000143b |
Previous | 7 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
aa1
I
niedzielnym do pism
vh -- T- ?rauJ t 1 t rin"i"n
fŁr ukazał się artykuły w
Ktc
ił
t—Tuło 7P właści-- ! 7„j_ ł mdiUJVi -- ~ ' UL _ltl!l r i " — - i _ - —
hminct ٰmby wodoroweJ a Zbi:K doszło do nuklearnego
ii iak to sie powszech- -
- '
_ J rr-ll- n- nln
(jr Ewara icu °=
Ułam wiaK urouu- -
fj-- _ „-iitn- rłiił owie jeoeu Ł --jj
tematkov świata ijr
pned rokiem w De- -
czony na paic j- -
Waj-n-e
State University
redakcję DzieniKa roi- -
e uzvskano z krot- -
Polska i Polonia na ca- -
powinna dumna
aie Polak dokonał tego
teoria - o czym me-iW- o
się doljchczas
lHsało przj-pisują-c
całą
f( Tellennu pocnouzema
:o Niniejszy artykuł
pomjłkę Dr Jerzy
doskonale dr St Ulama
Lwowa i wiaziar się z
[abe na przed wy--
iej wojny światowej
vr 24 lat później odbył
KMOS N Mcx — Cóby
Pgdby przed dwoma laty
danie budowali wyrzutnie
miała' Zjednoczonych na sły-wodoro- wą
Stany Zje-- 1 szała nim W wieku jest
pic?
moc tak
nim
byc
mó- -
No- -
rok
lat
hego nuklearnego wy- -
SR mógł łatwo wymusić
Zjednoczonych przyję- -
kUch jego żądań ponie- -
tak jak i oni że jedna
dorowa może zniszczyć
i _ figa Waszyngton u -
ąeść z powierzchni ziemi
czwarta zniszczyć
odorowa jest "morder--
'IBiraniczeń wyjątkiem
wielkości może być wy--
taką moc destrukcyj- -
ją chce wyposażyć czło- -
fal 1952 gdy St Zjedn
o raz pierwszy wybu- -
zej bomby termonukle-Teni- e
atolu Eniwetok —
y przed wybuchem ta-bom- by
na Syberii przez
jmba ta miała siłę znisz- - tKą milionom ton TNT
m na Kiorej DomDa
iplodowana zniknęła
— tak głęboki był
obuchu
[tany Zjedn mają dosyć
rowych 10 krotnie sil--
pierwotnego modelu
0=()
}bara Gordon
aby wysadzić w
świat 1200 razj'
prawdopodobnie
rvuVUŁT
5
1 Anna wiedziała czego chce
gjac próg tego surowo urzadzo- - p? Chciała tu szukać ale sa--
Kaaafa jeszcze — czego Osta- -
Ndoniei W równaniu r7r
Sraa na pytanie dlaczego oczy
z)jaciółki zapomniały iż o-fno- ści
człowiek posiada
fta
Kas swego pobytu w Brzozo--
isusuia w tym pokoju raz czy i"°'"d niecnętme zapraszała
puesiauywały na ogół w sto-- P
ff gościnnym Doknin riaw
e oddanym obecnie do użyt--
i 'u zimno słabo napalone i
I „ tlUmaP7vjvła wciioy xTvnamiiioa LTitfcnunjąr- -
-- MPo to prawda lecz bałaga- -
B° &ie d0StrZfPłnhv nlfn nai- -
ErosuttrózMonme istwolyikmuagparjóąccze Obok papie-fPielnicz- ki
leżało kilka książek
w sposób
""graazaia sobie przymusowe
""" jak to sama określiła —
M}Ch obrazów nrypdcfnwia
Ninie sceny myśliwskie wi-Fan- ie nie v7tvnaim„nrn Ł J mft-Ł- u vrancj na
V mm lecz gładko malowa- -
i -- uuidiiu może iu cos
rlufa nrawnipyn it-- „ nnim
mm przyrodnicza Po co to
U erman: "Hodowla zwie- -
iSHobby" ęmc ieskzkdańfwcóiłwa "zBrzhoozdoo- "-
--™ąuruzozAonwniayn wwWacrzsazsai-e-jtoaa
uświadomiła sobie kie--
„"" łU°-ow-y
zawieszo- -
RłierusTYłn „ _5i
tDt§oJe&srcaąz wDyzpiełwynczęCęłtotaa usmłiueżwnapii--Je- k-i i nie lubią by dorośli
i °ezucia powierzone sztyw--
7 ŁC oconym brzegiem za- -
ElSWYrnK- -
'-uui- uuyjr dziecinnym
"€a z ortograficznymi błęda
1 s
i ______ j_i _ _______ jl_iI v lZ : immfm tfj"5 CAis %jf v PfSJni Stef
' r "ZWIĄZKOWI _C" KW!_C!ESMApr!l) ir_d- - 29 — 1964 "
-=- - Pt' !
~" — — —————__________________________ 5TK tt MB
wśród wynalazców bombv
powietrze cały
Sowiety mają
taką sama ilość
i żf nnmiod-n- r et
Z
=„ fUuiiu jjuuiua uuuro- -
wa ten "morderczy" wynalazek
okazał się największą siłą po-wstrzymującą
wojnę która w tych
warunkach byłaby samozniszcze-niem
dla obu stron
Człowiekiem który przyczynił
się najwięcej do posiadania przez
St Zjedn tego środka odstraszają-cego
jest dr Edward Teller
fizyk teoretyczny który
pierwszy spostrzegł konieczność
wynalezienia broni termonuklear-ne- j
przewidział możliwość i zapro-ponował
wysiłki do stworzenia tej
superbomby Jego wysiłki zdol-ność
przewidywania patriotyzm
umożliwiły stworzenie bomby wo-dorowej
ale jak sam przyznaje
nie jest on "ojcem tej bomby"
W jego własnych słowach —
bomba była wynikiem "pracy wie-lu"
którzy brali w jej stwo-rzeniu
Jak twierdzą jednak ucze-ni
najważniejszym z tych "wielu"
jest dr Stanisław Ułam
CZARODZIEJ MATEMATYKI
Większość społeczeństwa Stanów
na Kubie Rosja pewno nie
a o
4
także
i- --
kilim
i
udział
on prawie zupełnie nieznanym i bez
rozgłosu — z wyjątkiem kół nau-kowych
Uprzejmy geniusz świet-ny
gracz w szachy Stanisław Ułam
5 stóp 11 cali jest matematycznym
czarodziejem Urodzony we Lwo-wie
w 1909 r syn adwokata przy-był
po raz pierwszy do Stanów
Zjednoczonych w 1936 r i wykła
dał w Princeton Harvard i Wiscon-si- n
Po wybuchu drugiej wojny
światowej John von Neuman pra-wdopodobnie
największy matema-tyk
tego stulecia Hans Bethe of
Cornwell i Edward Teller we-zwali
Ulama do przyłączenia się do
małej armii uczonych pracujących
w Los Alamos nad bombą wodoro-wą
Dzisiaj Ułam mieszka nadal tu-taj
z żoną paryżanką Francoise
i 19-lctn- ią córką Claire Ćlaire
jak wszystkie dzieci urodzone w
Los Alamos w czasie wojny posia-da
metrykę urodzenia która poda-je
jej miejsce urodzenia jako "PO
Box 1663" jedyny adres pod któ-rym
można się było skomunikować
z uczonymi atomowymi
Ułam w tym czasie zajęty pro-blemami
napędu nuklearnego i
czystą matematyką uznany był już
widocznie ten
wspa-niały
za światowego eksperta topologii
działu matematyki zajmującego
się kształtem wielkością geome-trycznymi
figurami i konturami
Od 1945 do 1950 konspiracja mil-czenia
otaczała prace nad super-bomb- ą
w tym kraju Dopiero w
1950 r gdy sen Edwin Johnson z
Colorado popełnił błąd i ujawnił
tajemnice bomby wodorowej na
programie TV społeczeństwo ame-rykańskie
dowiedziało się o tajem-niczych
pracach i o ludziach któ-rzy
się nimi zajmują Od tego cza-su
właściwie tylko jeden uczony
dostał się na oczy społeczeństwa
i tylko o nim wspomina się gdy
mówi się o bombie wodorowei
Tym uczonym jest dr Edward Tel
ler W rzeczywistości jednak dr
Stanisław Ułam odegrał tak wielką
i główną rolę w wynalazku bomby
wodorowej że wielu uczonych
uważa iż powinien być on wymie-niany
przynajmniej jako współ
twórca
