Zwilazkowiec Alliancer, February 11, 1975

              irĄ{r "Mf~si" '%&'""' W %f 'iyJIJUU-f- t " ''"sW ""H-i-ł "'5CfJj}Su'SiS' " rn: ' '"-ijf-łry
~ f"t~4" -- - f t -- v - --aiT'
STR 2 "ZWIĄZKOWIEC" LUTY (February) wtorek 11 — 1975 NR 12
CD
tLn
"Związkowiec" (The Alliancer)
Prtnted ind PubUshsa for every Tueidaj
ind Frlday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
1638 Bloor Sfreer Wast — Toronto Ont Canadi — M6P 1A7
Telephonos: 531-249- 1 531-249- 2
Second class mail reglstraUon number 1873
OfflciaJ Organ of Th Pollsb Alllance Frlendly Soelety of Canad
Jan Bldaj — Chalrman of the Board
Erfltor ln-Chl-ef
— B Heydenkorn- '-
Business Manager —
Subscrlptlon: In Canada $12 00 per
PRENUMERATA
Roczna w Kanadzie $12 00
Półroczna $ 700
Kwartalna $ 400
SAMOWYSTARCZALNOŚĆ
ENERGETYCZNA
Ip anada jest jednym z nielicznych zachodnich państw przemysłowych posiadającym dostateczna ilość źródeł
energetycznych aby być w pełni samowystarczalnym Zakła-da
się iż posiada jeszcze wiele nieodkrytych i niewykorzy-stanych
zasobów energetycznych Skoro Kanada jest samo-vvatarezal- na
to dlaczego importuje wcale poważne ilości
ropy naftowej?
Kanada eksportuje znaczne" ilości ropy i gazu ziemnego
do Stanów Zjednoczonych i gdyby powstrzymała eksport po-kryłaby
w pełni swoje zapotrzebowanie Wymiana handlowa
jest operacja dwustionną: skora USA dostarczają do Kana-dy
szereg produktów w tym i takie które importują to
oczywiście Kanada nie może inaczej postępować Ropa naf-towa
i gaz ziemny z Kanady eksportuje sę do pobliskich
rejonów USA do których dostawa ze źródeł amerykańskich
byłaby kosztowniejsza Decydują więc względy czysto eko-nomiczne
Podobnie przedstawia się dotychczas problem do-stawy
krajowej ropy i gazu do Quebec i prowincji atlantyc-kich
Naftociągi i gazociągi z pól Alberty dochodzą do doli-ny
Ottawy a więc rejony te trzeba było zaopatrywać impor-towaną
ropą
Specjaliści orzekli iż obecne źródła naftowe zostaną wy-czerpane
w ciągu 4— 5 lat a natychmiastowe wstrzymanie
eksportu równać się będzie zyskaniu najwyżej dwóch lat
samowystarczalności Ten stan rzeczy wymaga oczywiście
szukania nowych źródeł wykorzystania tych które były
zapasowymi gdyż eksploatacja była zbyt kosztowna
Do tej kategorii należą wielkie pokłady piaskowe bogate ropę naftowa Terenowe badania- - prowadzone są od
lat powstało SYNCRUDE CANADA LTD konsorcjum
w skład którego weszło kilka wielkich spółek amerykań-skich
ale przed uruchomieniem produkcji na wielką skalę
ujawnił się kryzys Stwierdzono bowiem iż koszty zbudowa-nia
odpowiednich zakładów wzrosły do takiej wysokości iż
bez odpowiednich gwarancji państwowych spółka nie bę-dzie
w stanie kontynuować swoich prac Po wycofaniu się
jednego partnera którego udział wynosił 30% pozostali
partnerzy domagali się $1000000000 oraz gwarancji od-nośnie
cen ropy i ulg podatkowych zaznaczając iż bez tego
wycofują się z całej imprezy
JJak już" 'donosiliśmy SYNCRUDE został uratowany
wspólną- - akcją Rządu Federalnego oraz rządów Alberty
i Ontario Udział ich wyniesie razem $600000000 co zapew-nia
30% własności Rząd Federalny wpłaci $300000000
Alberta — $200000000 a Ontario $100000000 Rząd Alber-ty
niezależnie od tego udzieli firmfe pożyczki w wysokości
$200000000 a ponadto zgodził się pokryć koszt budowy naf-tocią- gu
