stanisław Narkotyki — du-sze
— Instytut — Warszawa
znanymi i
polscy
poloni-styki
Witkiewicz)
ograniczyć tylko
Dzieła
aniżeli
spo-sób
powiedzieć
jest bardziej
zresztą
tylko
przez
tym
prozaikiem
tylko
stron nagle
znowu
piasku
Różne zdania
kreski
narzucone
gdzie
Okaza-ło
opoz}cji
styczne
osiągnięciach ekonomicz-nych
planowa-nia
ściśle
żadne
1975
je miesięcznik "Warmia i Ma-zury"
Wyskoczył tym apokry-fem
To książka wręcz przewrot-na
oczywiście całkowicie fał-szywa
z historycznego i reli-gijnego
punktu widzenia Pa-nas
usiłuje kreślić żywot
Chrystusa przez pryzmat Ju-dasza
stwarza jego wersję
zdrady Pana Judasz u niego
to bogaty i wykształcony mło-dzieniec
który uległ nauce
Chrystusa pozostał przy niej
od chwili kiedy stała się za-płonem
rewolucyjnym
Mimo iż jest to trudna opo-wieść
rozeszła sie błyskawicz-nie
Drugi nakład w wysoko-ści
30000 jest również na wy-czerpaniu
Witkiewicz jest najgłośniej-szym
pisarzem polskim na Za-chodzie
Urodził się w 1885 r
i popełnił samobójstwo we
wrześniu 1939 r po okupacji
Polski przez Niemców Był sy-nem
malarza pisarza twórcy
zakopiańskiego stylu w archi-tekturze
i oddziedziczone po
ojcu talenty znacznie rozsze-rzył
Był bowiem jeszcze auto-rem
prac filozoficznych sztuk
teatralnych stworzył własną
teorię czystej formy w sztuce!
Twórczość Witkacego prze-żywa
renesans w Polsce Sztu
Francuski plan
Powołany przez prezydenta
Giscarda d'Estaing nowy rząd
francuski zapowiedział ener-giczną
walkę z inflacją któ-rej
stopa wynosi obecnie we
Francji 11 do 12 procent
Premier Raymond Barre
oświadczył że celem rządu
jest zredukowanie inflacji w
roku przyszłym do 65 pro-cent
Celowi temu mają słu-żyć
drastyczne środki zamro-żenia
cen i płac do roku 1977
włącznie oraz podniesienie
podatków od grup lepiej za-rabiających
Ograniczenie in-flacji
rząd francuski uważa
za niezbędny warunek do
uzdrowienia życia gospodar-czego
kraju i do wzmocnienia
pozycji franka Francja nie
chce" pozostawać w tyle za
Niemcami Zachodnimi któ-rych
gospodarka rozwija sie
dynamicznie a stopa inflacji
utrzymana jest na imponują-co
niskim poziomie 5%
Prezydent Giscard d'Estaing
zwrócił sie w przemówieniu
wego programu antyinflacyj-nego
Zapowiedział że pierw-sze
rezultaty walki z inflacją
będą widoczne już na wiosnę
przyszłego roku Prezydent
stwowej naruszono zasadę indy-widualnej
wolności i prawa do
dyskusji — tak np podczas jed-nego
'z ostatnich spisów ludno-ści
ch}watele zostali zobowiąza-ni
do szczegółowego wyjaśnie-nia
przyczyn dlaczego nie pra-cują
zarobkowo (tzn te osoby
które z różnych względów nie
b}}} w czasie spisu zatrudnio-ne)
Rozrost planowania pań-stwowego
i własności państwo-wej
doprowadził do daleko idą-cego
ograniczenia możliwości
micjatyżwy gospodarczej jedno-stki
Państwo wkroczyło rów-ri- eż
szeroko w dziedzinę oświa-ty
kultury wptywając bezośred-ni- o
i pośrednio na treść podrę-czników
kierunki twórczości li-terackiej
filmowej itd W su-mie
obywatele spostrzegli się
że właściwie ich życie poglądy
i obyczaje kształtowane są od
kolebki do grobu rzez aparat
państwowy i związany z nim
aparat funkcjonariuszy partii
socjaldemokratycznej i związ-ków
zawodowych Ludzie ci
działają wprawdzie w dobrej
w lerze i w zasadzie w ramach
metod demokratycznych — jed-nakże
psychologiczne skutki tej
działalności polegają na dość
powszechnym osłabieniu tętna
życia i poczuciu swoistej bezna-dziejności
— mimo całego do-brobytu
i wspaniałego systemu
zabezpieczeń społecznych Przy-puszczalnie
z tych właśnie po-wodów
Szwecja jest krajem o
największej częstotliwości sa-mobójstw
na świecie Są to oczy-- w
iście problemy nieznane dla
większości świata cierpiącego
niedostatek i niepewność i uwa-żającego
Szwecję za uosobienie
iaju na ziemi Jednakże właśnie
dla bogatych Szwedów sprawy
te urastają do rzędu problemów
i rzutują nawet na wyniki wy-borów
do parlamentu Uważają
cni że dot}chczasowe partie
cpo?}cyjne mogą doprowadzić
do pewnego rozluźnienia pań-stwowej
kurateli i do jakiegoś
ożywienia indywidualnej inicja-t}W- }
i nadziei
B Olszewski
ki jego które przed wojną
schodziły ze sceny po kilku
przedstawieniach obecnie gra-ne
są przez długie miesiące
Wystawia się sztuki które
przed wojną odrzucali dyrek-torzy
teatrów Dawni krytycy
wydziwiali się na jego powie-ści
i sztuki a teraz zachwycają
się nimi Powstały monogra-fie
o nim napisano liczne pra-ce
krytyczne wydano jego
dramaty powieści pisma filo-zoficzne
urządzone wystawy
uratowanych obrazów Sło-wem
wszędzie Witkacy Tea-try
zagraniczne wystawiają
kolejno różne sztuki jego za-potrzebowanie
na nie jest
wielkie Odkryto w nim pre-kursora
teatru absurdu auto-ra
który prześcignął wszyst-kich
awangardowych pisarzy
Na wymieniony tom: Nar-kotyki
— Niemyte dusze skła-dają
się dwie prace z których
pierwsza została ogłoszona w
Warszawie w 1932 r a druga
ukazuje sie po raz pierwszy
Są to rozważania czy też stu-dia
społeczne obyczajowe
przesiąknięte obserwacjami i
uwagami psychologicznymi
filozoficznymi
Uwagi są ostre kąśliwe wni-kliwe
zaskakujące Zmuszają
do zastanawiania się do ak-ceptacji
lub protestu
Wstęp i objaśnienia Anny
Micińskiej bardzo cenne sta-nowią
znakomite wprowadze-nie
w świat myślenia geniu-sza
jakim niewątpliwie był
Stanisław Ignacy Witkiewicz
B H
antyinflacyjny
wystąpił również z krytyką
związków zawodowych które
przeciwstawiają się planowi
antyinflacyjnemu i zapowia-dają
strajk generalny Zda-niem
prezydenta związki po-winny
wstrzymać się ze syą
akcją protestacyjną i pozwo-lić
rządowi na stabilizację
cen i płac która jest podsta-wowym
