Zwilazkowiec Alliancer, February 12, 1974

              STR 2 i "Związkowiec" (The Alliancer)
Prlrted ind
VOT#o
% lt1 POLISH
Publlihed for tvr Tułada
nd rridr br
ALLIANCE PRESS LIMITED
Offlclal Organ of Th Pollih Alllinc rriendly Sodłtj "t Cuuda
II M I-op-lnkl
— Chalrman of the Board S Lisek — SłCraUry
Edltor ln-Chl-ef
— B Heydeitkorn — General Manager — I F Konopta
Buslneu Manager — R Frikk
SuMcrlptlon In Canada J10 00 per year In other Countriea $11M
Scnnd class mail reglstraUon number 1871
147S Oueen Sf W Toronto 156 Onlarlo Tel 531-249- 1 531-249- 1
MÓR 1A2
PRENUMERATA
Roczna w Kanalzie SIO 00
Półroczna S 550
Kwartalna $ 350
Zagranicą — Roczna $1100
Półroczna f 600
Pojedynczy numer IB1
Polowanie na prez Piixona
cHhtoordiai Uo SPArenziyedeznntaa syBtuiłaycjioczpodwoibścnieej rdóożnoebeencnrenjdzgndiny
przeprawy ale nigeh Głowa Państwa nie znalazła się w ta- kich taiapatach I co ważniejsze Urząd Prezydenta nie zo- stał tak skompromłowany Amerykanie nieraz atakowali
swoich prezydentów stawiali im różnego rodzaju zarzuty natomiast Urząd uchodził za nietykalny Nie był nigdy skom-promitowany
Az tu nagle przed druga kadencja prez Ni-xo- na wybuchł skandal
Prez Nion nie należał nigdy do polityków cieszących
się dobrą prasa Nawet ta najbardziej konserwatywna odno-siła
sie doń powściągliwie Naturalnie udzielała mu pełnego
poparc!a jako że był rzecznikiem tej grupy ale wysuwano zastrzeżenia wobec jego metod Nie stosował fair play Ata-kował
ostro bezceremonialnie mijając się często z' fakta-mi
Należał jednak do bojowych polityków republikańskich
Szybko wysunął się też na czoło Partia dyskretnie przygo-towała
go na najwyższy urząd i podsunęła go gen Eisen-howerowi
jako kandydata na wiceprezydenta Przez dwie ka-dencje
na tym stanowisku budował sobie następny etap
Przegrał jednak wybory na rzecz sen Johna Kennedy'ego
Zdawało się iż zakończyła się w ten sposób kariera politycz-na
Nixona Pogodzenie się jednak z klęską polityczną było-by
sprzeczne z jego charakterem Ruszył do natarcia na
niższy urząd ale zapewniający pozostanie w gronie notab-lów
republikańskich Kandydował na stanowisko guberna-tora
Kalifornii i znowu przegrał Oczywiście nie szczędził
gorzkich słów dziennikarzom i na pożegnalnym spotkaniu
powiedział im iż nie będzie ich więcej widział jako że wy- cofuje sie z aktywnej polityki
Zapowiedzi nie dotrzymał co zresztą nie było żadnym
Stanął po raz drugi do walki wyborczej
o prezydenturę Stanów Zjednoczonych po 8 latach Wice-prezydent
Humphrey kandydat Demokratów znajdował się
w bardzo trudnej sytuacji nie mógł przecież krytykować
polityki prez Johnsona którego był zastępcą Chodziło o
wojnę wietnamską która rozbiła społeczeństwo amerykań-skie
Nixon natomiast nie zostawiał najmniejszej wątpliwo-ści
iz zmierzać będzie do jej lychłego zakończenia Wygrał
w v bory ale republikanie nie uzyskali większości ani w Iz-bie
Reprezentantów ani w Senacie Kongres pozostał więc
demokratyczny co oczywiście oznaczało iz Nixon nie będzie
mógł swobodnie działać ale będzie miał do czynienia z sil-ną
opozycją
Kilkakrotnie stosując veto torpedował zmiany przepro-wadzone
przez -- Kongres 'ale umiejętnie lawirował parując
najniebezpieczniejsze ataki I tak np wielokrotnie próbo-wano
narzucić mu termin zakończenia działań zbrojnych w
Wietnamie zablokować fundusze ale wyszedł zwycięsko z
tych przepraw
Kilka wielce efektownych posunięć na arenie między-narodowej
znakomicie wyrównało braki w polityce wewnę-trznej
Tutaj w pierwszym rzędzie wymienić należy wizyty
do Chin i ZSRR zakończyły one wojnę w Wietnamie co