z rafinerii do zbiorników rynkowych elektrowni
dla zakładów SYNCRUDE oraz innych niezbędnych inwes-tycji
jak drogi itp Alberta po uruchomieniu produkcji bę-dzie
miała prawo nabycia 20% akcji
Firma uzyskała zapewnienie odnośnie cen rynkowych
oraz ulg podatkowych Wszystkie trzy rządy w oświadcze-niach
swych stwierdzają iż porozumienie jest korzystne
i wyrażają zadowolenie z jego zawarcia Oznacza to bowiem
gwarancję samowystarczalności po wyczerpaniu obecnych
źródeł naftowych Przewiduje się iż zakłady SYNCRUDE
rozpoczną produkcję w 1978 r
Czy inwestycja ta jest celowa czy też Rząd Federalny rządy Alberty i Ontario uległy "szantażowi" spó-łek
naftowych jak twierdzą przede wszystkim rzecznicy
Nowej Partii Demokratycznej? Padło już i padnie jeszcze
wiele podobnych pytań wysunie się różne zastrzeżenia Za-biorą
głos fachowcy i laicy Toczyć się będzie zażarty spór
ale sprawa została już przesądzona Załatwiona Parlamenty
ikład zatwierdzą Która strona miała słuszność okaże się
dopiero wówczas gdy ropa z piasków zostanie dostarczona
na Tynek Teraz natomiast można stwierdzić że utrzymanie
SYNCRUDE jest gospodarczą koniecznością Dzięki temu
kraj nie znajdzie się za kilka lat w tragicznej sytuacji Prze-cież
niemal cały przemysł uzależniony jest bezpośrednio
lub pośrednio od ropy naftowej względnie gazu Z braku
własnych zasobów energetycznych trzeba szukać dostaw za-granicznych
Konsekwencje tego są wielorakie jak to
stwierdzono podczas wielkiego kryzysu energetycznego w
ubiegłym roku
SYNCRUDE nie rozwiązuje oczywiście problemu ener-getycznego
jako że zbadane zasoby starczą tylko na kilka
lat Niezbędne są więc dalsze poszukiwania próbne wierce-nia
oraz prace nad innymi źródłami energetycznymi W
oparciu o dotychczasowe dane zakłada się iż Kanada posia-da
wielkie zasoby energetyczne Trzeba tylko ogromnych
kapitałów dla dalszych prac badawczych i oczywiście czasu
dla uruchomienia źródeł które będą odkryte Najbliższą za-powiadaną
wielką inwestycją na polu energetycznym jest
budowa naftociągu z terenów arktycznych na których od-kryto
już pokłady ropy naftowej
Eksport węgla z Polski
Od chwili uruchomienia w
lipcu ub r Port Północny wy-ekspediował
już penad 23
'min ton węgla Wcześniej niż
planowano port osiągnął peł-ną
zdolność przeładunkową
50 tys ton w ciągu doby
Najczęstszym gościem przy
pirsie węglowym jest fiński
masowiec „Arkadia" który
regularnie co kilka dni zabie
W Milanówku zmzrł w wie-ku
86 lat Feliks Dzierżanow-ski
— zasłużony działacz mu-zyczny
twórca ? wiełcktni
kiennvnik pclskiej kapelli lu-dowej
znanej milionom radio-słuchaczy
i melomanów
Z tym powstałym przed
przeszło 40 laty zespołem za-łożonym
przy Polskim Radiu
Stanley Lasek — Secretary
GeneraJ Manager — 8 F Konopka
Czesław Blaszyk
year In other Countries $14 00
Zagranicą — Roczna $1400
Półroczna $ 800
Pojedynczy numer 15f
ra do ładowni 19 tys ton wę-gla
Największy ładunek 41 350
ton węgla zabrał w styczniu
br do swych luków ms „Uni-wersytet
Toruński"
Port Północny nadal rozbu-dowuje
swój potencjał przeła-dunkowy
W bazie węglowej
trwa montaż trzeciej zwało-werko-ładowar- ki
związał F Dzierżanowski całe
swe życie F Dzierżanowski
ze swą kapelą występował na
licznych koncertach w kraju
i za granicą nagrał wiele płyt