warunkiem zatrzy-mania
i opanowania inflacji
Bez opanowania inflacji nie-możliwy
jest wzrost siły na-bywczej
pieniądza a wzrost
siły nabywczej franka leży w
interesie całego społeczeń-stwa
francuskiego
Dowodem wielkiego znacze-nia
przypisywanego przez
rząd francuski programowi
antyinflacyjnemu jest fakt
że program ten został prze-dłożony
parlamentowi jako
podstawa do głosowania o
wotum zaufania 'Wydaje sie
że mimo ostrej akcji związ-ków
zawodowych apele pre-zydenta
i rządu b solidarność
ogólnonarodowa w walce z in-fłac- ia
zostaną we Francji wy-słuchane
co umożliwi pomyśl-ną
realizację założeń antyin-flacyjnych
f!S£=
WIEŚCI z POLSKI
Opracowane na podstawie fizasu bajowej
DALEKIE POŁOWY
Kiedyś głównym terenem
działania rybołówstwa był
Bałtyk i Morze Północne
Jeszcze w latach 1964-6- 5 stąd
pochodziło 70-8- 0 Tc złowio-nych
przez polską flotę ryb
obecnie te akweny dają juz
tylko około 30°c połowów
Jeszcze 3 lata temu polska
flota nie łowiła dalej niż
4000 mil morskich od kraju
Obecnie prawie czwarta część
odległości 4000-700- 0 mil
ŁADUNKI ROPY
Z ładunkiem ropy z Zatoki
Perskiej przeznaczonym dla
gdańskiej rafinerii płyną
obecnie do kraju dwa zbiorni-kowce-kolo- sy
Polskiej żeglu-gi
Morskiej
137000 ton ropy wiezie
tankowiec "Rysy II" a 145-00- 0
ton — "Czantoria" Ten
ostatni statek opuścił Zatokę
Perska 14 bm a spodziewa-ny
jest w Gdańsku 18 paź-dziernika
Do końca br do
Portu Północnego z ładun-kiem
ropy dla gdańskiej rafi-nerii
przypłynie łącznie 5 pol-skich
zbiorników ców-kolosó- w
ZMIANY DEMOGRAFICZNE
Interesujące zmiany zacho-dzą
w strukturze demografi-cznej
kraju Wskaźnik uro-dzeń
(w ciągu 1975 r przy-szło
na świat ponad 634000
dzieci) rośnie szybciej niż
przewidywały to prognozy
Również liczba zawartych
związków małżeńskich była
wyższa niż przewidywano
trwają
ub roku zawarto Jak podpisanego
330000 małżeństw przy- -
widuje się r lud- - dostarczy ona
35900000 będzie liczyła "Wart7b5u0rg0ów""Trabcaznytlói w" 2o5r0a0z
Zmiany na lepsze więcej
Corocznie jesieni tak iv
Wielkiej Brytanii jak i we
wszystkich krajach wchodzą-cych
w skład Brytyjskiej
Wspólnoty Narodóio obcho-dzona
jest rocznica słynnej
Battle of Britain która dzię-ki
zioycięstwu bohaterskich
lotników brytyjskich i alianc-kich
zdecydowała w jesieni
roku o losie nie tylko
Wielkiej Brytanii ale rów-iiie- ż
i całego zachodniego
śu-iat- a niemałej
przyczynili do
lotnicy zestrzeliwując w
niej około 14 procent znisz-czonych
wówczas aparatów
hitlerowskiej Luftvjaffe
Przygotowując intoazję na
Wyspę naczelne dowództioo
Wehrmachtu zdawało sobie
doskonale sprawę ? tego iż
v)stępem do niej gwarantu-jący- m jej powodzenie musi
być całkowite wyeliminowa-nie
akcji brytyjskiego lot-nictwa
Zadanie to wydawa-ło
się łatwe — przeciwko ty-siącom
maszyn Ltijtwaffe
Wielka Brytania była w sta-nie
rzucić do walki jedynie
tylko około 250 myśliwców
Dzięki ich bezgranicznemu
poświęceniu wszystkie ataki
niemieckiego lotnictwa zosta-ły
odparte i inwazja uniemo-żliwiona
Zły los odwrócony
Od tych tragicznych chwil
minęło już 36 lat Wystarcza-jący
widocznie okres by wie-le
zapomnieć by wiele zmie-niło
się zapatrijwaniach i
by wiele faktów zaginęło bez-powrotnie
we wspomnie-niach
które szarzeją coraz
bat dziej
Przed niedawnym czasem
w Winnipeg odbyło się z oka-zji
Battle Britain drugie
spotkanie eskadr
Wspólnoty Brytyjskiej
z okresu wojny Wzięli
nim udział żyjący jeszcze u-czestn- icy tej decydującej
poioietrznej bi-twie
beznogi Douglas
Bader Jolmnie Johnson
Johnnie Fauąuiere i wielu in-nych
Czy zaproszono i czy
uczestniczyli nim i piloci
polscy z których wielu żyje
— nie wiadomo
Zaproszono jednak i kor-dialnie
witano "asa" Luftwaf-f- u
słynnego generała-pilot- a
myśliwskiego Adolfa Gallan-d- a
Wojna dawno się skoń-czyła
nie byłoby więc nic
specjalnie tym niestosow-nego
iż przy jednym stole
zasiedli Winnipeg dawni
śmiertelni wrogowie dziś już
pojednani by wspólnie wspo-mnieć
sobie te czasy gdy na
"Spitfiie'ach"„ '-Hurrica-ne-
ach"
i "Messerschittach" to-czyli
przed ' 36 laty zaciętą
walkę
odnotować w strukturze za-trudnienia
W końcu ub roku
o 05 wzrosła ilość ludności
w wieku produkcyjnym (do
Nastąpił znaczny
wzrost zatrudnienia kobiet —
z 394 w 1970 r do 423
ogółu zatrudnionych
ROZBUDOWA BYDGOSZCZY
W kombinacie budowy do-mów
w Bydgoszczy
przygotowania do realizacji
największego przedsięwzięcia
budowlanego w historii tego
miasta budowy w dzielnicy
Fordon osiedla dla 160000
osób
"Dzielnica-miasto- " rozcią-gać
się będzie w paśmie
10 km Fordonu po malow-nicze
Wzgórza Myślęcińskie
częściowo w pradolinie Wi-sły
Metraż mieszkań w 5 i
11-kondygnacyjn-ych
budyn-kach
osiedla będzie o ok
12 większy niż w dotąd bu-dowanych
domach
WĘGIEL DLA JAPONII
W tym roku Polska wyeks-portuje
do Japonii drogą
morska blisko 1000000 ton
węgla Do transportu używa-ne
wielkie trampy Obec-nie
z ładunkiem 52000 ton
węgla dobija do Japonii sta-tek
"Uniwersytet Toruński"
luz za nim płynie 55-tysięcz--
nik "Manifest Lipcowy" a
dalej kolejności — 32-ty-sięcz-nik
"Powstaniec śląski"
i 55-tysiecz-nik
"Politechni-ka
Szczecińska"
IMPORT AUT NRD
W prze- - wynika z
szło Prze- - kontraktu z NRD w
że w 1980 szłym roku
ność Polski prl
o
można niż w br
Zdumiewająca owacja
w
1940
W mierze
się tego pol-scy
z
w
of
załóg lotni-ctwa
w
o
losach świata
min
w
w
w
5841
ok
od
sa
w
Z
Ale czy nie przesadą było
jednak uczczenie tegoż gene- rała Adolfa Gallanda już nie
zdawkowymi grzecznościowtj-m-i
oklaskami po jego prze- mówieniu ale OWACJĄ
PRZEZ POWSTANIE?