prawda po pierwszej kadencji i bez sukcesów ale naród
amerykański przyjął to z ogromnym zadowoleniem W poli-tyce
międzynarodowej osiągnął wcale wiele Nie wzmocnił
bynajmniej pozycji Stanów Zjednoczonych ale doprowadził
do odprężenia z różnymi państwami do rozbudowy stosun-ków
gospodarczych
Zarówno on jak i jego konstytucyjny zastępca Spiro
Agnew przy każdej sposobności podkreślali solidarność ad-ministracji
republikańskiej jej praworządość dążenie do
zabezpieczenia ładu i spokoju w kraju ukrócenie wszelkie-go
rodzaju wybryków I to pozwalało im na uszczypliwe
wycieczki pod adresem sfer liberalnych i prasy: Odnośnie
środków masowego przekazu wyspecjalizował się w atakach
wiceprez Agnew
1} rpcozdjąNł ixnoanleżyptoepj ełankiłcjikabpeiztpaolnśryednbiłoąd poa umjiaawnonwieinciieu anfei-e
ry Watergate Gdyby wówczas ujawnił całą prawdę odciął
się natychmiast od winnych potępił ich opowiedział co mu
było wiadome o tej sprawie i jak mu ją przedstawiono —
wówczas nie byłoby żadnych dochodzeń parlamentarnych
nie trzeba by było powoływać specjalnych prokuratorów itp
Nixon jednak postanowił uchronić zespół swoich najbliż-szych
współpracowników odpowiedzialnych za tę sprawę
a wobec tego uznał iż najlepiej będzie ją tuszować zama-zywać
bagatelizować Nie przewidział oczywiście iż w ten
sposób dostarczy swoim przeciwnikom politycznym wręcz
wymarzonej amunicji
Rozpoczął się atak na całej długości Politycy demokra-tyczni
odsunęli na bok wszystkie aspekty i konsekwencje
rriędzynarodowe tak frontalnego uderzenia na Prezydenta
Uznali bowiem iż za jednym zamachem skompromitują do-szczętnie
republikanina prez Nixona i uratują Urząd Pre-zydencki
Oczywiście wykażą iż ten najwyższy Urząd został
po raz pierwszy skalany przez prez Nixona i aby go oczy-ścić
przywrócić mu historyczne znaczenie należy winnego
jak najszybciej usunąć
Prez Nixon broni jednak nie tylko swojej polityki swe-go
postępowania ale i swego rniejsca w historii USA Nie
może Już teraz wycofać się z poprzednich oświadczeń nie-świadomości
o aferze Watergate wobec tego musi ukryć
wszystko co temu przeczy Stąd nierozważny krok wymaza-nia
na taśmach magnetofonowych części rozmów ze swoimi
współpracownikami Oczywiście sprawa jest bardzo przykra
Poderwany został autorytet Prezydenta USA pozycja mię-dzynarodowa
Stanów Zjednoczonych Ale grono przeciwni-ków
Nixona zwiększyło się dołączyło doń sporo republika-nów
Po prostu uważa się iż zachowaniem swoim kompro-mituje
Partię Republikańską społeczeństwo amerykańskie
Afera wiceprez Agnew który musiał ustąpić po ujawnie-niu
iż pobierał łapówki zarówno jako gubernator stanu Ma-ryland
jak i później jako wiceprezydent na pewno nie po-mogła
prez Nixonowi
Demokraci przy poparciu niektórych republikanów
przygotowują wniosek o pozbawienie 'prez Nixoha zajmo-wanego
stanowiska Jest to akcja wyjątkowa i o charakte-rze
historycznym Jak dotychczas bez precedensu Niewia-domi
czy będzie on rozpatrzony i czy uzyska większość Wie-lu
jednak polityków iy tym republikanów uważa iż roz-ważenie
takiego-wniosk- u 'doprowadzi do oczyszczenia atmo-'sler- y" do pełnego wyjaśnienia sytuacji
Mają om nadzieję że prez Nixon wyjdzie zwycięsko
z tej operacji i zakończy to bezkompromisową walkę z nim
rfoanna II nowa
0 zniekształcaniu
Wkrótce po przyjeździe do
Kanady przeżywałam fizyczne
wręcz męki gdy w mojej obe-cności
powojenny emigrant z
Polski przedstawiał się "Ma-leky- "
czy 'Kuniky" a skąd-inąd
było wiadomo że to po
prostu ludzie noszący przy-zwoite
polskie nazwiska: Ma-łecki
i Kunicki Dalibóg na-wet
