000658 |
Previous | 2 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
-f- - " —
I?j fn 4 k7" „™„f „_ „
V
I # -- ' (i-- łU i 'MąJKOWIEC — wtorek 1? listopada lOfll r UTL $fl
"Związkowiec" (The Alliariccr)
Prinlrd and Publishod wory Tuesdny nn'd fhiirsday by
F-OLI-SH
ALLIANCE fRĆSS LIMITED
1638 Bloor Street West — Toronfo Onł Canada — MiP 4A8
Telephones: 531-249- 1 531-249- 2
Sccond cliss mail reglslrntion mimber 1673
Officlal Organ of The Polisli Alliance of Canada
I Wawrow — Cliairman of ihc Board
Gustaw SłodkowsU
— Secrttary
No part of tliis publication may be reproductd or transmitted
in any form or by any mtans without permlsslon
PRENUMERATA J ''
Roczna — $2300 Pólrozna — $1600 Pojedynczy numer — 35f
Za granicą: Roczna — $3300 Półroczna — $2000
Trzeba bić ha alarm
Wytrzymałość krwytiyelcuznelugdozi Polsce wyraźnie zbliża się
Pogłębia się inflacja Ekonomiści twierdza że każdego
dnia do obiegu wpływa ok 45 milionów złotych — bez 'po-krycia
w towarach i usługach Państwo drukuje pieniądze
lecz nie produkuje
Brak żywności nawet skąpych ilościach przyznanych
na kartki Kolejki przed sklepami "zaczynają się tworzyć
0 drugiej lub trzeciej nad ranem W panice ludzie wykupują
wszystko co trafia na półki sklepowe
Pieniądz zaczyna tracić swą użyteczność Coraz bardziej
rozszerza sic handel wymienny Czarnorynkowy kurs dolaia
zbliżył się do '500 zt
Korespondent torontońskiego dziennika "Star"' pisze
że wokół luksusowych warszawskich hoteli gromadzą się
'hordy prostytutek" w nadziei na zarobienie dolarów u za-granicznych
gości PAP doniósł że włamania i rabunki pod-skoczyły
o 30 procent
Rząd mówi o konieczności jak najściślejszego oszczędza-nia
energii i paliwa W domach będzie zimno
Dla Polaków nad Wisłą nadchodzi ciężka zima
W warszawskiej klinice dla cierpiących na wysokie ciś-nienie
przeciętna wieku pacjentów spadła z 40—50 lat do
zaledwie 30 lal Lekarze przypisują to' napięciom i frustra-cjom
codziennego życia nie kończącemu staniu w kolejkach
nerwowej pogoni za wszystkim bez czego niemożliwe jest
utrzymanie sie z dnia na dzień przy życiu
MY TUTAJ W KANADZIE ZACZYNAMY SIE TERAZ
ROZGLĄDAĆ ZA 20-FUNTOWY-MI
INDYKAMI NA ŚWIĘTA
1 UZUPEŁNIAMY BARY DOMOWE 40-UNCJOWY-MI
BUT-LAMI
"SKOCZA" I CZYSTEJ WYBOROWEJ
Nadszedł czas byśmy zaczęli pomagać ludziom w Polsce
na serio To co dotychczas dała Polonia kanadyjska nie
przekracza paiu dolarów na głowę na rok Trzeba zacząć
pomagać na większą skalę choćby kosztem własnych wyrze-czeń
ograniczenia ilości wypalanych papierosów wypijanego
alkoholu zjadanego serownika --
'
Jak pomagać?
© POSYŁAĆ DOLARY Najtańszy i najszybszy sposób
to kupienie "International Money Order" i wysłanie zwyk-łym
listem Można to załatwić w każdym banku Koszt jest
wielokrotnie niższy niż wysyłanie pieniędzy za pośrednic-twem
Pckao Chłopi w Polsce mają żywność żniwa były dob-ie
świnie się tuczą po chlewach za dolary można kupić
jedzenie
® ZAPRASZAĆ KOGO SIĘ DA NA WIZYTY Niech
tu sobie odpoczną i odpręża sie choćby przez kilka tygodni
O SPROWADZAĆ RODZINY NA STALE Otrzymali-śmy
wiarygodne wiadomości ze źródeł w "lmmigration" że
w lej chwili jest sprowadzenie bliskich krewnych
w cjagu ośmiu tygodni
Otrzymujemy w "Związkowcu" informacje z wielu róż-nych
źródeł dokładnie je oceniamy i analizujemy Wystrze-gamy
się szerzenia paniki bicia na alarm
W obecnej chwili według naszego najlepszego rozezna-nia
NADSZEDŁ CZAS ALARMU
Rodzinom krewnym przyjaciołom w Polsce i tym ob-cym
lecz najbardziej potrzebującym trzeba zacząć pomagać
natychmiast w pełnym zakresie możliwości Nawet
kosztem własnych wyrzeczeń I kosztem zbiórek na pomniki
czy tablice pamiątkowe Są sprawy wartościowe które mo-gą
spokojnie poczekać na nasze wsparcie
Trzeba bić na alarm '
Cała Polska obchodziła
11 listopada
(Dokończenie ze str 1)
nego jakim jest sprawa naro-Uu- T
"Najważniejszym dobrem
dla nas jest ojczyzna zbudo-wanie
nowej ojczyzny wyma-ga
codziennej troski nato-miast
w przypadku koniecz-ności
użycia strajku jako
ostatecznej formy protestu
będzie to strajk czynny aby
nie stała sie krzywda ojczyź-nie
i ludziom pracy"
Przedstawiciel Konfedera-cji
Pclski Niepodległej po-wiedział
w swym przemówie-niu
że dziś Polsce potrzebny
jest rząd porozumienia naro-dowego
autentycznych sił
społeczno-politycznyc- h stoją-cyc- h
na gruncie niepodległo-ści
Odczytano też posłanie
przywódcy KPN Moczulskie-go
napisane w wiezieniu mo-kotowskim
Moczulski stwier-dził
ze obecna polska rewolu-cja
dokonująca sie bez rozle-wu
krwi trwać musi tak dłu-go
aż Polska stanie się niepo-dległą
Polacy wolni państwo
demokratyczne a pożytki pra-cy
narodu służyć będą celom
społeczeństwa
Na zakończenie w imieniu
Komitetu Obchodów Woj-ciech
Ziembiński odczytał
odezwę stwierdzającą: "Na-ród
polski nie żąda niczego
więcej jak poszanowania tych
podstaw o który eh zabezpie-czenie
walczyły przez pieć lat
woinv wszystkie miłujące
wolność narody Odezwa przy-pomina
słowa papieża Jana
Pawia II: "Nie może być Eu-ropy
sprawiedliwej bez Polski
niepodległej" Odezwa apelu-je
do władz PRL o przywróce-nie
rocznicom odzyskania nie-podległości
i uchwalenia Kon-stytucji
3 Maja rangi świat
naród owy cl]
Uroczystość warszawska od-była
się spokojnie bez żad
W tyłariyraiisM
w
w
możliwe1
naszych
— Edltor-ln-Chl- ef
nych incydentów Tak zwane
"siły porządkowe" trzymały
się dyskretnie na uboczu
W Gdańsku w obchodach
listopadowych wzięło udział
ok 10 tys osób
W Krakowie manifestowały
tysiące ha grobie Piłsudskie-go
na wzgórzu wawelskim
składano wieńce i kwiaty
W Łodzi w mszy św z oka-zji
święta niepodlcgości wzię-ło
udział 5 tysięcy
Uroczystości odbyły się też
w wielu innych miejscowo-ściach
w całym kraju min
we Wrocławiu Katowicach i
Lublinie