Czy obecni na tym zebra-niu
lotnicy alianccy zapom-nieli
już aż tak doszczętnie
o tym jak 10 czasie wrześnio-wej
kampanii w Polsce w r
1939 lotnicy Luftwaffe akto
'wie czy i nie on sam moi do-wali
ogniem broni pokłado-wej
z lotu koszącego tłumy
cywilnej ludności zatłaczają-cej
drogi w ucieczce przed
hordami najeźdźców spod
znaku plugawej sicastyki z
zimną krwią masakrując dzie-ci
kobiety i starców? Czy nie
pamiętają już gdy zestrzele-ni
ratujący się na spado-chronie
ich koledzy ostrzeli-wani
byli przez hitlerowskich
lotników mordujących bez-oronny- ch
przeciwników bez
zmrużenia oka? Czy w pamię-ci
ich przepadł straszliwy los
bombardowanej Warszawy
Rotterdamu Coventry Lon-dynu
Belgradu w których
nie żołnierze ale cywilna lu-dność
ginęła tysiącami? Czy
nie pamiętają już o ostrzeli-waniu
przez nich ratujących
się marynarzy tonących za-topionych
przez nich bomba-mi
statków?
Piloci hitleroyjskiej Luft-waffe
nie byli spadkobierca-mi
pięknych lotniczych tra-dycji
lotników walczących w
okresie pierwszej wojny świa-towej
Regułą było wówczas
że gdy w czasie pojedynku
powietrzengo wróg nie był 10
stanie dalej walczyć wskutek
zacięcia się karabinów maszy-nowych
w jego aparacie wal-czący
z nim przeciwnik na-tychmiast
przerywał ogień i
odlatywał żegnając go pod-niesieniem
ramienia tak sa-71- 0
jak w wypadku odniesie-nia
zwycięstwa w ten sam
sposób wiszącego na spado-chronie
Tak było wówczas i nic nie
było w tym następnie dziw-nego
że po zakończeniu woj-ny
ci przeciwnicy którym da-ne
było ją przeżyć nie tylko
nie spotykali się z sobą ale
serdecznie dłoń sobie ściska-li
Honorowanie generała - pi-lota
Adolfa Gallanda człon-ka
b hitłerowskiej Luftwaf-fe
owacją przez powstanie
wydaje się jednak zbyt prze-sadną
rzeczą
Nawet grubo przesadzoną
i dziwne świadectwo wysta-wiającą
tym którzy mu ją
zorganizowali
JERZY ROZWADOWSKI
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, October 04, 1976 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1976-10-04 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000717 |
Description
| Title | 000635 |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | Słf -- ♦S"p' HaM ' "ir- - " t '' ''t y Tw-"- " -"- twi-i-w iyj " — "W -i-r# itit --t mvij'ł "''v#V-Mtj'ff- f ciw iJ-J- 1 V~ cflp"Jf-'ii- ?' £ CŁ łJ-S-ł Jrt fffWf "? (-- ?' injM?ia Słr 2 ' ZWIĄZKOWIEC — poniedziałek 4 października 1976 r "'Nr 80 "Związkowiec" (The Alliancer) Printed and Published everj Monday and Wcdnesday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED 1638 Bloor Słrł Yłtf — Toronto OnK Canada — M6P 4A8 Tlephone 531-249- 1 531-24- 9J Sccood cUsi nuli reglrtratloa number 1S7I OCflcUl Organ ot TM Pollsh AUlinc of Canada Jan Bldu — Chalrman of the BoarU Mieczysław Drozdowski — Secretarr Benedykt Heydenkorn — Edltor in-Chi- ef ' Czesław Blaszyk — Manager PRENUMERATA Roczna w Kanadzie $1500 K Za granicą — Roczna $1700 Półroczna $ 800 Półroczna $1000 Kwartalna $ 500 Pojedynczy numer 20 Zasadnicza sprawa W jakim stopniu obowiązuje zasada dwujęzyczności? Stanowi ona — jak wiadomo — programowe założenie rządu prom Trudeau Naturalnie należy dodać ze chodzi o dwa oficjalne języki: angielski i francuski Kilkakrotnie w tym miejscu wskazywaliśmy iż' praktyka nie podażą za teoretycznymi założeniami że istnieje wcale poważna roz-bieżność między nimi Do tego jeszcze dochodzą interpre-tacje które oczywiście różnią się wielce Kto rozstrzyga? Sąd Najwyższy prowincji Quebec odrzucił apelację Air Canada odnośnie zakazu używania jeżyka francuskiego w kabinie pilota gdy załoga jest frankojęzyczna i utrzymał — jako uzasadnione — żądanie frankojęzycznego personelu lotniczego aby wszystkie fachowe podręczniki zarządzenia instrukcje wydawane były również w języku francuskim Rząd prowincji Quebec podał do wiadomości iż popiera bez zastrzeżeń postulaty tego personelu i zapowiedział udziele-nie pomocy finansowej zawodowej organizacji skupiającej frankojezyczny personel lotniczy Stanowi to wyraźną za-chętę do odłączenia sę od ogólnokrajowych: Stowarzyszenia Pilotów i Stowarzyszenia Kontrolerów Lotniczych Niejako równolegle z tym toczyła się na terenie Mont-realu batalia z Ustawą 22 regulującą języki nauczania w szkolnictwie powszechnym Ustawa ta wywołała ostrą kry-tykę i była atakowana — jeszcze jako projekt — nie tylko przez anglojęzyczną ludność Quebec ale również szereg frankojęzycznych polityków Zdaniem wielu narusza ona podstawowa zasadę wolności obywatelskiej gdyż pozbawia rodziców prawa decydowania o języku nauczania swoich dzieci Celem tej ustawy jest przymusowa asymilacja dzieci imigrantów Rząd cjuebecki uważa iż ustawa ta broni fran-cuskoś- ci tej prowincji chroniąc ją przed dalszym rozprze-strzenianiem się języka angielskiego Imigranci bowiem ma-ją tendencję wysyłania swoich dzieci do szkół z angielskim językiem wykładowym ta ma wybitnie dyskryminacyjny charakter bę-dąc jednocześnie jaskrawym zaprzeczeniem zasady dwu-języczności Ujawniła się paradoksalna — a może zabaw-na — sytuacja: Rząd Federalny uznał iż względy bezpieczeń-stwa nie pozwalają na używanie języka francuskiego w ka-binie samolotu