dla najtępszych językowo
Anglosasów w ymow a ty eh
nazwisk nie przedstawiałaby
zbyt wielkiego problemu
Skąd więc ta żarliwość w do-stosowywaniu
się do rzekomo
miejscowych potrzeb? Moi
znajomi Kanadyjczycy i Ame-rykanie
już po pierwszym
zwróceniu im uwagi ze moje
nazwisko brzmi Matejko a nie
"Matiezko" nigdy juz nie po-pełniają
błędu w wymowie
ku obopólnemu zadowoleniu
Dlaczego więc snuje się po
Kanadzie mnóstwo nazwisk
potworków nazwisk kalek
zdegenerowanych "cudaków"
które ludzi swiezo przybyłych
z Polski przyprawiają o
mdłości? Co prawda ci świeżo
przybyli a w każdym razie
niektórzy z nich sami wkrót-ce
popadają w manię "angli-zowani- a
się" czy "kanadyzo-wania- "
i jeśli juz nie kaleczą
nazwiska to przynajmniej
przedzierzgają się z Jana w
Johna z Jerzego w George'a
z Karola w Charles'a itd Jesz-cze
mniejsza z tym gdy robią
to w bezpośrednich towarzy-skich
stosunkach gorzej gdy
podpisują w druku artykuły
czy oficjalne listy prawem ka-duka
przyjętymi imionami
Problem ten jego przyczyny
i spoleczno-psychologiczn- e po-dłoże
dręczyły moją wyobraź-nię
od dawna Poczęłam wy-łusk- iw
ać coraz liczniejsze
przykłady deformacji pol-skich
nazwisk zarówno z lite-ratury
jak i z życia Studia
zaiste wielce ciekawe i pou-czające!
Zjawisko występują-ce
w skali masowej!
Któżby się domyślił że zna-ny
niegdyś w Kanadzie Pierre
Dominiąue Debartzch adwo-kat
członek parlamentu dzia-łacz
polityczny w latach 1830
i później wydawca i założy-ciel
dwóch pism w języku
francuskim to po prostu
wnuk_ Dominika Barcza z
Gdańska kuśnierza który
przybył do Montrealu w
osiemnastym wieku i zbił nie-bagatelną
fortunę na kana-dyjskich
futrach Na jakimś
kolejnym etapie gromadzenia
majątku przybyło do nazwis-ka
"de" by z czasem zróść
się z nim całkowicie w dzi-woląg
wcale okazały Jakimś
niezbadanym transformacjom
uległo nazwisko Globensky
Protoplasta tej wielce usto-sunkowanej
i rozrodzonej ka-nadyjskiej
rodziny przybył do
Kanady jako chirurg wojsko-wy
w r 1776 a jego synowie
i wnukowie zajęli wybitne sta-nowiska
w życiu społecznym
i politycznym nowej ojczyzny
Jak na prawdę brzmiało to
nazwisko dawniej nie wiado-mo
może Gląbiński?
Wszystko zdaje się wskazy-wać
na to iż Japonia weszła
w fazę ostateczną swych gos-podarczych
i przemysłowych
możliwości
Od zakończenia drugiej
wojny światowej w której
poniosła obok swych partne-rów
"osi": III Rzeszy hitle-rowskiej
i Włoch druzgoczącą
kieskę dokonała ona impo-nujących
wprost osiągnięć
Wystarczy wskazać iż w okre-sie
dwóch dziesiątków lat po-trafiła
zwiększyć produkcję
stali z 5000000 do 20000000
ton
Obecnie jednak zdaje się
iż osiągnęła granicę możliwo-ści
produkcyjnej której chy-ba
nie będzie w 'stanie prze-kroczyć
Nie ma bezrobot-nych
ale brak też rezerw ludz-kich
Bazowanie na natural-nym
przyroście jest co naj-mniej
niebezpieczne gdyż
ilość urodzin stale się obniża
Oczywiście rząd mógłby po-szukać
sil roboczych poza
granicami kraju i znalazłby
je na pewno bez kłopotu to
jednak pociągnęłoby za sobą
wielkie komplikacje powodo-wane
automatycznie koniecz-nością
budowy dla nich do-mów
nie_ mówiąc już o zakła-daniu
nowych fabryk co nie
jest wykonalne po prostu z
powodu braku dla nich miej-sca
Rozlokowana na wyspach
Japonia liczy 370000 kilomet-rów1
kwadratowych i posiada
przeszło 100000000 ludności
"ZWIĄZKOWIEC" LUTY (February) wtorek 12 — 1974 NR 12
Proces zniekształcania naz-wisk
wśród emigrantów za-robkowych
z przełomu XIX i
XX stulecia następował czę-sto
w sposób przypadkowy
Parafie katolickie niejedno-krotnie
były obsługiwane
przez księży irlandzkich lub
