000260b |
Previous | 11 of 14 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
&'W#n 2tSi tfiu
ii
mk- - '"-- "
PpR WIKTOR TUREK
snufflsiMiriszows
vi KANADYJSKIEJ SŁUŻBIE
1
C RZĄDOWEJ
W t„( rrferdzieste 'ub wieku kie- - tfL Kazimierz Gzowski rozpoczynał
m
S110 u K Ontario (Canada S Jako słabo zaludniony ob- -
" IscnW ZTZaUAH ijivu jjłvi-v-- Łch małymi osiedlami ludzki- -
&-k- r?rt M=iMimrlno llCfli
stanowiła przerwy u v— j
► 11 nn rtT-Act- l! T11PC7P
Lai wychodzone przez Indian
Ijned mlodjm polskim inżynierem
BU ie"o nielicznymi siwi(l--
iłami stanęło osiui "u-- '° ~
Latnenw tego rozległego kraju w
kujmezbedniejsze drogi i mosty
ludowy przyiwi" -f-"v-
"v
j-ł- wami
obwałowywama rzek i po- -
'olott nroeiacj iw-- " "!--
1 latarń portowych i dostosowy- -
1-ńfnnnik-acil
lądowej do
sama "" ł
ymejacycli juz w iyraciwe lub
Klainie tworzonych szlaków komu-Rhc- ii
wodnej Utworzone w 1841
i i™ rńtińłr nubhćznych (Board
m
UiUlu
cf Works) Kiore w iqto zusiam
przemianowane na normalny uc-partame- nt
Robót Publicznjch mia-ło
peisonel baidzo nieliczny gló-rn- a
uwagę poświęcało administra-cji
ellandzkicgo kanału kwaliti- -
Ifjowanjch inżynierów bło w tej
Jolomainej aumima-"-- ji uvuiuw-ie- i
tylko niewielu Gzowski zna- -
Bfiizł Się w nielicznej grupie ludzi
Hltórzy' jak słusznie zauważa prof
ilHodgetts1) tworzyli pionierskie
Rfjręby budowaniczycir młodej Ka-HiJiiyjs- kiej
służby urzędniczej h biu- -
mphnilnia cześć dzisiejszego Onla--
Ijo ogromna- - poła4kiajtV gdzieś od
i
J Ł- --
r
i
i
Kingston az do potnocnycn prze
gon jeziora rne uudijuuu
Owen Sound i 'Pcnelanguishene
:jego zasługi jako pierwszego admi
iistratora robót publicznych jitbu-- n
i m -
downiczego picrwszycu cirog iAinu- Itów pryslani i latam portowych
'administracja kanału w Vvelland
tiiokt nip nnlpnln dn ioco komDC- -
° ' — ---- --
fiencii) są zupołme bezsporne
„H AtnV nA7n!rAc7vili nrin 7Avi"17T
jch z rozbudowa kolejnictwa
Zawiadamiamy naszych
KUEflTąW
L£je obecnie prócz WĘGLA ma-bm- y
na sprzedaż i dostarczamy
KTelefon
sjiauu
olej do 'ojrałif- -
dzwoń do!r- -
llPOLSKIEJ SKŁADNICY
polskiego
domóws
ORAŁU
?RE-220- O (dwa dwazero! zero)
r
do
—
"
r s
Vi SC
&
(11)
stanowią fundament na którj-- m
oparła się sława Gzowskiego jako
jednego z na jwj bitnie jszych inżj--nieró-w
w Kanadzie Przy ich oce-nie
nie należy jednakże popadać
w przesadę jaką często grzeszyli
polscy autorzy komentujący osią-gnięcia
naszego bohatera w zakre-sie
jego prac nad robotami pu-blicznymi
w Kanadzie Szczytem
tej przesady jest twierdzenie prof
R Dyboskiego o tym jakoby Gzow-ski
był założycielem miasta To-ronto2)
Oczywiście znakomity u-czo- ny
polski nie studiował sam ży-cia
naszego bohatera i musiał paść
ofiarą mistyfikacji ze strony któ-regoś
z dziennikarzy polsko-ame-r- y
kańskich którzy bardzo często o
Gzowskim pisali ale nigdy nie za-dali
sobie trudu przyjrzenia się je
go postaci z bliska Wzmianka
prof Dybowskiego o Gzowskim pi-sana
po angielsku w dziele ogło-szonym
w Stanach Zjednoczonych
i to -- pod auspicjami urzędowych
czynników" polskich — mogła w
oczach poinformowanego czjlclni-k- a
a zwłaszcza Kanadyjczyka —
zaszkodzić tylko polskiemu dziełu
informacyjno-propagandowem- u nie i
pomogła tez napewno sławie Gzow-skiego
którego zasługi mocno
ufundowane na realnych osiągnię-ciach
nie potrzebują wcale prze-sady
i rozdymania dla ich uzasa-dnienia
czy obrony
Omawiany itutaj prawdziwie pio-nierski
okres_ prac Gzowskiego w
Kanadzie dla nas osobiście naj-bardziej
sympatyczny i najwymo-wniejszy
ze wszystkich oki esów
długiego życia polskiego imigranta
jest też najlepiej z nich udoku-mentowany
w' zachowanych źród-łach
historycznych Przede wszyst-kim
opisał go sam Gzowski w
swoim referacie z 23 stycznia 1890
r-"- o którym wspominaliśmy w po-przednim
rozdziale naszego szkicu
wymieniając G00 mil dróg zbudo-wanych
pod jego nadzorem G
większych mostów i 6 przystani
(cztery nad jeziorem Erie i dwie
nad jeziorem Ontario) Bardziej
szczegółowego i dla techników bar-dziej
interesującego opisu prac in-żynieryjnych
Gzowskiego dostar-czają
roczne raporty Ministerstwa
Robót Publicznych zawarte w rzą-dowych
sprawozdaniach "przedkła-danych
parlamentowi3) Nasz ro-dak
musiał w pracy swej zwalczać
szereg przeszkód związanych z nie-dokładnymi
pomiarami kraju prze-prowadzonymi
przez niefachowych
mierniczych z olbrzymimi odle-głościami
które pokonywał wyjeż-dżając
w teren na całe miesiące
konno saniami na łodzi lub cią-gniony
przez zaprzęgi po werte
pach i pustkowiach bushu z bra
kiem kwalifikowanych pomocni
ków i wreszcie z ciągle niedosta
tecznymi funduszami płynącymi z
budżetu kolonialnego na roboty
publiczne w Ontario Zdobył je
dnak przy tym ogromne doświad-czenie
i znakomitą znajomość te-renu
i_ ludzi która wielce się mu
potem przydała kiedy w latach
pięćdziesiątych przystąpił do bu
dowy linii kolejowych Oczywiście
ani dróg 'ani mostów nie budował
i'S PHOTO STUDIO
Artysfycznia-Wykonu- ie Wszelkie Praca Fotograf iczno
ml Pilaciński 4
780 Ouesn W (rop Gjrovao) ToLEM 4-79- 94 Res RO 6-38- 03
Sprowadźajcie%woich"krewnych do Kanady
W sprawach' imigracyjnych 'zwracajcie się do p S HEIFETZ
notariusza znanego od 30 lat Polonii eksperta w tych sprawach
Karty okręloweU lotnicze Przesyłka pieniędzy i paczek Paszporty
i wizy do USA i innych krajów Obywatelstwa "Old Age lip
s Sprawy notarialne: kupna i sprzedaży testamenty pełnomocnie
twa Notarialne uwierzytelnione tłumaczenia dokumentów Urzę- -
j aowo licencjonowane biuro asekuracji od ognia samochodów
j NAJRZETELNIEJSZEJ NAJSTARSZE BIURO p- - S HEIFETZ
Notariusza Publicznego
DOMINION TROEL OFFICE
} M Wellington St W Toronto Ont Phone: EM 6-64- 51