PIŁSUDSKI W TV
"PIERWSZA BRYGADA"
W POLSKIM RADIO
Wiele osób w kraju i za
granicą było zdumionych zez-woleniem
władz na obchody
11 listopada a jeszcze bardziej
oficjalnym ich udziałem w
święcie
Jeszcze większe zdumienie
wywołało pokazanie przez te-lewizję
polską fragmentów
starych filmów z marszałkiem
Piłsudskim i program radia
warszawskiego nadający
pieśń legionową "My pierw-sza
brygada" "Pierwszej bry-gady"
nie słyszano w Polsce
od września 1939 od dni in-wazji
hitlerowskiej na Polskę
W latach stalinowskich mię-dzy
1945 i 1953 śpiewanie tej
pieśni legionowej prowadziło
do więzienia Władze PRL z
upodobaniem opluwały Pił-sudskiego
i nazywały go bur-żuazyjny- m
dyktatorem
Dziś w Polsce rozpowszech-nił
się kult Piłsudskiego W
Gdańsku uczestnicy pochodu
listopadowego mieli w kla-pach
jego zdjęcia wielkości
kartki pocztowej W stoczni
na wielu stanowiskach pracy
wiszą fotografie "Dziadka"
EUbieln Lissowska
TO NIE GIEREK WINNY
9
TYLKO
W piątek 6 listopada br w
Domu Kombatanta na Bcvcrley
St odbyło się miesięczne zebra-nie
Stowarzyszenia Techników i
Inżynierów Polskich w Kana-dzie
na którym Zbigniew Fal-lcnbuc- hl
— profesor ekonomii
z uniwersytetu w Windsor przed-stawił
swój punkt widzenia na
sytuację gospodarczą w Polsce
i możliwości jej poprawienia
Prot' Fallenbuchl urodzony w
Polsce studia zaczął w Anglii
nagisterium i doktorat uzyskał
w Kanadzie Jest specjalista od
problemów gospodarczych ZSRR
i krajów Europy wschodniej —
napisał cztery książki i kilka-dziesiąt
artykułów tej dziedzi-n- y
Współpracuje z licznymi in-stytutami
naukowymi
KRYZYS NIE ZOSTAŁ
SPOWODOWANY STRAJKAMI
Żeby dojść do dróg uzdrowie-nia
obecnej sytuacji gospodar-czej
Polski — stwierdził prof
Fallenbuchl — trzeba przede
wszystkim postawić diagnozę sy-tuacji
ustalić jak do niej doszło
Należy tu powiedzieć na począt-ku
dwie rzeczy:
1 Kryzys nie został spowodo-wany
strajkami czy leż faktem
że Polacy nie chcą pracować
2 Kryzys nic ostał wywołany
błędami grupy Gierka czy też
korupcją
PRZYJĘTO MODEL
EKSTENSYWNY
Obecny kryzys związany jeat
z tym co się stało w 1'olscc pod
koniec lat czterdziestych i na po-czątku
pięćdziesiątych kiedy
zmienił się kierunek rozwoju go-spodarczego
kraju Wprowadzo-ne
wówczas nadmierną centrali-zację
planowania i zarządzania
przestawiono się na sowiecką po-litykę
uprzemysłowienia przyję-to
model rozwoju ekstensywne-go
co oznaczało wysokie stopy
wzrostu uzależnione od wzrostu
sił roboczych i ilości kapitału a
mało uzależnione od wzrostu wy-dajności
pracy
Polska wystąpiła z Międzyna-rodowego
Funduszu Moneta] no-go
i Banku światowego
W wyniku sprzężenia zwrotne-go
między systemem politycz-nym
a strategią gospodarczą i
zmianą kierunku stosunków han-dlowych
z zagranicą wytworzy-ła
się w Polsce struktura prze-mysłowa
nastawiona na samo-wystarczalność
modyfikowaną
potrzebami importowymi ZSRR
Oznaczało to nakierowanie na
przemysł ciężki — kapitałochłon-ny
i energochłonny co nie
sprzyjało zwyżce standardu ży-ciowego
Duża część dochodu narodowe-go
przeznaczono na inwestycje
a b mato na konsumpcję Trud-no
też było pizy nastawieniu na
zwiększanie się ilości siły lobo-cze- j
a nic wydajności myśleć o
podwyżkach plac
ARBITRALNE DECYZJE
CENTRALNYCH PLANISTÓW
Struktura gospodarcza Polski
powojennej została stworzona w
oparciu o arbitralne decyzje
centralnych planistów Centralne
planowanie było potężnym na-rzędziem
w ich rękach pozwala-jącym
zepchnąć na bok czynni-ki
rynkowe i na swobodę mane-wru
w postanowieniach co bę-dzie
produkowane i w jakich ilo-ściach
Ponieważ zabito sygnały
płynące z czynników rynkowych
w sprawie co produkować sięg-nięto
do najbliższego dostępnego
modelu — sowieckiego Był lo
duży błąd ponieważ ZSRR ma
inne tradycje gospodarcze kul-turalne
i społeczne w związku
z tym i inne polrcby produk-cyjne
KRYZYS I STAGNACJA —
POTRZEBA REFORMY
GOSPODARCZEJ
W polowie lat sześćdziesią-tych
zarysowa! się kryzys i sta-gnacja
gospodarcza w krajach
Europy wschodniej Pomiędzy
ekonomistami panowała dość
duża zgodność na temat tego
co trzeba zrobić żeby uzdrowić
gospodarkę — przede wszystkim
odejść od modelu ekstensywne-go
i przyjąć intensywny — sto-pę
wzrostu rozwoju gospodar-czego
uzależnić od wzrostu wy-dajności
pracy Zaczęto więc mó-wić
o potrzebie reformy gospo-darczej
Reforma taka powinna być
oparta na trzech założeniach:
1 decentralizacji systemu u-czyni- enia
go bardziej elastycz-nym
2 przekształceniu struktury
gospodarczej
3 przyspieszeniu postępu nau-kowego
i technicznego
Powstało tu trochę błędne ko-ło:
Zęby zdecentralizować go-spodarkę
i móc wyzyskiwać
bodźce gospodarcze trzeba było
zwiększyć konsumpcje zwięk-szyć
rezerwy w gospodarce czy-li
zwolnić tempo wzrostu
zęby przekształcić strukturę
trzeba było więcej inwestycji
Na przyspieszenie tempa wzro-stu
rozwoju nauki i technologii
też trzeba było przeznaczyć ja
kieś środki i to wszystko jed-nego
dochodu narodowego Nie
można było zaś jednocześnie
zwiększyć konsumpcji inwesty-cji
i wydatków na postęp nauko-wy
i technologiczny
Gomułka bał się reform i po-stawił
na próbę zmiany struktu-ry
gospodarczej przy użyciu tzw
strategii rozwoju selektywnego
Wynik jest znany — zakończyło
się to wypadkami grudniowymi
EKIPA GIERKA
MIAŁA SŁUSZNĄ STRATEGIĘ
Polem przyszła grupa Gierka
i wypracowała strategię którą
prof Fallenbuchl uważa za bar-dzo
słuszną Była to zdaniem
profesora jedyna możliwa stra-tegia
wyciągnięcia Polski ze sta-gnacji
w jakiej sie znalazła pod
koniec lat sześćdziesiątych
Zcby zmienić typ gospodar-czy
z ekstentywnego na inten-sywny
— powiedział prol Fal-lenbuchl
— należy jednocześnie
stworzyć bodźce materialne i
zwiększyć konsumpcję Nic wy-starczą
tu większe płaco trzeba
też dać zwiększoną masę towa-rową