francuskich Gdy rodziło się
dziecko świadectwo urodzenia
i chrztu sporządzał ksiądz
któremu z zasady nie pokazy --
wano żadnych dokumentów
Wpisvwal do metr} ki to co
słyszał Gdy mu dyktowano
"Czajka" pisał "Chayka" To
samo mogło sie zdarzyć przy
akcie zawierania maleństwa
Mój wgląd do akt parafial-nych
w Albercie pozwala tę
tezę poprzeć konkietnynu
przykładami
Jeszcze częściej proces
zmiany pisowni nazw ik na-stępował
w szkole Nauczyciel
na bezludnych preriach także
nie frasował sie dokumenta-mi
Dokonywał więc anglo-saskiego
harakiri na słowiań-skich
nazwiskach bez cienia
wahania czy wątpliwości Zda-rzało
się nawet ze czynił to
w charakterze dobrego uczyn-ku
Ot choćby taka pi aw dzi-wa
historia opowiedziana
przez pana Donalda Oleksy-k- a
z Ardniore w Albercie
człowieka z kolosalnym po-czuciem
humoru Zamożny i
szanowany w swojej okolicy
pan Olekszyk urodził sie w
licie Lakę w południowej
Albercie Ksiądz Antoni Sylla
ochrzcił go staropolskim zw-yczajem
i m i e n i e m które
chłopiec "przyniósł sobie na
świat" to znaczy Donat M-arian
bo akurat takiego świę-tego
było w dniu jego uro-dzin
Wszystko było dobize
dopóki chłopak nie poszedł do
szkoły Wtedy dopiero skoja-rzenia
z pączkiem idonut)
narażały dziecko na nieustan-ne
pośmiewisko wśród kole-gów
Nauczyciel zlitował się
nad zdolnym chłopcem i wpi-sał
mu do akt szkolnych imię
Donald zęby było przyzwoi-cie
No i tak zostało przez ki-lkadziesiąt
lat dopóki pani
Olekszykowa nie postanowiła
wybrać się w odwiedziny do
rodziny w Polsce i trzeba by-ło
wyrobić paszport kanadyj-ski
Szydło wylazło z worka
Różnic między świadectwem
urodzenia a wszystkimi inny-mi
dokumentami nie można
było ukryć Było z tym trochę
kłopotu ale ostatecznie urzę-dowo
zatwierdzono imię fak-tycznie
używane
Emigranci polscy powoli
przywykali do zniekształconej
wymowy swojego nazwiska w
nowym społecznym otoczeniu
Małe dziecko w szkole nie
śmiało poprawiać nauczycie-la
choć może i słyszało w do-mu
że rodzice wymawiają
swoje nazwisko inaczej niz
brzmi ono w ustach nauczy-ciela
Tak i zostawało Mia-łam
kiedyś ciekawespotkame
w Grand Prairie w płn Al-bercie
Na zjeździe tamtejszej
Polonii z okazji odpustu po-znałam
panią która "przedsta
Japonia na w
Niewiele mniejsza Polska
mająca 312000 kilometrów
kwadratowych powierzchni
posiada 33000000 ludności
Trzeba tu tez wziąć pod uwa-gę
i to że około 70 Tc teryto-rium
japońskiego stanowią
pasma górskie Inaczej więc
mówiąc jedynie tylko 30%
jej powierzchni nadaje się do
zamieszkiwania
Sytuacja spowodowana bra-kiem
rąk do pracy powoduje
olbrzymią konkurencję po-między
wszystkimi zakładami
pracy w zdobywaniu pracow-ników
Automatycznie wpły-wa
to na poziom płac wyso-kością
których starają się one
znęcić ku sobie ludzi którzy
poza tym zrzeszeni w związ-kach
zawodowych nie omie-szku- ją stale żądać coraz to
nowych podwyżek uposażenia
i różnych innych przywile-jów
Naogół dyrekcje zgadza- ją się na te żądania — nie
mają po prostu innego wyj-ścia
Tu z kolei odbija się na-tychmiast
na cenach produk-tów
i na inwestycjach które
są bardzo w wyniku tego 'ha-- '
mowane
Dochodzi już do tego iż
wyroby japońskie skutecznie
tak niedawno jeszcze konku-rujące
pod względem cen z
wyrobami innych" krajów' za-czynają
być wyższe od płd
koreańskich i Formozy Do
przeszłości należy już niepo-miernie
zawsze wyższy odjim-port- u
eksport
Co spowodowało ten tak
polskich si
wiła mi się po angielsku jako
Mrs "Czledolski" Oczywiście
natychmiast zapytałam jak się
to nazwisko pisze — Chle-dows- ki
— odparła rozmów-czyni
— Ależ to Chlędowski!