a rząd prowincji Quebec iż dopuszczenie dzieci imigrantów do szkół anglojęzycznych zagraża francu-skieru- u charakterowi prowincji Nie trudno oczywiście dostrzec iż oba stanowiska są co najmniej sprzeczne z oficjalnymi deklaracjami zarówno Ottawy jak i Quebec Dziwnym zbiegiem okoliczności oba --rz- ądy są tym problemem obecnie bardzo zainteresowane i dodajże nawet z tego samego powodu a mianowicie: wy-borów I tutaj rozpoczynają się różnice Wybory federalne odbędą się najwcześniej za dwa la-ta o ile oczywiście z jakichś nadzwyczajnych i nieprzewi-dzianych powodów nie będzie trzeba ich przedterminowo rozpisać Dwujęzyczność okazała sie dla Rządu Federalnego raczej obarczeniem Naturalnie pomyślana była ta polityka dla umocnienia pozycji frankojęzycznej ludności uwypukl-enia znaczenia Quebec ale efekty są inne Nie tutaj będzie-my to jednak analizować Obecna akcja propagandowa Rządu Federalnego ma na celu —' gdy chodzi o dwujęzyczność — obronę jej założe-nia wyjaśnienia jej celów w prowincjach anglojęzycznych Zmierza do udowodnienia że nie chodzi o narzucenie wszy-stkim i wszędzie języka francuskiego a w prowincji Que-be- c iż językowi francuskiemu nic nie grozi a wobec tego jakieś nadzwyczajne kroki są zbędne Oczywiście iż język ton w prowincji Quebec jest i pozostanie dominujący i obo-wiązujący należy jednak — zgodnie z postanowieniami ogólnopaństwowymi — szanować prawa innych grup języ-kowych a więc i mniejszości anglojęzycznej I rem Bourassa nie ma tyle czasu co prem Trudeau i gdy chodzi o wybory Przypuszczalnie zechce je prze-prowadzić w najbliższych miesiącach Niektórzy uważają iż im wcześniej tym większe są jego szanse na zwycięstwo Opozycja bowiem znajduje się w opłakanym stanie Trzeba pospiesznie dodać że Instytut Gallupa informował iż po-pularność rządu spadła ale wobec stanu opozycji nie jest to znów tak fatalne Próba utworzenia jednolitego frontu opozycyjnego ale stojącego na platformie federalistycznej nie udała się Je-rom- e Choquette b minister sprawiedliwości w rządzie Bou-rass- y stworzył nowe stronnictwo które miała złączyć się z 1'Union Nątionale ale wodzowie nie doszli do porozumie-nia co oznacza iż szanse pierwszego są żadne a l'Union Ną-tionale minimalne Jest jeszcze stronnictwo Les Creditistes które na płaszczyźnie prowincjonalnej jest rozbite i nie przedstawia poważnej siły Praktycznie więc jedyną opozycyjną partią która ruszy do wyborów z siłą jest separatystyczna Parti Quebecois Ale również ona znajduje się w trudnościach wewnętrznych Ujawniły się tarcia między skrzydłem radykalnym a umiar-kowanym co wpłynęło na pewną zmianę programową i to wcale zasadniczą Zachowując program niepodległościowy a więc oderwania śię od Kanady Parti Quebecois głosi iż zwycięstwo wyborcze objęcie rządów w prowincji nie prze-sądza automatycznie zmiany statusu Decyzja w sprawie pro-klamacji niepodległości powzięta zostanie w plebiscycie który zostanie rozpisany w jakiś czas po wyborach Jest to naturalnie ustępstwo na rzecz tych wszystkich którzy są w opozycji wobec obecnego rządu pragną jednak umocnienie Quebec w ramach federacji Kanady a nie od-dzielnego państwa Bourassa kieruje swój wzrok właśnie na te elementy nacjonalistyczne które pragnie -- pozyskać Parti Quebecois Stąd i ta dyskryminacyjna ustawa językowa stad dalsza opozycja wobec repatriacji konstytucji itp Chce on — za-chowując cienką powłokę federalizmu — być rzecznikiem programu jak najbardziej nacjonalistycznego Jak ta rozgrywka wypadnie okażą wybory attv Nof05samoloty "Lotu" Tabor Polskich Linii Lotni-czych "Lot" powiększył się ostatnio nowe samoloty Weszły or'1 do obsługi tras międzynar 'owych Do gron- - transkontynen-talnyc- h "Iłów" przybył kolej-ny Diuszyn "62" Nadano' mu imię Adam Mickiewicz ( vf ' lx? iir i-fc- l" o --3 5 Powiększyła się również ilość turboodrzutowców śred-niego zasięgu "Lot" otrzymał 2 maszyny typu Tupolew 134 w wersji "A" Są one o 2 me-try dłuższe od TU-13-4 i za-bierają o czterech pasażerów więcej — w sumie 76 jmsy szwedzkie Niedawna klęska wyborcza partii socjaldemokratycznej w Szwecji i zwycięstwo koalicji centrów o-liberalno-konserw-atyw- nej stanowią w darzenia donio-słe w tym kraju jako że socjal-demokraci rządzili tam bez przerwy od 1932 roku i po wierz-chów nemu obserw atorowi mogło się wydawać że rządzie będą dalej Socjaldemokraci szwedzcy mają bowiem na swym koncie nie lada osiągnięcie bo właśnie ich dziełem jest współczesne społeczeństwo szwedzkie kształ-towane przez dziesięciolecia ich rządów i szczeąee się dzisiaj najwyższą stopą życiową w Eu-ropie i najlepszym na świecie systemem wszechstronnych u-bezpiec- zeń społecznych Duma Szwecji z t}ch osiągnięg i oba-wa aby czasem nie utracić z nich coś przez bliższe zetknięcie z resztą Europy bjła i jest jed na z istotnjcłi przyczyn niechęci tego kraju do związania się z Europejską Wspólnotą Gospo-darczą (działają też w tm przy-padku znane tradcje szwedz-kiej neutralności politjcznej ale one nie tłumaczą jednak wszystkiego) Szwedzka partia socjaldemo-kratyczna mogła zresztą powo-ływać się w niedawnej kampa-nii wjborezej nie tylko na swe