Zwilazkowiec Alliancer, December 19, 1975

              Ifnswtj" w7iJV--'- " " ftfaieiK iw vw"y'Jr"jł"
Strr20 IWiAZKOWlEC— yJarek 23 grudnia 197_5 rl _ s Nr 102103 '
Wf'+ JiJ-"- C ńKf-- ' J: £'4&to&?MlJtisi rfts
ł& Jerzy Rober l Nowak ls'
f&i Życzenia z Toronto al sr r am HIV yczetis G 2l
Ąiń
% lBi
&
%im
tf-- r
f-y- i
fi
7i
mii
i)
i
M
Wf
Vii ic
£3
v
Wesorych Ś!ciqt Bożego Narodzenia
i dużo szczęścia w Nowym Roku
swoim Klientom i całej Polonii tyczu PĄRKIAHB
Meat Market & Delicatessen
Świeże mięsa — pierwszej jakości wędliny
wyrabiane na sposób europejski
Importowane towary spożywcze
2216 Bloor St — Tel 766-833- 8
PRZYJEMNYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
l DUŻO SZCZĘŚCIA W NOWYM ROKU
życzy
Zawsze świeże' pieczywo
chleb ciasta torty bułki rogaliki
370' College St Toronto Ont
Te! 922-259- 5
Wesc%ci S'twc]i Bożego Narodzenia
i Szczęślwego Nowego Roku
składa
VENETIAN TAILORS&FURRIERS
Zakład krawiecki i kuśnierski
Specjalnością szycie garniturów według najnow-szej
mody i najlepszych materiałów
PRASOWANIE I CZYSZCZENIE ODZIEŻY
2783 Dundas St W — Toronto Ont
Tel 767-649- 3
2
Życzenia świąteczne i
swoim Klientom
Wielki wybór farb naczyń kuchennych
przybory wodociągowe itp
608 Queen St W — Teł 363-963- 1
'(U
t
r
W
-- ?7
Noworoczne składa
i całej Polonu
7"
rh b
' !}
Ol
8
St -
—
im
Director
v
Seidecznc życzenia świąteczne i Noworoczne
składa
' Kwiaty' na wszelkie 'okazje — Dostarczamy w
Toronto i okolicy 'Telegraficznie na cały świat
Ceny umiarkowane
1620 St — Toronto 9 Ont
Tel 769-181- 4
świąt Bożego Narodzenia i Nowego
składa
ROYCE DUPONT POULTRY PACKERS
§3 hurtowna i detaliczna sprzedaż: jaj kur kaczek łk
W
i indyków gęsi królików w każdej ilości M 1524-152- 8 Dupont
I
f2
tir
$(
766-232- 1
Dupont
Roku
!" - — — — — —►— — ~ —
I mmi %$ wmM i
WESOŁYCH ŚWJ4T BOŻEGO NARODZENIA
1 SZrZĘSLIWFGO NOWEGO ROKU
sK ida swoiiti -- Clin i całej Polonii
ROMAN
v Przeprowadzki i przewóz towarów {oza
miasto — solidnie i niedrogo
43 Garden Ave -r- - Toronto 156 Ont
Tel 536-959- 0
H
t 1 i — — —
ARTHUR B
RIDLEU FUnERRL HOME
FRANK NILL
W
pi
Zł
M
i%
Tel
—
Funeral
i'Ą
il t%ói
'om
MgSi
składa
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA -
WESOŁYCH ŚWIĄT
I SZCZCSLRYEGO NOWEGO ROKU
3080 Lakeshore BIvd West
Toronto 14 Ontario
Tel 259-370- 5
i Spotkali się po raz pierwszy
w mroźną noc Boże co Narodze-nia
1701 r w Warszawie On —
Franciszek Rakoczy prz%stojn
25 letni książę węgierski obec
nie uchodca pohtczny ktor
przed mipsiącem cudem xIko
uniknął niech} bnej kazili sal-wując
sie romantczną pełną
przeszkód i iiic'bc7pic'C7eństu u-ciec7- ką
z austriackiego wiezie-nia
w Wiener Neustadt A d
lata później bcd7ie wodzem nuj
dłuższego u dzicjacJi Węyier o
golnonarodouet!) powstania
wolnościowego przeciwko Hab- -
bursom (1703—1711 będzie
rozslawior} w świecie mir
przez ułośn} Mars' Rai w
opracowań} aitst}cnic Min