Jego wkład był dwojaki i nie
zwykle ważny: 1) on wykazał że
plan Tellera bomby wodorowej nie
był do zrealizowania i przeprowa-dzenia
2) on sam wvnracovał nn--
mysł realny który przedłożył Tel--
lerowi Ten został włączony do
wspólnych prac które były pod-stawą
udanej bomby termonuklear-ne- j
w 1951 r
Dlatego też prezydent Truman
w swoich pamiętnikach "Years of
Trail and Hope" odnośnie do wy-nalazku
bomby wodorowej umie-ścił
następujące zdanie: "Z koń-cem
1950 r i z początkiem 1951 r
dr Ułam i dr Teller w Los Alamos
dokonali nowych odkryć które
zmieniły cały obraz"
Dlatego również w oświadczeniu
w Santa Fe "New Mexican" z 28-g- o
września 1954 wielki fizyk dr I
I Rabi który również pracował
nad projektem oświadczył: "Nau-kowe
rozwiązanie (bomby wodoro-wej)
'było rezultatem propozycji
wysuniętych przez dr Stan Ulama
z Los Alamos"
Również sen Clinton P Ander-son
z New Mexico prawdopodob
nie najbardziej obeznany z energią
nuklearną senator w Kongresie
stale wspomina w oświadczeniach
do prasy i przemówieniach o naj-ważniejszym
udziale Ulama w od-kryciu
bomby wodorowej
Poniżej w niektórych szczegółach
historia osiągnięć dr Ulama
ROLA ULAMA
Pewnego poranku w Los Alamos
41
mi Czasami za to dają do przeczytania
iaiu painiciiuK swojej auianuj jjrzjrja-ciółc- e
tej samej której w albumiku pi-sze
się "Dwa serca złączone klucz rzuco-ny
w morze" albo na ostatniej stronie:
"Kto cię kocha stałej nie się wpisze da-lej"
Tu powinna znajdować się skrytka
którą Anna pamięta z czasów pensjonar-skic- li
zwierzeń Tu chov'aly swe "skar-by"
Uniosła róg kilimka i znanym sobie
sposobem odsunęła misterną zasuwkę
Kamila nie chowała już w swoim mło-dzieńczym
tajemnym skarbcu pamiętni-ka
Musiała chyba dawno go wyrzucić
Nie pasowałby do tego wnętrza ani do
Kamili dzisiejszej: Kamili o zimnych
nieruchomych żółtawych' oczach To co
Anna zabrała ze skrytki zmieściło się
w kieszeni jej sportowej spódnicy Nie
było tego wiele Notes i dwa listy Anna
czuła się w pełni uprawniona do zabra-nia
przynajmniej jednego z tych listów
Adresowany był bowiem do niej: do An-ny
świgoń
Schodziła ze schodów równie wolno i
ostrożnie jak wtedy gdy szła na górę
Czuła mocne bicie serca i dziwny niepo-kój
Tak jak gdyby z każdego kąta sta-łego
domu patrzyły na nią czyjeś zagnie-wane
oczy Uczucie to nie okazało się
złudzeniem U dołu schodów na pół
ukryta w cieniu wiśniowej aksamitnej
kotary z długimi frędzlami stała Stasia
i spoglądała takim wzrokiem że Annie
urobiło się nagle zimno
Oczom tym zaprzeczyły słowa które
Anna natychmiast usłyszała:
— A ja chodzę a ja szukam Gdzie
to nasza panna Anitka się podziała? Pod-wieczorek
już przygotowałam
Anna usiadła swobodnie przy stole
jak gdyby nic nie zaszło Wypiła kawę
zjadła kromkę chleba i znakomitą domo-wą
szarlotkę Potem Stasia sprzątając
ze stołu poprosiła żeby Anna wstąpiła
do pani Barskiej na pogawędkę Pokój
staruszki mieścił się w głębi domu Po
godzinie-Ann- a wymknęła się odurzona
unoszącym się w nim zapachem jakichś
ziół lekarstw' i staroświeckich pachni-d- eł
Bolała ją głowa Gdy weszła z po-wrotem
do stołowego czekała już tam
na nią Stasia
— Tu jeszcze trochę kawy zostało dla
wodorowej w 1949 r dr Teller rozważał wraz
ze sztabem ekspertów fizyki teore-tycznej
możliwe plany zbudowania
bomby wodorowej Do sprawdze-nia
czy plany te miały prak-tyczne
znaczenie i czy są wjkonal-n- e
potrzeba było skomplikowanych
matematycznych obliczeń
W tym najlepszą i naj-szybszą
maszyną do obliczeń wyż-szej
matematyki (komputorem) do-stępną
dla uczonych był EMAC
znajdujący się na Aberdeen Pro-vin-g
Ground w Maryland 'Wszys-tkie
zatem konieczne obliczenia mu-siały
być wysyłane do Aberdeen
Równocześnie w Los Alamos in-na
złożona tylko z dwóch
matematyków dr Stanisława Ula-ma
i jego współpracownika Cor-neliu- s
Everett'a rozważała proble-my
obliczeń niezależnie Było to
współzawodnictwo człowieka z ma-szyną
W tym konkretnym wypad-ku
człowiek zwyciężył
Jak pisał Teller: "Potężne no-woczesne
maszyny — komputory
otwierają możliwości
kalkulacji które wydawa-ły
się poza obrębem naszych moż-liwości
zaledwie parę lat temu —
ale prawdziwy geniusz i pomysło-wość
matematyczna połączona z
wytężoną pracą może czasami po
konać trudności komputorów z
większym powodzeniem aniżeli ja-kakolwiek
maszyna dotychczas wy-naleziona
To właśnie stało się w
wypadku obliczeń Ulama Oblicze-nia
dokonane były z taką szybko-ścią
że przewyższyły wszystkie
oczekiwania Rezultaty były dostęp-ne
jeszcze zanim można było prze-kazać
komputorowi długie instruk-cje
Ci którzy przeciwstawiają po-mysłowość
i wytrzymałość mózgu
ludzkiego niezwykłej szybkości
standartowych oreracji na kompu-torac- h
mogą dojść do przekona-nia
że jednak w razie nagłej ko-nieczności
człowiek - matematyk
zawsze zwycięża — pod warun-kiem
że jest dobrym matematy-kiem"
Co było jednak bardziej nieko-rzystnym
dla Tellera to to że
Ułam był więcej jak dobrym ma-tematykiem
Był wprost doskona-łym
Na podstawie swoich obliczeń
stwierdził on bolesną dla Tellera
prawdę że opracowanie przez nie-go
i jego kolegów pomysłu bomby
wodorowej było absolutnie nie-praktyczne
i niewykonalne
Jeden z uczonych przypomina so-bie
reakcję Tellera na to oświad-czenie
"Edward wyszedł po prostu
z siebie" "Nie chciał uwierzyć w
obliczenia Ulama Przez jakiś czas
Ułam jeśli chodzi o Tellera w ogó
panny Anilki Zawsze parzę cały dzbanu
szek bo i panna Kama zapija się tą czar-ną
trucizną cały boży dzień kiedy jest
w domu no a teraz dla was obu nie na- -
starczysz Kamy nie ma to co mi ma
zostawać kawa do jutra Rano świeżą za-parzę
Proszę wypić — zostało to powie-dziane
tonem nie znoszącym sprzeciwu
— słodziłam
Kawa jednak wydała się Annie zbyt
forzka Dosypała cukru i wypiła z przy-jemnością
gorący aromatyczny płyn
— Ale — pochwaliła
Stasia widocznie miała jeszcze ocho-tę
na pogawędkę gdyż nie odchodziła
do kuchni Annie przywidziało się że
patrzy na nią niechętnie i badawczo
— Muszę teraz wyjść pani Stasiu
Gdyby ktoś telefonował proszę powie-dzieć
że będę za godzinę
— Teraz po nocy?! A gdzież to?