osiągnięcia w ciągu ostatnich dziesięcioleci ale również na pomyślne sterowanie gospodar-ką kraju w czasie obecnego kry-zysu w gospodarce światowej Szwedzi odczuli bowiem w naj-mniejszym clij ba stopniu na świecie skutki tego kryzysu Uniknięcie tych skutków możli-we było dzięki wspomnianej izolacji kraju od niebezpieczne-go świata zewnętrznego oraz dzięki wprowadzonym już daw-niej przez rządy socjaldemokra-tyczne pomysłowym metodom regulowania koniunktury gospo-darczej Tak np właściciele prywatnych przedsiębiorstw zo-bowiązani są do odprowadzania na specjalne konta dużych ilo-ści pieniędzy w latach gospodar-czo tłustych" aby można było je użyć w latach „chudych" na skuteczne zastrzyki dla podtrzy-mania aktywności gospodarczej w kraju Te i inne metody umo-żliwiły socjaldemokratycznemu rządowi premiera Palmę unik-nięcia raf kryzysowych Za wy-jątkowo pomyślne we współcze-snym świecie kierowanie gospo-darką w okresie ogólnej recesji premier Palmę otrzymał nawet niedawno specjalne wyrazy u-zna- nia od Międzynarodowej Or-ganizacji Wspólnoty Ekonomicz-nej i Rozwoju Utrzymanie sta-bilności ekonomicznej kraju u-możli- wiło premierowi Palmę wy-sunięcie w kampanii wyborczej szeregu atrakcyjnych obietnic MIESIĘCZNIK KULTURA Numer 9 — wrzesień 1976 r zawiera m in nast pozycje: ZYGMUNT OSSOWSKI: Mie-roszewskie-mu w hołdzie z kraju ZBIGNIEW BYRSKI: O pu-blicystyce Juliusza Miero-szewskie- go CZESŁAW MIŁOSZ: Strefa chroniona GUSTAW HERLING - GRU DZIŃSKI: Dziennik pisany nocą W części KRAJ obok do-kumentów zw-iąza- nj en z osta-tnimi wydarzeniami oraz ak-tualną sytuacją ogłoszono artykuły: KISIEL: Mój głos w dyskusji ALBIN POPOWSKI: Wokół represji LEO BREIT: O "metodzie podwyżki cen i rządzenia PIERRE OLFENIUS: Próba rozbicia „Znaku" Dalej w numerze: DOMINIK MORAWSKI: Ko-respondencja z Rzymu BRUKSELCZYK: Widziane z Brukseli JAN PAWLAK Wywiad z Al-marikie- m J MIRSKI: Jeszcze o Biało-rusi ADAM KRUCZEK: W sowie-ckiej prasie P EMIGRANT: Raptularz londyński BENEDYKT HEYDENKORN: Slawistyka w bibliotekach naukowych Kanady BRONISŁAW PRZYŁUSKI: Kobrzyński — poeta żoł-nierski JADWIGĄ_KWLATKOWSKA: O przeoczeniach" w Kraju Książki omawiają: M BROŃSKI MARIA DANTLE- - WICZ-ZŁŁIŃSK- A Numer uzupełniają: Komu-nikaty Humor krajowy Wy-darzenia miesiąca i Listy do Redakcji Numer objętości -- 160 stron Cena pojedynczego egzem-plarza S300 Do nabycia w Księgarni „Związkowca" jak np pięciotygodniowego ur-lopu dla robotników dalszej podwyżki płac czy zbudowania ogólnopaństwowej sieci domów dziecka Jakie zatem okoliczności mo-gły zadecydować o klęsce wy-borczej socjaldemokratów? Po-mijając niektóre bezpośrednie przyczyny o charakterze polity-cznym jak np niepopularna w wielu kręgach wborcó:w koali-cja socjaldemokratów z komu-nistami w parlamencie) wnne nić należ} jako główne przcz-n- y dwa zagadnienia kontrower-syjne Pierwsze z tjch zagad-nień miało charakter konkretnj i praktjczny drugie wiąże śię ze sprawami natury bardziej ogólnej Mianowicie chodzi tu o sprawę przyszłości elektrowni atomów} eh w Szwecji zaś za-gadnienie szersze polega na pe-wnym rozczarowaniu czy znu-dzeniu Szwedów nieustającym rozrostem wszechwładzy dobro-czjnneg- o państwa Co do sprawy elektrowni ato-mowych to zahacza ona o pro-blematykę współczesnego krjzy su naftowego Rząd premiera Palnie obawiając się że w za-kresie energetjcznjm Szwecja może zostać na przjszłość uza-leżniona od niepewnych we współczesnym świecie dostaw ropy naftowej opracował ambi-tny plan energetycznego unie-zależnienia Szwecji poprzez przejście na zaopatrzenie kraju w energię z własnjch elektrow-ni atomowych Planowano zbu-dowanie do 1985 roku dalszych 8 elektrowni nuklearnych (do-tychczas jest ich w Szwecji 5) co oznacza że Szwecja stałaby się największym na świecie kon-sumentem energii elektrjcznej pochodzenia atomowego (na głowę ludności) Opozcja zaata-kowała ten plan z całą silą cz-nią- c z ostatnich wyborów coś w rodzaju narodowego referen-dum w sprawie użytkowania Leopold na nieszporach Wydaw-nictwo Literackie r r Ignacy Witkiewicz: Niemyte Państwowy Wydawniczy 1975 r Najbardziej ce-nionymi 7agranicą w kręgach specjalistów znawców litera-tury są pisarze nale-żące do najtrudniejszych Na wszystkich uniwersytetach za-granicznych studenci obowiązkowo poznają twórczość Witkacego (Stani-sław Ignacy Wi-tolda Gombrowicza Czesława Miłosza Sławomira Mrożka by się do kil-ku ich są tłumaczone na różne języki cieszą się du-żym powodzeniem często gru-bo większym w Polsce Zapewne też nieco inaczej ro-zumieją ich czytelnicy — względnie widzowie gdy cho-dzi o sztuki teatralne Nie który odbiór autentyczny z punktu widzenia intencji au-torów co jest nieważ-n- e dla czytelnika czy widza Sygnalizujemy kilka pozycji z tej kategorii podkre-ślając iż żadna z książek nie jest łatwa nie czyta sie ich jednym tchem nie jest ro-mantyczna ani liryczna Nie mniej jednak są to książki-bardz- o interesujące i trud przebicia się nie opłaca się Zapewne nie w równym stopniu nie mówiąc już o iż nie każdemu Leopod Buczkowski jest pi-sarzem i grafikiem Był naj-przód malarzem a dopiero później został pisarzem