przez CerIio7a i Li-t- a u X
Rapsodu WęjiierAcji
Ona — Clżbiela Srniauska 7
domu Lubomirska jr'dna z naj
barwn!ejsz}ch postaci kolje
c}ch w całej nase i his'oiii
sl}nna z urod inteimcnrji i
bogactwa zona ojcwod brł
kiego późniejszego hetmani ko-ronnego
Adama Sieniav skiesjii
na którego wwieiała przemr
n} wphw Fakt}czna przwod
cz}ni profrancuskiej fialcji po--ht}czn- ej
w Polsce w dobie Au-gusta
II Mocnego kobieta o
niezw}kłym talencie polit}cz
nm której agenci dvplomat-czn- i
nieprzerwanie kursowali
na trasach od Wersalu po Kon-stant}
nopol od Petersburga po
Drezno
Współczesny Sieniawskiej
Erazm Otwinowski pisał o niei
jako o wielkiej rzędziosze (ti
rządezyni) tak dobicgo obrotu
że 7 całą Europą miała konfe-rencyj- e
Histor}k Ludwik Glat-ma- n
opisał o Sieniawskiej w
1906 r Cóż dopiero powiedzieć
o jej stosunkach i koresponden-cy- i
z Ludwikiem XIV i innymi
współczesnymi monarchami i
przedstawicielami państw za
granicznych którzy więcej dba-li
o jej łaski niż o względ} Ul-gus- ta
II Les7cz}ńskie"o luli
najbardziej wpływowych panów
polskich
Współcześni określali nieraz
Sieniawską jako królową bez
korony pierwszą damę Rzecz-pospolitej
Do niej to zwrócił
się poseł Ludwika XIV piui
bą o pomoc dla księcia ścigane-go
przez cesarskich siepaczy
Jak wspominał w s}ch pamięt-nikach
sam książę Rakoczr
Król polski (tj August Mocny)
i największa część magnatów
była po stronie cesarza austria
ckiego co groziło mi wszelkie-go
rodzaju niebezpieczeństwem
W tej sytuacji poseł francuski
nie widział nikogo komu mógł-by
z większą pewnością powie-rz}
ć opiekę nad moją osobą niż
wojewodzinie bełzkiej Jej siła
ducha męska odwaga i wielko-duszność
wykraczały ponad jej
płeć Francuski dyplomata
markiz de Bonnac wspominał
zaś Pan du Hcron (tj poseł
francuski w Warszawie) wpro
wadził księżną Sieniawską we
wszystkie sekrety księcia Rako-czego
kreśląc obraz jego osoby
nader stosów n} ku temu aby
zachęcić tę wielkoduszną i jak
najdalszą od oziębłości damę do
pomocy --nics70zęśliwemu księ-ciu
I tak się zaczęło Księżna Sie-niawską
nic tylko przez blisko
dwa lata udielała schronienia
u swoich włościach Rakoczemu
i jego zwolennikom ale także
— od pierwszej chwili w}buchu
kierowanego przezeń powstania
— staTa: się duszą całego przed
sięwzięcia udzielając wielokrot-nie
pomocy finansowej i mili-tarnej
werbując setki oficerów
i żołnierzy jiośrednieząc w dy-plomatycznej
korespondencji
powstańców z Francją Jak
wspomina ze wzruszeniem kie-rownik
kancelarii powstańczej
Pal Raday — księżna Sieniaw-ską
była gotowa d'a powstania
nie tylko ostatn'e pieniądze
ale i krew własną oddać Armia
Rakoczego początkowo była zło
n uvrjlr 7ny£y~fzci c Yfjx o aToWUo Si
'fi [[esoujcli
SŚ I
£ 'Z pJnym w
w
sa Obsługa
& sobie
g$ 1 01 9
żona głównie ze słabo uzbrój o-n}- ch
powstańców chłopskich
(kuruców) i w}stępując prze-ciwko
doborów }m regulartnm