Anna postanowiła uniknąć jednak
odpowiedzi na to pytanie zadane z szor
stką serdecznością
będą
czasie
grupa
skompliko-wanych
mocna
Dlaczego gdy znalazła się tuz za furt-ką
zakręciło się jej nagle w głowie?
Wzburzenie — czy zbyt mocna kawa?
Potem było już coraz gorzej Ale do-kąd
to właściwie zamierzała iść? Właści
wie chciała pójść na posterunek Czemu
wobec tego nie skręciła w odpowiednią
przecznicę tylko szła i szła prosto przed
tiebie zapadając w senną ciemność jak
w śnieżną zaspę przytulną i zdradliwą? j
Ta droga prowadzi na ulicę Kwitnących
Wrzosów Przecież nie w celu złożenia
wizyty mecenasowi Rożkowi udaje się w
kierunku jego domu No ale przecież
naprzeciwko Naprzeciwko willi mece-nasa
Rożka stoi ciemny i opuszczony
dom o różowo tynkowanych ścianach
ogrodzony kosztowną siatką I tam też
nikt nie spodziewa się Anny i Anna nie
spodziewa się tam zastać kogokolwiek
Chyba czyjegoś ducha Ale Anna jest
kobietą współczesną "uczoną" jak to
twierdzi Stasia i w żadne duchy nie wie-rzy
Po cóż więc tam idzie? Ach bo tam
w jednym z pokojów stoi taki wielki
wygodny tapczan na którym można się
wspaniale przespać Przecież niczego in-nego
Anna w tym momencie nie prag-nie
Prześpi się trochę potem zaś zapa-li
światło i przeczyta list który ktoś do
niej napisał i na pewno czeka na od-powiedź
Anny nie dziwi fakt iż zastaje otwar-tą
furtkę Dociera do drzwi wejściowych
ićsztką sił One również posłuszne oka-zują
się jej słabej dłoni Otwierają się
niemal bezszelestnie i gościnnie na jej
przyjęcie Gdzie tu wyłącznik? Anna nie
pamięta Nie ma już sił go szukać Po
ciemku próbuje dotrzeć do tego tapcza-nu
Potyka się o coś i pada Terazjuż
nie podniesie się Ach jak dobrze tak
leżeć nieruchomo na miękkim dywanie
T t
le przestał istnieć jako uczony Tak
był przygnębiony nowiną że zaczął
nawet podejrzewać Ulama Nasle
nadeszły rezultaty obliczeń kompu-for- a
w Aberdeen Te potwierdziły
kalkulacje Ulama do ostatniego
szczegółu Teller wówczas przepro-sił
Ulama że podejrzewał go o wro-gie
nastawienie do projektu i jego
przeciąganie
Pomimo podejrzeń Tellera któ-ry
czuł że wielu uczonych w Los
Alamos wątpiło bardzo poważnie w
skuteczność konstrukcji bomby wo-dorowej
— Ułam pracował nadal
gorliwie i rozmyślał nad problema-mi
termonuklearnych wybuchów
CZOŁOWY WKŁAD
Teller tymczasem po uznaniu
jego oryginalnego pomysłu bomby
wodorowej za niepraktyczny na
skutek obliczeń matematycznych
Ulama rozpoczął swoje doświad-czenia
na now o wraz ze swoją gru-pą
uczonych i zadecydował dokonać
praktycznego eksperymentu wybu-chu
na odległym atolu na Pacyfiku
— Eniwetok Próba ta nosiła na-zwę
szyfrową "Grćenhouse"
Zanim dokonano jednak tej pró-by
"Greenhouse" w 1951 r dr Ułam
wpadł na nowy pomysł i nowe po-dejście
do problemów termonukle-arnych
Przedstawił ten pomysł
dr Norrisowi Bradbury dyrektoro-wi
Los Almos Scientific Laborato-r- y
a później Tellcrowi który na-pisał
o tym pomyśle że wygląda
na bardzo "frapujący"
Teller zanalizował nowy pomysł
Ulama i w końcu zdecydował się
na jego wypróbowanie Jednego
popołudnia zwrócił się do swego
młodego asystenta Fredcrica de
Hoffman obecnie stojącego na
czele General Atomie Laboralory
w La Jolla Calif o stwierdzenie
czy ten nowy pomysł jest matema-tycznie
możliwym
Hoffman pisze o tym tak: "Ed-ward
powiedział mi że ma nowy
pomysł Poprosił mnie abym obli-czył
czy jest on do przeprowadze-nia
w praktyce Zrobiłem oblicze-nia
i odpowiedziałem że tak Na-stępnie
napisałem o tym raport
i podpisałem go nazwiskiem Ed-warda
Chciał on abym umieścił
oba nazwiska ale sprzeciwiłem się
temu gdyż uważałem że sam po-mysł
był wszystkim a obliczenia
były niczym Raport więc poszedł
tylko z jego nazwiskiem"
Pomysł przedłożony Tellcrowi
przez Ulama umożliwił Tellcrowi
wprowadzenie w życie idei która
dała Ameryce bombę wodorową
W dniu 24 września 1954 r po
dokonaniu wybuchów nowych se-rii
bomb wodorowych na wyspach
Gdyby jeszcze nic la teczka która jej
ugniata bok Anna tak mocno przez ca-ły
czas trzymała ją pod pachą że ręka
jak by przyrosła do stwardniałej od wil-goci
i mrozu skóry
Anna nic już więcej nie wic Nie wi-d- zf
nie słyszy i nie pamięta Nic słyszy
że przez drzwi których nie zamknęła za
sobą ktoś wszedł w ślad za nią do poko-ju
nic widzi że ów ktoś pochyla się nad
nią leżącą na dywanie I nie wie że za
chwilę rozjarzy się nad stołem żyrandol
Nie zapamięta słów które już nie dotrą
oo jej świadomości:
— Stać! Ręce do góry!
CHŁOPCY LUBIĄ
NAKRĘCANE ZABAWI
Anna ocknęła się z rozsadzającym
czaszkę bólem głowy Uniosła powieki i
poczuła że oczy ją pieką Cóż za sen
miała dzisiejszej nocy Gdzieś szła
ktoś ją gonił brnęła przez ciemność i
chłód A przecież znajduje się w domu
Kaloryfer stuka przyjaźnie jak gdyby
chciał zwrócić na siebie uwagę Anny:
czy czujesz jak grzeję?' Całym swym
ciałem Anna wyczuwa przyjemną przy-tulną
miękkość pościeli Pod bezwładnic
wyciągnięta ręką porusza się jakiś pu
szysty kształt Szynszyle? Jakie tam
szynszyle — to ruda kotka Mruczy i
próbuje na dłoni Anny ostrości pazur
ków Więc tamto wszystko było snem?
Stop Żaden sen Anna podrywa się i
siada Skąd się tu wzięła we własnym
domu?