Tymczasem jeżeli ma sio u-ż- yć
bodźce i jednocześnie du-żej
ilości środków do zmiany
i unowocześnienia struktury pro-dukcyjnej
a jeszcze popchnąć
postęp technologiczny to na
to wystko nie slaicy rocznej
maiy dóbr którą można wypro-dukować
nic starczy rocznego
dochodu narodowego
POŻYCZKI ZAGRANICZNE
Z takiej sytuacji każdy kraj
na całym świecie może się wy-dostać
przy pomocy pożyczek za-granicznych
Skorzystała też z
tej możliwości Polska
Zwiększenie konsumpcji i in-westycji
transfer technologii za-chodnich
byty słuszna decyzją —
normalnie długi tego typu spła-ca
się z nadwyżek eksportu nad
importem Tymczasem strategia
ta jednak się załamała z powodu
błędnej makropolityki dzięki
której stopa inwestycyjna nawet
przy imporcie kapitałów z Za-chodu
przewyższała możliwości
gospodaiki polskiej zabsorbowa-ni- a
tych kapitałów Front in-westycyjny
rozszerzył się do te-go
stopnia że nic wystarczały
już moce przerobowe przedsię-biorstw
i w y tworzyła sio presja
inflacyjna W gospodarce pla-nowej
inflacja oznacza s"tan kit?-dyprz- y
stałym poziomic cen ist-nieje
nadwyżka zapotrzebowania
na wszystko co mona wypro-dukować
Wystąpiły także Uopoty z
podwyżkami płac Pryy danej
stopie inwestycji nawet przy
imporcie kapitału sprawa pod-wyżek
wymknęła się ze wzglę-dów
politycznych z rąk
Za duo też importowano na
raz — pojawiły się trudności z
instalowaniem maszyn
WYBÓR KIERUNKU
INWESTOWANIA
Problem stwarzał również wy-bór
kierunku inwestowania Pla-niści
wyobrażali sobie że przy
pomocy zachodnich licencji przy
współpracy z zachodnimi firma-mi
przy pomocy maszyn z Za-chodu
wyprodukuje się towary
równie dobre jak zachodnie i
Zachód je chętnie kupi Tym-czasem
decyzje o produkcji eks-portowej
dalej zapadały w In-stytucie
Planowania na Placu
Trzech Krzyży w Warszawie —
centralnie a najzdolniejszy pla-nista
nie może przecież wymy-ślić
co za rok będzie kupowała
Anglia czy Francja Nie będzie
się tez orientował w mocach
przerobowych wszystkich przed-siębiorstw
STRATEGIA SIĘ ZAŁAMAŁA
W tej sytuacji było więc nie-realne
wymyślenie wspaniałych
opłacalnych produkcji towarów
na eksport na podstawie pożycza-ny
eh technologii Cała strategia
była słuszna — powiada prof
Fallenbuchl — ale za trudna do
przeprowadzenia przy nadmier-nie
scentralizowanym systemie
Zasadniczą częścią tej slrate-g- i
powinna być reforma gospo-darcza
Mówiło się o niej od po-czątku
rządów ekipy Gierka
stworzono partyjną komisje re-formy
gospodarczej W 1973 r
miała miejsce próba wprowa-dzenia
w życic reformy w 1975
roku wycofano się z tego Ih-o-je- kt
był b skromny i niewystar-czający
TRUDNOŚCI W ROLNICTWIE
Wystąpiły wówczas trudności
w rolnictwie z powodu błędnej
polityki opartej na dogmaty 7-m- ic
Na początku Gicick niósł
dostawy obowiązkowe i obiecał
poparcie dla rolnictwa Lepsze
ustawienie cen pozwalało rolni-kom
na wyższe dochody
Rolnictwo odpowiedziało na
te zmiany bardzo pozytywnie
W latach 1971—1973 nastąpił
gwałtów ny wzrost produkcji
rolnej: w 1071 r zanotowano
36% wzrostu w 1972 roku
84' w 1973 roku 73% nawet
w 1974 r było jeszcze 2 W W-porównan-iu
do innych krajów
bloku komunistycznego wyglą--
dato to b dobrze
Tymczasem doszły do głosu
7astrzeżenia dogmatyczne Za- -
stosowano ograniczenia wobec
rolniclwa indywidualnego a
pierwszeństwo dano gospodar- -
stwom państwowym które były
kapitałochłonne i jeszcze trzeba
je było doinwestowywać Zdccy- -
dowano się popierać najmnici
wydajną nieopłacalną część roi
nictwa kosztem częśd opłacał
ncj Doprowadziło lo do dewa
stacji rolnictwa
TNIJMY IMPORT
W sumie strategia gospodar
cza zaczęła się załamywać na
lóżnych frontach Pi zesłał się
zwiększać eksport Zakłady li-cencjonowane
były materiało-chłonn- e
— ciągle trzeba było
zwiększać import Wzrastało za
dłużenie na Zachodzie
Wówczas podjęto decyzję - tnijmy import Arbitralne po-dejście
do cięć importowych sza-lenie
zaszkodziło gospodarce
np słynna „sprawa uszczelki"
Wymyślono że zamiast impor
tować jakiś drobiazg do urządzę- -
nia można go wyprodukować w
kraju Po czym droga maszyna
często nie nadawała się do użyt-ku
i była zwracana przez zagia-nic7iicg- o
nabywcę
W ten sposób import głównie
części do lrfaszyn podzespołów
i materiałów zaczął( się zmniej
szać O ile w 197G r import z nia i konieczności spłat długów
krajów kapitalistycznych jesz- - przez eksport gospodarka pol-ezę
wzrósł o 11 4% to w 1977 r ska stała się jeszcze bardziej
ścięto go o 105% w 1978 r otwarta od węgierskiej i nie mo-stop- a
wzrostu importu wyniosła żna jej już zamknąć Poprawę
— 12% w 1979 r —39% w gospodarczą można osiągnąć o-19- 80
r —84% becnie tylko przy pomocy no-By- ły
to cięcia Importu w wych inwestycji i [nowych pozy-grunci- e
rzeczy niezbędnego bo czek
można było zmniejszyć inwesty- - Polska musi więc w tym celu
cje ale nic dostawy części i pod- - zostać członkiem Międzynarodo- -
zespołów Zmniejszyła się więc
produkcja i eksport
W ten sposób pozostawały
niewykorzystane moce produk- -
cyjne Do 1980 r pozostawało
niswykorzyslanyjh ok 60%
ZADŁUŻENIE WZRASTA
AVzrastaio zadłużenie — cięcia
importowe nie były w stanie
uratować sytuacji Duża cześć
pożyczek związana była z impor-tem
produkcyjnym Całość poży-czek
w latach siedemdziesiątych
przedstawiała się następująco: „
20% — inwestycje
14% — zakup zboża i pasz
66%) — zakup części do pro-dukcji
W liczbach bezwzględnych
wyniosły one 27 miliaidów dola-rów
ale w 1985 r wziosną one
o odsetki do ok 40 miliardów
PROPOZYCJE REFORMY
GOSPODARCZEJ
W lutym 1980 r zjazd partii
wykazał kompletne bankructwo
kierownictwa politycznego Pol- -
ski Po tym jak się okazało że
dochód narodowy wykazał w
1979 r — 23%' wzrostu a pro- -
dukcja przemysłowa netto kala--
strotalnie się obniżyła nie po- -
