Zwilazkowiec Alliancer, October 06, 1976

              I ttyi&-r~- - tft#-- ""T- - ' jS Jfr( iiHWWA' '"Łiwj " - ryw-- "" 'łiłtsc" (łwi!"i' jjmi - IfrM"-"- ? ł
5
Sfr 6 ZWIĄZKOWIEC— środa 6 października 1976 r Nr II
llrbranizeicja Kanady
Kanada należ do najmniej
zaludnionych krajów świata O
gigant) cznych rezerwach obsza-rowych
Kanady świadcz} ć mogą
np następujące porównania:
gdyby Kanada miała gęstość za-ludnienia
dzisiejszej Francji
czy Anglii to zmieściłaby na
swojej powierzchni półtora mi-liarda
ludzi gdjby zaś miała gę-stość
zaludnienia dzisiejszej Ho-landii
to zmieścić by mogła
cztery miliardy ludzi czyli mniej
więcej całą ludność współczes-nego
świata Można by co praw-da
zarzucić Ijm porównaniom
że biorą za punkt wyjścia wzię-ty
w całości obszar Kanady a
jak wiadomo duża część Kana-dy
nie nadaje się praktcznie
biorąc do zamieszkania Jednak
nawet w przypadku uwzględnie-nia
takiego zarzutu rezerwy Ka-nady
będą wjglądały imponu-jąco
— mianowicie gdjby tylko
położony najbardziej na połu-dniu
kraju 200-milow- y pas-- po-wierzchni
został zaludniony z
gęstością równą dzisiejszemu za-ludnieniu
Francji czy Anglii to
mógłb on pomieścić liczbę lud-ności
rzędu 250 milionów czyli
liczbę większą od aktualnego
zaludnienia Stanów Zjednoczo-nych
i dziesięć razy większą od
aktualnego zaludnienia Kanady
Z przytoczonych wyżej porów-nań
mogłoby wynikać że Kana-da
nie może mieć w ogóle kło-potów
z nadmiernym rozwojem
miast jako że obszary do zasie-dlenia
i urbanizacji są tu —
zdawałoby się — nieograniczo-ne
Otóż w zasadzie tak jest w
Kanadzie w rzeczywistości ale
z jednym ważnym wyjątkiem
który stanowi pas względnie gę-stego
zaludnienia ciągnący się
od miasta Quebec poprzez Mon-treal
Ottawę i Toronto do mia-sta
Windsor Powstaje pytanie
czy urbanizacja tego obszaru
jest już dzisiaj nadmierna i w
jakim stopniu należy uznać za
niewskazany jej dalszy wzrost
i
ZAPRASZAMY
DO TATRA TRAVEL — PKO
St Laurent Blvd
Montreal Que tel 849-345- 1
Z okazji jubileuszowej dzia-łalności
Biura TATRA — PKO
każdy kto zamówi przesyłkę do
Polski od 25 dolarów wzwyż
uprawniony do losowania
biletu lotniczego MONTREAL
— WARSZAWA — MONT-REAL
na Boże Narodzenie kil-ku
paczek PKO i wielu innych
cennych nagród
Losowanie odbędzie się w
dniu 4 grdudnia br
JUŻ TERAZ przyjdź do nas
Mały wydatek Wielka przyjem-ność
i ogromna radość rodziny
w Kraju ' 81 82
©
załatwi
12
w przyszłości Przed odpowie-dzią
na to pytanie zaznaczmy od
razu że mieszkaniec Toronto i
okolic obserwujący względne
zatłoczenie tego rejonu skłonny
jest mniemać że jest bardzo
źle tym bardziej że prasa czy
radio i telewizja podają liczne
niepokojące przykłady takich
czy innych przypadków lokalne-go
przerostii procesu urbaniza-cji
Mówi się też że wzrost ko-sztów
parceli budowlanych rze-czywiście
bardzo duży jest wy-nikiem
nadmiernego rozrostu
miast chociaż zapomina się przy
tym że działają tu takie
przyczyny jak np koncentracja
własności ziemi w rękach nie-wielu
posiadaczy co umożliwia