— wyrwało mi sie bez zasta-nowienia
— Tak wymawiał
swoje nazwisko mój tesc —
odrzekła Okazało się ze pani
Chlędowska nie tylko mówi
po polsku ale jeżykiem dziad-ków
włada wcale biegle jej
starszy syn naumael a
wszystkie jej dzieci po polsku
rozumieją Prawdę mowiac
byłam głęboko wzruszona
tym zachowaniem polskiej
mowy i pisowni nazwiska
przez paię pokoleń w zakąt-ku
tak odległym od jakich-kolwiek
większych ośrodków
polonijnych Oczywiście ani
mi do głowy przyszło obuizac
sie na przekręcanie nazwiska
choćby tak pięknego
Były jednakże róne okre-sy
w dziejach polskich naz-wisk
w Kanadzie Stiaszny
kryzys w latach trzydziestych
pozostawił siady i w tej dzie-dzinie
Znakomity kanadyjski
dziennikarz i pisarz James II
Gray tak oto pisze o sytuacji
Słowian i Zydow w okresie
wielkiej gospodarczej depie-sj- i
w swojej książce pt The
Winter Years (Toronto 1966
s 126-7- )
"Żaden z miejskich (w
Winmpegu) poważnych ban-ków
towarzystw bankowych
czy ubezpieczeniowych nie za-trudniłoby
świadomie Żyda
czy kogokolwiek z ukraiń-skim
lub polskim nazwiskiem
chyba ze do ciężkiej piacy fi-zycznej
Towarzystwa nafto-we
banki towarzystwa hipo-teczne
instytucje finansowe
ajenci giełdowi przedsiębior-stwa
handlowe zarówno deta-liczne
jak i hurtowe z wyjąt-kiem
Spółki Hudson Bay dys-kryminowały
wszystkich kto
nie był anglosaskiego pocho-dzenia
Dla młodego Ukraiń-ca
czy Polaka istniało jednak
pewne wyjście z tej sytuacji
o ile władał on angielskim
bez obcego akcentu Ci mło-dzi
ludzie mogli zmienić swo-je
imiona i nazwiska I robili
to czasem formalnie i legal-nie
najczęściej jednak nieofi-cjalnie
i tymczasowo Karoli-na
Czarnecki zostawała z dnia
na dzień Connie Kingstone
Mikę Drazenovicz stawał się
Martin'em Drakę a Steve
Dziatkiewicz przedzierzgiw al
się w Edward'a Dawson"
Któż w takiej sytuacji cis-nąłby
na tych ludzi kamie-niem!
Czesio zresztą doraźna
zmiana nazwiska nie trwała
długo jako ze żadnej praw-nej
procedury przy zmianie
nazwiska istotnie nie przepro-wadzano
ale byli i tacy któ-rzy
na zawsze z Brzozowskicli
przemienili się w Birclfów
a z Jankowskich w Johnsto-n'ó- w
Zjawisko to oczywiście
nie ograniczało się do środo-wisk
polskich Czasem przy-bierało
wręcz humorystyczny
charakter i to w różnych
ogu nmą
niebywały po prostu sukces
gospodarczy pokonanego
przed 28 laty państwa "Kwit-nącej
Wiśni"?
A więc przede wszystkim
zawdzięcza to Japonia niezwy-kłej
wprost pracowitości
swych obywateli i niezwykle
zdolnym organizatorom pla-nistom
i kierownikom gospo-darki
To nie wszystko jed-nak
jeszcze — w pierwszym
rzędzie zawdzięczać to ona
może niebywałemu patriotyz-mowi
mas które zawsze sta-wiały
na4 pierwszym planie
nie własna korzyść ale dobro
ojczyzny To wszystko razem
spowodowało iz przeszło 40%
narodowego dochodu mogła
ona obracać na realizowanie
coraz to nowych inwestycji w
gospodarce i przemyśle
Liczba lekarzy osiągnęła w
końcu ub r 555 tys osób
(wzrost o 24 tys) zaś lekarzy
dentystów — 151 tys osób
(wzrost o 482) Liczba łóżek
w szpitalach wyniosła w koń-cu
1973 r 1794 tys (wzrost
o 44 tys) liczba wiejskich
ośrodków zdrowia — 2922
(wzrost o 147) liczba miejsc
w żłobkach stałych — 731
tys' (wzrost o 32 tys) miejsc
— 5123 tys
(wzrosto 62 proc)
Z różnych form wychowa-nia
korzystało
10264 tys dzieci (wzrost o
okresach historycznych Np
sławna była w Kanadzie his-toria