Jest niewątpliwie najbardziej her-metycznym współczesnym polskim Wszyst-kie jego powieści i opowiada-nia są co najmniej dziwne za-równo gdy chodzi o formę jak i treść A może i nie ma tre-ści jakiś wątek rozwija-jący się przez kilkadziesiąt by urwać się u-stą- pić miejsce innemu a po-tem gdzieś pojawić się i zniknąć jak woda w Nie inaczej w tej ostatniej ni-by powieści "Oficer na nie-szporach" następują po sobie jak różnokoloro-we na ogromnym płótnie Trzeba je jakoś use-gregow- ać dopasować aby powstała całość Buczkowski jest z- - prozaików najodważ-niejszym eksperymentarem' Do ukazania się WEDŁUG JUDASZA Henryk Panas był jednym z licznych pisarzy nie-towany- m wysoko ani na ryn- - ku wydawniczym ani w swie? cie literackim Zresztą mie-szka daleka ną prowincji y Olsztynie min redagu k wyborów Lektury energii atomowej Partie opozy-cyjne operowały argumentem zagrożenia środowiska natural-nego przez rozbudowę elektrow-ni atomowych dowodzono że elektrownie te mogą mieć nie-obliczalne skutki dla zdrowia przszłych pokoleń Jako alter-natywę wysunięto rozbudowę tradyeyjneh źródeł energii oraz narodowy program oszczęd-ności zużywania energii się że wrażliwość na zagro-żenie zdrowia ludzkiego i środo-wiska naturalnego jest w Szwe-cji tak duża że ant} atomowa ar-gumentacja stała się jednm z dec}dujac}ch elemen-tów w jej zw}cięstwie w}bor-czy- m Ciekawszą jednak przyczyną klęski socjaldemokratów jest wspomniane zniechęcenie części społeczeństwa do reprezento-wanej przez nich teorii i prak-- t ki wszechwładzy dobrocz} nne-g- o państwa Charakter} że przeciw socjaldemokratom głosowały nawet dość duże od-łamy ludzi młod}ch 6kłonn}ch skądinąd do ulegania teoriom lewicow}m Chodzi o to że przy wsz}stkich swoich imponują-cych i społeczn}ch socjaldemo-kraci szwedzc} doprowadzili do niesamowitego wzmocnienia apa-lat- u państwowego i urzędnicze-go (np w związkach zawodowych) w kraju Ubóstwianie państwowego doprowadziło c'o prawie dyktatorskiej poz}cji ekspertów ekonomiczn}ch nie chcących słuchać żadnych in-nych argumentów- - poza ekonomicznymi (Tak np swego czasu nie pomogły argu-menty przeciw w burzeniu sta-rego kościoła katolickiego w Sztokholmie — miał on prze-szkadzać w planowanej nacjo-nalnej- " zabudowie dzielnicy i na tym ucinano wszelkie dysku-sje) W imię rzekomo nieodzow-nych potrzeb statystyki pań nie do poduszki Buczkowski: Oficer — — Kraków Henryk Panas: Według Judasza (Apokryf) — Wyd Po-jezierze — Olsztyn 1975 Stanisław Narkotyki — du-sze — Instytut — Warszawa znanymi i polscy poloni-styki Witkiewicz) ograniczyć tylko Dzieła aniżeli spo-sób powiedzieć jest bardziej zresztą tylko przez tym prozaikiem tylko stron nagle znowu piasku Różne zdania kreski narzucone gdzie Okaza-ło opoz}cji styczne osiągnięciach ekonomicz-nych planowa-nia ściśle żadne 1975 je miesięcznik "Warmia i Ma-zury" Wyskoczył tym apokry-fem To książka wręcz przewrot-na oczywiście całkowicie fał-szywa z historycznego i reli-gijnego punktu widzenia Pa-nas usiłuje kreślić żywot Chrystusa przez pryzmat Ju-dasza stwarza jego wersję zdrady Pana Judasz u niego to bogaty i wykształcony mło-dzieniec który uległ nauce Chrystusa pozostał przy niej od chwili kiedy stała się za-płonem rewolucyjnym Mimo iż jest to trudna opo-wieść rozeszła sie błyskawicz-nie Drugi nakład w wysoko-ści 30000 jest również na wy-czerpaniu Witkiewicz jest najgłośniej-szym pisarzem polskim na Za-chodzie Urodził się w 1885 r i popełnił samobójstwo we wrześniu 1939 r po okupacji Polski przez Niemców Był sy-nem malarza pisarza twórcy zakopiańskiego stylu w archi-tekturze i oddziedziczone po ojcu talenty znacznie rozsze-rzył Był bowiem jeszcze auto-rem prac filozoficznych sztuk teatralnych stworzył własną teorię czystej formy w sztuce! Twórczość Witkacego prze-żywa renesans w Polsce Sztu Francuski plan Powołany przez prezydenta Giscarda d'Estaing nowy rząd francuski zapowiedział ener-giczną walkę z inflacją któ-rej stopa wynosi obecnie we Francji 11 do 12 procent Premier Raymond Barre oświadczył że celem rządu jest zredukowanie inflacji w roku przyszłym do 65 pro-cent Celowi temu mają słu-żyć drastyczne środki zamro-żenia cen i płac do roku 1977 włącznie oraz podniesienie podatków od grup lepiej za-rabiających Ograniczenie in-flacji rząd francuski uważa za niezbędny warunek do uzdrowienia życia gospodar-czego kraju i do wzmocnienia pozycji franka Francja nie chce" pozostawać w tyle za Niemcami Zachodnimi któ-rych gospodarka rozwija sie dynamicznie a stopa inflacji utrzymana jest na imponują-co niskim poziomie 5% Prezydent Giscard d'Estaing zwrócił sie w przemówieniu wego programu antyinflacyj-nego Zapowiedział że pierw-sze rezultaty walki z inflacją będą widoczne już na wiosnę przyszłego roku Prezydent stwowej naruszono zasadę indy-widualnej wolności i prawa do dyskusji — tak np podczas jed-nego 'z ostatnich spisów ludno-ści ch}watele zostali zobowiąza-ni do szczegółowego wyjaśnie-nia przyczyn dlaczego nie pra-cują zarobkowo (tzn te osoby które z różnych względów nie b}}} w czasie spisu zatrudnio-ne) Rozrost planowania pań-stwowego i własności państwo-wej