i setki nagrań archiwalnych
utworów polskiej muzyki in-spirowanej
folklorem wśród
których znalazło się wiele je-go
własnych kompozycji
Zgon popularnego muzyka
Wojciech Krajewski
Tak przedstawia się w zarysie
całość organizacyjna Polonii Ka-nadyjskiej
Winna ona mieć
jedną reprezentację nadrzędną
któraby koordynowała wysiłki-kanadyjskic- h
Polaków od mo-rza
do morza stawiała ramy
pracy społecznej w liberalnym
statucie nakreślała ideowy de-mokratyczny
kierunek repre-zentowała
polskość wolną wo-bec
Polski niewolnej a polską
tradycję i kulturę wobec Kana-dy
Taka naczelna organizacja
winna pochodzić z demokratycz-nego
wyboru i też rządzić się
demokratycznie wyrażać prze
ciętną realną opinię możliwie
całej społeczności polskiej w
Kanadzie Taka organizaceja lo
podmiot ustalania opinii pol-skiej
w świecie w imieniu Polo-nii
Kanadyjskiej a nie przed-miot
zewnętrznych wpływów
Podstawą tej organizacji musi
być wiara w demokratyzm Po-lonii
Kanadyjskiej z jednej stro-ny
i wiara w przyszłość i wol-ność
narodu polskiego w Kraju
z drugiej
Na tle siatki organizacji spo-łecznych
układa się w duży cię-żar
nasze życie indywidualne
Poszczególna jednostka może
brać bezpośredni aktywny u-dzi- ał
w organizacji może płacić
składki i być biernym człon-kiem
a może stać obok nie na-leżeć
do organizacji ale intere-sować
się społecznością polska
jej życiem brać udział w im-prezach
w kulturalnych przed-stawieniach
czytać polską prasę
i czuć się członkiem Polonii
Kanadyjskiej Może też stać
kompletnie na uboczu i nie u-trzymy- wać
żadnej łączności z
zorganizowaną Polonią Tych
„martwych dusz" niestety jest
'bardzo wiele Im mniej ich jest
tym lepiej dla Polonii By byłn
ich niewiele organizacje polonij-ne
i życie polonijne muszą być
dostatecznie atrakcyjne Jak
ważne w tym wypadku są no-woczesne
domy ciekawe impre-zy
bujne życie kulturalne or-ganizacje
młodzieżowe ciekawa
prasa polska — nie potrzebuję
podkreślać '
Dom SPK — swą nowoczesno-ścią
dużo zrobił na terenie To-ronto
mimo skromnych wymia-rów
Jeszcze większy dom Zw
Polaków — zamiast trzech sta-rych
domów zrobiłby to samo
Daję to za przykład"! to tyczy
każdego środowiska w Kana-dzie
Oczywiste że to życie jest
tym bogatsze i bujniejsze im
organizacje są mocniejsze finan-sowo
a to nie idzie -- w parze z
ich ilością Stare hasło jedno-czenia
się ma tu swe znaczenie
By więc „martwych dusz" by-ło
mniej nasze polonijne życie
musi być atrakcyjne Wtenczas
i młodzi więcej się będą garnąć
i nowo przyjezdni szybciej na-biorą
do nas zaufania Tu zazę-biamy
o nasze spory ideowe o
naszą kłótliwość Naczelna or-ganizacja
Polonii mając liberal-ne
podejście i nie sztywny sta-tut
może te spory Jagodzie i róż-nice
usuwać Ale tylko szersze
ramy ideowe są dla wielu do
przyjęcia ctasność poglądów
burzy potrzebną jedność i atrak-cyjność
Polonii
Atrakcyjność naszego życia
to są też wybitne jednostki któ-re
nas reprezentują na terenie
n§k®
©
w
polityki nauki techniki sztuki
teatru czy piśmiennictwa
Branie udziału w życiu poli-tycznym
Kanady to dwustronny
obowiązek: w stosunku do Ka-nady
— kraju osiedlenia i do
Polonii — swej własnej społe-czności
To obowiązek obywa-telski
i społeczny Udział nasz
na wszystkich szczeblach polity-ki
kraju — federalnym prowin-cjonalnym
czy municypalnym
jest niedostateczny Należy an