sprzed wieku kiedy to
William A Smith znany póź-niej
polityk i piemier Kolum-bii
Brytyjskiej zmienił swoje
pospolite miano na Amor de
Cosmos Wszyscy pękali ze
śmiechu ale istotnie trudno
było tak imię
zapomnieć
Przy ocenie zjawiska zmia-ny
nazwisk należy oczywiście
zachować daleko posunięta
ostrożność Nie mniej jednak
trudno przejść do porządku
dziennego nad zjawiskiem
które w licznych przypadkach
świadczy o biaku zaplecza
kultuialnego delikwentów o
zatiacie przez nich przywiąza-nia
do rodzinnej cy narodo-wej
tiadycji (co prawda nie
zawsze jest się do czego od-woływać
widocznie) może tez
świadczyć o kompleksie niż-szości
w stosunku do świata
anglosaskiego o chęci pizy-podoban- ia
sie paru kolegom
budzenia za-ufania
w klienteli która rze-komo
bardziej sobie ceni ze
skandynawska czy z angielska
brzmiące nazwiska Chyba
jednak nie ta droga prowadzi
do integracji z kanadyjskim
środowiskiem i do pozyskiwa-nia
jego szacunku Czesław
Miłosz Zbigniew Brzeziński
Jerzy Kosiński a dawniej
Florian Znaniecki czy Ignacy
Paderewski zyskali sobie w
Stanach slawe
choć nazwiska ich bizmią o-- ki utnie po cudzoziemsku
Wybitnemu
pianiście Markowi Jabłoń-skiemu
zupełnie nie przeszka-dza
w sukcesach fakt ze pod-pisuje
sie na afiszach Marek
a nie Maik Znany demograf
profesor Karol Krotki nie
tylko nie przechrzci! się na
Char!es'a ale i używa "o" w
swoim nazwisku profesor
Wiktor Szyrynski autor licz-nych
dzieł w zakresie psy-chiatrii
tez nie musiał ucie-kać
sie do okaleczania nazwi-ska
No i tak moznaby te listę
wydłużać w nieskończoność
Wystarczy sięgnąć do książki
Andrzeja Wolodkowicza by
zna"ezc dziesiątki przykładów
ludzi którzy zachowali god-ność
osobistą Przykładów
wcale nie trzeba szukać wśród
intelektualistów Spotkałam
wielu polskich farmerów któ-rych
nazwiska są nie do wy-mówienia
dla ludzi anglosas-kiego
pochodzenia Np w
okolicach Bonnyville w Al-bercie
mieszkają rodziny
Strzępków zasłużone dla
miejscowego
godne głębokiego szacunku
za ich przywiązanie do trady-cji
Nie trudno sobie wyobra-zić
jakich morderczych fone-tycznych
ewolucji dokonują
sąsiedzi na tym nazwisku Ale
dla jego posiadaczy wyzbyć
sie nazwiska to tak jakby za-przeć
sie własnych rodziców i
dziadków Pozostają więc sta-le
Strzępkami mimo niewąt-pliwych
z tym faktem zwią-zanych
Zaznaczyć tu jeszcze trzeba
i ten fakt iz w myśl
sobie przez zwycięz-ców
warunków Japonia nie
miała prawa posiadania więk-szych
sil zbrojnych które —
jak wiadomo — pociągają za
sobą olbrzymie obciążenie
budżetu
To obecnie sie kończy po-nieważ
Stany Zjednoczone w
coraz większym stopniu zaczy-nają
ograniczać się we wzię-tym
na siebie obowiązku
strzeżenia Ja-ponii
która będzie zmuszona
sama troszczyć się o swą o-bronn- osc
A to wpłynie bez-sprzecznie
w wielkim stopniu
na możliwości lokowania jej
kapitałów prawie bez reszty
jak dotychczas w rozwój eko-nomiczny
kraju (r)
139 proc) Na obozach i ko-loniach
przebywało 21173
tys dzieci i młodzieży (wzrost
ó 131 proc)
Liczba miejsc w domach
pomocy społecznej wynosiła
528 tys (wzrost o" 15 tys)
Ośrodki wczasowe dyspono-'wał- y'
3946 tys miejsc nocle-gowych
z których korzystało
28775 tys osób czyli o 29
proc więcej niż w 1972 r
Z wczasów ulgowych FWP
i wczasów zakładowych sko-rzystało
łącznie 862 proc
ogólnej liczby wczasowiczów
eiy
Służba zdrowia w PoBsce
'przedszkolach
przedszkolnego