l 5
8:H:aincQ3 a in 3 a ku nin taca rai □ un jbj a ini nią jn rai v i Odtóclzipy Do iodziny"
Sprawy wyjazdów do PoIskrGzy"jnnych kralówl
załatwia
m
fj
- POLSKIE BIURO PODROŻY
ŁT - 7 - -
W Oueensfewest tLvGARCZYtNSKI
Toronto Ont -
Teżpomoc vr sp rówadzahiu naibliż imi%vja PACZEK ITD
Telt EM
szych
J "-"KBajrn-aarni
nsn i m m nrni nzamzarn j azmnrnra
KTOrf fEITILES TBemjHpflswT
Wal -- "u r
(w pobliżu" Eathurst—Jlarkham) Telefon EM 3-09-
84
64067
Hajnjr --
R-jem wybór materiałów na wysyłkę do Polski Rosji
jtCaUrF: Ttn-J- " Ił- -" - irii— ":li- - t--:„„ o tiVT-ini- n mpskie
wua suknie kostiumy oraz na płaszcze importowane z Anglii
5-- s
pfielki wybór płótna raportowanego z Polski oraz "ticking"
i fccvniV 'An'nlnni t roMinsJnwneiL
— iniisie w lorontol — jrzyiazcie i pinrrunK -- i-
' -
28-2- 9
Q
"ZWIĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (Sopfember)
on Kontrakty na budowę
powierzanebyły wówczas podobnie
"i prywatnym przedsię
biorcom Ponieważ- - jednak ówcze
29 1956
sam ich
jak tefaz
śni kontraktorzy nie dysponowali
własnym personelem inżynierskim
i dostarczali tj lko materiałów ł si-ły
roboczej plany specyfikacje
kontrola wykonania pomiary tech--
niczne rachunkowość itd wszyst-ko
to należało do Gzowskiego i je-go
nielicznego sztabu techniczne-go
Ogromna masa zajęć związana
była z opracowywaniem kosztory
sów budowy czy też naprawy dróg
i mostów wymaganych przez rząd
Kolonialny przy planowaniu wy-datków
na następny rok budżeto-wy
N Wspomniane sprawozdania
Gzowskiego wykazują jak wiele
uwagi czasu i wysiłku trzeba bjło
tym kosztorysom poświęcać i ile
momentów wykraczających poza
ścisłe ramy zajęć technicznych
trzeba bjło brać pod uwagę przy
ich opracowywaniu Opinie przeło-żonych
towarzyszące tym sprawo- - zdnaiom i składające się na rządo
we raporty administracji robót
publicznych w Kanadzie stwierdza
ją że przedłożenia fachowe nasze-go
rodaka były zawsze przez rząd
respektowane jego wnioski znaj-dywały
z reguły poparcie resorto-wego
ministra" a roboty wykony-wane
przez "Gzowskiego względnie
pod jego nadzorem znajdywały
pełne uznanie ze strony władz
Jako wysoko kwalifikwoany spe-cjalista
Gzowski na stanowisku
kierownika robót publicznych w
zachodniej Kanadzie (Canada
West)- - t zn w dzisiejszym Onta-rio
zarabiał dobrze i jego ruczne
uposażneie (początkowo 500 a po- tem 600 funtów szterlingów) nie
wiele było mniejsze od uposażenia
resortowego ministra (800 funtów)
równało się uposażeniu naczelnego
inżyniera departamentu robót pu-blicznych
i przewyższało uposaże-nie
wiceministra (sekretarza Rady)
który pobierał tylko 400 funtów
ang rocznie-- ) Do r 1845 Gzowski
mieszkał w London Ont) potem
siedziba jego urzędu w związku z
rozszerzeniem zakresu działania
przeniesiona została ido Toronto
skąd Gzowski kontaktował się z
przełożonymi w "Montrealu gdzie
wówczas mieściła się stolica zje-dnoczonych
"prowincji kanadyj-skich")
W Toronto Gzowski mie-szkał
przez ea!y okres swej służby
rządowej")
Z tego okresu życia i pracy Gzow-skiego
pochodzą pierwsze o nim
wzmianki w literaturze kanadyj-skiej- v Najstarszą z nich jest dobro-- 1
'dusznie-złośliw- a notatka w książce
znanego inżyniera i podróżnika an-gielskiego
ppułk Sir R H Bonny-castl- e
p t Canada and Canadians
ogr w Londynie przed 110 latys)
Jadąc z w uczczenia stulecia
po drodze która dzisiaj stanowi
street natknął się on w lip-cu
J846 r gdzieś w okolicy Eich-mon- dt Hill na roboty drogowe pro-wadzone
prz użyciu drążków mier-niczych
powbijanych --w grunt
przez "polskiego inżyniera" "Of
course — no Canadian was to be
found equal to this infricate piece
of engineering" — zauważa złośli-wy
Anglik (tom 1 str 182) Inna
wzmianka — to wspomnienie Sir
Sandford Fleminga opowiedziane
jego biografowi prof L J Burpee
a pochodzące z pierwszych tygodni
pobytu tego szkockiego inżyniera
w Kanadzie") Zgłosił się on wtedy
(w sierpniu 1845) do Kazimierza
Gzowskiego kierownika robót pu-blicznych
w Toronto z prośbą o
zatrudnienie Nasz rodak nie tylko
nie przyjął go do pracy tłumacząc
się brakiem wolnych etatów ale
szczerze doradził świeżo przybyłe-mu
imigrantowi aby czym prędzej
wracał do Szkocji bo Kanada nie
jest krajem dla ludzi z wyższym
wykształceniem Musiała dość pi-kantnie
wyglądać ta scena w któ-rej
"foreignef" taki jak Gzowski
odsjłał z brytyjskiej kolonii i z
serca jej pro-brytyjski- ch senty-mentów
pełnosprawnego Brytyj-czyka
tłumacząc mu że nie ma tu
dla niego miejsca Inna rzecz że
Fleming nie poszedł za radą star-szego
od siebie imigranta" i pozo- stając w-Kanadz- ie 'dorobił' się w
niej sławy większej od tej jaką
zdobył Gzowski i uzyskał z czasem
miano budowniczego 'Imperium
największego inżyniera jakiego
Kanada wydała
Wiktor Turek
i) w swiezo wjuancj monografii p t
"Plonser publlc scrvlce sn admlnlsfra-flv- e hlsfory of the United Canadas
1841-187- 6 Toronto 1955 (str 177)Z nie-wiadomych
powodów autor mówiąc o
G70Hskim nadaje mu Imię ŁBenJamln
2) W artjkule p t "Tb Poles in
umieszczonym w" oficjalnym
katologu polskiego pawilonu na wysta-wie
światowej w Kow-- m Jorku w
1939 rr(0fncial catalogue'of the PoUsh
paillon at the World's Fair in New
York 19J9) str 277-23- 9
1) W szczególności: Appendii rno 2
lo'' the 3d voU of the Journals of the
Legisla"tlve Assembly of łhe ProvincV
of Canada (for 1843) zawierający Re-port
of the Board of Works z daty
11103843 Appendb: no 2 to the 4th
ol of the Journals of the Legislative
Assembly (for 184145) zawierający Re
port of tbe Board of Works (zwłaszcza
załączniki oznaczone literami ~'A" "B'
1 "Q" Appendlx no 2 to the 5th voL
of the JcurnalJ cf łhe Leglslative As
HPT? ix~rmi°iMMt Mi"'')fWi?lmwjar
Ą 1t © (!