gazować w tym kierunku mło-de
pokolenie wybierać kandy-datów
i pchać ich wzwyż i po-pierać
Winien to bvć raczej c-lem- ent
ideowy niż kierujący
się materialnymi zyskami karie-ry
politycznej Reprezentanci
ideowi lepiej służą i Kanadzie i
swej grupie społecznej Kane
rowicze szybko się kończą
Korzystniej przedstawia się u
nas sprawa na polu nauki i tech-niki
Wielu Polaków zajmuje
stanowiska profesorskie inży-nieryjne
— często na wyższych
szczeblach uniwersyteckich ba-dawczych
czy administracyj-nych
Starać się należy tę liczbę
powiększyć a co ważniejsze
tych ludzi związać z Polonie
Niestety często profesor uniwer-sytetu
czy kierownik jakiejś in-stytucji
ma mniejsze poczucie
przynależności i dumy ze swe-go
pochodzenia niż człowiek nie-wykształcony
należący do jed-nej
z wielu społecznych organi-zacji
Chaos i
Od pierwszej chwili doko-nania
przewrotu w Etiopii
przez juntę wojskową która
obaliła monarchię i objęła
rządy dyktatorskie w kraju
państwo to liczące przeszło
26000000 mieszkańców wpa-dło
w trudny do opisania
chaos pod każdym względem
który pogłębia się zastrasza-jąco
coraz hardziej Życie1
gospodarcze zamarło w nim
całkowicie i jak dotychczas
nic nie wskazuje by stan ten
miał ulec zmianie Wprost
przeciwnie
Sprawujący władzę wojsko-wi
są w tym względzie kom'-pletni- e
bezradni świat urzed1- -
niczy nie podejmuje żadnych'
decyzji jest bowiem sterro-ryzowany
i nie chce brać na
siebie najmniejszej nawet od-powiedzialności
orientując
się doskonale czym grozi każ-dy
błąd Do tego dochodzi co-raz
to bardziej poważny pro-blem
wzmagającego się ru-chu
rewolucyjnego w północ-nej
prowincji kraju — Ery-trei
która domaga się nieza--
wisłości i walczy o nią z bro- -'
nią w ręku Poszczególni do-wódcy
wojskowi nie są abso-lutnie
w stanie dać sobie z
powstańcami rady Są oni do-wodzeni
przez doświadczo-nych
ludzi doskonale zapra-wionych
w walkach partyzan-ckich
w trudno dostępnym te-renie
Nie jest to jednak jeszcze :
wszystko Różnego rodzaju
klęski sypią się na Etiopię jak
grad W okresie ubiegłego
© rr
"Szarotka " -- - Barbara Głogowska
wwaoroi
anarchia Etiopii
Wtedy dopiero spadło na mnie objawienie Złożyłam
książkę i zaczęłam dalszy ciąg opowiadać swoim słowami
Natychmiast zrobiła się cisza ustały szelesty Widziałam
znów wbite w siebie zaciekawione oczy Od tego czasu na
ostatnią część lekcji nie mogły się dzieciaki doczekać Póź-niej
po latach jedna z dziewczynek powiedziała mi że za
nic nie chciała opuścić polskiej szkoły bo nie wiedziałaby
dalszego ciągu "Marysi"
"Trzeba by przystosować programy system nauczania
podręczniki i pomoce do poziomu dziecka urodzonego w Ka-nadzie
wychowanego w kulturze anglosaskiej kształconego
w języku angielskim"
Zaczęłam Tozglądać się jak uczą w innych szkołach jak
dają sobie radę inni nauczyciele
Pierwsze kroki ku zjednoczeniu wysiłków w dziedzinie
szkolnictwa polskiego rozpoczęliśmy niewielką grupką: kil-koro
nauczycieli kilka osób dobrej woli W gościnnym
mieszkaniu jednej z nauczycielek odbyło się szereg zebrań
i narad Tak powstało "Ognisko Nauczycielskie" Ognisko
postawiło przed sobą wiele zadań a najważniejszym i najpil-niejszym
było zwołanie konferencji nauczycielskiej
Praca taka wymagała i wiele pracy i funduszów Tą
pomocą i funduszami służyła nam Rada Edukacyjna Związku