doprowadził do daleko idą-cego ograniczenia możliwości micjatyżwy gospodarczej jedno-stki Państwo wkroczyło rów-ri- eż szeroko w dziedzinę oświa-ty kultury wptywając bezośred-ni- o i pośrednio na treść podrę-czników kierunki twórczości li-terackiej filmowej itd W su-mie obywatele spostrzegli się że właściwie ich życie poglądy i obyczaje kształtowane są od kolebki do grobu rzez aparat państwowy i związany z nim aparat funkcjonariuszy partii socjaldemokratycznej i związ-ków zawodowych Ludzie ci działają wprawdzie w dobrej w lerze i w zasadzie w ramach metod demokratycznych — jed-nakże psychologiczne skutki tej działalności polegają na dość powszechnym osłabieniu tętna życia i poczuciu swoistej bezna-dziejności — mimo całego do-brobytu i wspaniałego systemu zabezpieczeń społecznych Przy-puszczalnie z tych właśnie po-wodów Szwecja jest krajem o największej częstotliwości sa-mobójstw na świecie Są to oczy-- w iście problemy nieznane dla większości świata cierpiącego niedostatek i niepewność i uwa-żającego Szwecję za uosobienie iaju na ziemi Jednakże właśnie dla bogatych Szwedów sprawy te urastają do rzędu problemów i rzutują nawet na wyniki wy-borów do parlamentu Uważają cni że dot}chczasowe partie cpo?}cyjne mogą doprowadzić do pewnego rozluźnienia pań-stwowej kurateli i do jakiegoś ożywienia indywidualnej inicja-t}W- } i nadziei B Olszewski ki jego które przed wojną schodziły ze sceny po kilku przedstawieniach obecnie gra-ne są przez długie miesiące Wystawia się sztuki które przed wojną odrzucali dyrek-torzy teatrów Dawni krytycy wydziwiali się na jego powie-ści i sztuki a teraz zachwycają się nimi Powstały monogra-fie o nim napisano liczne pra-ce krytyczne wydano jego dramaty powieści pisma filo-zoficzne urządzone wystawy uratowanych obrazów Sło-wem wszędzie Witkacy Tea-try zagraniczne wystawiają kolejno różne sztuki jego za-potrzebowanie na nie jest wielkie Odkryto w nim pre-kursora teatru absurdu auto-ra który prześcignął wszyst-kich awangardowych pisarzy Na wymieniony tom: Nar-kotyki — Niemyte dusze skła-dają się dwie prace z których pierwsza została ogłoszona w Warszawie w 1932 r a druga ukazuje sie po raz pierwszy Są to rozważania czy też stu-dia społeczne obyczajowe przesiąknięte obserwacjami i uwagami psychologicznymi filozoficznymi Uwagi są ostre kąśliwe wni-kliwe zaskakujące Zmuszają do zastanawiania się do ak-ceptacji lub protestu Wstęp i objaśnienia Anny Micińskiej bardzo cenne sta-nowią znakomite wprowadze-nie w świat myślenia geniu-sza jakim niewątpliwie był Stanisław Ignacy Witkiewicz B H antyinflacyjny wystąpił również z krytyką związków zawodowych które przeciwstawiają się planowi antyinflacyjnemu i zapowia-dają strajk generalny Zda-niem prezydenta związki po-winny wstrzymać się ze syą akcją protestacyjną i pozwo-lić rządowi na stabilizację cen i płac która jest podsta-wowym warunkiem zatrzy-mania i opanowania inflacji Bez opanowania inflacji nie-możliwy jest wzrost siły na-bywczej pieniądza a wzrost siły nabywczej franka leży w interesie całego społeczeń-stwa francuskiego Dowodem wielkiego znacze-nia przypisywanego przez rząd francuski programowi antyinflacyjnemu jest fakt że program ten został prze-dłożony parlamentowi jako podstawa do głosowania o wotum zaufania 'Wydaje sie że mimo ostrej akcji związ-ków zawodowych apele pre-zydenta i rządu b solidarność ogólnonarodowa w walce z in-fłac- ia zostaną we Francji wy-słuchane co umożliwi pomyśl-ną realizację założeń antyin-flacyjnych f!S£= WIEŚCI z POLSKI Opracowane na podstawie fizasu bajowej DALEKIE POŁOWY Kiedyś głównym terenem działania rybołówstwa był Bałtyk i Morze Północne Jeszcze w latach 1964-6- 5 stąd pochodziło 70-8- 0 Tc złowio-nych przez polską flotę ryb obecnie te akweny dają juz tylko około 30°c połowów Jeszcze 3 lata temu polska flota nie łowiła dalej niż 4000 mil morskich od kraju Obecnie prawie czwarta część odległości 4000-700- 0 mil ŁADUNKI ROPY Z ładunkiem ropy z Zatoki Perskiej przeznaczonym dla gdańskiej rafinerii płyną obecnie do kraju dwa zbiorni-kowce-kolo- sy Polskiej żeglu-gi Morskiej 137000 ton ropy wiezie tankowiec "Rysy II" a 145-00- 0 ton — "Czantoria" Ten ostatni statek opuścił Zatokę Perska 14 bm a spodziewa-ny jest w Gdańsku 18 paź-dziernika Do końca br do Portu Północnego z ładun-kiem ropy dla gdańskiej rafi-nerii przypłynie łącznie 5 pol-skich zbiorników ców-kolosó- w ZMIANY DEMOGRAFICZNE Interesujące zmiany zacho-dzą w strukturze demografi-cznej kraju Wskaźnik uro-dzeń (w ciągu 1975 r przy-szło na świat ponad 634000 dzieci) rośnie szybciej niż przewidywały to prognozy Również liczba zawartych związków małżeńskich była wyższa niż przewidywano trwają ub roku zawarto Jak podpisanego 330000 małżeństw przy- - widuje się r lud- - dostarczy ona 35900000 będzie liczyła "Wart7b5u0rg0ów""Trabcaznytlói w" 2o5r0a0z Zmiany na lepsze więcej Corocznie jesieni tak iv Wielkiej Brytanii jak i we wszystkich krajach wchodzą-cych w skład Brytyjskiej Wspólnoty Narodóio obcho-dzona jest rocznica słynnej Battle of Britain która dzię-ki zioycięstwu bohaterskich lotników brytyjskich i alianc-kich zdecydowała