trafiono nic innego zapropono-wać
jak tylko dalsze cięcia in-westycji
importu i próbowanie
metodami administracyjnymi
przerzucania produkcji inwesty-cyjnej
na produkcję na rynek
wewnętrzny
Plan na 1980 rok już w czerw-cu
trzeba było obniżyć bo sy-tuacja
wyglądała fatalnie —
produkcja obniżała się na sku-tek
braku części materiałów itp
Cł t"i 1 Lr 1 imrKnthlif inlrn urn 1 11 111 J
nieufności calci ludności wobec
władzy i wyrażały chęć posta-wienia
kierownictwa partyjnego
wobec konieczności że coś trze-ba
zrobić Pod tym naciskiem
rząd i partia obiecały reformę
gospodarczą
Powołano komisjo do spraw
reformy — gigantyczny zespół
i nie zanosiło się że w ogóle coś
z tego będzie Tymczasem w sty-czniu
1981 r komisja oałosiła
jednak projekt reformy Okaza-ło
się że zaadaptowała i popizy-cinał-a
stępiając ostrze niektó-rych
propozycji retorm uprzed-nio
przygotowany projekt Pol
skiego Towarzystwa Ekonomice
nego dopasowany do -
wczesnych lat siedemdziesią-tych
który Gierek powinien był
wprowadzić w życie ale zanie-chał
W międzyczasie padały i inne
propozycje indywidualne jak i
zespołów — Akademii we Wro-cławiu
czy SGPiS-- u
W marcu 1981 r na zjeździe
Polskiego Towarzystwa Ekono-micznego
poddano ostrej kryty-ce
zarówno projekt komisji rzą-dowej
jak i oryginalny PTK
Zjazd domagał się żeby wszyst
kie dotychczasowe projekty po- -
traktować na równi za podstawę
do dyskusji Pod naciskiem opi-nii
społecznej rząd opracował
dwa dokumenty:
1 rządowy raport o stanic G-ospodarki
opracowany przez ze- -
spół prof Czesława Bobrowskie- -
go i
2 rządowy program przczwy- -
ciężenia kryzysu i stabilizacji
Oba zostały przedstawione
SYSTEM
Komisji Sejmowej w kwietniu
br i rzecz bez precedensu —
oba odrzucono Jaruzelski po ob- -
jęciu stanowiska premiera po--
wołał ad hoc komisję złożoną z
kilku ekonomistów przesłał jej
odrzucone dokumenty i poprosił
o nowe sformułowanie'
Raport o stanie gospodarki
był wg prof Fallenbuchla dość
uczciwym raportem przedsta- -
wiającym stan faktyczny zgod-nie
z prawdą natomiast pro-gram
stabilizacji był absolutnie
niewystarczający nierealny na-stawiony
na potrzeby gospodar-ki
zamkniętej typu sowieckiego
"V1' na P°trzcby wewnętrzne
l'o opracowaniu w nowei wersji
oba dokumenty zostały przedsta-wione
do przedyskutowania w
lipcu na zjeździe partyjnym
Przykład Węgier poucza nas
że gospodarka kraju komunisty--
cneS° m(że być otwarta na
nancici z zacnoacm w i9t r
przeprowadzono tam reformę
gospodarczą która uznała fakt
że Węgry nie posiadają dosta-tecznej
ilości własnych zasobów
naturalnych ażeby produkować
Mko na Potrzeby wewnętrzne
Gospodarka węgierska jest w
lej chwili zdecentralizowana i
nastawiona na eksport
NOWE
POŻYCZKI I INWESTYCJE
WARUNKIEM POPRAWY
Na skutek szalonego zadhiże- -
wego Funduszu Monetarnego
Banku Świata
Warunkiem udzielenia Polsce
dalszej pomocy finansowej jcat
przeprowadzenie pewnych zmian
w polityce gospodarczej pro-gramu
stabilizacji i reformy go-spodarczej
zaakceptowanego w
dodatku przez międzynarodowe
instytucje finansowe
Wówczas instytucje te mogą
udzielić małych pożyczek stabi-lizacyjnych
przefinansowania
pożyczek lepszego oprocentowa-nia
i dłuższych terminów spłaty
Są trzy podstawowe sprawy
do załatwienia dla poprawy pol-skiej
gospodarki:
1 załatwienie niezbędnego im-portu
niezbędnych pożyczek
przefinansowania pożyczek —
lego wszystkiego co dotychczas
spychało się na bo-- : i traktowało
marginesowo
2 zabranie ludzi z kolejek i
wsadzenie ich do fabryk a tego
nie można dokonać dopóki nie
zapewni się im normalnego wy- -
żywienia a więc
3 jeżeli rolnictwo nic może
od razu odpowiedzieć na to
zapotrzebowaniu konieczne jest
natychmiastowe zorganizowanie
dostaw niezbędnej żywności i
niezbędnych dóbr konsumpcyj-nych
NIE MOZĘ BYĆ ODBUDOWY
BEZ „SOLIDARNOŚCI"
System gospodarki sterowanej
centralnie się rozsypał Trzeba
teraz sprawę tę ruszać nie ad-ministracyjnie
a oddolnie żeby
była szansa na minimalną po-prawę
Ostatnie spotkanie między Ja--
ruzelskim Wałęsa i prymasem
Glempem zdaje się wróżyć do-bre
perspektywy na przyszłość
Partia i rząd nie chciały dotąd
zrozumieć że nie może być żad-nego
programu odbudowy bez
poparcia „Solidarności" — któ- -
'
rod Koncentrowały się na pro- -
bach podgryzania i rozbijania
„Solidarności" co jednak nic
prowadzi do niczego
Trzy problemy są tu istotne:
1 postawa władz współpraca
ze społeczeństwem bez tego nie-możliwy
jest pi ogram stabiliza-cji
2 nostawa SolidnrnoCri" —
przeważa opinia ze przywódcy
„solidarności" zgodzą sic na
podwyżki cen zamrożenie płac i
wszelkie zaciskanie pasa pod
warunkiem że będą przekonani
iż jest to część szerokiego pro-gramu
reformy który uznają za
słuszny
3 zrozumienie przez władzę i
partię konieczności przeprowa-dzenia
reformy gospodarczej
INTERWENCJA
NIEWYGODNA DLA ROSJI
Po tak ciekawym odczycie
prelegent został zasypany pyta
niami odnoszącymi się do rea- -
Mów gospodarczych Polski sto- -
sunków w bloku komunistycz-nym
— RWPG możliwości kry-zysu
w sąsiednich krajach ko-munistycznych
reformy finan-sowej
reformy walutowej roli
zbrojeń w polsldej gospodarce
nomenklatury partyjnej samo--
rzacności przedsiębiorstw spła--
ty 'pożyczek roli sektora prywa- -
Inego itp itd
I Z KANADY
GWAŁTOWNY SPADEK
STOPY PROCENTOWEJ
DO 18 %
Po wielu tygodniach umiar-kowanych
obniżek w zeszły
czwartek stopa procentowa
gwałtownie spadla o całe pół-tora
procenta Była lo naj-większa
obniżka od maja 1980
roku
Rbyal BaniV of Canada
który prowadzi w zmniejsza-niu
stopy procentowej' dla
najbardziej uprzywilejowa-nych
klientów obniżył' ją z
195 do 18% Obniżka wcho-dząca
w życie w poniedziałek
pociągnęła natychmiast za so-bą
obniżki w innych bankach
Zmniejszenie oprocentowa-nia