Oczy wędrują po pokoju Oparta o
brzee tapczanu służbowa teczka Anny
świadczy wymownie o realności nocnych
przeżyć- - Ojca nie ma ale na stole leży
kartka Anna sięga po nią i czyta: "Idę
postać za rybami Czy pamiętasz przy-najmniej
że dziś Wigilia?" Anna śmie-je
się Godny starszy wykształcony
pan o nienagannych manierach surowo
dbały o piękno wysławiania się i sapią-cy
ze złości gdy w gazecie natrafi na
błąd językowy — używa gwary warszaw-skich
gospodyń i kucharek Od czasu
edy zakupy domowe spadły głównie na
jego barki nie powie inaczej tylko "sta
łem za mięsem" "Mięso przed tobą a ty
za nim?" — kpi Anna — Tak to byt o-kre- śla
świadomość mój ojcze Sędzia
na to odpowiada niezmiennie z filozo-ficznym
spokojem: "Wlazłeś między wro-ny
znasz przysłowie Spróbuj wysło-wić
się inaczej kiedy znajdujesz się na
trzydziestym miejscu w ogonku składa-jącym
się z tych wszystkich naszych
"moja pani" i "kochana" Zginiesz mar-nie
A tak — toś swój Mówią o mnie
'nasz pan sędzia" i jak się pokłócą to
galopem do mnie Zawsze ja muszę
świadczyć kto za kim -- stał"
Marshalla dr Norris Bradbury od-był
znanq konferencję prasowg
Na tej konferencji przedstawił ra
port który nazwał "podstawowym
dokumentem opisującyc ideę z
1951 r która doprowadziła do sku-tecznej
broni termonukloarnej"
Dokument ten wymienia dr Ula-ma
i dr Tellera jako "współauto-rów"
Innymi ściśle tajnymi ra-portami
dotyczącymi różnych
aspektów broni termonukloarnej
sq: "środki i Metody Wyzwalania
Wybuchowego Energii Nuklearnej"
Edwarda Tellera: "Poczqtki Reak-cji
Termonukloarnej" Stanisława
M Ulama oraz "Metody i środki
Produkowania Wjsokich Tempera-tur
i Tcrmonuklcarnej Reakcji"
przez James L Tuck i Stanisława
M Ulama
Jeżeli uczeni potwierdzają że
SL Ulani był tą czołową jednostką
która pomogła do stworzenia a-meryka- ńskicj
bomby wodorowej
to mają na poparcie tych twier-dzeń
szereg udokumentowanych
dowodów Bardzo dyplomatyczny z
natury i skromny dr Ułam nie
zgodził się na zamieszanie go w
jakakolwiek dyskusję odnośnie do
"ojcostwa" bomby nuklearnej
W wywiadzie dziennikarskim nie
chciał się w ogóle wdawać w żad-ne
rozmowy na temat bomby wo-dorowej
Przeprowadzający z nim wywiad
dziennikarz powiedział mu jednak
że przedstawi mu swoją wersję je-go
wkładu do wynalazku bomby
wodorowej a Ułam ma tylko po-twierdzić
czy się zgadza
"Na podstawie pańskich obli-czeń
matematycznych powiedział
pan dr Tellcrowi że jogo oryginal
na koncepcja bomby wodorowej
nic wygląda zbyt pomyślnie i że
według jego propozycji bomba ta-ka
mogłaby być wyprodukowana
tylko przy użyciu tak wielkiej i-lo-ści
tritium że koszt jej byłby
prohibicyjny To potwierdził kom- -
putor ENIAC
"Następnie wynalazł pan nowy
sposób zużytkowania cnercii tcr
monuklcarnej Pierwszym człowie
kiem do którego pan się udał był
Norris Bradbury dyrektor Los
Alamos Scientific Laboralory Na
stępnego dnia omawiał pan tę
sprawę z Tcllerm Na podstawie
pańskiej idei pan i Teller napi-saliście
wspólny ranort w dwóch
częściach — nadal ściśle tajny —
który zawierał rysunek samego
mechanizmu i stanowił podstawę
konstrukcji obecnych bomb wodo-rowych
_ Czy lak było — czy
nic?"
Ułam zawahał sic przez chwile i
odpowiedział skromnie z uśmie-chem:
"Tak było rzeczywiście"
Dr J N
(Dziennik Polski - Detroit
OKULIŚCI
OKULISTKA
BR BUKOWSKA BEJNAR OD
274 Roncesvalles Avo- -
(przy Geoffrey)
Tol LE 2-54-
93
i Godziny przyjęć: codziennie od lv
muv uu o wjuuz w fiouoiy ou IU do 4 wlecz
B2-- W
I & J HARDWARE
PolM sMd łowai-A- w braorrbównactyrt kuehsnnychI ootgerrlaazzzWnpyłrcznylfC--' J Słefaniak-właśc- " '
745 Queen St W EM 6-4-8tt SaSroplliadtnnea opbosrłaudgya w—spNraiswkiaechceknayna
Uncji 1 omewanU v 8
I NOTARIUSZE
GE0RGE BEN Bfl
ADWOKAT I NOTARIUSZ t
Mówi po polsku '
113 Dundai St W Toronto
Tol LE 4-3-
31 LE 4-4- 32
BIELSKI & BIELSKI
Adwokaci - Notariusze - Obrońcy
Załatwiamy wsielklc sprawy cywilne
i karne Plenladie na potycikl
C M BIELSKI BA BCL
V W BIEtSKI B COMM
Suito 305
National Bulldlng
347 BAY ST — TORONTO Biuro tel: EM 2-13- 51 Wlecz lei: CH 4-72- 14
100-- W
DENTYŚCI
Dr Tt L Granówski
'" DENTYSTA CHIRURG
Mówi po polsku t
292 Spadlna Ave — -- Toronta
Tel 368-903- 8 a
i-- p
DR M JINDRA
DR V JINDRA
LEKARZE 'DENTYŚCI '
sporzbyojtmy uzjąa uplarzkeiódnimVlccpźoórro'zauraml ien1iemw'
telefonicznym
18 Spadlna Rd -- V WA 2-08- 44 (powyżej "Bloor) "49P
DrT Sj DVrfgel f
CHIRURG — LEKARZ
DENTYSTA _ STyMATOLOG '
opotiaiisTa cnoroo -- amy utino Physlclan'a & Surseons' nulldlna
Kancelaria No 270 -
86 Bloor Sh' W — Toronło
Telefon WA 2-0Ó-
S6
DR A
DENTYSTKA— CHIRURG V"'- --
62-6- 4 VAOGHAN - RD nr (rÓK St Clair nn'7nchód'0d Ualhurst)
Tel LE 1-5-
411 Jlńwnlefc wieczorami l w Soljoterpo
telefonicznym porozumieniu Me "
128-W3- 4' f
Dr E Wachna
DENTYSTA
Godziny: 10—12 i 2—8
386 Baihursł St — EM 4-65-15
2-- W
i
DR W
LEKARZ DENTYSTA
Przyjmuje zn uprzednim telefonicz-nym
Telefon LE 1-4-
250 129 Grenadier' Rd- -
(drugi dom od nonccwollcs)
' i i i S
DR ANDRZEJ DUKSZTA
LEKARZDEŃTYSTA
objqł praktyko poDrf ATWollini
107 Howard Park 'Ave'
(blisko Itoncmollcj)
Tel LE 1-20-
05: ♦
JAN ALEXANDROWICZ LLM'
NOTARIUSZ ni A dnnwiurii nurAoin ' K
Ti A ii'
Kontrakty Pełnomocnictwo Teitamcnly oraz Akły Czynnofcl Prawna '
okreflone w "Ontario Notariat Act" ' - r ł
Pomoc Prawna we i wszelkich sprawach Rodzinnych 'spadkowyck'
1 Majątków} eh v Polsce I Zaeranlcu
Wierzytelno Tłumaczenia Dokumentów — Pomoc w' ImlcracJI do VJBA?fJ
1 odszkodowaniach hitlerowskich — Incoinc Tax I
Biuro: 618A Queen Sr W Toronto Ónt Canada
Tel EM 8-54- 41 — Wieczorem: SearboroushAM MMł
100-- W
BEZPŁATNIE CZYŚCIMY "FURNACE" JMECE v
i dajemy bezpłatną całoroczną obshige pieców "furnaces" v
naszym stałym odbiorcom olhyy " '"
Zamawiajcie u nas oliwę — Mówimy po polsku + j DNIPR0 FUEL 0IL LTD
196 Bothurst St — Toronto — Tel EM' 6-65-
39
Korzystajcie z na&zcj stacji benzynowej przy 509 Jane St
(róg SI John'Ł Ud) '
30-W-- 44
GINGER ALE
CREAM SODA
0RANGE
COLA
wodociągowych
ADWOKACI
MEDWECKI"!