jednostkom austriackim — na-der
pilnie potrzebowała broni i
amunicji 1 tu nieoceniona sta-ła
się pomoc księżnej Sieniaw-skiej
Jak pisał dyplomata francu
ski Maron w 1703 r- - Sieniaw-ską
uhiła z królem Polski intc
i es na zakup 1000 karabinów
dla Rakoczego Powiedział ł
kiolowi ze chodzi o bron dla
jej męża 15cz niej zakup} anri
CKji i }słka pienięd7} b}h-- h
praktc7nie niemożliwe In
n d])lomata francuski Bonnai
stwierdził Pani wojewodzina
bełia wpiawia ułar'c dwu
stu c} tizMl Włochów do
księua Rakoczego ab ozwi-- w
umsłach Weciow przekona-nie
że Polska da popalcie ksip
cm a nawet i to że będzie
wsp'iian równie prcz Tata
iow Księiu osobise c obdarza
la pi c-- J eiajate się ku gtani
c węgierskiej zweibowane
przez n:ą odd'ia- - polskich o
cholnikow własnoręcznie w-s}uan- }ini clruaiwiami 7 hei-bam- i
Rakoczego i wolnościow}
mi hasłami Pro Patria et Li
beitatc '
Pomoc księżnej którą znaw-ca
epoki Rakoczego Lajos Hopp
określał jako najważniejszego
polskiego doradcę k= ęcia Itako
czego znacznie przuzsniła się
7ar0vno do puC7atkow}ch suk-cesów
powstania jak i do jego
długotrwałej kont}nuacji Wr
ówczesnej koiespondencji dwo-ru
wiedeńskiego z królem Au-gustem
II "Wnym co chwila
przewijało się nazwisko Sie-niawskiej
S}pały się zaruty
pod adiesem wielce pizcdstę-biorcze- j
1 nader niebezpiecznej
księżnej o mew } czerpanej
wprost energii w zdobywaniu
środków pomoc} dla powstania
1 Rakoczego
Energia i przedsiębiorczość
wojewodziny bełzkiej z duż}m
uznaniem spot} kała się nato-miast
w szeregach powstań
czch 1 wśród francuskich od
phmalow Pan Dc 1'Hommeau
pisał o Sieniawskiej- - „Wsz}st-ki- e
sprawy załatwiała z wielką
gorliwością ipracując nad ich
wskonanicm po cztery godzin
bez pnerw} z zadziwiającą żv
C7liwością Po piacy bardzo lubi
uczestnicz} ć w polowaniach
strzelając bardzo zręcznie do
celu" Jeden r najbliższych
współpracowników Rakoczego
wspomniany już Pal Rada} pi-sał
o księżnej z podziwem: W'y-szedłs- z}
na plac zamkowy wzię-ła
ze sobą pistolet} i z ośmiu
kroków strzelała do czapki raz
po raz 7 taką werwą że nie
spudłowała ani jednego z pięciu
strzałów Co więcej poprosiw-szy
mnie o pieniążek cesarski i
położywszy go na drzewie trzy-krotnie
raz po raz przestrzeliła
go za zdrowie króla francuskie-go
'Gdy zaś potem zasiedliśmy
do kolacji wzniosła puchar wi-na
za zdrowie króla Augusta
zaraz potem dodając-- ' ale niech
panuje t}lko u siebie w Sak-sonii
Polityka i strzelanie nie tyły
jej jedynymi zainteresowania
mi' Wydana przed dziesięciu la-ty
w Polsce książka Piotra Boh
dziewicza Korespondencja ar-t- }
styczna Czbiety Sieniawskiej
z lal 1700—1720" przyniosła
materiał świadczący o imponu
jącej pod względem rozmiarom
działalności mecenasów sliej
księżnej lricjatoiki rozbudowy
pałacu wilanowskiego budowy
wilanowskiej pomarańczami
fundatorki kościoła Viz}tek w
Warszawie kościoła w Powsi-nie