pietensjonalne
przedsiębiorcom
Zjednoczonych
kanadyjskiemu
społeczeństwa
niedogodności
podykto-wanych
bezpieczeństwa
SKftSSS33333K55R£S£S?SS&3R£?3!2
WIEŚCI z POLSKI
Upracemuu na podiUwU friy krajów}
jBC&£tiG££££&£&Sgś§&S§&$£$&&ŚŚ$PP?$???!!:&
PRZEKROCZENIE PLANU
Główny Urząd Statystyczny
ogłosił dane o rozwoju gos-podai- ki
narodowej i o wyko-naniu
Narodowego Planu Go-spod- ai
czego w 1973 r
W omówieniu komunikatu
GUS wszystkie wskaźniki do-tyczące
1973 roku sa porów
nywane z danymi za 1972 r
Plan zeszłoroczny zakładał
wzrost dochodu naiodowego
o 79 proc podczas gdy w
rzeczywistości dochód ten
zwiększył sie o ok 10 proc
Wynikało to przede wszyst-kim
z wysokiej dynamiki pro
dukcii wszystkich podstawo-wych
działów gospodarki a
zwłaszcza przemysłu rolnic-twa
i budownictwa
TELEFONY NA WSI
Od końca ub roku juz
wszystkie wsie a jest ich na
Waimn i Mazurach ponad
1800 posiadają łączność te-lefoniczna
Ogólnie dostępne
dla rolników aparaty zainsta-lowano
przeważnie w domach
sołtysów
Większość telefonów jed-nak
podłączona jest do pize-starzalyc- h central czynnych
tylko w porze godzin pracy
Dlatego tez rozpoczęto insta-lowanie
w siedzibach gmin
central automatycznych Pra-ce
te potrwają jeszcze wiele
lat ale juz prawie co piaty
telefon wiejski działa cała
dobę
PAMIĘCI BOHATERA
Na Nabrzeżu Pomoiskim w
Gdyni odbyła się uioczystosć
chrztu i podniesienia bandery
na najnowszym liniowcu zbu-dowanym
dla Polskich Linii
Oceaniczny cli w Stoczni
Gdyńskiej Liniowiec nosić
bedie imię dowódcy 182 zol-niei- zy
i oficerów — obion-có- w
Westerplatte w 1939 r
— majora Sucharskiego
BUDOWNICTWO
Budownictwo mieszkaniowe
rozwija sie w przyspieszonym
tempie Z ogólnej liczby 1686
tys mieszkań jakie oddane
zostaną w tym roku do użyt-ku
110 tys realizuje się w
pionie spółdzielczości (o 12
proc więcej niz w ub roku)
30 6 tys w budownictwie pań-stwowym
(l7v mieszkania
służbowe) i 28 tys — przez
rady narodowe
rssscccccccccacsccccsoaoscssoossccoosoccoooog
AZ-lJ- Ł NlEWAZfNli 8
COŚ O WZROŚCIE
Za najwyższych ludzi świa-ta
uważa się mieszkańcóio
Ritandy Burundi mających
przeciętnie 181 cm wzrostu
Za najniższych zaś członków
plemienia Bambut w Konąo
— hc-ący- ch średnio 130 cm
W Europie prymat dzierżą
mieszkańcy Czarnogóry — a
vie jak się pouiszechnie uwa-~- a
Skandynawowie ze śre-dnią
wziostu wynoszącą 177
en Jeśli wierzyć francuskie-mu
badaczowi G Bujjon naj-niniejszy- m
człowiekiem jaki
żyl na świecie był karzeł któ-ry
w wieku 37 lat mierzył
40 cm wzrostu Najmniej-szym
człowiekiem ostatnich
lat był Niemiec Walter Bo-chemi- ng mający 52 cm
(zmarł w 1955 r) Historycz-nie
udokumentowanym naj-ioyż$zj- m
człowiekiem świata
byl Robert Wadiów który
mierzył 270 cm ważył 222
kg Zmarł w 1944 mając
zaledwie 22 lata
"BURSZTYNOWA
PZEKA"
Narew nazwano kiedyś
"bursztynową rzeką" ponie-wa- ż
w jej dorzeczu występu-ją
niewielkie złoża jantaru
Jeszcze w początkach XX
wieku kopano go na Kur-piach
w rejonie Kolna Łom-ży
Ostrołęki i Przasnysza
Dziś grudki jantaru spotyka
się jeszcze v) piaskach nad
Narwią i na dnie małych o-koliczn- ych
rzeczek strumie-ni
MLEKO Z PAPIERU
Mikrobiologowi Guy R
Carla udało się wyproduko-wać
bakterię zamieniającą
odpadki papierowe w papier-ni
na płyn który wygląda i
smakuje jak mleko Karmio-ne
nim zwierzęta przybierały
na wadze nie wykazywały
żadnych ubocznych szkodli-wych