SADAUSKAS
porozumieniem
NIC TAK
NIE ODSWIFŹA
JAK
Jedyny napój który tmokiem
wJ r tak żywo przypomina napo j
używana przei' Wa
w "Starym Kraiu' '"łJ
t
T
— Zachwyt rodziny! '
-- ''-''
— Dla dzieci wydarzenie!
— Napój nie mający sobie równego!
r7TPDV wirnneriRWinwB cm a fi'
-
'
''
"
1 r t- -4 --A -- ft
'26E8-28- Ó ż
1
i i
1
Tira
n
' u' „ !&! i
mmmm'
UkW i
m4 vt 5yr
U
I
m
A
4
YJ
A--
M
TA
km iH
Tii- -
wy--
i
son
aiśs a
tow
I
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, April 29, 1964 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1964-04-29 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000186 |
Description
| Title | 000143b |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | aa1 I niedzielnym do pism vh -- T- ?rauJ t 1 t rin"i"n fŁr ukazał się artykuły w Ktc ił t—Tuło 7P właści-- ! 7„j_ ł mdiUJVi -- ~ ' UL _ltl!l r i " — - i _ - — hminct ٰmby wodoroweJ a Zbi:K doszło do nuklearnego ii iak to sie powszech- - - ' _ J rr-ll- n- nln (jr Ewara icu °= Ułam wiaK urouu- - fj-- _ „-iitn- rłiił owie jeoeu Ł --jj tematkov świata ijr pned rokiem w De- - czony na paic j- - Waj-n-e State University redakcję DzieniKa roi- - e uzvskano z krot- - Polska i Polonia na ca- - powinna dumna aie Polak dokonał tego teoria - o czym me-iW- o się doljchczas lHsało przj-pisują-c całą f( Tellennu pocnouzema :o Niniejszy artykuł pomjłkę Dr Jerzy doskonale dr St Ulama Lwowa i wiaziar się z [abe na przed wy-- iej wojny światowej vr 24 lat później odbył KMOS N Mcx — Cóby Pgdby przed dwoma laty danie budowali wyrzutnie miała' Zjednoczonych na sły-wodoro- wą Stany Zje-- 1 szała nim W wieku jest pic? moc tak nim byc mó- - No- - rok lat hego nuklearnego wy- - SR mógł łatwo wymusić Zjednoczonych przyję- - kUch jego żądań ponie- - tak jak i oni że jedna dorowa może zniszczyć i _ figa Waszyngton u - ąeść z powierzchni ziemi czwarta zniszczyć odorowa jest "morder-- 'IBiraniczeń wyjątkiem wielkości może być wy-- taką moc destrukcyj- - ją chce wyposażyć czło- - fal 1952 gdy St Zjedn o raz pierwszy wybu- - zej bomby termonukle-Teni- e atolu Eniwetok — y przed wybuchem ta-bom- by na Syberii przez jmba ta miała siłę znisz- - tKą milionom ton TNT m na Kiorej DomDa iplodowana zniknęła — tak głęboki był obuchu [tany Zjedn mają dosyć rowych 10 krotnie sil-- pierwotnego modelu 0=() }bara Gordon aby wysadzić w świat 1200 razj' prawdopodobnie rvuVUŁT 5 1 Anna wiedziała czego chce gjac próg tego surowo urzadzo- - p? Chciała tu szukać ale sa-- Kaaafa jeszcze — czego Osta- - Ndoniei W równaniu r7r Sraa na pytanie dlaczego oczy z)jaciółki zapomniały iż o-fno- ści człowiek posiada fta Kas swego pobytu w Brzozo-- isusuia w tym pokoju raz czy i"°'"d niecnętme zapraszała puesiauywały na ogół w sto-- P ff gościnnym Doknin riaw e oddanym obecnie do użyt-- i 'u zimno słabo napalone i I „ tlUmaP7vjvła wciioy xTvnamiiioa LTitfcnunjąr- - -- MPo to prawda lecz bałaga- - B° &ie d0StrZfPłnhv nlfn nai- - ErosuttrózMonme istwolyikmuagparjóąccze Obok papie-fPielnicz- ki leżało kilka książek w sposób ""graazaia sobie przymusowe """ jak to sama określiła — M}Ch obrazów nrypdcfnwia Ninie sceny myśliwskie wi-Fan- ie nie v7tvnaim„nrn Ł J mft-Ł- u vrancj na V mm lecz gładko malowa- - i -- uuidiiu może iu cos rlufa nrawnipyn it-- „ nnim mm przyrodnicza Po co to U erman: "Hodowla zwie- - iSHobby" ęmc ieskzkdańfwcóiłwa "zBrzhoozdoo- "- --™ąuruzozAonwniayn wwWacrzsazsai-e-jtoaa uświadomiła sobie kie-- „"" łU°-ow-y zawieszo- - RłierusTYłn „ _5i tDt§oJe&srcaąz wDyzpiełwynczęCęłtotaa usmłiueżwnapii--Je- k-i i nie lubią by dorośli i °ezucia powierzone sztyw-- 7 ŁC oconym brzegiem za- - ElSWYrnK- - '-uui- uuyjr dziecinnym "€a z ortograficznymi błęda 1 s i ______ j_i _ _______ jl_iI v lZ : immfm tfj"5 CAis %jf v PfSJni Stef ' r "ZWIĄZKOWI _C" KW!_C!ESMApr!l) ir_d- - 29 — 1964 " -=- - Pt' ! ~" — — —————__________________________ 5TK tt MB wśród wynalazców bombv powietrze cały Sowiety mają taką sama ilość i żf nnmiod-n- r et Z =„ fUuiiu jjuuiua uuuro- - wa ten "morderczy" wynalazek okazał się największą siłą po-wstrzymującą wojnę która w tych warunkach byłaby samozniszcze-niem dla obu stron Człowiekiem który przyczynił się najwięcej do posiadania przez St Zjedn tego środka odstraszają-cego jest dr Edward Teller fizyk teoretyczny który pierwszy spostrzegł konieczność wynalezienia broni termonuklear-ne- j przewidział możliwość i zapro-ponował wysiłki do stworzenia tej superbomby Jego wysiłki zdol-ność przewidywania patriotyzm umożliwiły stworzenie bomby wo-dorowej ale jak sam przyznaje nie jest on "ojcem tej bomby" W jego własnych słowach — bomba była wynikiem "pracy wie-lu" którzy brali w jej stwo-rzeniu Jak twierdzą jednak ucze-ni najważniejszym z tych "wielu" jest dr Stanisław Ułam CZARODZIEJ MATEMATYKI Większość społeczeństwa Stanów na Kubie Rosja pewno nie a o 4 także i- -- kilim i udział on prawie zupełnie nieznanym i bez rozgłosu — z wyjątkiem kół nau-kowych Uprzejmy geniusz świet-ny gracz w szachy Stanisław Ułam 5 stóp 11 cali jest matematycznym czarodziejem Urodzony we Lwo-wie w 1909 r syn adwokata przy-był po raz pierwszy do Stanów Zjednoczonych w 1936 r i wykła dał w Princeton Harvard i Wiscon-si- n Po wybuchu drugiej wojny światowej John von Neuman pra-wdopodobnie największy matema-tyk tego stulecia Hans Bethe of Cornwell i Edward Teller we-zwali Ulama do przyłączenia się do małej armii uczonych pracujących w Los Alamos nad bombą wodoro-wą Dzisiaj Ułam mieszka nadal tu-taj z żoną paryżanką Francoise i 19-lctn- ią córką Claire Ćlaire jak wszystkie dzieci urodzone w Los Alamos w czasie wojny posia-da metrykę urodzenia która poda-je jej miejsce urodzenia jako "PO Box 1663" jedyny adres pod któ-rym można się było skomunikować z uczonymi atomowymi Ułam w tym czasie zajęty pro-blemami napędu nuklearnego i czystą matematyką uznany był już widocznie ten wspa-niały za światowego eksperta topologii działu matematyki zajmującego się kształtem wielkością geome-trycznymi figurami i konturami Od 1945 do 1950 konspiracja mil-czenia otaczała prace nad super-bomb- ą