pożyczek na rozwój pized-siębiorst- w
nastąpiło w wyni-ku
ostrego spadku wysokości
odsetek w Banku Kanady z
1762% do 1013%
Spadło również oprocento-wanie
długów hipotecznych
do 1825% Wraz ze spadkiem
slopy procentowej następuje
pioporcjonalny wzrost warto-ści
dolara kanadyjskiego któ-ry
ostatnio wynosi 8414 cen-ta
USA co jest najwyższym
notowaniem od kwietnia br
INFORMATOR POLICYJNY
POBIŁ KOBIETĘ
Policja RCMP i PeelRegio-na- l
wdrożyła docłiodzenie w
sprawie pobicia w pokoju ho-telowym
kobiety przez infor-matora
policji Trzej policjan-ci
przydzieleni mu do ochio-n- y
nie interweniowali
Prowincjonalny minister
spiawiedliwości Roy McMur-tj-y
oświadczył na posiedzeniu
parlamentu ontaryjskiego że
nie miał pojęcia o tym wy-padku
dopóki nie przeczytał
o nim w gazecie
Uważa on że oskarżenia le
są bardzo poważne śledztwo
ma ustalić między innymi
czy ochrona policyjna infor-matora
— Cecila Kirby lat
30 była zamieszana we współ-udział
ponieważ zdążyła usu-nąć
z hotelu sprawcę pobi-cia
przed przybyciem policji
Peel Regional
Kirby dostarczał policji in-formacji
o organizacjach
przestępczych gangach i ma-fii
Policja udzieliła mu ochro--
ny osobistej i immunitetu'
prawnego ponieważ obracał
sie w kręgach kryminalnych
Kirby parę razy nadużył
swoich uprawnień popełnia-jąc
przestępstwa które po-średnio
doprowadziły do
śmierci paru osób
Obecnie Kirby pobił w po-koju
hotelowym swoją byłą
narzeczona wybijając jej 'je-den
ząb i naruszając drugi
Ochrona policyjna pozostają-ca
na zewnątrz nie reagowała
na krzyki kobiety nie pozwa-lając
kierownikowi hotelu na
wejście do środka i interwen-cję
KROKI PEPINA LEGALNE
ALE NIEWŁAŚCIWE
Połączony komitet Izby
Gmin i Senatu stwierdził że
minister transpoitu Jean-Lu- c
Pepin po podjęciu decyzji o
wprowadzeniu cięć usług pa-sażerskich
linii kolejowej Via
poprzez nakaz gabinetu rzą-dowego
działał zgodnie z pra-wem
ale w niewłaściwy spo-sób
Raport komitetu który zos-tał
przedłożony Izbie Gmin
powiada że użycie przez min
Pepin kompetencji związa-nych
z Ustawą o Krajowym
Transporcie było dość nie-zwykłe
nieoczekiwane i naru-szało
ogólnie przyjęte poczu-cie
sprawiedliwości
Prelegent udzielał szczegóło-wych
odpowiedzi każdemu od-powiadał
wyczerpująco
JL in padło pytanie czy
ZSRR woli wybuch czy zażegna-nie
katastroty we wzajemnych
stosunkach z Polską?
Prof Fallenbuchl stwierdził
że koszt okupacji Polski i prze-jęcia
długów jest prawdopodob-nie
zbyt wysoką ceną za najazd
Dlatego też ci wszyscy co czekaU
dotąd bezskutecznie na inwazję
zawiedli się i być może wcale
się jej nic doczekają
Rosji jeat obecnie niewygod-nie
interweniować z powodu
podpisania Umowy w Helsin-kach
ewentualnych utrudnień
w kupnie zboża za granicą i za-chodnich
technologii
W interesie Rosji może być
pozwolenie na odbudowanie w
pewnym stopniu gospodarki pol-skiej
a nie interwencja zbrojna
Dlatego też mało prawodopob-n- a
jest blokada ekonomiczna i
surowcowa ze strony ZSRR bo
gospodarka polska by komplet-nie
stanęła Zmusiłoby to Rosję
do interwencji wobec wybuchu
wśród ludności polskiej ale w
sunije byłoby to nieopłacalne
Senator John Godfrey libe-ia- l
z Ontario stwierdził że
"zanim podjęto decyzję po--'
winno się wziąć pod uwagę"'
nastroje opinii publicznej
Należało wysłuchać ogółu lud-ności
— to jest wszystko co
możemy powiedzieć w tej
sprawie"
MIASTO DOMAGA SIE
PLEBISCYTU
Północnoontaryjskie mias-teczko
Massey pragnie prze-ptowadzen- ia
plebiscytu w
sprawie programu wiercenia
mającego sprawdzić możliwo-ści
umieszczenia zbiornika od-padków
nuklearnych w głę-bokich
podkładach skalnych
w pobliżu źródeł miejskich
zasobów wody
Miasteczko Massey zwróciło
się do Ontario Municipal
Board o zezwolenie na prze-prowadzenie
plebiscytu przed
następnymi wyborami na
szczeblu miejskim Jeżeli zo-stanie
ono przyznane będzie
to pierwszy w historii Kana-dy
przypadek żeby obywate-le
sami głosowali w sprawie
planów budowy obiektu nu
lclearnego na swoim lei cnie
STATKI WOJENNE
ZAGROŻONE
Na czterech okrętach wo-jennych
floty kanadyjskiej
stanowiących 20% kanadyj-skich
morskich sił zbrojnych
znaleziono pęknięcia w kot-łach
co stanowi śmiertelne
zagrożenie dla załóg
Komandor Douglas Caie
rzecznik Komendantury Mor-skiej
w Halifaksie oświadczył
że inspekcja 16 okrętów przc-piowadzo- na
po znalezieniu
pęknięć w jednym z kotłów
okrętu wojennego który miał
brać udział w dużych manew-rach
morskich w Zatoce św
Wawrzyńca wykazała stan
ośmiu okrętów bez zastrzeżeń
i pęknięcia w kotłach czte-rech
statków Pozostałe czte-ry
okręty zostały wycofane z
użvtku do czasu kontioli
t W manewrach miało brać
udział osiem statków Dwa z
nich na pewno pozostaną w
porcie Oficjalne czynniki ma-rynarki
wojskowej ubolewa-ją
że przygotowania do ma-newrów
trwały dwa miesiące
i wycofanie okrętów w ostat-niej
chwili jest niedobie dla
morale marynarzy
QUEBEC POMOŻE
USZCZELNIAJĄCYM
GĄBKĄ
Minister zasobów mieszka-niowych
Quebecu Guy Tardif
zapowiedział program czaso-wej
ewakuacji do pomiesz-czeń
zastępczych 2000 miesz-kańców
prowincji cierpiących
na kłopoty ze zdrowiem z po- -
wodu uszczelnienia swych do-mów
mocznikową gąbką for-maldehydowa
Min Tardif oszacował że
program ten będzie koszto-- '
wał niecałe $500 000 i powie- -
dział że rachunek zostanie
wysłany do Rządu Federalne- -'
go
Fo zaleceniach Rządu Fede-ralnego
uszczelniania gąbką
jako najlepszego i najekono-miczniejszeg- o
systemu izolo-wania
domów rząd prowin-cjonalny
był zmuszony zain-stalować
trzy bezpłatne linie
telefoniczne do biura ochro-ny
konsumentów gdzie dzwo-nili
właściciele domów któ-- v
rzy dali się nabrać na te po-mysły
Rząd Quebecu będzie pro-wadził
badania lekarskie lu
dzi składających skargi aby
ustalić jakie najczęściej dole-gliwości
występują w zetknię-ciu