Polaków w Kanadzie Była to już wtedy silna jednostka
mająca do rozporządzenia sekretariat Zarządu Głównego
drukarnię a przede wszystkim roczny dochód od członków
którzy zgodnie na cele oświatowe się opodatkowali Zadanie
ułatwiał fakt że większość członków Ogniska była jedno-cieś- nie
członkami Rady a więc współpraca idealna Konfe-rencja
odbyła się o ile dobrze pamiętam w roku 1943
Cóż się jednak okazało? Osoba która z nami od począt-ku
wykuwała drogę do tego 4zieła — sama na konferencji
być nie mogła Organizacja w której prowadziła szkołę po
prostu jej zabroniła wzięcia udziału
— Zrozumcie Starsza już jestem nie mogę utracić tej
posady Gdzie ja dostanę pracę z popuełmiętymi nogami
jak moje? Ledwo mogę te parę godzin ustać "Oni" i tak
mi dokuczają i wtrącają się do tego stopnia że mi każą
zmieniać "ó" na "u" Wy nie wiecie jakie ja mam tu nie-przyjemności:
s&r y ws? E3q u EJ
Ostatnio praca naszych insty-tucji
kulturalnych wciąga coraz
szersze- - koła uczonych czy spe-cjalistów
w ramy polonijne
Zjazdy naukowe kulturalne tak
kanadyjskie jak i międzynaro-dowe
mają reprezentantów nau-kowców
obeznanych z proble-matyką
polonijną Również co-raz
szersza akcja odczytowa i
wizyty prelegentów z Polski czy
z innych krajów stwarzają at-mosferę
w której Polacy na u-niwersyt-etach
kanadyjskich ma
ją okazję zbliżyć się do życia
polonijnego a te uniwersytety
równocześnie zaczynają doce
niać czynnik polonijny Gorzej
jest z innymi zawodami które
mają duże znaczenie Lekarze i
medycyna czy prawnicy i są-downictwo
czy finanse banki i
ekonomia państwowa te albo
jeśli mają w swym łonie Pola
ków to chyba jako martwe du-sze
nie przyznające się do swe
go pochodzenia albo w ogóle ich
tam brak
Handel i kupiectwo w pni
skiej grupie społecznej kulcjo
Brak nam kultury i tradycji v
tych branżach zawodowych Ro-bimy
tyle na ile indywidualnie
nas stać — starych placówek
gospodarczych zakładanych z oj-ca
na syna brak Wszystko do-rywcze
przedsiębiorstwa i krót-ko
trwające spółki Nie wiem
jak w innych miastach ale w
Toronto na coś 50 000 Polaków
tylko jedna uznana przez prasę
roku na skutek kieski głodo-wej
zginęło przeszło 100000
ludzi na obszarze dwóch tylko
prowincji Obecnie klęska ta
zagraża coraz widoczniej i
trzeciej
W wyniku masowych egze-kucji
na byłych członkach
rządu administracji i najbliż-szego
otoczenia cesarza Haile
Selassie Stany Zjednoczone
wstrzymały pomoc w wysoko-ści
$20000000 i nie wiadomo
jeszcze jaka ostatecznie zapa-dnie
w tej mierze decyzja Od
1953 roku Etiopia otrzymała
od hich pomoc militarną war-tości
przeszło $200000000
V' joku 'budżetowym' 'który
zakończył się w czerwcu 1974
r pomoc gospodarczą w wy-sokości
$37000000
Przed niedawnym jeszcze
czasem Etiopia była dla Sta-nów
Zjednoczonych dużo zna-czącym
krajem pod względem
łącznościowym Na terenie jej
znajdowały się liczne amery-kańskie
bazy przekaźnikowe
Obecnie wobec wielkiego roz-woju
sztucznych pojazdów
kosmicznych o charakterze
łącznosciowo-przekaźnikowy- m znaczenie ich zmalało prawie
4o zera Dla przykładu podać
tu można stację tego rodzaju
w Kagnew w pobliżu Asmara
Nie tak dawno jeszcze temu
zatrudniała ona personel
składający się z kilku tysięcy
osób dziś jest ich w niej je-dynie
11
W jaki sposób Etiopia do-szła
do tak katastrofalnej sy-tuacji?