niekiedy sztuczne utrzymywanie
bardzo wysokich cen działek bu-dowlanych
Pogląd o nadmier-nym
rozroście głównych miast
kanadyjskich sprezentują zre-sztą
nie tylko środki masowego
przekazu ale również niektórzy
wybitni specjaliści jak np ur-banista
James Lorimer wydaw-ca
pisma „City" Uważa on że
rozrost Toronto i Montrtealu
(oraz Vancouvr Jeżącego skąd-inąd
na maksymalnie dalekim
uboczu od wymienionego przez
nas głównego kanadyjskiego pa-sa
gęstego zaludnienia) jest zja-wiskiem
niepożądanym a nawet
szkodliwym Rozrost ten jest
według niego rezultatem cen-tralistycznej
organizacji kana-dyjskiej
gospodarki skupiającej
główną masę kapitałów firm i
fachowców w największych mia-stach
— ze szkodą dla reszty
kraju W poglądzie tym jest
przypuszczalnie jakaś racja cho-ciaż
warto wskazać na to że w
takich krajach jak Anglia czy
Francja centralizacja gospodar-ki
i zaludnienia miejskiego jest
znacznie bardziej zaawansowana
niż w Kanadzie — tak np Lon-dyn
i Paryż skupiają (uwzględ-niając
ich dalekie przedmieścia)
prawie jedną czwartą ludności
Mieszkania
POTRZEBNA pomoc domowa Do-skonu- le warunki pijuatny pokój z łazienką Tel: 487-461- 7 731-722- 6
81 83
AGATA FU RS LTD
właść Halina Kozłowska
Firma posiada futra nowe
i używane po bardzo niskich
cenach w wielkim" wyborze
oraz prowadzi wysyłkę futer
do Polski Dokonuje również
napraw i „czyszczenia
366 Mayer St Room 414
Montreal
Tel 8454)508 935-294- 0
77-P-1- 03
9
każdą
W
Wh M
1410 room 411
TEL
—
na i
linie na
z
W
Na —
TeL w dzień AV 8-67-
03 RA
Pio IX
ST
i gdy
trzy miasta
jedną trze-cią
kraju ale nie nale-ży
że ta
aż w
trzech i to
od siebie (czyli nie jak w An-glii
czy gdzie
masa wielkomiejskiej
się w
do
w
ciągu
że
w pasie —
spisu
z 1971 roku
ludzi co 557o
ogółu Jest to
więc bardzo duża
tym
jeśli wziąć pod uwagę
na
i małą
kraju się
też uwagę na
że ta wielka
się w
blisko
co z
można uznać
za W
z tym się
pewne na
m in osie-dli
w
i
— np w North Bay i
czy też dalej w
głębi kraju
Przy całej
w całym —
trzeba z
że nie jest
to
jak np w czy
Są w pasie
— duże
i ta
WIADOMOŚCI MONTREALSKIE
NouYelles de Montreal — Montreal News
redakcji i administracji:
Park Montreal 4E4 288-195- 3
Przyjmuje prenumeraty ogłoszenia
Załatwia redakcyjne
3628
jest
NAJSZYBCIEJ Bo
inne
NAJPEWNIEJ
NAJLEPIEJ
przesyłkę PEKAO
NAJSTARSZY DEALER KANADZIE
CANMAR CO
TRAYEL SERYICE
KUBACKI
Stanley
288-509- 1 288-972- 6 SPECJALNIE POLECAMY BONY PEKAO
SAMOCHODY MIESZKANIA
Dokonujemy rezerwacji „Stefana Batorego" wszystkie
lotnicze Bilety wypisujemy miejscu Szczególnie
polecamy bezpośrednie przeloty Montrealu do Warszawy
POLSKIMI LINIAMI LOTNICZYMI „LOT"
BADANIE OCZU
Dr Lorenzo P Favreau
OPTOMETRIST
GABINETY LEKARSKIE
6945 Christophe-Colom- b Room 204
telefoniczne zamówienie każdego wieczoru
wieczorami 7-49-
57
7227 Blvd apt 6
VLLE MICHEL
Anglii Francji podczas
największe Kanady
skupiają wprawdzie
ludności
zapominać ludność
wielkomiejska mieszka
miastach oddalonych
Francji główna
ludności
skupia obszarze stołecz-nym)