z gąbką
ŚLEDZTWO W SPRAWIE
PORNOGRAFII
Minister sprawiedliwości
Quebecu Marc-Andr- e Bedard
podał do wiadomości publicz-nej
że policja prowadzi śledz-two
w sprawie wykorzystania
audio-wizualne- go wyposaże-nia
Zgromadzenia Narodowe-go
do produkcji pornograficz-nych
filmów
Afera wypłynęła w momen-cie
kiedy poseł liberalny Mi- - %
chel Page oświadczył że byl
na len temat pizepytywany
przez policję
Min Bedard powiedział że
śledztwo zostało wszczęte na
żądanie przewodniczącego ob--ra- d
Zgromadzenia Clnude
Vaillancourta Ani minister
ani poseł Psj'c nic podali wię-cej
szczegółów o rzekomej
produkcji filmów Min Be- -'
dard stwierdził tylko że nie-którym
osobom z personelu
Zgromadzenia przełożeni za-bronili
cokolwiek mówić po-licji
Minister oświadczył że
takie zalecenia są nie do przy-jęcia
dodając że zazwyczaj
osobom udzielającym infor-macji
policji udziela się 0-chr- ońy
prawnej
1
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, November 17, 1981 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1981-11-17 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD3000914 |
Description
| Title | 000658 |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | -f- - " — I?j fn 4 k7" „™„f „_ „ V I # -- ' (i-- łU i 'MąJKOWIEC — wtorek 1? listopada lOfll r UTL $fl "Związkowiec" (The Alliariccr) Prinlrd and Publishod wory Tuesdny nn'd fhiirsday by F-OLI-SH ALLIANCE fRĆSS LIMITED 1638 Bloor Street West — Toronfo Onł Canada — MiP 4A8 Telephones: 531-249- 1 531-249- 2 Sccond cliss mail reglslrntion mimber 1673 Officlal Organ of The Polisli Alliance of Canada I Wawrow — Cliairman of ihc Board Gustaw SłodkowsU — Secrttary No part of tliis publication may be reproductd or transmitted in any form or by any mtans without permlsslon PRENUMERATA J '' Roczna — $2300 Pólrozna — $1600 Pojedynczy numer — 35f Za granicą: Roczna — $3300 Półroczna — $2000 Trzeba bić ha alarm Wytrzymałość krwytiyelcuznelugdozi Polsce wyraźnie zbliża się Pogłębia się inflacja Ekonomiści twierdza że każdego dnia do obiegu wpływa ok 45 milionów złotych — bez 'po-krycia w towarach i usługach Państwo drukuje pieniądze lecz nie produkuje Brak żywności nawet skąpych ilościach przyznanych na kartki Kolejki przed sklepami "zaczynają się tworzyć 0 drugiej lub trzeciej nad ranem W panice ludzie wykupują wszystko co trafia na półki sklepowe Pieniądz zaczyna tracić swą użyteczność Coraz bardziej rozszerza sic handel wymienny Czarnorynkowy kurs dolaia zbliżył się do '500 zt Korespondent torontońskiego dziennika "Star"' pisze że wokół luksusowych warszawskich hoteli gromadzą się 'hordy prostytutek" w nadziei na zarobienie dolarów u za-granicznych gości PAP doniósł że włamania i rabunki pod-skoczyły o 30 procent Rząd mówi o konieczności jak najściślejszego oszczędza-nia energii i paliwa W domach będzie zimno Dla Polaków nad Wisłą nadchodzi ciężka zima W warszawskiej klinice dla cierpiących na wysokie ciś-nienie przeciętna wieku pacjentów spadła z 40—50 lat do zaledwie 30 lal Lekarze przypisują to' napięciom i frustra-cjom codziennego życia nie kończącemu staniu w kolejkach nerwowej pogoni za wszystkim bez czego niemożliwe jest utrzymanie sie z dnia na dzień przy życiu MY TUTAJ W KANADZIE ZACZYNAMY SIE TERAZ ROZGLĄDAĆ ZA 20-FUNTOWY-MI INDYKAMI NA ŚWIĘTA 1 UZUPEŁNIAMY BARY DOMOWE 40-UNCJOWY-MI BUT-LAMI "SKOCZA" I CZYSTEJ WYBOROWEJ Nadszedł czas byśmy zaczęli pomagać ludziom w Polsce na serio To co dotychczas dała Polonia kanadyjska nie przekracza paiu dolarów na głowę na rok Trzeba zacząć pomagać na większą skalę choćby kosztem własnych wyrze-czeń ograniczenia ilości wypalanych papierosów wypijanego alkoholu zjadanego serownika -- ' Jak pomagać? © POSYŁAĆ DOLARY Najtańszy i najszybszy sposób to kupienie "International Money Order" i wysłanie zwyk-łym listem Można to załatwić w każdym banku Koszt jest wielokrotnie niższy niż wysyłanie pieniędzy za pośrednic-twem Pckao Chłopi w Polsce mają żywność żniwa były dob-ie świnie się tuczą po chlewach za dolary można kupić jedzenie ® ZAPRASZAĆ KOGO SIĘ DA NA WIZYTY Niech tu sobie odpoczną i odpręża sie choćby przez kilka tygodni O SPROWADZAĆ RODZINY NA STALE Otrzymali-śmy wiarygodne wiadomości ze źródeł w "lmmigration" że w lej chwili jest sprowadzenie bliskich krewnych w cjagu ośmiu tygodni Otrzymujemy w "Związkowcu" informacje z wielu róż-nych źródeł dokładnie je oceniamy i analizujemy Wystrze-gamy się szerzenia paniki bicia na alarm W obecnej chwili według naszego najlepszego rozezna-nia NADSZEDŁ CZAS ALARMU Rodzinom krewnym przyjaciołom w Polsce i tym ob-cym lecz najbardziej potrzebującym trzeba zacząć pomagać natychmiast w pełnym zakresie możliwości Nawet kosztem własnych wyrzeczeń I kosztem zbiórek na pomniki czy tablice pamiątkowe Są sprawy wartościowe które mo-gą spokojnie poczekać na nasze wsparcie Trzeba bić na alarm ' Cała Polska obchodziła 11 listopada (Dokończenie ze str 1) nego jakim jest sprawa naro-Uu- T "Najważniejszym dobrem dla nas jest ojczyzna zbudo-wanie nowej ojczyzny wyma-ga codziennej troski nato-miast w przypadku koniecz-ności użycia strajku jako ostatecznej formy protestu będzie to strajk czynny aby nie stała sie krzywda ojczyź-nie i ludziom pracy" Przedstawiciel Konfedera-cji Pclski Niepodległej po-wiedział w swym przemówie-niu że dziś Polsce potrzebny jest rząd porozumienia naro-dowego autentycznych sił społeczno-politycznyc- h stoją-cyc- h na gruncie niepodległo-ści Odczytano też posłanie przywódcy KPN Moczulskie-go napisane w wiezieniu mo-kotowskim Moczulski stwier-dził ze obecna polska rewolu-cja dokonująca sie bez rozle-wu krwi trwać musi tak dłu-go aż Polska stanie się niepo-dległą Polacy wolni państwo demokratyczne