kościoła Dominikanów w
Sieniawie B}ła fundatorką lub
inicjatorką prac restauracyj-nych
w ponad 20 wielkich bu-dowlach:
pałacach i kościołach
DJła też znakomitą znawczy-nią
prawa odnosząc ciągłe zwy-cięstwa
w prowadzonych przez
siebie procesach Prawda że nie
L P ipy P f ft trryP i r O ĘT (# ZwbWwffoj yrSjorss tti wo sry xe~
zaufaniem zwracajcie się do
solidna i
zawsze wolna b}ła przy tym od szowana relacji węgierska pió-tendenc- ji
do samowoli tak ty--r- a Dalnoki Yeresa Gerzona
powej dla jej epoki Opisując jak w zapale bitcw- -
nm Polacy z niepokojem zap-Wdzię- k
osobisty energia i in- - Owali UW est pnneeps'' (Gdie
tehgeneja księżnej Sieniawskiej Jest książę?) Vcres ze wznuze-zvskał- v
jej podziw wielu wy- - "icm komentował Tak bardo
bitnvch postaci epoki pod jej obawiali się o los księcia choć
urokiem poostawali min Piotr 7 obcego pochodzili narodu
Wielki i August II Mocny Po
nad ws7}stkich zalotników ksie- - Pomimo całego bohaterstwa
zna pieferowala jednak młode kuruców 1 ich wodza w 1711 r
go romanUczncgo księcia we- - powstanie zostało ostatecznie
gictskiego Współdziałanie poli- - rozbite a około 2 —3 tysiące
t}czre t}ch dwojga wspierane__powstańców znalazło schromc-h}ł- o
przez szereg lat ucuciem nie u Polsce Zachował} się z
wielkiej wzajemnej miłości tych czasów liczne pieśni kuru
Znalazła ona odbicie min w pi cow-tułacz- y np jvdna ze sło
sany 111 po fiancuku pięknym wami Bog z tobą ma ziemio
madrygale księcia Rakocego do węgiciska odtąd ojcztzną mą
Elżbiety Sieniawskiej z pełny
1111 melaicholu słowami konco
wy mi
Krjm nasze uczucia
zatajmy czułości
Do dnia gdy nic nic zmąci
rozkoszy miłości
Pomoc militarna 1 finansowa
Polski dla powstania kuru
ców nic pozostał bez wpłwu
na tekst rezolucji przejętej na
posiedzeniu powstańczego par- -
lamentu głoszącej iż
Ze względu na to że naród
polski i węgierski mają tyle
wspólnych cech w swej prze- -
szłości obyczajach prawach
wolnościowych a i meprzyja- -
c el nasz wspólny wszystko to
uzasadnia ab} śni} zawarli mię-dzy
sobą wieczny sojusz
W Polsce natomiast w atmo-sferze
zniechęcenia przeciągają-cymi
się zmaganiami zwolenni-ków
Sasa i Łasa zrodził się po-mysł
obrania królem właśnie
Rakoczego abv dobio wolności
w jednym i drugim kraju w
Polsce i na Węgrzech powie-rzyć
wraz 7 Ironem męskiemu
umysłowi gotowemu do wszy-stkiego
przez co wolność Wę-gier
odżyć rany Polski uleczyć
się mogły Gorąc}m rzeczni-kiem
wybrania Rakoczego kró
lem Polski stał się również car
Piotr Wielki który — zniechę- -
eony do pierzchającego przed
Szwcdami Augusta Mocnego —
mówił Życzę sobie w sasiedz
twie moim dzielnego człowie-ka
nie takiego Augusta
Wprawdzie projekt wyboru
Rakoczego królem Polski nie
został uwieńczony powodzc- -
niem nie osłabiło to jednak
wielostronnego współdziałania
polsko-węgierskieg- o
W 1710 r przyb}lv na Węgry
kilkutysięczne oddziały polskie
pod wodzą Potockiego i Gru- -