w tym kraju Dopiero w 1950 r gdy sen Edwin Johnson z Colorado popełnił błąd i ujawnił tajemnice bomby wodorowej na programie TV społeczeństwo ame-rykańskie dowiedziało się o tajem-niczych pracach i o ludziach któ-rzy się nimi zajmują Od tego cza-su właściwie tylko jeden uczony dostał się na oczy społeczeństwa i tylko o nim wspomina się gdy mówi się o bombie wodorowei Tym uczonym jest dr Edward Tel ler W rzeczywistości jednak dr Stanisław Ułam odegrał tak wielką i główną rolę w wynalazku bomby wodorowej że wielu uczonych uważa iż powinien być on wymie-niany przynajmniej jako współ twórca Jego wkład był dwojaki i nie zwykle ważny: 1) on wykazał że plan Tellera bomby wodorowej nie był do zrealizowania i przeprowa-dzenia 2) on sam wvnracovał nn-- mysł realny który przedłożył Tel-- lerowi Ten został włączony do wspólnych prac które były pod-stawą udanej bomby termonuklear-ne- j w 1951 r Dlatego też prezydent Truman w swoich pamiętnikach "Years of Trail and Hope" odnośnie do wy-nalazku bomby wodorowej umie-ścił następujące zdanie: "Z koń-cem 1950 r i z początkiem 1951 r dr Ułam i dr Teller w Los Alamos dokonali nowych odkryć które zmieniły cały obraz" Dlatego również w oświadczeniu w Santa Fe "New Mexican" z 28-g- o września 1954 wielki fizyk dr I I Rabi który również pracował nad projektem oświadczył: "Nau-kowe rozwiązanie (bomby wodoro-wej) 'było rezultatem propozycji wysuniętych przez dr Stan Ulama z Los Alamos" Również sen Clinton P Ander-son z New Mexico prawdopodob nie najbardziej obeznany z energią nuklearną senator w Kongresie stale wspomina w oświadczeniach do prasy i przemówieniach o naj-ważniejszym udziale Ulama w od-kryciu bomby wodorowej Poniżej w niektórych szczegółach historia osiągnięć dr Ulama ROLA ULAMA Pewnego poranku w Los Alamos 41 mi Czasami za to dają do przeczytania iaiu painiciiuK swojej auianuj jjrzjrja-ciółc- e tej samej której w albumiku pi-sze się "Dwa serca złączone klucz rzuco-ny w morze" albo na ostatniej stronie: "Kto cię kocha stałej nie się wpisze da-lej" Tu powinna znajdować się skrytka którą Anna pamięta z czasów pensjonar-skic- li zwierzeń Tu chov'aly swe "skar-by" Uniosła róg kilimka i znanym sobie sposobem odsunęła misterną zasuwkę Kamila nie chowała już w swoim mło-dzieńczym tajemnym skarbcu pamiętni-ka Musiała chyba dawno go wyrzucić Nie pasowałby do tego wnętrza ani do Kamili dzisiejszej: Kamili o zimnych nieruchomych żółtawych' oczach To co Anna zabrała ze skrytki zmieściło się w kieszeni jej sportowej spódnicy Nie było tego wiele Notes i dwa listy Anna czuła się w pełni uprawniona do zabra-nia przynajmniej jednego z tych listów Adresowany był bowiem do niej: do An-ny świgoń Schodziła ze schodów równie wolno i ostrożnie jak wtedy gdy szła na górę Czuła mocne bicie serca i dziwny niepo-kój Tak jak gdyby z każdego kąta sta-łego domu patrzyły na nią czyjeś zagnie-wane oczy Uczucie to nie okazało się złudzeniem U dołu schodów na pół ukryta w cieniu wiśniowej aksamitnej kotary z długimi frędzlami stała Stasia i spoglądała takim wzrokiem że Annie urobiło się nagle zimno Oczom tym zaprzeczyły słowa które Anna natychmiast usłyszała: — A ja chodzę a ja szukam Gdzie to nasza panna Anitka się podziała? Pod-wieczorek już przygotowałam Anna usiadła swobodnie przy stole jak gdyby nic nie zaszło Wypiła kawę zjadła kromkę chleba i znakomitą domo-wą szarlotkę Potem Stasia sprzątając ze stołu poprosiła żeby Anna wstąpiła do pani Barskiej na pogawędkę Pokój staruszki mieścił się w głębi domu Po godzinie-Ann- a wymknęła się odurzona unoszącym się w nim zapachem jakichś ziół lekarstw' i staroświeckich pachni-d- eł Bolała ją głowa Gdy weszła z po-wrotem do stołowego czekała już tam na nią Stasia — Tu jeszcze trochę kawy zostało dla wodorowej w 1949 r dr Teller rozważał wraz ze sztabem ekspertów fizyki teore-tycznej możliwe plany zbudowania bomby wodorowej Do sprawdze-nia czy plany te miały prak-tyczne znaczenie i czy są wjkonal-n- e potrzeba było skomplikowanych matematycznych obliczeń W tym najlepszą i naj-szybszą maszyną do obliczeń wyż-szej matematyki (komputorem) do-stępną dla uczonych był EMAC znajdujący się na Aberdeen Pro-vin-g Ground w Maryland 'Wszys-tkie zatem konieczne obliczenia mu-siały być wysyłane do Aberdeen Równocześnie w Los Alamos in-na złożona tylko z dwóch matematyków dr Stanisława Ula-ma i jego współpracownika Cor-neliu- s Everett'a rozważała proble-my obliczeń niezależnie Było to współzawodnictwo człowieka z ma-szyną W tym konkretnym wypad-ku człowiek zwyciężył Jak pisał Teller: "Potężne no-woczesne maszyny — komputory otwierają możliwości kalkulacji które wydawa-ły się poza obrębem naszych moż-liwości zaledwie parę lat temu — ale prawdziwy geniusz i pomysło-wość matematyczna połączona z wytężoną pracą może czasami po konać trudności komputorów z większym powodzeniem aniżeli ja-kakolwiek maszyna dotychczas wy-naleziona To właśnie stało się w wypadku obliczeń Ulama Oblicze-nia dokonane były z taką szybko-ścią że przewyższyły wszystkie oczekiwania Rezultaty były dostęp-ne jeszcze zanim można było prze-kazać komputorowi długie instruk-cje Ci którzy przeciwstawiają po-mysłowość i wytrzymałość mózgu ludzkiego niezwykłej szybkości standartowych oreracji na kompu-torac- h mogą dojść do przekona-nia że jednak w razie nagłej ko-nieczności człowiek - matematyk zawsze zwycięża — pod warun-kiem że jest dobrym matematy-kiem" Co było jednak bardziej nieko-rzystnym dla Tellera to to że Ułam był więcej jak dobrym ma-tematykiem Był wprost doskona-łym Na podstawie swoich obliczeń stwierdził on bolesną dla Tellera prawdę że opracowanie przez nie-go i jego kolegów pomysłu bomby wodorowej było absolutnie nie-praktyczne i niewykonalne Jeden z uczonych przypomina so-bie reakcję Tellera na to oświad-czenie "Edward wyszedł po prostu z siebie" "Nie chciał uwierzyć w obliczenia Ulama Przez jakiś czas Ułam jeśli chodzi o Tellera w ogó panny Anilki Zawsze parzę cały dzbanu szek bo i panna Kama zapija się tą czar-ną trucizną cały boży dzień kiedy jest w domu no a teraz