Wracając sprawy zagę-szczenia
ludności głównym
kanadyjskim wielkomiej-skiego
zaludnienia wskażmy
Quebec Windsor
mieszkało według ludno-ści
dwanaście mi-lionów
stanowiło
ludności Kanady
koncentracja
ludności bardziej niewska-zana
wspomniane wstępie gigan-tyczne
rezerwy obszarowe Kana-dy
przeciętną gęstość
zaludnienia Zwraca
niekiedy okolicz-ność
koncentracja
ludności Kanady grupuje
rejonach położonych gra-nicy
państwa pewnych
względów również
sytuację niepożądaną
związku przywiązuje
nadzieje istniejącą
tendencję rozwoju
miejskich kierunku za-chodnim
północno-zachodni- m
stronę
Sudbury jeszcze
świadomości istnie-nia
wielkiej koncentracji ludno-ści
rejonie Quebec
Windsor jednak dru-giej
strony pamiętać
koncentracja nieprzerwanego
zagęszczenia wielkomiejskiego
rejonie Londynu
Paryża przecież Que-be- c
Windsor całkiem
lokalne obszary słabego zalud-nienia
właśnie okoliczność
Biuro
4617 Avc Que H2V Tel
sprawy
Montreal
mmmm
m
FUTRA
WSZELKIEGO GATUNKU
najlepiej i najtaniej
wprost z fabryki
Wysyłamy również do Polski
EMBASSY FUR
1449 St Alexander — Montreal
Tel 845-291- 2
Suitę 209
47-- P
TADEUSZ KONBRAT
adwokat
60 St James (St Jacques) W
Suitę 600
Montreal' — tel 842-550- 4
Wiecz 684-453- 2
71-- P
DR KRYSTYNA PATER
DMD
lekarz dantytła
Przyjęcia w dzień
i wieczorem
475 Villeneuve St W
(róg Cflte Ste CŁherlne RdJ
Tal 270-263- 2
ł--r
M Rubinstein QC
ADWOKAT i OBROŃCA
360 St James St W„
Room 811
Montreal — Tel 849-21- 11
Sklep Jubilerski
CARON JEWELLERS
5043 Park Av„ Montreal Que
Tel 274-892- 2
Zegarki — Pierścionki — Obrącm-l- d ślubne — Biżuteria — Upo-minki
— Naprawa zegarków
Mówimy po polsku I7-- P
JAN ZAŚCIŃSKI
ADWOKAT
200 St James St W
Suitę 1000
MONTREAL 126 PQ
Tel 844-816- 6
--P
Najkorzystniej ''
kupić
lub
--k sprzedać
za pośrednictwem
"ZWIĄZKOWCA"
decyduje o tym źe ogólna sy-tuacja
tego rejonu nie jest zno-wu
tak krytyczna jak by się mo-gło
wydawać Na szczęście bar-dzo
daleko jest temu rejonowi
do zagęszczenia wielkomiejsko--przemysłoweg- o
poza pasem Bo-ston
— Waszyngton gdzie gę
stość zaludnienia jest aż cztery
razy większa niż w pasie Que-be- c
— Windsor Jeśli byśmy
chcieli zaś porównać zagęszcze-nie
tego rejonu do Holandii to
należało by wskazać że cała lud-ność
Holandii — 14 milionów —
mieści się' na obszarze równym
jednej piątej obszaru pasa
Quebec — Windsor Również
jeśli wziąć pod uwagę budzące
skądinąd w lokalnych przypad-kach
dużo niepokoju pożeranie
ziemi uprawnej przez miasta to
dane dla całego rejonu Quebec
— Windsor nie wyglądają zbyt
dramatycznie — np w pięcio-leciu
1966—1971 ubyło tu tylko
657o powierzchni uprawnej na
rzecz rozbudowy miast (ubyło
dla
też poza tym dość dużo ziemi
tereny parkowo-wypoczynko- u e
ale tego typu ubytku nie uuaża
się za stalą utratę ziemi upraw-nej)
elementem rzutującm
na możliwość mniej dramatycz-nego
na niebezpie-czeństwo
superurbanizacji Ka-nady
jest okoliczność że naj-bardziej
dynamicznie rozwijają
się dzisiaj Edmonton i Calgarj