Pamiętniki
(2)
anglosaską restauracja „Sir Ni-cholas"
— na peryferiach w
polskim getcie W centrum
gdzie są dziesiątki węgierskich
włoskich portugalskich grec-kich
nawet hiszpańskich (nie
mówię o francuskich czy chiń-skich)
— polskiej restauracji
nie ma Nic dziwnego że kultu-ra
naszej kuchni na terenie Ka
nady jako wkład do wspólnej
kultury nie istnieje Nawet
nie mówi się „golobki" tylko
„holubci"
Inne przedsiębiorstwa sklepy
spożywcze czy galanteryjne czy
tak modne „boutiques" — nie
istnieją poza naszym gettem na
Roncesyallcs W Hamilton w
Montrealu czy gdzie indziej
pewnie podobnie Wogóle brak
ram związków i zbliżenia z ca-łością
społeczeństwa kanadyj-skiego
Jeszcze wciąż wszystko
co polskie to tworzymy w ra-mach
swej grupy lub odchodzi-my
od tej grupy i znikamy jako
element polski A winno być ina
czej Winniśmy być wszędzie
bo Kanada jest dla nas domem
wspólnym
Niestetv me ma nas Na przy-kład
radio telewizja film Tu
są Anglosasi i Francuzi prze-ważnie
i trochę Ukraińców i
Żydów Jest oczywiście kilka
osób pochodzenia polskiego
wśród których na kierownicze
stanowisko w CBC wybił się Ry-szard
Osiecki Pewną inicjaty-wę
wejścia na teren wykazują
przyjezdni z Polski
Rewolucja która obaliła
dynastie wybuchła w lutym
ubiegłego roku Zaczęła się
ona w' kołach wojskowych
protestujących przeciwko
zbyt niskiemu — ich zdaniem
— uposażeniu oraz stale po-garszającym
się warunkom
życia W szybkim czasie re-wolta
ta rozprzestrzeniła sie
— ludność dość już miała
feudalnych rządów dynastii i
możnowładców głodu nędzy
i szatraszająco szerzącej się
korupcji i złodziejstwa na naj-wyższych
szczeblach rządo-wych
i administracyjnych
Nie było więc nic w tym dzi-wnego
iz zaczęła się ona sze-rzj'- ć
w coraz szybszym tem-pie
obejmując swym zasię-giem
cale społeczeństwo
Nie pomogło już nic danie
przez cesarza przywilejów ar-mii
i zwiększenie jej pobo-rów
To co się rozwijało by-ło
już nie do zatrzymania Na
całym obszarze kraju zaczęły
wybuchać masowo strajki ży-cie
zostało sparaliżowane
Nieczynne były koleje auto-busy
transport komunikacja
miejska taksówki telefony
poczta W tej akcji obok woj-ska
główną rolę odgrywali
studenci wyższych uczelni
Zaczęły się masowe jak zwy-kle
w podobnych okoliczno-ściach
to by- - a masowe likwi-dacje
przeciwników anarchia
i chaos
Obecnym kierownikiem
rządzącej krajem junty jest
(Dokończenie na słr 7)
imigrantów (6)
o ppst li 0 0
Nie było jej więc na konferencji Jej — filaru szkol-nictwa
polskiego w Toronto bodajże pierwszej wykształco-nej
w Polsce wykwalifikowanej nauczycielki Muszę i po-winnam
o niej wspomnieć Związek Nauczycielki dziś tak
silny i czynny niech wie że śp Stefania Romankiewicz
pierwsza rozpoczęła orkę na ugorze który dziś z włożonej
doń pracy takich jak ona pionierów rodzi coraz piękniejsze
owoce
Praca nasza jak kula raz rzucona zaczęła toczyć się
naprzód Założyliśmy bibliotekę sceniczną bibliotekę dla
dokształcania nauczycieli biblioteczki wędrowne z książecz-kami
dla dzieci które w pięknych szafeczkach jeździły od
szkoły do szkoły Nie mogąc podczas wojny skontaktować
się z autorami a stojąc wobec nagłej potrzeby Rada Eduka-cyjna
w drukarni "Związkowca" przedrukowała niektóre
podręcznik albo wydawała nowe Zaczął wychodzić co kwar-tał
"Biuletyn Nauczycielski" będący ogromną pomocą
w pracy nauczycieli zwłaszcza w mniejszych ośrodkach
Rada Edukacyjna z początkiem każdego roku szkolnego ro-biła
spis szkół dostarczała programy szkolne polecała pod-ręczniki
Krąg rozszerzał się i obejmował coraz więcej osób