— mmm mmmmmi
W roku zeszłym cały naród
polski obchodził Stulecie śmierci
Adama Mickiewicza Rok Mickie-wiczowski
-- 'zapisał się trwale w
pamięci wszystkich Polaków sze-regiem
uroczystych jobchodów
imprez i akademii które zamani-festowały
wobec świata jedność
duchową narodu złączonego we
wspólnym hołdzie_ pamięci Wie-szcza
Uroczystości kii czci wiel-kiego
poety miały szczególną
wartość dla wielomilionowej ma-sy
emigracji polskiej Nie było
bodaj ani jednego skupiska pol-skiego
gdzie ludzie dobrej woli
nie uważaliby za' swój obowiązek
dać wyraz miłości i przywiązania
do poety-wygnań- ca który stal się
symbolem naszej przynależności
do kultury zachodniej Rok Mic-kiewiczowski
odsłonił bowiem
prawdę która uchodziła dotąd u-wa- gi
szerszego ogółu polskiego:
Mickiewicz stał się wartością o-gólnolu- dzką Nic tracąc ani na
chwilę swego charakteru poety
narodowego Mickiewicz wszedł
do panteonu wielkich twór-ców
literatury wszechświatowej
świadczy o tym hołd złożony ge- nialnemu poecie polskiemu przez
sfery naukowe przodujących
krajów świata świadczą o tym
kongresy i zjazdy międzynarodo
we na których zetknęli się naj-wybitniejsi
znawcy literatur sło-wiańskich
na Wschodzie i Zacho-dzie
Poza powodzią artykułów i
wzmianek dziennikarskich ob-chody
JRoku Mickiewiczowskiego
pozostawiły i trwalszą spuściznę
naprzód w postaci milionowych
nakładów dzieł Mickiewicza w
Kraju następnie w szeregu pom- -
niKowycn wyuawniciw życiu i
twórczości Mickiewicza poświę-conych
Tłumaczenia utworów
Mickiewicza księgi pamiątkowe
i hionografie — oto prawdziwie
twórczy wkład do kultury świato-wej
który zawdzięczamy promie-niowaniu
i urokowi jaki geniusz
wielkiego poety wywiera juz od
przeszło stu 'lat na swoich i ob-cych
Wśród szeregu innych ośrod-ków
emigracyjnych które odpo- wiedziały godnie na zew tej wy- wjąotklnoowebj ędrzoicezn'wicyymiennieićchaPjolonnaimę tskotiarwoi nieslznoyińabskkosątazłpaer'jzeiimntiricwjjaaajtląyecwjejępa'Rmpooicązozt---
nicy Pamiątką tą' jest' "żywy
pstoamwnioikn"y —pamFiuęncdi usWz ieismzcizeaniawy- A-da- ma Mickiewicza
Czytelnikom prasy jpolsko-ka-nadyiski- ef znana jest geneza funduszu "Mickiewiczowskiego
gWspoioerłdeozcdązzeaońiunstiw'żleeug'FatupeonmldsukpiserzzmeukjeaszwtansywKmea-- -
północy stronę Toronto! ski dla P obywatel
Yonge
America"
wio7"2£ --
10"?™- zm ńharnosc"i jakże czps się„„d_o na PerPolonii toron-tonski- ej Z głęboka satysfakcja
mmiptezteumyniestwmieinrdąłzićbezżeecahpael Lklko---
sembly (f0P V£ i ??f?J? ?f lhe
i B""'or Works
fłiwih vnAl ssneVmb7?lreyJ (ofu'orrPna"1Us84l7xo) fnxłoho'ebe3Jmt0"j e neport of the Commhsloicr ofmite
jączniK F" stanów acy obsrrno cr~
woranie
S1PMoRrti"zoafw'itehreająLCceeo9mlms(AatiepvlpoeennedArlxsse"moNfb"l)yPubnfUoecr z "aty232-1848- ' 2'— - -
""T-"l-Ł"
naw2 --rowdamkAz dEnia 1021848
7 : :rBU_J-c- ?
rone w nd dmi
"- -" czasie Jak0"""pomPoucmnIfc zarabia! w lvm
rozbudowie kanału Bcauharnois ?JiZ
los1844) Kazimierz Stanisław
J?co d?lcck0Mvuetnie S™Z
Toronto (1941840) W-Toronl-o
na świat dalsze dzlecis 'córka S
i_m_lerza „„S„tanisłiamwieanie(m212ojcowskimCtórKkaa
jd1a8ok3p8oi)ereomkteówrryyto1w9z3ma3nayrrł gwen'AenragłlriiZmw-a-rł1a909ona Syn Kazimierz StanlsławTfzmal Anglii
ronto w 1913 r) miał (zAmerykanTkot l Mri Eizbietą Bell) dzieSiccloroTeci!