czyli miasta położone bardzo da-leko
od głównego pasa zagęsz
czenia miejskiego Kanady
Z przetoczonych elementów
problematyki geograficznej i
urbanistyczno-ludnościowe- j Ka-nady
wynika zatem wniosek że
— mimo ostrości niektórjch
lokalnych np torontońskich
problemów — Kanada jest na
szczęście wciąż dość daleko od
przez superurbaniza-cj- ę
nawet przy uwzględnieniu
sytuacji jej najbardziej wielko-miejskiego
obszaru
B Ol
Zespół taneczny "Polanie"
przy parafii św Kazimierza
156 Ronccsvallcs Ave — Toronto Ontario
zaprasza utalentowaną młodzież
do wstępowania w swe szeregi
Próby tańca i śpiewu się w każdą środę cd 7 do 9
wieczorem i w niedzielę od 2 do 4 po południu
Tegoroczny program przewiduje wystawienie
LEGEDNY O JANOSIKU
Tańce w opracowaniu J Buklis
Śpiewy pod I Piątas
79-- P 85
możemy
□ Pomoc w organizowaniu i
się dzięki łączności etnicznych —
GROUPS LIAISON
□ Pogłębianie świadomości naszej kulturowej
różnorodności poprzez program
przynależności — CANADIAN
IDENTITIES
□ Komitet kierunek
kanadyjskim studiom
CANADIAN ETHNIC STUDIES
□ Finansowanie rozwoju pomocy naukowych
do nauki języków nieurzędowych —
NON-OFFICIAL-LANGUA-GES
TEACHING AIDS
□ Pomoc w organizowaniu ośrodków -
CENTRES
□ Pomoc imigrantom poprzez
program asymilacyjny
imigrantów — IMMIGRANT
INTEGRATION
na
Innym
spojrzenia
zagrożenia
odbywają
kierunkiem
etnicznym
Chcąc wyrazić swą opinię lub otrzymać infoimacje
16th Floor
66 Street
Wystawa polska
Dopiero po 376 latach histo-rczn- a
prawda o polskiej dyna-stii
Wazów i jej prawie stulet-nich
rządach w kraju o
historcznch związkach miedzy
Polską a Szwecją dotarła do
kraju naszego północnego są-siada
Stało się to z okazji wielkiej
wjstawj sztuki polskiej z okre-su
panowania Wazów otwartej
przez króla Szwecji Karola XVI
Gustawa
Eksponaty tej wielkiej wysta-wy
urządzonej w Muzeum Sztu-ki
w Sztokholmie pochodzące
ze zbiorów różnch muzeów
osób pratnch z Polski Szwe-cji
oraz wielu innjch państw
w stawione w maju i czerwcu
br z wielkim powodzeniem na
Wawelu zbudził tu duże zain
tresowanie Niewątpliwa w
zasługa organizatorów którzj w
odróżnieniu od ekspozycji kra-kowskiej
nazwę „Sztu-ka
dworu Wazów w Polsce"
ujęli ją lnstorjcznic chcąc prze-kazać
Szwedom prawdę o Zyg-muncie
Wazie 1 jego sjnach
Dodajm: prawdę przekazy-waną
dotąd przez historiografię
szwedzką w krzwm zwiercia-dle
czj wręcz przemilczaną w
szkolnych podręcznikach histo
rii Winę za ten stan rzecz
przj pisuje się wujowi Zjgmun-t- a
III Karolowi po śmier-ci
swego brata króla Szwecji
Jana ni ożenionego z Katarzy-ną
Jagiellonką robił wszstko
aby nie dopuścić do koronacji
ów czesnego króla Polski Zg-munt- a
III na króla Szwecji A
uhwFHl Yk
--j- K1V 1
pisz do:
w Sztokholmie
kiedy te zabiegi rozbiły się o
wierność ówczesnych doradców
Zjgmunta możnych szwedzkich
Erka Brahego i Erka Sparre
Turę Bielkego i Gustawa Bane-r- a
oraz chłopstwa żądny władzy
wuj po zmowie z duchowień-stwem
protestanckim i licznych
intrgach doprowadził w 1600
roku do zwołania Rigsdagu w