dla was obu nie na- - starczysz Kamy nie ma to co mi ma zostawać kawa do jutra Rano świeżą za-parzę Proszę wypić — zostało to powie-dziane tonem nie znoszącym sprzeciwu — słodziłam Kawa jednak wydała się Annie zbyt forzka Dosypała cukru i wypiła z przy-jemnością gorący aromatyczny płyn — Ale — pochwaliła Stasia widocznie miała jeszcze ocho-tę na pogawędkę gdyż nie odchodziła do kuchni Annie przywidziało się że patrzy na nią niechętnie i badawczo — Muszę teraz wyjść pani Stasiu Gdyby ktoś telefonował proszę powie-dzieć że będę za godzinę — Teraz po nocy?! A gdzież to? Anna postanowiła uniknąć jednak odpowiedzi na to pytanie zadane z szor stką serdecznością będą czasie grupa skompliko-wanych mocna Dlaczego gdy znalazła się tuz za furt-ką zakręciło się jej nagle w głowie? Wzburzenie — czy zbyt mocna kawa? Potem było już coraz gorzej Ale do-kąd to właściwie zamierzała iść? Właści wie chciała pójść na posterunek Czemu wobec tego nie skręciła w odpowiednią przecznicę tylko szła i szła prosto przed tiebie zapadając w senną ciemność jak w śnieżną zaspę przytulną i zdradliwą? j Ta droga prowadzi na ulicę Kwitnących Wrzosów Przecież nie w celu złożenia wizyty mecenasowi Rożkowi udaje się w kierunku jego domu No ale przecież naprzeciwko Naprzeciwko willi mece-nasa Rożka stoi ciemny i opuszczony dom o różowo tynkowanych ścianach ogrodzony kosztowną siatką I tam też nikt nie spodziewa się Anny i Anna nie spodziewa się tam zastać kogokolwiek Chyba czyjegoś ducha Ale Anna jest kobietą współczesną "uczoną" jak to twierdzi Stasia i w żadne duchy nie wie-rzy Po cóż więc tam idzie? Ach bo tam w jednym z pokojów stoi taki wielki wygodny tapczan na którym można się wspaniale przespać Przecież niczego in-nego Anna w tym momencie nie prag-nie Prześpi się trochę potem zaś zapa-li światło i przeczyta list który ktoś do niej napisał i na pewno czeka na od-powiedź Anny nie dziwi fakt iż zastaje otwar-tą furtkę Dociera do drzwi wejściowych ićsztką sił One również posłuszne oka-zują się jej słabej dłoni Otwierają się niemal bezszelestnie i gościnnie na jej przyjęcie Gdzie tu wyłącznik? Anna nie pamięta Nie ma już sił go szukać Po ciemku próbuje dotrzeć do tego tapcza-nu Potyka się o coś i pada Terazjuż nie podniesie się Ach jak dobrze tak leżeć nieruchomo na miękkim dywanie T t le przestał istnieć jako uczony Tak był przygnębiony nowiną że zaczął nawet podejrzewać Ulama Nasle nadeszły rezultaty obliczeń kompu-for- a w Aberdeen Te potwierdziły kalkulacje Ulama do ostatniego szczegółu Teller wówczas przepro-sił Ulama że podejrzewał go o wro-gie nastawienie do projektu i jego przeciąganie Pomimo podejrzeń Tellera któ-ry czuł że wielu uczonych w Los Alamos wątpiło bardzo poważnie w skuteczność konstrukcji bomby wo-dorowej — Ułam pracował nadal gorliwie i rozmyślał nad problema-mi termonuklearnych wybuchów CZOŁOWY WKŁAD Teller tymczasem po uznaniu jego oryginalnego pomysłu bomby wodorowej za niepraktyczny na skutek obliczeń matematycznych Ulama rozpoczął swoje doświad-czenia na now o wraz ze swoją gru-pą uczonych i zadecydował dokonać praktycznego eksperymentu wybu-chu na odległym atolu na Pacyfiku — Eniwetok Próba ta nosiła na-zwę szyfrową "Grćenhouse" Zanim dokonano jednak tej pró-by "Greenhouse" w 1951 r dr Ułam wpadł na nowy pomysł i nowe po-dejście do problemów termonukle-arnych Przedstawił ten pomysł dr Norrisowi Bradbury dyrektoro-wi Los Almos Scientific Laborato-r- y a później Tellcrowi który na-pisał o tym pomyśle że wygląda na bardzo "frapujący" Teller zanalizował nowy pomysł Ulama i w końcu zdecydował się na jego wypróbowanie Jednego popołudnia zwrócił się do swego młodego asystenta Fredcrica de Hoffman obecnie stojącego na czele General Atomie Laboralory w La Jolla Calif o stwierdzenie czy ten nowy pomysł jest matema-tycznie możliwym Hoffman pisze o tym tak: "Ed-ward powiedział mi że ma nowy pomysł Poprosił mnie abym obli-czył czy jest on do przeprowadze-nia w praktyce Zrobiłem oblicze-nia i odpowiedziałem że tak Na-stępnie napisałem o tym raport i podpisałem go nazwiskiem Ed-warda Chciał on abym umieścił oba nazwiska ale sprzeciwiłem się temu gdyż uważałem że sam po-mysł był wszystkim a obliczenia były niczym Raport więc poszedł tylko z jego nazwiskiem" Pomysł przedłożony Tellcrowi przez Ulama umożliwił Tellcrowi wprowadzenie w życie idei która dała Ameryce bombę wodorową W dniu 24 września 1954 r po dokonaniu wybuchów nowych se-rii bomb wodorowych na wyspach Gdyby jeszcze nic la teczka która jej ugniata bok Anna tak mocno przez ca-ły czas trzymała ją pod pachą że ręka jak by przyrosła do stwardniałej od wil-goci i mrozu skóry Anna nic już więcej nie wic Nie wi-d- zf nie słyszy i nie pamięta Nic słyszy że przez drzwi których nie zamknęła za sobą ktoś wszedł w ślad za nią do poko-ju nic widzi że ów ktoś pochyla się nad nią leżącą na dywanie I nie wie że za chwilę rozjarzy się nad stołem żyrandol Nie zapamięta słów które już nie dotrą oo jej świadomości: — Stać! Ręce do góry! CHŁOPCY LUBIĄ NAKRĘCANE ZABAWI Anna ocknęła się z rozsadzającym czaszkę bólem głowy Uniosła powieki i poczuła że oczy ją pieką Cóż za sen miała dzisiejszej nocy Gdzieś szła ktoś ją gonił brnęła przez ciemność i chłód A przecież znajduje się w domu Kaloryfer stuka przyjaźnie jak gdyby chciał zwrócić na siebie uwagę Anny: czy czujesz jak grzeję?' Całym swym ciałem Anna wyczuwa przyjemną przy-tulną miękkość pościeli Pod bezwładnic wyciągnięta ręką porusza się jakiś pu szysty kształt Szynszyle? Jakie tam szynszyle — to ruda kotka Mruczy i próbuje na dłoni Anny ostrości pazur ków Więc tamto wszystko było snem? Stop Żaden sen Anna podrywa się i siada Skąd się tu wzięła we własnym domu? Oczy wędrują po pokoju Oparta o brzee tapczanu służbowa teczka Anny świadczy wymownie o realności nocnych przeżyć- - Ojca nie ma ale na stole leży kartka Anna sięga po nią i czyta: "Idę postać za rybami Czy pamiętasz przy-najmniej że dziś Wigilia?" Anna śmie-je się Godny starszy wykształcony pan o nienagannych manierach surowo dbały o piękno wysławiania się i