objawów Carta opaten-tował
swoją metodę
ZAGRANICZNI STUDENCI
Około 600 studentów polo-nijnych
głównie ze Stanów
Zjednoczonych Francji i
Wielkiej Brytanii kształci się
w polskich uczelniach Prze-widuje
sie że w przyszłym
roku akademickim liczba stti
dentów polonijnych dojdzie
do około półtora tysiąca
WZROST PLAC I PODAŻY
Uchwalony przez Sejm bud-żet
na r 1974 przewiduje
wzrost plac realnych isily na-bywczej
i o ok 5 proc Kładzie
sie nacisk na dalszy rozwój
podaży dóbr rynkowych któ-łyc- h
ciągle jeszcze brak
INWESTYCJE
PRZEMYSŁOWE
W pierwszej na Wybrzeżu
fabry ce domów wzniesionej
pod Kołobrzegiem ruszyła
produkcia elementów budow-lanych
Za pol roku gdy doj-dzie
do pełnej zdolności pro-dukcyjnej
wytwarzać się bę-dzie
w nich 6 tys izb rocznie
W pobliżu historycznej
miejscowości Połaniec rozpo-czyna
sie budowę kolejnej
wielkiej elektrowni cieplnej
która w I etapie osiągnąć ma
moc 1600 megawatów
NOWE POŁĄCZENIE PzM
Flotylla Polskiej Żeglugi
Morskiej pojawiła się w por-tach
Ameryki Północnej
Głównym rejonem jej działa-nia
na amerykańskim konty-nencie
jest Poit Tampa na
Florydzie — największa baza
przeładunku surowców fosfo-rowych
Pierwszym statkiem PzM
który zawinął na Florydę był
m s "Ziemia Krakowska"
masowiec o nośności 23 tys
DWT Motorowiec zainauguro-wał
stałe rejsy szczecińskiej
flotylli na liniach Ameryki
Północnej Przewiduje się ze
statki PzM przewozić będą
stąd ok 300 tys ton fosfory-tów
w ciągu roku dla potrzeb
przemysłu chemicznego zwła-szcza
dla zakładów chemicz-nych
"Police"
SKUTKI KRYZYSU
W związku z podwyżką cen
paliw oczekuje się w tym se-zonie
zwiększonego popytu na
pojazdy jednośladowe W bie-żącym
roku handel otrzyma
105 tys motocykli krajowych
i ok 9 tys importowanych
oraz 220 tys motorowerów
DENTYSTYCZNY
WYNALAZEK
Angielski lekarz dentysta
Geojjrey Smith zakończył
badania nad preparatem ma-jącym
właściwości zapobiega-nia
próchnicy zębów Prepa-rat
— zdaniem wynalazcy —
mógłby być stosowany przez
zastrzyk robiony dzieciom już
w wieku dwóch lat Potem
zabieg taki byłby ponawiany
co roku Wynalazkiem tym
interesują się — poza Wiel-ką
Brytanią — także Stany
Zjednoczone i Japonia
WYLICZYŁ DOKŁADNIE
Do redakcji gazety zakła-dowej
starachowickiej FSC
nadeszła oryginalna przesył-ka
— w kopercie znajdowała
się znaczna ilość sadzy i
mała karteczka wyjaśniająca
Pracownik zakładu doświad-czalnego
fabryki informował
w ?iiej że sadza ta spadła na
jego biurko w ciągu pięciu
godzin Waży 570 mg Obli-czył
on że na tereny fabry-ki
miasta spada rocznie na
1 km kw — 1385 ton pyłów
POŻYTECZNE PROGNOZY
Naukowcy z Instytutu Wulka-nolog- ii
dalekowschodniego
Ośrodka Akademii Nauk
ZSRR opracowali prognozę
trzęsień Ziemi va wuhrzeżu
Oceanu Spokojnego sięgają-cą
do roku 1935 Jej wiary-aodnoś- ć
ocenia się na 80%
Dzięki tej samej metodzie
udeło się już wczesnej prze-widzieć
trzęsienie Ziemi u
brzegów japońskiej wyspy
Hokkaido w 1968 r w po-łudniowej
części archipelagu
kurylskiego w 1969 r i u
brzegów Kamczatki w 1971
roku
Prognozy tego rodzaju po-zwalają
zabezpieczyć się
przed potężnymi falami "tsu-nami"
których wysokość mo-że
sięgać kilkudziesięciu me-trów
"Tsunami" powstają
podczas trzęsienia dna mor-skiego
fi łnrr v i r v nk mi i _ - - __- - -
§ W I
i
i
r
i
i
i
1 lfc vCA J -- r- Ji K-Kri-Z-- K' K-- L 4- --- £ 4- - - --% -- % 'ł-s-- ł? -- 'n?-