a pożytki pra-cy narodu służyć będą celom społeczeństwa Na zakończenie w imieniu Komitetu Obchodów Woj-ciech Ziembiński odczytał odezwę stwierdzającą: "Na-ród polski nie żąda niczego więcej jak poszanowania tych podstaw o który eh zabezpie-czenie walczyły przez pieć lat woinv wszystkie miłujące wolność narody Odezwa przy-pomina słowa papieża Jana Pawia II: "Nie może być Eu-ropy sprawiedliwej bez Polski niepodległej" Odezwa apelu-je do władz PRL o przywróce-nie rocznicom odzyskania nie-podległości i uchwalenia Kon-stytucji 3 Maja rangi świat naród owy cl] Uroczystość warszawska od-była się spokojnie bez żad W tyłariyraiisM w w możliwe1 naszych — Edltor-ln-Chl- ef nych incydentów Tak zwane "siły porządkowe" trzymały się dyskretnie na uboczu W Gdańsku w obchodach listopadowych wzięło udział ok 10 tys osób W Krakowie manifestowały tysiące ha grobie Piłsudskie-go na wzgórzu wawelskim składano wieńce i kwiaty W Łodzi w mszy św z oka-zji święta niepodlcgości wzię-ło udział 5 tysięcy Uroczystości odbyły się też w wielu innych miejscowo-ściach w całym kraju min we Wrocławiu Katowicach i Lublinie PIŁSUDSKI W TV "PIERWSZA BRYGADA" W POLSKIM RADIO Wiele osób w kraju i za granicą było zdumionych zez-woleniem władz na obchody 11 listopada a jeszcze bardziej oficjalnym ich udziałem w święcie Jeszcze większe zdumienie wywołało pokazanie przez te-lewizję polską fragmentów starych filmów z marszałkiem Piłsudskim i program radia warszawskiego nadający pieśń legionową "My pierw-sza brygada" "Pierwszej bry-gady" nie słyszano w Polsce od września 1939 od dni in-wazji hitlerowskiej na Polskę W latach stalinowskich mię-dzy 1945 i 1953 śpiewanie tej pieśni legionowej prowadziło do więzienia Władze PRL z upodobaniem opluwały Pił-sudskiego i nazywały go bur-żuazyjny- m dyktatorem Dziś w Polsce rozpowszech-nił się kult Piłsudskiego W Gdańsku uczestnicy pochodu listopadowego mieli w kla-pach jego zdjęcia wielkości kartki pocztowej W stoczni na wielu stanowiskach pracy wiszą fotografie "Dziadka" EUbieln Lissowska TO NIE GIEREK WINNY 9 TYLKO W piątek 6 listopada br w Domu Kombatanta na Bcvcrley St odbyło się miesięczne zebra-nie Stowarzyszenia Techników i Inżynierów Polskich w Kana-dzie na którym Zbigniew Fal-lcnbuc- hl — profesor ekonomii z uniwersytetu w Windsor przed-stawił swój punkt widzenia na sytuację gospodarczą w Polsce i możliwości jej poprawienia Prot' Fallenbuchl urodzony w Polsce studia zaczął w Anglii nagisterium i doktorat uzyskał w Kanadzie Jest specjalista od problemów gospodarczych ZSRR i krajów Europy wschodniej — napisał cztery książki i kilka-dziesiąt artykułów tej dziedzi-n- y Współpracuje z licznymi in-stytutami naukowymi KRYZYS NIE ZOSTAŁ SPOWODOWANY STRAJKAMI Żeby dojść do dróg uzdrowie-nia obecnej sytuacji gospodar-czej Polski — stwierdził prof Fallenbuchl — trzeba przede wszystkim postawić diagnozę sy-tuacji ustalić jak do niej doszło Należy tu powiedzieć na począt-ku dwie rzeczy: 1 Kryzys nie został spowodo-wany strajkami czy leż faktem że Polacy nie chcą pracować 2 Kryzys nic ostał wywołany błędami grupy Gierka czy też korupcją PRZYJĘTO MODEL EKSTENSYWNY Obecny kryzys związany jeat z tym co się stało w 1'olscc pod koniec lat czterdziestych i na po-czątku pięćdziesiątych kiedy zmienił się kierunek rozwoju go-spodarczego kraju Wprowadzo-ne wówczas nadmierną centrali-zację planowania i zarządzania przestawiono się na sowiecką po-litykę uprzemysłowienia przyję-to model rozwoju ekstensywne-go co oznaczało wysokie stopy wzrostu uzależnione od wzrostu sił roboczych i ilości kapitału a mało uzależnione od wzrostu wy-dajności pracy Polska wystąpiła z Międzyna-rodowego Funduszu Moneta] no-go i Banku światowego W wyniku sprzężenia zwrotne-go między systemem politycz-nym a strategią gospodarczą i zmianą kierunku stosunków han-dlowych z zagranicą wytworzy-ła się w Polsce struktura prze-mysłowa nastawiona na samo-wystarczalność modyfikowaną potrzebami importowymi ZSRR Oznaczało to nakierowanie na przemysł ciężki — kapitałochłon-ny i energochłonny co nie sprzyjało zwyżce standardu ży-ciowego Duża część dochodu narodowe-go przeznaczono na inwestycje a b mato na konsumpcję Trud-no też było pizy nastawieniu na zwiększanie się ilości siły lobo-cze- j a nic wydajności myśleć o podwyżkach plac ARBITRALNE DECYZJE CENTRALNYCH PLANISTÓW Struktura gospodarcza Polski powojennej została stworzona w oparciu o arbitralne decyzje centralnych planistów Centralne planowanie było potężnym na-rzędziem w ich rękach pozwala-jącym zepchnąć na bok czynni-ki rynkowe i na swobodę mane-wru w postanowieniach co bę-dzie produkowane i w jakich ilo-ściach Ponieważ zabito sygnały płynące z czynników rynkowych w sprawie co produkować sięg-nięto do najbliższego dostępnego modelu — sowieckiego Był lo duży błąd ponieważ ZSRR ma inne tradycje gospodarcze kul-turalne i społeczne w związku z tym i inne polrcby produk-cyjne KRYZYS I STAGNACJA — POTRZEBA REFORMY GOSPODARCZEJ W polowie lat sześćdziesią-tych zarysowa! się kryzys i sta-gnacja gospodarcza w krajach Europy wschodniej Pomiędzy ekonomistami panowała dość duża zgodność na temat tego co trzeba zrobić żeby uzdrowić gospodarkę — przede wszystkim odejść od modelu ekstensywne-go i przyjąć intensywny — sto-pę wzrostu rozwoju gospodar-czego uzależnić od wzrostu wy-dajności pracy Zaczęto więc mó-wić o potrzebie reformy gospo-darczej Reforma taka powinna być oparta na trzech założeniach: 1 decentralizacji systemu u-czyni- enia go bardziej elastycz-nym 2 przekształceniu struktury gospodarczej 3 przyspieszeniu postępu nau-kowego i technicznego Powstało tu trochę błędne ko-ło: Zęby zdecentralizować go-spodarkę i móc wyzyskiwać bodźce