które albo uczyły albo pracowały z młodzieżą albo po prostu
czuły się z nami związane wspólną sprawą Po 44 roku gdy
powstał Kongres Polonii Kanadyjskiej stanęła także do pra-cy
Komisja młodzieżowo-szkoln- a Nawiązała się łączność
z zachodem Jedna z następnych konferencji zgromadziła
już pokaźną liczbę uczestników z dalekich nawet ośrodków
Nie mieliśmy tylko w naszym gronie sióstr zakonnych uczą-cych
w szkołach przykościelnych Na konferencje i zebrania
nie wolno im było przychodzić podręczniki zaś używane
w tyjch szkołach pochodziły ze Stanów Zjednoczonych i za-wierały
więcej materiału religijnego niż wiadomości o Pol-sce
Toteż gdy kilka lat temu na konferencji w Toronto
widziałam czarne habity sióstr które razem z nami siedziały
radziły i projektowały — serce mi rosło Byli też i nauczy-ciele
ze Związku Narodowego Polskiego który od lat bojko-tował
tego rodzaju wspólne imprezy Grono ludzi pracują-cych
dla dobrą dziatwy i młodzieży rozszerza się i wzrasta
w siłę stale
I
"WIEŚCI z
Opracowane na poditaioie pzaiy bajowe'
i
E
MNIEJ W SZKOŁACH
W czerwcu opuści szkoły
podstawowe 593 tys uczniów
W porównaniu z liczba absol-wentów
w roku ubiegłym —
będzie ich obecnie o blisko 20
tys mniej a rok bieżący roz-poczyna
dopiero ckres wiel-kiego
niżu demograficznego
w szkołach podstawowych
Odtąd tempo spadku liczby
ich fbsclwentów będzie o
wiele szybsze
NOWE MONETY
Zatwierdzone zostały nowe
wzory obiegowych monet 10-zlctow-ych
z wizerunkami Ada-ma
Mickiewicza i Bolesława
Prusa Są to monety lepszego
stopu a wiec bardzie] trwale
a jednecześn e nurejsze od
dotychczasowych monet 10 zl
i wyraźnie rozmącę sie wiel
kością od monet 20 zł
Jednocześnie w mi?rę pro-dukcji
new y eh mc net będą
stopniowo wycofywrne du-że"
a następnie śiednie"
10 złotówki
ROZWÓJ KOMUNIKACJI
LOTNICZEJ
Polskie Linie Lotnicze
„LOT" uruchamiają w tym
roku bezpośrednie połączenia
lotnicze Kr?kcwa z Buctepesz-ter- n
i ośrodkami wypoczynko-wymi
nad Morzem Czarnym
w Bułgarii i Rumunii
Będą to sezonowe rejsy
które wybierającym sie na
urlcp do Burgas Konstancy
Warny czy nad Balaton mie-szkańcom
Polski południowej
znacznie skrócą czas przejaz-dów
Pierwszy sezonowy" lot
IŁ-1- 8 (bo te 105-osobo-we
sa S 4
SSAK? PTAK? GAD?
W Nowej Południowej Wa-lii
i Tasmanii żyje dziobak —
fantastyczne zwierzę wodne
będące kombinacją ssaka
Ptaka i gada Choć składa ja-ja
bezzębny i kaczkodzioby
jest on najwyiaźnie] ssakiem
z tym tylko ze zmienia tem-peraturę
ciała zajmuje więc
najzupełniej wijjątkową po-zycję
wśród zwieiząt stało-cieplnych
Linia od której
wywodzi się dziobak wymar-ła
przypuszczalnie 50 milio-nów
lat temu Zwieizę to ma
około 60 cm długości od
czubka swego zrogowaciałe-g- o
dzioba aż po koniec sze-rokiego
spłaszczonego ogona
Pokryty jest miękkim brązo-ivy- m
futrem ma cztery krót-kie
pięciopalczaste łapy któ-rych
palce na przednich no-nach
są połączone błoną po-dobnie
jak u wodnych pta-ków
płetwy te rozciągają się
poza długie zakrzywione os-tre
pazury Samce mają na
tylnych łapach ostrogi długo-ści
25 cm przez które prze-biegają
drobne kanaliki połą-czone
z wielkim gruczołem
na tylnej części uda — na-rządy
podobne do jadowi-tych
zębów węża Gruczoły te
nie wydzielają jednak jadu
a ostrogi rzadko bywają uży-wane
do obrony Większość
dnia dziobaki spędzają śpiąc
w swoich norach zwinięte
ciasno w kłębek W nocy
przebywają w wodzie pływa-jąc
i nurkując z łatwością
Ich zasadnicze pożywienie
składa się z różnych stworzeń
wodnych znalezionych w
mule i żwirze na dnie
TAKICH JESZCZE
NIE BYŁO!