m--i żyjącego Jeszcze w Toronto ppułk
YnYni - ~"nerza!ianisława (1870- -
OPR 1 autoraCg°wilcn2lomkę-rwo- fniel Dowsnłułżubie
Jiego przez nas życiorysu iwojego Tenże Ka7)miPr'cf-- t 'dziad-ka- Ł otnSrbotoaosjnzweiądsicołąyadztwzykiceiahcticsrzazeudafzsryaoc„dkywztbjónoiuenrTcryoahrolwIpnmtenUorai-sę9jom1-n3łagoKrlddnazsezizgeipemoFzpeibeeysr-ływzn-ania 0ntarlo Hjdro flr-m- y
C) c: S Gzowski w życiorysie swojego
ddp2łarodkzaŁe-wTnskaoizuejr-soinetenoia się Grzows1k8ic4h4-- zJakoLonddaotnę
7J Księga adresowa m'Toronto za r 1845 (Brown's Toronto eitv mH h„~'
distrlct direetory 184-ł7„Toronto1-
840 str 30) wskazuje że Gzowski mieszkał
przy u) Duke street pod nó 73
) zmlankę tę przedrukował H Scad-dln- ij w swej książce p t "Tnrninr„r
''Wjwyd w Toronto w 1873 r Broniąc
aGuztoowrskleiengostwpirezreddzakąsżlei'woodsccilnąekAnYgolnikPai Street budowana przez naszego rodaka
"was In fact cónspicuouś for the" su- perior1 exccUence of lis fi-nls- h" (tr 453-40- 0)
) zobjj Ui Burpee: "Sandford Fle"
mlngl— Eiflplre bullder" London 1915 ttr 30 c--'
widująCi swoją działalność komi-tet
przekaralEunduszowi Mickie-wiczowskiemu
kwotę ok" $3000
Z lak skromnym wyposażeniem
Fundusz ukonstytuowany pod
auspicjami' Kongresu Polonii
Kanadyjskiej rozpoczął swój sa-modzielny
żywot
Funkcjonowanie Funduszu o-pie- ra się na zasadzie nienaruszal-ności
jego majątku od którego
tylko dochody mogą być obraca-ne
na cele statutowo przewidzia-ne
Pod tym względem Fundusz
Mickiewiczowski nie różni się od
każdej normalnej fundacji Róż-nica
leży tylko w skali w real-nych
możliwościach działania te
zaś zależą ostatecznie od kapi-tału
zakładowego fundacji i tem:
pa jego przyrostu Pouczającej
analogii dostarczyłoby porówna- nie z Fundacją Kościuszkowską
w Stanach Zjednoczonych która'
niedawno obchodziła ćwierćwie-cze
swego istnienia Fundacja ta
zaczynała swoją karierę z równie
skromnych początków co nie
przeszkodziło jej wznieść się da
rzędu zasobnej i poważanej in-stytucji
W chwili obecnej Fun-dacja
Kościuszkowska sprawuje
opiekę nad rozwojem kultury
polskiej na wychodźtwie wzglę- - uiut patronuje poczynaniom i
pracom naukowym stanowiącym
twórczy z ducha jeśli nie z ję-zyka
polski wkład-- do gmachu
kultury amerykańskiej Stąpając
}V) ślady swojej poprzedniczki
także i Fundusz MickinwiP7mv
ski będzie się niewątpliwie sta
rat przejść na status uznanej
prawnie fundacji Nakazie jest
ną to grubo za wcześnie Kurato-rzy
Funduszu naraziliby się na
aiiuuŁzuoscrozpoczynajaczabiegi
Ujwłądz federalnych o '"charter"
— z kapitałem zaledwie przekra- czającym w chwili nlwnru--
$3000 Do czasu powiększenia te-go
kapitału przynajmniej dziesię-ciokrotnie
Funduszowi wystarczy
korzystanie z charteru" Kongre-su
Polonii Kanadyjskiej
Ąvc
Teł LE 1-7- 304
-
i
Zadanie szybkiego pomnożenia
majątkiLFunduszu by mógUdo
być należny mu status prawny i
odgrywać dla -- Polonii Kanadyj- -
$kicj analogiczmrrolę do'ttej}ktq-r- ą
spełnia wjStaóach-Zjednócz- u
nych (Fundacja Kościuszkowska
spoczywa nie tylko na barkach
szczupłej garstki kuratorów Fun-duszu'
Jest to obowiązek ciążący
na całym społeczeństwie" polskim
w KanadziejAmh?ćjąiyszystkich
nas winńó być posiadanie hisly
tucji któraodppwiądalaby li-czebności
'elementu polskiego
która byłaby godnym reprezen-tantem
Polonii kanadyjskiej na
polu rozwoju kultury polskiej i
propagacji jej wartości wśród
miejscowego społeczeństwa Nie
sądzimy zeby pierwszy obiektyw:
Funduszu — zebranie około
$30000 w ciągu paru najbliż-szych
lat — przekraczał możliwo-ści
społeczeństwa polskiego Dla
przykładu warto przypomnieć o-fiarn- ość Ukraińców kanadyj-skich
którzy zaledwie jprzed kil-koma
miesiącami ofiarowali pre-zydentowi
Uniwersytetu Tbron-tońskieg- o
czek na $100000 z
przeznaczeniem na założenie wy-działu
studiów ukraińskich Im-ponujący
zaiste przykład wyro- bienia obywatelskiego solidarno-ści
narodowej i zrozumienia wa-gi
nauki i studiów akademickich
dla przyszłości grupy ukraińskiej
w Kanadzie!
Fundusz Mickiewiczowski nie
jest instytucją tylko lokalną-lo-rontońską- "
To fakt że Jni-cjatyw- a
wyszła z Toronto ale
Fundusz Mickiewiczowski został
powołany do życia dla służenia
celom nielokalnej lecz ogólnopo-lonijne- j
natury Fundusz znajdu-je
się wciąż1 w stadium początko-wym
i dlatego jego spo-czywa
w ręku grupy działaczy
powołanych przez KPK Okręg
Toronto 'Apel Funduszu Mickie-wiczowskiegoskierowany
jestlo
całej Polonii kanadyjskie! a' hic
wyłącznie do lorontońskjej Tyl-ko
trudnościom technicznym
przypisać należy że listy' imien-ne
z prośbą 'o poparcie material-ne
celów Funduszu zostały roze-słano
iWj zasadzio dorosób zamie
I
ze
lilii
-
h
" i — mfltShtTtj-jtfFl- l PiriO&ffL
STR 'II'
szkałych w Toronto Niechaj
świadomość zo-ttcz- y całejPpló
nii kanadyjskiej będą zwrócone
podczaskampanii 'zbiorkowejłria
Toronto- - zastąpi każdęmuObo- -
dziec zbiorowego y jen(iizjazrnu4J
jaki towa'rzyszyipqczynąnidmw
stuletnią :rocznicę' śmierci Mic-kiewicza
iożącyrokrstanbwić
będzie dla Funduszu moment
przełomowy Wynikiak"cji' wer-bowania
haśla"Mlerz -- siły na zamia-ry
nie zamiar według sił" stanie
navlasnych nogaclri okrzepnie
czy też prowadzić 'będzie anemi-czny
żywot jaki stał się udziałem
tylu poczynań na polskimgrun--
ciq '
Pisać o roli' nauki w trozwoju
nowożytnej cywilizacji odznacze-niu
studiów wyższych dla pogłę-bienia
kultury osobistej i zajęcia
w społeczeństwie odpowiedzial-nego
stanowiska 'przezgraduari-- '
tą — to temat pociągający
yprawdzie lecz óbszernyxc Ale
miejsce długich rozważeń z- - po- wodzeniem zastąpi powołanie się
na odbywające się obecnie w St
Andrews-by-lho-Se- a NB obra-dy
Narodowej Konferencji 'w
sprawie kadr naukowych i tech-nicznych
Nic było mówcy któ-ryby
nie podniósł głosu doma-gając
sic-zwiększen-ia
produkcji
sil naukowych ii technicznych
przez unwersytety kanadyjskie
Nie ulega wątpliwości że Kanada
będzie musiała wstąpić nadrogę
ogromnego zwiększenia miłości
profesjonalistów Nowci perspek-tywy
otwierają sięjprzed obywa-telami
tego szczęśliwego kraju
Polonia musi zrozumieć obówiąź-k- i
któro spadająca nią w tyni
przełomowym momencie historyk
cznymf Polska -- grupa 'etniczna
która"do niedawna dostarczała
swej -- przybranej i ojczyźnió głów-nie
chociaż) nie vyłączhiefąk-roboczych-imusi- j
wytworzyć whfr
sną
łeczeństwakanadyjśkiegó' j'jako
hiczb"cdnyf
współczynnik" [
'
t
t 1 "" "V Cr - '
"''1' i
1 35 Oueeii St W - TeL EM 3-96- 37
awiadamia Polonię i wszystkich swoich Klien
tów z okolicy Parkdale-Snńiiysitle-li- gh Park
o otwarciu swojej filii (nowegosklepn)
'- - f
przy
nowy sKiep zaopatrzony jest w meble (wszelkiego rodzaiu
zwłaszcza dla użytku dzieci Specjalnością naszą sj piece
gazpwe i eiekłifczne pralki IJodówki
Najnowsze modele aparatów telewizyjnych i rątlidwycli
Korzystajcie specjalnej zniżki
otwarcia no¥jej
Filia
81JoncesualJes
zarząd
I
M! ?