dzińskiego Wzięły one udział
w kilku bitwach węgierskich
powstańców szczególnie mężnie
spisując się w bitwie pod Vad-kei- t
O postawie oddziałów
polskich najlepiej świadczy po-chodząca
z tych czasów wier- -
Kolęda
Nagusieńki Jezusek
Leży 10 żłobkii na sianku
Pod namiotem' Jędrusióio
W ciasne] zimnej-ziemianc- e
święty Józef z Maryją
Patizą v żłóbek tadośnie
1 Jędntsie śpiewają
Z aniołami na głosy
HeJf kolęda kolęda
Wieść się wkoło rozniosła
Lotem dobrej nowiny
Ze Chrystus narodził —
?rp — obóz Ewina
Zanim przyszła staiszyzna
Adam Korsak i Szary
Już chfopiny z Eioiny
Poznosili Mu dary
Hej kolęda kolęda
Andrzej przijniósł swą szubę
A Robotnik trzu koce
l usłali tym żłóbek
UjrfVW w- - %v jl
byłego trenera "Białego --Orła"
Swląt i Szczęitiwego i joweao Kok
RIFLE RANGĘ MOTORS
5iA SSCOC1NBA
sprawach kupna czy sprzedaży nowych lub używanych
aut i traków
zapewniona
Tel
Polka choć placę po tobie j
C7}ną mą Polska" Na tułaczkę
do Polski udał się również ksią-żę
Rakoczy znów znajduje o
piekę księżnej Sieniawskiej Po
krotkim casiŁ decydował sie
jednak wyjechać do Francji li-cząc
że na miejscu łatwiej udn
mu się uzyskać pomoc Ludwika
XIV dla planów dalszych aken
przeciwko Austin Później
zwiedziony obietnicami sułtana
Pragnącego wykorz}stae osobę
Rakoczego dla zastraszenia Mi
stni udał się do Turcji Tam
w dalekim Rjdosto nad Moizem
Marmara spędził ostatnie pięt
naście lat swego życia bezsku- -
tocznie oczekując na poprawę
losu ojczyzn}
Nawet na wygnaniu w Turcji
nic zaniechał korespondencji z
Sieniawską W 1727 r wspólnie
podjęli nawet projekt pożenie-nia
nawzajem swoich dzieci tj
owdowiałej w tvm czasie córki
Sieniawskiej — Zofii Denhof-fowe- j
7 synem Rakoczego —
Gyorgyem Przeszkody ze stro-ny
rządu austriackiego 1 śmicić
Elżbiety Sieniawskiej w 1728 r
uniemożliwiły realizację tego
planu W kilka lat później w
1735 r umarł książę Rakoczy
Jego starszy sn Józef popie- -
rany przez sułtana pietendował
do władzy w Siedmiogrodzie
i zginął w loku kampanii wo- -
jennej młodszy — Gjorgy żł
w Par}zu — do końca życia ja
ko hrabia Tcrislaw Jego niedo
szła żona — Zofia z Sieniaw-skic- h
Denholfowa oddala rękę
młodemu księciu Czartooskic-m- u
wnosząc w posagu ogromną
fortunę która stała się acząt- -
kjern późniejszej potęgi „Fami- -
] Czartoryskich Laszlo Berc- -
scny]i syn uratowanego przez
Sieniawską przed porwaniem
V™ irow cesarskich Mklo- -
sa Bercsenyiego głównego do--
radcy Rakoczego stwor ył z by- - }] kuruc kjh powstańców
pierwsze francuskie pułki hu-zarów
i z czasem został nawet
(w 1758 r) marszałkiem Fran-cji-
Jędrusiów
Bo mióz wielki się srożył
Cóż — my także bez domu
I za całe posłanie
Ledwie skąpa gaiść słomy
1 to nasze śpiewanie
Hej kolęda kolęda
Zostań z nami Dziecino
Uprzątniemy Ci namiot
Lub znajdziemy melinę
Dobrze będzie 1 z nami
Garda zagra Ci izeionie
Nad Twą świętą kołyską