w jesieni roku o losie nie tylko Wielkiej Brytanii ale rów-iiie- ż i całego zachodniego śu-iat- a niemałej przyczynili do lotnicy zestrzeliwując w niej około 14 procent znisz-czonych wówczas aparatów hitlerowskiej Luftvjaffe Przygotowując intoazję na Wyspę naczelne dowództioo Wehrmachtu zdawało sobie doskonale sprawę ? tego iż v)stępem do niej gwarantu-jący- m jej powodzenie musi być całkowite wyeliminowa-nie akcji brytyjskiego lot-nictwa Zadanie to wydawa-ło się łatwe — przeciwko ty-siącom maszyn Ltijtwaffe Wielka Brytania była w sta-nie rzucić do walki jedynie tylko około 250 myśliwców Dzięki ich bezgranicznemu poświęceniu wszystkie ataki niemieckiego lotnictwa zosta-ły odparte i inwazja uniemo-żliwiona Zły los odwrócony Od tych tragicznych chwil minęło już 36 lat Wystarcza-jący widocznie okres by wie-le zapomnieć by wiele zmie-niło się zapatrijwaniach i by wiele faktów zaginęło bez-powrotnie we wspomnie-niach które szarzeją coraz bat dziej Przed niedawnym czasem w Winnipeg odbyło się z oka-zji Battle Britain drugie spotkanie eskadr Wspólnoty Brytyjskiej z okresu wojny Wzięli nim udział żyjący jeszcze u-czestn- icy tej decydującej poioietrznej bi-twie beznogi Douglas Bader Jolmnie Johnson Johnnie Fauąuiere i wielu in-nych Czy zaproszono i czy uczestniczyli nim i piloci polscy z których wielu żyje — nie wiadomo Zaproszono jednak i kor-dialnie witano "asa" Luftwaf-f- u słynnego generała-pilot- a myśliwskiego Adolfa Gallan-d- a Wojna dawno się skoń-czyła nie byłoby więc nic specjalnie tym niestosow-nego iż przy jednym stole zasiedli Winnipeg dawni śmiertelni wrogowie dziś już pojednani by wspólnie wspo-mnieć sobie te czasy gdy na "Spitfiie'ach"„ '-Hurrica-ne- ach" i "Messerschittach" to-czyli przed ' 36 laty zaciętą walkę odnotować w strukturze za-trudnienia W końcu ub roku o 05 wzrosła ilość ludności w wieku produkcyjnym (do Nastąpił znaczny wzrost zatrudnienia kobiet — z 394 w 1970 r do 423 ogółu zatrudnionych ROZBUDOWA BYDGOSZCZY W kombinacie budowy do-mów w Bydgoszczy przygotowania do realizacji największego przedsięwzięcia budowlanego w historii tego miasta budowy w dzielnicy Fordon osiedla dla 160000 osób "Dzielnica-miasto- " rozcią-gać się będzie w paśmie 10 km Fordonu po malow-nicze Wzgórza Myślęcińskie częściowo w pradolinie Wi-sły Metraż mieszkań w 5 i 11-kondygnacyjn-ych budyn-kach osiedla będzie o ok 12 większy niż w dotąd bu-dowanych domach WĘGIEL DLA JAPONII W tym roku Polska wyeks-portuje do Japonii drogą morska blisko 1000000 ton węgla Do transportu używa-ne wielkie trampy Obec-nie z ładunkiem 52000 ton węgla dobija do Japonii sta-tek "Uniwersytet Toruński" luz za nim płynie 55-tysięcz-- nik "Manifest Lipcowy" a dalej kolejności — 32-ty-sięcz-nik "Powstaniec śląski" i 55-tysiecz-nik "Politechni-ka Szczecińska" IMPORT AUT NRD W prze- - wynika z szło Prze- - kontraktu z NRD w że w 1980 szłym roku ność Polski prl o można niż w br Zdumiewająca owacja w 1940 W mierze się tego pol-scy z w of załóg lotni-ctwa w o losach świata min w w w 5841 ok od sa w Z Ale czy nie przesadą było jednak uczczenie tegoż gene- rała Adolfa Gallanda już nie zdawkowymi grzecznościowtj-m-i oklaskami po jego prze- mówieniu ale OWACJĄ PRZEZ POWSTANIE? Czy obecni na tym zebra-niu lotnicy alianccy zapom-nieli już aż tak doszczętnie o tym jak 10 czasie wrześnio-wej kampanii w Polsce w r 1939 lotnicy Luftwaffe akto 'wie czy i nie on sam moi do-wali ogniem broni pokłado-wej z lotu koszącego tłumy cywilnej ludności zatłaczają-cej drogi w ucieczce przed hordami najeźdźców spod znaku plugawej sicastyki z zimną krwią masakrując dzie-ci kobiety i starców? Czy nie pamiętają już gdy zestrzele-ni ratujący się na spado-chronie ich koledzy ostrzeli-wani byli przez hitlerowskich lotników mordujących bez-oronny- ch przeciwników bez zmrużenia oka? Czy w pamię-ci ich przepadł straszliwy los bombardowanej Warszawy Rotterdamu Coventry Lon-dynu Belgradu w których nie żołnierze ale cywilna lu-dność ginęła tysiącami? Czy nie pamiętają już o ostrzeli-waniu przez nich ratujących się marynarzy tonących za-topionych przez nich bomba-mi statków? Piloci hitleroyjskiej Luft-waffe nie byli spadkobierca-mi pięknych lotniczych tra-dycji lotników walczących w okresie pierwszej wojny świa-towej Regułą było wówczas że gdy w czasie pojedynku powietrzengo wróg nie był 10 stanie dalej walczyć wskutek zacięcia się karabinów maszy-nowych w jego aparacie wal-czący z nim przeciwnik na-tychmiast przerywał ogień i odlatywał żegnając go pod-niesieniem ramienia tak sa-71- 0 jak w wypadku odniesie-nia zwycięstwa w ten sam sposób wiszącego na spado-chronie Tak było wówczas i nic nie było w tym następnie dziw-nego że po zakończeniu woj-ny ci przeciwnicy którym da-ne było ją przeżyć nie tylko nie spotykali się z sobą ale serdecznie dłoń sobie ściska-li Honorowanie generała - pi-lota Adolfa Gallanda człon-ka b hitłerowskiej Luftwaf-fe owacją przez powstanie wydaje się jednak zbyt prze-sadną rzeczą Nawet grubo przesadzoną i dziwne świadectwo wysta-wiającą tym którzy mu ją zorganizowali JERZY ROZWADOWSKI |
Tags
Comments
Post a Comment for 000635