(tóflXy--
X ą Ł
m
członkóyiFuhduszuwy-każąTczyjinstytucjaJazrqdzo'n- a
podatchńicnićmMiekićwiczo-weg- o
polsko-kanadyjskądnteligen-cjęktóratniezfywająckont- aktu
zpolskóściąwejdzleyżyciespdr
równowartościowymi
t s i t
J 2 A „
" łv j -
z okazji
Sklep Główny
735' fneen Si t
'EM 3t9637
"i
i i
"
i
i
H
M
ii
:
riv
}
5
3
i
1 tv
i'
i
V
M
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, September 29, 1956 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1956-09-29 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000039 |
Description
| Title | 000260b |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | &'W#n 2tSi tfiu ii mk- - '"-- " PpR WIKTOR TUREK snufflsiMiriszows vi KANADYJSKIEJ SŁUŻBIE 1 C RZĄDOWEJ W t„( rrferdzieste 'ub wieku kie- - tfL Kazimierz Gzowski rozpoczynał m S110 u K Ontario (Canada S Jako słabo zaludniony ob- - " IscnW ZTZaUAH ijivu jjłvi-v-- Łch małymi osiedlami ludzki- - &-k- r?rt M=iMimrlno llCfli stanowiła przerwy u v— j ► 11 nn rtT-Act- l! T11PC7P Lai wychodzone przez Indian Ijned mlodjm polskim inżynierem BU ie"o nielicznymi siwi(l-- iłami stanęło osiui "u-- '° ~ Latnenw tego rozległego kraju w kujmezbedniejsze drogi i mosty ludowy przyiwi" -f-"v- "v j-ł- wami obwałowywama rzek i po- - 'olott nroeiacj iw-- " "!-- 1 latarń portowych i dostosowy- - 1-ńfnnnik-acil lądowej do sama "" ł ymejacycli juz w iyraciwe lub Klainie tworzonych szlaków komu-Rhc- ii wodnej Utworzone w 1841 i i™ rńtińłr nubhćznych (Board m UiUlu cf Works) Kiore w iqto zusiam przemianowane na normalny uc-partame- nt Robót Publicznjch mia-ło peisonel baidzo nieliczny gló-rn- a uwagę poświęcało administra-cji ellandzkicgo kanału kwaliti- - Ifjowanjch inżynierów bło w tej Jolomainej aumima-"-- ji uvuiuw-ie- i tylko niewielu Gzowski zna- - Bfiizł Się w nielicznej grupie ludzi Hltórzy' jak słusznie zauważa prof ilHodgetts1) tworzyli pionierskie Rfjręby budowaniczycir młodej Ka-HiJiiyjs- kiej służby urzędniczej h biu- - mphnilnia cześć dzisiejszego Onla-- Ijo ogromna- - poła4kiajtV gdzieś od i J Ł- -- r i i Kingston az do potnocnycn prze gon jeziora rne uudijuuu Owen Sound i 'Pcnelanguishene :jego zasługi jako pierwszego admi iistratora robót publicznych jitbu-- n i m - downiczego picrwszycu cirog iAinu- Itów pryslani i latam portowych 'administracja kanału w Vvelland tiiokt nip nnlpnln dn ioco komDC- - ° ' — ---- -- fiencii) są zupołme bezsporne „H AtnV nA7n!rAc7vili nrin 7Avi"17T jch z rozbudowa kolejnictwa Zawiadamiamy naszych KUEflTąW L£je obecnie prócz WĘGLA ma-bm- y na sprzedaż i dostarczamy KTelefon sjiauu olej do 'ojrałif- - dzwoń do!r- - llPOLSKIEJ SKŁADNICY polskiego domóws ORAŁU ?RE-220- O (dwa dwazero! zero) r do — " r s Vi SC & (11) stanowią fundament na którj-- m oparła się sława Gzowskiego jako jednego z na jwj bitnie jszych inżj--nieró-w w Kanadzie Przy ich oce-nie nie należy jednakże popadać w przesadę jaką często grzeszyli polscy autorzy komentujący osią-gnięcia naszego bohatera w zakre-sie jego prac nad robotami pu-blicznymi w Kanadzie Szczytem tej przesady jest twierdzenie prof R Dyboskiego o tym jakoby Gzow-ski był założycielem miasta To-ronto2) Oczywiście znakomity u-czo- ny polski nie studiował sam ży-cia naszego bohatera i musiał paść ofiarą mistyfikacji ze strony któ-regoś z dziennikarzy polsko-ame-r- y kańskich którzy bardzo często o Gzowskim pisali ale nigdy nie za-dali sobie trudu przyjrzenia się je go postaci z bliska Wzmianka prof Dybowskiego o Gzowskim pi-sana po angielsku w dziele ogło-szonym w Stanach Zjednoczonych i to -- pod auspicjami urzędowych czynników" polskich — mogła w oczach poinformowanego czjlclni-k- a a zwłaszcza Kanadyjczyka — zaszkodzić tylko polskiemu dziełu informacyjno-propagandowem- u nie i pomogła tez napewno sławie Gzow-skiego którego zasługi mocno ufundowane na realnych osiągnię-ciach nie potrzebują wcale prze-sady i rozdymania dla ich uzasa-dnienia czy obrony Omawiany itutaj prawdziwie pio-nierski okres_ prac Gzowskiego w Kanadzie dla nas osobiście naj-bardziej sympatyczny i najwymo-wniejszy ze wszystkich oki esów długiego życia polskiego imigranta jest też najlepiej z nich udoku-mentowany w' zachowanych źród-łach historycznych Przede wszyst-kim opisał go sam Gzowski w swoim referacie z 23 stycznia 1890 r-"- o którym wspominaliśmy w po-przednim rozdziale naszego szkicu wymieniając G00 mil dróg zbudo-wanych pod jego nadzorem G większych mostów i 6 przystani (cztery nad jeziorem Erie i dwie nad jeziorem Ontario) Bardziej szczegółowego i dla techników bar-dziej interesującego opisu prac in-żynieryjnych Gzowskiego dostar-czają roczne raporty Ministerstwa Robót Publicznych zawarte w rzą-dowych sprawozdaniach "przedkła-danych parlamentowi3) Nasz ro-dak musiał w pracy swej zwalczać szereg przeszkód związanych z nie-dokładnymi pomiarami kraju prze-prowadzonymi przez niefachowych mierniczych z olbrzymimi odle-głościami które pokonywał wyjeż-dżając w teren na całe miesiące konno saniami na łodzi lub cią-gniony przez zaprzęgi po werte pach i pustkowiach bushu z bra kiem kwalifikowanych pomocni ków i wreszcie z ciągle niedosta tecznymi funduszami płynącymi z budżetu kolonialnego na roboty publiczne w Ontario Zdobył je dnak przy tym ogromne doświad-czenie i znakomitą znajomość te-renu i_ ludzi która wielce się mu potem przydała kiedy w latach pięćdziesiątych przystąpił do bu dowy linii kolejowych Oczywiście ani dróg 'ani mostów nie budował i'S PHOTO STUDIO Artysfycznia-Wykonu- ie Wszelkie Praca Fotograf iczno ml Pilaciński 4 780 Ouesn W (rop Gjrovao) ToLEM 4-79- 94 Res RO 6-38- 03 