sapią-cy ze złości gdy w gazecie natrafi na błąd językowy — używa gwary warszaw-skich gospodyń i kucharek Od czasu edy zakupy domowe spadły głównie na jego barki nie powie inaczej tylko "sta łem za mięsem" "Mięso przed tobą a ty za nim?" — kpi Anna — Tak to byt o-kre- śla świadomość mój ojcze Sędzia na to odpowiada niezmiennie z filozo-ficznym spokojem: "Wlazłeś między wro-ny znasz przysłowie Spróbuj wysło-wić się inaczej kiedy znajdujesz się na trzydziestym miejscu w ogonku składa-jącym się z tych wszystkich naszych "moja pani" i "kochana" Zginiesz mar-nie A tak — toś swój Mówią o mnie 'nasz pan sędzia" i jak się pokłócą to galopem do mnie Zawsze ja muszę świadczyć kto za kim -- stał" Marshalla dr Norris Bradbury od-był znanq konferencję prasowg Na tej konferencji przedstawił ra port który nazwał "podstawowym dokumentem opisującyc ideę z 1951 r która doprowadziła do sku-tecznej broni termonukloarnej" Dokument ten wymienia dr Ula-ma i dr Tellera jako "współauto-rów" Innymi ściśle tajnymi ra-portami dotyczącymi różnych aspektów broni termonukloarnej sq: "środki i Metody Wyzwalania Wybuchowego Energii Nuklearnej" Edwarda Tellera: "Poczqtki Reak-cji Termonukloarnej" Stanisława M Ulama oraz "Metody i środki Produkowania Wjsokich Tempera-tur i Tcrmonuklcarnej Reakcji" przez James L Tuck i Stanisława M Ulama Jeżeli uczeni potwierdzają że SL Ulani był tą czołową jednostką która pomogła do stworzenia a-meryka- ńskicj bomby wodorowej to mają na poparcie tych twier-dzeń szereg udokumentowanych dowodów Bardzo dyplomatyczny z natury i skromny dr Ułam nie zgodził się na zamieszanie go w jakakolwiek dyskusję odnośnie do "ojcostwa" bomby nuklearnej W wywiadzie dziennikarskim nie chciał się w ogóle wdawać w żad-ne rozmowy na temat bomby wo-dorowej Przeprowadzający z nim wywiad dziennikarz powiedział mu jednak że przedstawi mu swoją wersję je-go wkładu do wynalazku bomby wodorowej a Ułam ma tylko po-twierdzić czy się zgadza "Na podstawie pańskich obli-czeń matematycznych powiedział pan dr Tellcrowi że jogo oryginal na koncepcja bomby wodorowej nic wygląda zbyt pomyślnie i że według jego propozycji bomba ta-ka mogłaby być wyprodukowana tylko przy użyciu tak wielkiej i-lo-ści tritium że koszt jej byłby prohibicyjny To potwierdził kom- - putor ENIAC "Następnie wynalazł pan nowy sposób zużytkowania cnercii tcr monuklcarnej Pierwszym człowie kiem do którego pan się udał był Norris Bradbury dyrektor Los Alamos Scientific Laboralory Na stępnego dnia omawiał pan tę sprawę z Tcllerm Na podstawie pańskiej idei pan i Teller napi-saliście wspólny ranort w dwóch częściach — nadal ściśle tajny — który zawierał rysunek samego mechanizmu i stanowił podstawę konstrukcji obecnych bomb wodo-rowych _ Czy lak było — czy nic?" Ułam zawahał sic przez chwile i odpowiedział skromnie z uśmie-chem: "Tak było rzeczywiście" Dr J N (Dziennik Polski - Detroit OKULIŚCI OKULISTKA BR BUKOWSKA BEJNAR OD 274 Roncesvalles Avo- - (przy Geoffrey) Tol LE 2-54- 93 i Godziny przyjęć: codziennie od lv muv uu o wjuuz w fiouoiy ou IU do 4 wlecz B2-- W I & J HARDWARE PolM sMd łowai-A- w braorrbównactyrt kuehsnnychI ootgerrlaazzzWnpyłrcznylfC--' J Słefaniak-właśc- " ' 745 Queen St W EM 6-4-8tt SaSroplliadtnnea opbosrłaudgya w—spNraiswkiaechceknayna Uncji 1 omewanU v 8 I NOTARIUSZE GE0RGE BEN Bfl ADWOKAT I NOTARIUSZ t Mówi po polsku ' 113 Dundai St W Toronto Tol LE 4-3- 31 LE 4-4- 32 BIELSKI & BIELSKI Adwokaci - Notariusze - Obrońcy Załatwiamy wsielklc sprawy cywilne i karne Plenladie na potycikl C M BIELSKI BA BCL V W BIEtSKI B COMM Suito 305 National Bulldlng 347 BAY ST — TORONTO Biuro tel: EM 2-13- 51 Wlecz lei: CH 4-72- 14 100-- W DENTYŚCI Dr Tt L Granówski '" DENTYSTA CHIRURG Mówi po polsku t 292 Spadlna Ave — -- Toronta Tel 368-903- 8 a i-- p DR M JINDRA DR V JINDRA LEKARZE 'DENTYŚCI ' sporzbyojtmy uzjąa uplarzkeiódnimVlccpźoórro'zauraml ien1iemw' telefonicznym 18 Spadlna Rd -- V WA 2-08- 44 (powyżej "Bloor) "49P DrT Sj DVrfgel f CHIRURG — LEKARZ DENTYSTA _ STyMATOLOG ' opotiaiisTa cnoroo -- amy utino Physlclan'a & Surseons' nulldlna Kancelaria No 270 - 86 Bloor Sh' W — Toronło Telefon WA 2-0Ó- S6 DR A DENTYSTKA— CHIRURG V"'- -- 62-6- 4 VAOGHAN - RD nr (rÓK St Clair nn'7nchód'0d Ualhurst) Tel LE 1-5- 411 Jlńwnlefc wieczorami l w Soljoterpo telefonicznym porozumieniu Me " 128-W3- 4' f Dr E Wachna DENTYSTA Godziny: 10—12 i 2—8 386 Baihursł St — EM 4-65-15 2-- W i DR W LEKARZ DENTYSTA Przyjmuje zn uprzednim telefonicz-nym Telefon LE 1-4- 250 129 Grenadier' Rd- - (drugi dom od nonccwollcs) ' i i i S DR ANDRZEJ DUKSZTA LEKARZDEŃTYSTA objqł praktyko poDrf ATWollini 107 Howard Park 'Ave' (blisko Itoncmollcj) Tel LE 1-20- 05: ♦ JAN ALEXANDROWICZ LLM' NOTARIUSZ ni A dnnwiurii nurAoin ' K Ti A ii' Kontrakty Pełnomocnictwo Teitamcnly oraz Akły Czynnofcl Prawna ' okreflone w "Ontario Notariat Act" ' - r ł Pomoc Prawna we i wszelkich sprawach Rodzinnych 'spadkowyck' 1 Majątków} eh v Polsce I Zaeranlcu Wierzytelno Tłumaczenia Dokumentów — Pomoc w' ImlcracJI do VJBA?fJ 1 odszkodowaniach hitlerowskich — Incoinc Tax I Biuro: 618A Queen Sr W Toronto Ónt Canada Tel EM 8-54- 41 — Wieczorem: SearboroushAM MMł 100-- W BEZPŁATNIE CZYŚCIMY "FURNACE" JMECE v i dajemy bezpłatną całoroczną obshige pieców "furnaces" v naszym stałym odbiorcom olhyy " '" Zamawiajcie u nas oliwę — Mówimy po polsku + j DNIPR0 FUEL 0IL LTD 196 Bothurst St — Toronto — Tel EM' 6-65- 39 Korzystajcie z na&zcj stacji benzynowej przy 509 Jane St (róg SI John'Ł Ud) ' 30-W-- 44 GINGER ALE CREAM SODA 0RANGE COLA wodociągowych ADWOKACI MEDWECKI"! SADAUSKAS porozumieniem NIC TAK NIE ODSWIFŹA JAK Jedyny napój który tmokiem wJ r tak żywo przypomina napo j używana przei' Wa w "Starym Kraiu' '"łJ t T — Zachwyt rodziny! ' -- ''-'' — Dla dzieci wydarzenie! — Napój nie mający sobie równego! r7TPDV wirnneriRWinwB cm a fi' - ' '' " 1 r t- -4 --A -- ft '26E8-28- Ó ż 1 i i 1 Tira n ' u' „ !&! i mmmm' UkW i m4 vt 5yr U I m A 4 YJ A-- M TA km iH Tii- - wy-- i son aiśs a tow I |
Tags
Comments
Post a Comment for 000143b