W latach czterdziestych na-szego
wieku obywatele aust-ralijscy
stanęli --przed nieba-gatelnym
problemem Jak u-cz- yć
swoje dzieci gdy do
najbliższej szkoły jest 300
400 i więcej mil? Zorganizo-yjan- o
więc szkołę bez ścian
Nauczyciel przebywa w spec-jalnym
studio w którymś z
miast kontynentu Klasa li-czy
— bagatelka! — około
300 tys km kw Uczniowie
dysponują stacją nadawczo-odbiorcz- ą
która — na odpo-wiedni
sygnał — łączy wy-chowanka
z odległą nauczy-cielką
Ta sprawdza listero-becnośc- i
odpytuje z zada-nych
lekcji prowadzi wyMa-d- y
Przez radio dzieci uczą się
czytać śpiewać recytować
Najlepsze wypracowania ucz-niowie
czytają przez mikro
1 POLSKI
S5S
moloty obsługiwać będą pasa-żerów
na wymienionych tra-sach)
wystartuje z podkra-kowskiego
lotniska na Bali-cach
już 3 marca
INTERESUJĄCE
ZNALEZISKO
Interesującego znaleziska
dokonały ekipy robotników
podczas robót ziemnych przy
wykeppeh pod nowy odcinek
budowanej w centrum Wro-cławia
arterii komunikacyjnej
— trasy „W— Z" Na głęboko-ści
kilku metrów odkryto do-brze
zachowaną drewnianą
studnię miejską pochodzącą z
okresu śrdniowiecza Studnia
ocembrowana dicwnianymi
kłodami zachowała się niemal
a całości
Średniowieczną studnią :'a-cpiekc- wsh
sie specjaliści z
wrocławskiego muzeum archi-tektury
ROZBUDOWA HUTY
Huta im Lenina jest rozbu-dowywana
W tym roku roz-poczną
się pierwsze prace
przy budowle szóstego z rzę-du
wielkiego pieca o pojem-ności
2 tys m sześć
Podobnej wielkości piec
hutniczy pracuje już w kra-kowskim
kombinacie od 196G
roku i jest największym w
polskiej metalurgii i jednym
z największych vv Europie
„TYLKO W WARSZAWIE"
„Tylko w Warszawie" —
piosenka ped tym tytułem
napisana przez Seweryna Kra-jewskiego
i Krzysztofa Dziko-wskiego
a wykonywana przez
„Ahbabki" zajęła pierwsze
miejsce w plebiscycie na naj-lepszą
piosenkę o Warszawie
fon a słyszą je wszyscy odleg-li
koledzy ponieważ nauczy-cielka
pizełącza ich odbiorni-ki
na jedną falę
Gorzej z podpowiadaniem
Mały John chcąc pomóc ko-ledze
musiałby wejść na tę
samą falę na któiej jest na-uczycielka
~A jeżeli pani sły-szy
to cóż to za podpoiuiada-nie- ?
Roczne egzaminy ze zdoby-tej
wiedzy zdają uczniowie
przed komisją w najbliższym
miasteczku Gdy wynik jest
pomyślny uczeń przechodzi
do następnej klasy Obla-nych
prawie nie ma
Ze szkoły bez ścian korzy-stają
nie tijlko dzieci z od-ludnych
faim ale i te --żyjące
w latarniach morskich i na
przykontynentalnych wysep-kach
MIESIĘCZNIK
KULTURA
Numer 12 — grudzień 1974
W numerze grudniowym
znajdujemy m in następują-ce
pozycje:
Józef Czapski: Sołżcnieyn
Kazimierz Opaliński: O du-chu
bezprawia
Czesław Miłosz: Zdania
Juliusz Mieroszewski: Mate-riały
do refleksji i zadu-my
Dominik Morawski Kores-pondencja
z Rzymu
Roman Krukowieeki: Z ostat-nich
wydarzeń w NRF
Adam Kruczek: W sowieckiej
prasie
Robert Rey: Golgota
Antoni Gutowski: Statystyka
ludziom na pociechę
Zbigniew Byrski: Gierek w
Ameryce
Feliks Mantel: Dyl":nat ko-munizmu
W A Zbyszewsici: Wydział
Prawa U J
Filip Istner: „Czapką błazeń-sk- ą
nie można sie kłaiać''
AK: Krótko o książka-- h
Józef Lewandowski: Aneksy
do „Aneksu"
Benedykt Heydenkorn: Pa-miętniki
polskich emigran-tów
w Kanadzie
Maria Danilewicz-Zielińska- :
Krajowe nowości wydaw-nicze
Danuła Mostwin: O niełatwo-śc- i
życia
Numer uzupełniają: Wy-darzenia
miesiąca listy ko-munikaty
oraz indeks auto-rów
i tematów „Kultury" za
n% 1974
Numer objętości 160 stron
Cena pojedynczego egzem-plarza
$250
Do nabycia w księgarni
„Związkowca" 1638 Bloor St
W — Toronto Ont M6P 1 A7