Sprowadźajcie%woich"krewnych do Kanady W sprawach' imigracyjnych 'zwracajcie się do p S HEIFETZ notariusza znanego od 30 lat Polonii eksperta w tych sprawach Karty okręloweU lotnicze Przesyłka pieniędzy i paczek Paszporty i wizy do USA i innych krajów Obywatelstwa "Old Age lip s Sprawy notarialne: kupna i sprzedaży testamenty pełnomocnie twa Notarialne uwierzytelnione tłumaczenia dokumentów Urzę- - j aowo licencjonowane biuro asekuracji od ognia samochodów j NAJRZETELNIEJSZEJ NAJSTARSZE BIURO p- - S HEIFETZ Notariusza Publicznego DOMINION TROEL OFFICE } M Wellington St W Toronto Ont Phone: EM 6-64- 51 l 5 8:H:aincQ3 a in 3 a ku nin taca rai □ un jbj a ini nią jn rai v i Odtóclzipy Do iodziny" Sprawy wyjazdów do PoIskrGzy"jnnych kralówl załatwia m fj - POLSKIE BIURO PODROŻY ŁT - 7 - - W Oueensfewest tLvGARCZYtNSKI Toronto Ont - Teżpomoc vr sp rówadzahiu naibliż imi%vja PACZEK ITD Telt EM szych J "-"KBajrn-aarni nsn i m m nrni nzamzarn j azmnrnra KTOrf fEITILES TBemjHpflswT Wal -- "u r (w pobliżu" Eathurst—Jlarkham) Telefon EM 3-09- 84 64067 Hajnjr -- R-jem wybór materiałów na wysyłkę do Polski Rosji jtCaUrF: Ttn-J- " Ił- -" - irii— ":li- - t--:„„ o tiVT-ini- n mpskie wua suknie kostiumy oraz na płaszcze importowane z Anglii 5-- s pfielki wybór płótna raportowanego z Polski oraz "ticking" i fccvniV 'An'nlnni t roMinsJnwneiL — iniisie w lorontol — jrzyiazcie i pinrrunK -- i- ' - 28-2- 9 Q "ZWIĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (Sopfember) on Kontrakty na budowę powierzanebyły wówczas podobnie "i prywatnym przedsię biorcom Ponieważ- - jednak ówcze 29 1956 sam ich jak tefaz śni kontraktorzy nie dysponowali własnym personelem inżynierskim i dostarczali tj lko materiałów ł si-ły roboczej plany specyfikacje kontrola wykonania pomiary tech-- niczne rachunkowość itd wszyst-ko to należało do Gzowskiego i je-go nielicznego sztabu techniczne-go Ogromna masa zajęć związana była z opracowywaniem kosztory sów budowy czy też naprawy dróg i mostów wymaganych przez rząd Kolonialny przy planowaniu wy-datków na następny rok budżeto-wy N Wspomniane sprawozdania Gzowskiego wykazują jak wiele uwagi czasu i wysiłku trzeba bjło tym kosztorysom poświęcać i ile momentów wykraczających poza ścisłe ramy zajęć technicznych trzeba bjło brać pod uwagę przy ich opracowywaniu Opinie przeło-żonych towarzyszące tym sprawo- - zdnaiom i składające się na rządo we raporty administracji robót publicznych w Kanadzie stwierdza ją że przedłożenia fachowe nasze-go rodaka były zawsze przez rząd respektowane jego wnioski znaj-dywały z reguły poparcie resorto-wego ministra" a roboty wykony-wane przez "Gzowskiego względnie pod jego nadzorem znajdywały pełne uznanie ze strony władz Jako wysoko kwalifikwoany spe-cjalista Gzowski na stanowisku kierownika robót publicznych w zachodniej Kanadzie (Canada West)- - t zn w dzisiejszym Onta-rio zarabiał dobrze i jego ruczne uposażneie (początkowo 500 a po- tem 600 funtów szterlingów) nie wiele było mniejsze od uposażenia resortowego ministra (800 funtów) równało się uposażeniu naczelnego inżyniera departamentu robót pu-blicznych i przewyższało uposaże-nie wiceministra (sekretarza Rady) który pobierał tylko 400 funtów ang rocznie-- ) Do r 1845 Gzowski mieszkał w London Ont) potem siedziba jego urzędu w związku z rozszerzeniem zakresu działania przeniesiona została ido Toronto skąd Gzowski kontaktował się z przełożonymi w "Montrealu gdzie wówczas mieściła się stolica zje-dnoczonych "prowincji kanadyj-skich") W Toronto Gzowski mie-szkał przez ea!y okres swej służby rządowej") Z tego okresu życia i pracy Gzow-skiego pochodzą pierwsze o nim wzmianki w literaturze kanadyj-skiej- v Najstarszą z nich jest dobro-- 1 'dusznie-złośliw- a notatka w książce znanego inżyniera i podróżnika an-gielskiego ppułk Sir R H Bonny-castl- e p t Canada and Canadians ogr w Londynie przed 110 latys) Jadąc z w uczczenia stulecia po drodze która dzisiaj stanowi street natknął się on w lip-cu J846 r gdzieś w okolicy Eich-mon- dt Hill na roboty drogowe pro-wadzone prz użyciu drążków mier-niczych powbijanych --w grunt przez "polskiego inżyniera" "Of course — no Canadian was to be found equal to this infricate piece of engineering" — zauważa złośli-wy Anglik (tom 1 str 182) Inna wzmianka — to wspomnienie Sir Sandford Fleminga opowiedziane jego biografowi prof L J Burpee a pochodzące z pierwszych tygodni pobytu tego szkockiego inżyniera w Kanadzie") Zgłosił się on wtedy (w sierpniu 1845) do Kazimierza Gzowskiego kierownika robót pu-blicznych w Toronto z prośbą o zatrudnienie Nasz rodak nie tylko nie przyjął go do pracy tłumacząc się brakiem wolnych etatów ale szczerze doradził świeżo przybyłe-mu imigrantowi aby czym prędzej wracał do Szkocji bo Kanada nie jest krajem dla ludzi z wyższym wykształceniem Musiała dość pi-kantnie wyglądać ta scena w któ-rej "foreignef" taki jak Gzowski odsjłał z brytyjskiej kolonii i z serca jej pro-brytyjski- ch senty-mentów pełnosprawnego Brytyj-czyka tłumacząc mu że nie ma tu dla niego miejsca Inna rzecz że Fleming nie poszedł za radą star-szego od siebie imigranta" i pozo- stając w-Kanadz- ie 'dorobił' się w niej sławy większej od tej jaką zdobył Gzowski i uzyskał z czasem miano budowniczego 'Imperium największego inżyniera jakiego Kanada wydała Wiktor Turek i) w swiezo wjuancj monografii p t "Plonser publlc scrvlce sn admlnlsfra-flv- e hlsfory of the United Canadas 1841-187- 6 Toronto 1955 (str 177)Z nie-wiadomych powodów autor mówiąc o G70Hskim nadaje mu Imię ŁBenJamln 2) W artjkule p t "Tb Poles in