Linkopingu Zdetronizowano ka-tolika
Zjgmunta i obrano pro-testanta
Karola nowym królem
Szwecji
I aczkolwiek polscy Wazowie
nigdy nie uznali werdktu Rigs-dagu
w Linkopingu spadkobier-ca
Karola IX nie przestawali w
knowaniach organizując wypra-wy
wojenne przeciwko Polsce
Karol IX sam nadał ton histo-nograf- n
szwedzkiej owego okre-su
od tej pory wiernie powta-rzanej
w podręcznikach szkol-nc- h
i książkach
Eksperci sprawach podróży
Europy zachodniej
wizy
LOBE TOURS
Uf Cl fllfiil TIIDAWflCP
JEST TO
lim
RALNA
Miłość! zrozumienie przeżywanie przyswajanie i dzielenie się wszystko to jest
naturalpa dla dzieci A to są właśnie składniki wielokulturowości
Będąc Kanadyjczykami jesteśmy w tym szczęśliwym położeniu że się dziedzictwem
kulturowym kulturami umiejętnością tak ilości ludzi Kanada staje się to
Ale jest to dobrowolne — zależne jest więc od każdego z nas
OTO JAKIE MASZ KORZYŚCI Z WIELOKULTUROWOŚCI:
porozumiewaniu
grup
kanadyjskiej
PROGRAM
doradczy nadający
—
wielokulturowych MULTICULTURAL
PROGRAM
i
tjm
?Jk I J:-- i
-- ~V )4V isk-- zz " U 'U_
jtżiWW l
TYSSTaBfflSi A rtex
J filii iPSM XWi a
1 74rpH h s
L
7"
=! [
Multiculturalism!
Ottawa Ontario KIO 0M5
naszjm
noszącej
który
Minister
for
Dlatego teł wielkie
należy sle nic tylko c-rgahiiito-
-rom
polskim i szwedzkim sztok-holmskiej
wystawy ale przede
wszystkim tym historykom
szwedzkim wpadli na
znakomity wydania z tej
okazji gazety pt „Wiadomości
Historyczne" noszącej motto:
„Lepiej niż wcale jeśli
ma wyjść wierzch"
32 kolumnach iluitro-wanyc- h
portretami zdjęciami
sztuki i rycinami z owego
okresu przystępnym językiem
formie sensacyjnej
się losy
Wazów
„Prawda o Zygmuncie Wazie
i synach" ujawniona
Sztokholmie 376 lat po pozba-wieniu
Zygmunta IH tronu
szwedzkiego przyczyni się nie
tylko do wzbogacenia
Służy ona także
pomyślnie rozwijającym się
współczesnym związkom sąsia-dów
z obu Bałtyku
w
do
Załatwiamy wszelkie sprawy związane podróżą:
paszporty zmiany obywatelstwa tłuma-czenia
oraz sprowadzanie bliskich i Kraju
Bliższych informacji udzieli
1066 BLOOR STEET WEST
TORONTO M6H 1M6 Tel: 531-359- 3
I
rzeczą
dzielić
wielkiej przez silniejsza
ponieważ
ETHNIC
Ar--
uznanie
pomysł
prawda
opisuje dramatyczne
historycznej
□ Finansowanie ochotniczych grup dzięki
programowi prac społecznych —
PROJECTS GRANTS PROGRAM
□ Produkcja wielojęzycznych filmów dzięki
państwowemu urzędowi filmowemu —
THE NATIONAL FILM BOARD
□ Gromadzenie dokumentacji historii
wielokulturowej muzeum narodowym
człowieka - THE NATIONAL
7Tf VaTVl sPi(se52s Jjfl4
MUSEUM OF MAN
O Wyszukiwanie i zabezpieczanie
dokumentów etniczno-kulturowy- ch
archiwach publicznych —
THE PUBLIC ARCHIVES
Responsible
Multiculturalism
□ książek językach
nieurzędowych w bibliotece
narodowej -T- HE NATIONAL
r _ y WBJB Y ©Sr '"a- - --— i
„ JC W
- ~ --"VA s U
1
~
Hon John Munro
którzy
późno
na
Na bogato
dzieł
niemal w
jego w
w
wiedzy
stron
z
w
w
Zakupy w
B3cPś3r
Slater
LIBRARRY
Lnon John Muhro
Ministre chargć
du multiculturalisma