Mucha duchem przyleci
Ta już zajmie się icszystkim
Hej kolęda kolęda
Powyższa kolęda śpiewana
była w słynnym oddziale "Ję-drusiów"
Autorem tekstu
jest Czesław Kalczyński
( 'Czechura")
tyj
'Łi 1
VczlJ 1
w Toronto
I
1
i ® Oprócz tego zaoszczędzicie
paręsef dolarów © Specjalizujemy się w małolitrażowych
wozach marki „DATSUN" '© Wszelkie reperacje
LAKESHORE RD EAST — MłSSISSAUGA ONTARIO
274-152- 8
Właściciel
I
r
m
i
SERPrCZNE ŻYCZENIA WESOŁYCH ŚWIAT x
1 WSZELKIEJ POm ŚINOŚCl n OWYM ROKU t
?oira Klientom 1 cale Fuhwit
zasyłają
Louis Lunsky RO
Marvin Lunsky ODMSc
470" College Street
(Gor Markham)
Phone:
i#
— Toronto Ont
921-392- 4
NA' LI PSE ŻYC7SM l W l WA ( ' U'HT
''() ou (o iKf
iw nu Pizy i (hh)ri L'i'nti'i S u ptui
mnm eouipmeht
MACHINĘ SHOP
120 Midwcst Rd Unit 15-752-73- 81
S:arbcrough Ontario Ml? 3B2
Życzenia Świąteczne i Noicoi oczne składa
suoim i całej Polonii
[ Duży wybór materiałów
i Specjalna zniżka na materiały wysyłane do Polski
I Podwójnej szerokości wełna
I ie? S8SI3 — spec S498 !
! Angielska Crempolina
reg S4 !0 — spec $249
j Bloor St W — Toronto 9 Ont
[Tel 766-709- 2 Mówimy po polsku'
m m
Zliczenia świąteczne
P
I
fi- -
yryśLi
Klientom
23T6
Reperacje wszystkich samochodów
Specjaliści od importowanych s2mocbcdóvv
Naprawa karoserii i malowanie
Lic Bodyman A JAGIELMK
477 Richmond St West — Toronto
Bus phone 363-101- 7 Rgs 465-933- 5
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
1 SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
swojej Klienteli i całej Polonii
FRUITLAND GARDENS
Zawsze na składzie świeże jarzyny i owoce
Bezpłatna dostawa do domów
2294 -- Bloor St W — Tel 769-285- 7
♦
SERDECZNE 'YCZENIA ŚWIĄTECZNE
l NOWOROCZNE SKŁADA
WŚLL!AM'$ $HO£ STOŚli
750 Queen St W
a
tr
4
Tl m
- -
i Nouoroczne składa
Tel 363-489- 3
NARODZENIA f
NOWEGO ROKU ŻYCZY j
K #1 tł
WA
m'k
mmm
B CZARNOTA z Rodzina
Wytworne obuwie sportowe
wieczorove dla pań panów i dzieci
Wielki wybór w najlepszym gatunku
WESOŁYCH ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA
1 SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU
życzy
Johnston-Plumbing-Heati- ng
& Draining Contractor
Wykonuje wszelkie roboty wodociągowe
kanalizacyjne i ogrzewawcze stare i nowe
24-godzin- na 74 Appleton Aye — Toronto 10 Ont
Tel 654-501- 4
WESOŁYCH ŚWIĄT
SZCZĘŚLIWEGO
BOŻEGO
obsługa
I RESTAURANT & DELICATESSEN
jj£ Potrawy polskiej kuchni jak: f barszcze kapuśniaki pierogi grochówki pierogi
bigosy itd
fp Urządzamy zabawy — wesela — przyjęcia
F 472 Queen St W — Toronto Ont
§f ' Tel 861-002- 4
$$$ -- - m —♦ — ♦ ' ' -
ifes
MOC NAJSERDECZNIEJSZYCH ŻYCZEŃ
ŚWIĄTECZNYCH 1 NOWOROCZNYCH
SKŁADA
SWEET GALLERY
PASTRy& DELICATESSEN
Własny wypiek ciast tortów strucli
Przyjmujemy zamówienia na torty weselne $ imieninowe r I : --
' 2358 Bloor St W — Tel 766-028- 9 J
?&JSjWm pcww:
wS!tół3
&
Al I??
aX_-- & &i--i i ? -- ij --£ s--K~'J2j-A&-
---AJi