umieszczonym w" oficjalnym katologu polskiego pawilonu na wysta-wie światowej w Kow-- m Jorku w 1939 rr(0fncial catalogue'of the PoUsh paillon at the World's Fair in New York 19J9) str 277-23- 9 1) W szczególności: Appendii rno 2 lo'' the 3d voU of the Journals of the Legisla"tlve Assembly of łhe ProvincV of Canada (for 1843) zawierający Re-port of the Board of Works z daty 11103843 Appendb: no 2 to the 4th ol of the Journals of the Legislative Assembly (for 184145) zawierający Re port of tbe Board of Works (zwłaszcza załączniki oznaczone literami ~'A" "B' 1 "Q" Appendlx no 2 to the 5th voL of the JcurnalJ cf łhe Leglslative As HPT? ix~rmi°iMMt Mi"'')fWi?lmwjar Ą 1t © (! — mmm mmmmmi W roku zeszłym cały naród polski obchodził Stulecie śmierci Adama Mickiewicza Rok Mickie-wiczowski -- 'zapisał się trwale w pamięci wszystkich Polaków sze-regiem uroczystych jobchodów imprez i akademii które zamani-festowały wobec świata jedność duchową narodu złączonego we wspólnym hołdzie_ pamięci Wie-szcza Uroczystości kii czci wiel-kiego poety miały szczególną wartość dla wielomilionowej ma-sy emigracji polskiej Nie było bodaj ani jednego skupiska pol-skiego gdzie ludzie dobrej woli nie uważaliby za' swój obowiązek dać wyraz miłości i przywiązania do poety-wygnań- ca który stal się symbolem naszej przynależności do kultury zachodniej Rok Mic-kiewiczowski odsłonił bowiem prawdę która uchodziła dotąd u-wa- gi szerszego ogółu polskiego: Mickiewicz stał się wartością o-gólnolu- dzką Nic tracąc ani na chwilę swego charakteru poety narodowego Mickiewicz wszedł do panteonu wielkich twór-ców literatury wszechświatowej świadczy o tym hołd złożony ge- nialnemu poecie polskiemu przez sfery naukowe przodujących krajów świata świadczą o tym kongresy i zjazdy międzynarodo we na których zetknęli się naj-wybitniejsi znawcy literatur sło-wiańskich na Wschodzie i Zacho-dzie Poza powodzią artykułów i wzmianek dziennikarskich ob-chody JRoku Mickiewiczowskiego pozostawiły i trwalszą spuściznę naprzód w postaci milionowych nakładów dzieł Mickiewicza w Kraju następnie w szeregu pom- - niKowycn wyuawniciw życiu i twórczości Mickiewicza poświę-conych Tłumaczenia utworów Mickiewicza księgi pamiątkowe i hionografie — oto prawdziwie twórczy wkład do kultury świato-wej który zawdzięczamy promie-niowaniu i urokowi jaki geniusz wielkiego poety wywiera juz od przeszło stu 'lat na swoich i ob-cych Wśród szeregu innych ośrod-ków emigracyjnych które odpo- wiedziały godnie na zew tej wy- wjąotklnoowebj ędrzoicezn'wicyymiennieićchaPjolonnaimę tskotiarwoi nieslznoyińabskkosątazłpaer'jzeiimntiricwjjaaajtląyecwjejępa'Rmpooicązozt--- nicy Pamiątką tą' jest' "żywy pstoamwnioikn"y —pamFiuęncdi usWz ieismzcizeaniawy- A-da- ma Mickiewicza Czytelnikom prasy jpolsko-ka-nadyiski- ef znana jest geneza funduszu "Mickiewiczowskiego gWspoioerłdeozcdązzeaońiunstiw'żleeug'FatupeonmldsukpiserzzmeukjeaszwtansywKmea-- - północy stronę Toronto! ski dla P obywatel Yonge America" wio7"2£ -- 10"?™- zm ńharnosc"i jakże czps się„„d_o na PerPolonii toron-tonski- ej Z głęboka satysfakcja mmiptezteumyniestwmieinrdąłzićbezżeecahpael Lklko--- sembly (f0P V£ i ??f?J? ?f lhe i B""'or Works fłiwih vnAl ssneVmb7?lreyJ (ofu'orrPna"1Us84l7xo) fnxłoho'ebe3Jmt0"j e neport of the Commhsloicr ofmite jączniK F" stanów acy obsrrno cr~ woranie S1PMoRrti"zoafw'itehreająLCceeo9mlms(AatiepvlpoeennedArlxsse"moNfb"l)yPubnfUoecr z "aty232-1848- ' 2'— - - ""T-"l-Ł" naw2 --rowdamkAz dEnia 1021848 7 : :rBU_J-c- ? rone w nd dmi "- -" czasie Jak0"""pomPoucmnIfc zarabia! w lvm rozbudowie kanału Bcauharnois ?JiZ los1844) Kazimierz Stanisław J?co d?lcck0Mvuetnie S™Z Toronto (1941840) W-Toronl-o na świat dalsze dzlecis 'córka S i_m_lerza „„S„tanisłiamwieanie(m212ojcowskimCtórKkaa jd1a8ok3p8oi)ereomkteówrryyto1w9z3ma3nayrrł gwen'AenragłlriiZmw-a-rł1a909ona Syn Kazimierz StanlsławTfzmal Anglii ronto w 1913 r) miał (zAmerykanTkot l Mri Eizbietą Bell) dzieSiccloroTeci! m--i żyjącego Jeszcze w Toronto ppułk YnYni - ~"nerza!ianisława (1870- - OPR 1 autoraCg°wilcn2lomkę-rwo- fniel Dowsnłułżubie Jiego przez nas życiorysu iwojego Tenże Ka7)miPr'cf-- t 'dziad-ka- Ł otnSrbotoaosjnzweiądsicołąyadztwzykiceiahcticsrzazeudafzsryaoc„dkywztbjónoiuenrTcryoahrolwIpnmtenUorai-sę9jom1-n3łagoKrlddnazsezizgeipemoFzpeibeeysr-ływzn-ania 0ntarlo Hjdro flr-m- y C) c: S Gzowski w życiorysie swojego ddp2łarodkzaŁe-wTnskaoizuejr-soinetenoia się Grzows1k8ic4h4-- zJakoLonddaotnę 7J Księga adresowa m'Toronto za r 1845 (Brown's Toronto eitv mH h„~' distrlct direetory 184-ł7„Toronto1- 840 str 30) wskazuje że Gzowski mieszkał przy u) Duke street pod nó 73 ) zmlankę tę przedrukował H Scad-dln- ij w swej książce p t "Tnrninr„r ''Wjwyd w Toronto w 1873 r Broniąc aGuztoowrskleiengostwpirezreddzakąsżlei'woodsccilnąekAnYgolnikPai Street budowana przez naszego rodaka "was In fact cónspicuouś for the" su- perior1 exccUence of lis fi-nls- h" (tr 453-40- 0) ) zobjj Ui Burpee: "Sandford Fle" mlngl— Eiflplre bullder" London 1915 ttr 30 c--' widująCi swoją działalność komi-tet przekaralEunduszowi Mickie-wiczowskiemu kwotę ok" $3000 Z lak skromnym wyposażeniem Fundusz ukonstytuowany pod auspicjami' Kongresu Polonii Kanadyjskiej rozpoczął swój sa-modzielny żywot Funkcjonowanie Funduszu o-pie- ra się na zasadzie nienaruszal-ności jego majątku od którego tylko dochody mogą być obraca-ne na cele statutowo przewidzia-ne Pod tym względem Fundusz Mickiewiczowski nie różni się od każdej normalnej fundacji Róż-nica leży tylko w skali w real-nych możliwościach działania te zaś zależą ostatecznie od kapi-tału zakładowego fundacji i tem: pa jego przyrostu Pouczającej analogii dostarczyłoby porówna- nie z Fundacją Kościuszkowską w Stanach Zjednoczonych która' niedawno obchodziła ćwierćwie-cze swego istnienia Fundacja ta zaczynała swoją karierę z równie skromnych początków co nie przeszkodziło jej wznieść się da rzędu zasobnej i poważanej in-stytucji W chwili obecnej Fun-dacja Kościuszkowska sprawuje opiekę nad rozwojem kultury polskiej na wychodźtwie wzglę- - uiut patronuje poczynaniom i pracom naukowym stanowiącym twórczy z ducha jeśli nie z ję-zyka polski wkład-- do gmachu kultury amerykańskiej Stąpając }V) ślady swojej poprzedniczki także i Fundusz MickinwiP7mv ski będzie się niewątpliwie sta rat przejść na status uznanej prawnie fundacji Nakazie jest ną to grubo za wcześnie Kurato-rzy Funduszu naraziliby się na aiiuuŁzuoscrozpoczynajaczabiegi Ujwłądz federalnych o '"charter" — z kapitałem zaledwie przekra- czającym w chwili nlwnru-- $3000 Do czasu powiększenia te-go kapitału przynajmniej dziesię-ciokrotnie Funduszowi wystarczy korzystanie z charteru" Kongre-su Polonii Kanadyjskiej Ąvc Teł LE 1-7- 304 - i Zadanie szybkiego pomnożenia majątkiLFunduszu by mógUdo być należny mu status prawny i odgrywać dla -- Polonii Kanadyj- - $kicj analogiczmrrolę do'ttej}ktq-r- ą spełnia wjStaóach-Zjednócz- u nych (Fundacja Kościuszkowska spoczywa nie tylko na barkach szczupłej garstki kuratorów Fun-duszu' Jest to obowiązek ciążący na całym społeczeństwie" polskim w KanadziejAmh?ćjąiyszystkich nas winńó być posiadanie hisly tucji któraodppwiądalaby li-czebności 'elementu polskiego która byłaby godnym reprezen-tantem Polonii kanadyjskiej na polu rozwoju kultury polskiej i propagacji jej wartości wśród miejscowego społeczeństwa Nie sądzimy zeby pierwszy obiektyw: Funduszu — zebranie około $30000 w ciągu paru najbliż-szych lat — przekraczał możliwo-ści społeczeństwa polskiego Dla przykładu warto przypomnieć o-fiarn- ość Ukraińców kanadyj-skich którzy zaledwie jprzed kil-koma miesiącami ofiarowali pre-zydentowi Uniwersytetu Tbron-tońskieg- o czek na $100000 z przeznaczeniem na założenie wy-działu studiów ukraińskich Im-ponujący zaiste przykład wyro- bienia obywatelskiego solidarno-ści narodowej i zrozumienia wa-gi nauki i studiów akademickich dla przyszłości grupy ukraińskiej w Kanadzie! Fundusz Mickiewiczowski nie jest instytucją tylko lokalną-lo-rontońską- " To fakt że Jni-cjatyw- a wyszła z Toronto ale Fundusz Mickiewiczowski został powołany do życia dla służenia celom nielokalnej lecz ogólnopo-lonijne- j natury Fundusz znajdu-je się wciąż1 w stadium początko-wym i dlatego jego spo-czywa w ręku grupy działaczy powołanych przez KPK Okręg Toronto 'Apel Funduszu Mickie-wiczowskiegoskierowany jestlo całej Polonii kanadyjskie! a' hic wyłącznie do lorontońskjej Tyl-ko trudnościom technicznym przypisać należy że listy' imien-ne z prośbą 'o poparcie material-ne celów Funduszu zostały roze-słano iWj zasadzio dorosób zamie I ze lilii - h " i — mfltShtTtj-jtfFl- l PiriO&ffL STR 'II' szkałych w Toronto Niechaj świadomość zo-ttcz- y całejPpló nii kanadyjskiej będą zwrócone podczaskampanii 'zbiorkowejłria Toronto- - zastąpi każdęmuObo- - dziec zbiorowego y jen(iizjazrnu4J jaki towa'rzyszyipqczynąnidmw stuletnią :rocznicę' śmierci Mic-kiewicza iożącyrokrstanbwić będzie dla Funduszu moment przełomowy Wynikiak"cji' wer-bowania haśla"Mlerz -- siły na zamia-ry nie zamiar według sił" stanie navlasnych nogaclri okrzepnie czy też prowadzić 'będzie anemi-czny żywot jaki stał się udziałem tylu poczynań na polskimgrun-- ciq ' Pisać o roli' nauki w trozwoju nowożytnej cywilizacji odznacze-niu studiów wyższych dla pogłę-bienia kultury osobistej i zajęcia w społeczeństwie odpowiedzial-nego stanowiska 'przezgraduari-- ' tą — to temat pociągający yprawdzie lecz óbszernyxc Ale miejsce długich rozważeń z- - po- wodzeniem zastąpi powołanie się na odbywające się obecnie w St Andrews-by-lho-Se- a NB obra-dy Narodowej Konferencji 'w sprawie kadr naukowych i tech-nicznych Nic było mówcy któ-ryby nie podniósł głosu doma-gając sic-zwiększen-ia produkcji sil naukowych ii technicznych przez unwersytety kanadyjskie Nie ulega wątpliwości że Kanada będzie musiała wstąpić nadrogę ogromnego zwiększenia miłości profesjonalistów Nowci perspek-tywy otwierają sięjprzed obywa-telami tego szczęśliwego kraju Polonia musi zrozumieć obówiąź-k- i któro spadająca nią w tyni przełomowym momencie historyk cznymf Polska -- grupa 'etniczna która"do niedawna dostarczała swej -- przybranej i ojczyźnió głów-nie chociaż) nie vyłączhiefąk-roboczych-imusi- j wytworzyć whfr sną łeczeństwakanadyjśkiegó' j'jako hiczb"cdnyf współczynnik" [ ' t t 1 "" "V Cr - ' "''1' i 1 35 Oueeii St W - TeL EM 3-96- 37 awiadamia Polonię i wszystkich swoich Klien tów z okolicy Parkdale-Snńiiysitle-li- gh Park o otwarciu swojej filii (nowegosklepn) '- - f przy nowy sKiep zaopatrzony jest w meble (wszelkiego rodzaiu zwłaszcza dla użytku dzieci Specjalnością naszą sj piece gazpwe i eiekłifczne pralki IJodówki Najnowsze modele aparatów telewizyjnych i rątlidwycli Korzystajcie specjalnej zniżki otwarcia no¥jej Filia 81JoncesualJes zarząd I M! ? (tóflXy-- X ą Ł m członkóyiFuhduszuwy-każąTczyjinstytucjaJazrqdzo'n- a podatchńicnićmMiekićwiczo-weg- o polsko-kanadyjskądnteligen-cjęktóratniezfywająckont- aktu zpolskóściąwejdzleyżyciespdr równowartościowymi t s i t J 2 A „ " łv j - z okazji Sklep Główny 735' fneen Si t 'EM 3t9637 "i i i " i i H M ii : riv } 5 3 i 1 tv i' i V M |
Tags
Comments
Post a Comment for 000260b