gospodarcze trzeba było zwiększyć konsumpcje zwięk-szyć rezerwy w gospodarce czy-li zwolnić tempo wzrostu zęby przekształcić strukturę trzeba było więcej inwestycji Na przyspieszenie tempa wzro-stu rozwoju nauki i technologii też trzeba było przeznaczyć ja kieś środki i to wszystko jed-nego dochodu narodowego Nie można było zaś jednocześnie zwiększyć konsumpcji inwesty-cji i wydatków na postęp nauko-wy i technologiczny Gomułka bał się reform i po-stawił na próbę zmiany struktu-ry gospodarczej przy użyciu tzw strategii rozwoju selektywnego Wynik jest znany — zakończyło się to wypadkami grudniowymi EKIPA GIERKA MIAŁA SŁUSZNĄ STRATEGIĘ Polem przyszła grupa Gierka i wypracowała strategię którą prof Fallenbuchl uważa za bar-dzo słuszną Była to zdaniem profesora jedyna możliwa stra-tegia wyciągnięcia Polski ze sta-gnacji w jakiej sie znalazła pod koniec lat sześćdziesiątych Zcby zmienić typ gospodar-czy z ekstentywnego na inten-sywny — powiedział prol Fal-lenbuchl — należy jednocześnie stworzyć bodźce materialne i zwiększyć konsumpcję Nic wy-starczą tu większe płaco trzeba też dać zwiększoną masę towa-rową Tymczasem jeżeli ma sio u-ż- yć bodźce i jednocześnie du-żej ilości środków do zmiany i unowocześnienia struktury pro-dukcyjnej a jeszcze popchnąć postęp technologiczny to na to wystko nie slaicy rocznej maiy dóbr którą można wypro-dukować nic starczy rocznego dochodu narodowego POŻYCZKI ZAGRANICZNE Z takiej sytuacji każdy kraj na całym świecie może się wy-dostać przy pomocy pożyczek za-granicznych Skorzystała też z tej możliwości Polska Zwiększenie konsumpcji i in-westycji transfer technologii za-chodnich byty słuszna decyzją — normalnie długi tego typu spła-ca się z nadwyżek eksportu nad importem Tymczasem strategia ta jednak się załamała z powodu błędnej makropolityki dzięki której stopa inwestycyjna nawet przy imporcie kapitałów z Za-chodu przewyższała możliwości gospodaiki polskiej zabsorbowa-ni- a tych kapitałów Front in-westycyjny rozszerzył się do te-go stopnia że nic wystarczały już moce przerobowe przedsię-biorstw i w y tworzyła sio presja inflacyjna W gospodarce pla-nowej inflacja oznacza s"tan kit?-dyprz- y stałym poziomic cen ist-nieje nadwyżka zapotrzebowania na wszystko co mona wypro-dukować Wystąpiły także Uopoty z podwyżkami płac Pryy danej stopie inwestycji nawet przy imporcie kapitału sprawa pod-wyżek wymknęła się ze wzglę-dów politycznych z rąk Za duo też importowano na raz — pojawiły się trudności z instalowaniem maszyn WYBÓR KIERUNKU INWESTOWANIA Problem stwarzał również wy-bór kierunku inwestowania Pla-niści wyobrażali sobie że przy pomocy zachodnich licencji przy współpracy z zachodnimi firma-mi przy pomocy maszyn z Za-chodu wyprodukuje się towary równie dobre jak zachodnie i Zachód je chętnie kupi Tym-czasem decyzje o produkcji eks-portowej dalej zapadały w In-stytucie Planowania na Placu Trzech Krzyży w Warszawie — centralnie a najzdolniejszy pla-nista nie może przecież wymy-ślić co za rok będzie kupowała Anglia czy Francja Nie będzie się tez orientował w mocach przerobowych wszystkich przed-siębiorstw STRATEGIA SIĘ ZAŁAMAŁA W tej sytuacji było więc nie-realne wymyślenie wspaniałych opłacalnych produkcji towarów na eksport na podstawie pożycza-ny eh technologii Cała strategia była słuszna — powiada prof Fallenbuchl — ale za trudna do przeprowadzenia przy nadmier-nie scentralizowanym systemie Zasadniczą częścią tej slrate-g- i powinna być reforma gospo-darcza Mówiło się o niej od po-czątku rządów ekipy Gierka stworzono partyjną komisje re-formy gospodarczej W 1973 r miała miejsce próba wprowa-dzenia w życic reformy w 1975 roku wycofano się z tego Ih-o-je- kt był b skromny i niewystar-czający TRUDNOŚCI W ROLNICTWIE Wystąpiły wówczas trudności w rolnictwie z powodu błędnej polityki opartej na dogmaty 7-m- ic Na początku Gicick niósł dostawy obowiązkowe i obiecał poparcie dla rolnictwa Lepsze ustawienie cen pozwalało rolni-kom na wyższe dochody Rolnictwo odpowiedziało na te zmiany bardzo pozytywnie W latach 1971—1973 nastąpił gwałtów ny wzrost produkcji rolnej: w 1071 r zanotowano 36% wzrostu w 1972 roku 84' w 1973 roku 73% nawet w 1974 r było jeszcze 2 W W-porównan-iu do innych krajów bloku komunistycznego wyglą-- dato to b dobrze Tymczasem doszły do głosu 7astrzeżenia dogmatyczne Za- - stosowano ograniczenia wobec rolniclwa indywidualnego a pierwszeństwo dano gospodar- - stwom państwowym które były kapitałochłonne i jeszcze trzeba je było doinwestowywać Zdccy- - dowano się popierać najmnici wydajną nieopłacalną część roi nictwa kosztem częśd opłacał ncj Doprowadziło lo do dewa stacji rolnictwa TNIJMY IMPORT W sumie strategia gospodar cza zaczęła się załamywać na lóżnych frontach Pi zesłał się zwiększać eksport Zakłady li-cencjonowane były materiało-chłonn- e — ciągle trzeba było zwiększać import Wzrastało za dłużenie na Zachodzie Wówczas podjęto decyzję - tnijmy import Arbitralne po-dejście do cięć importowych sza-lenie zaszkodziło gospodarce np słynna „sprawa uszczelki" Wymyślono że zamiast impor tować jakiś drobiazg do urządzę- - nia można go wyprodukować w kraju Po czym droga maszyna często nie nadawała się do użyt-ku i była zwracana przez zagia-nic7iicg- o nabywcę W ten sposób import głównie części do lrfaszyn podzespołów i materiałów zaczął( się zmniej szać O ile w 197G r import z nia i konieczności spłat długów krajów kapitalistycznych jesz- - przez eksport gospodarka pol-ezę wzrósł o 11 4% to w 1977 r ska stała się jeszcze bardziej ścięto go o 105% w 1978 r otwarta od węgierskiej i nie mo-stop- a wzrostu importu wyniosła żna jej już zamknąć Poprawę — 12% w 1979 r —39% w gospodarczą można osiągnąć o-19- 80 r —84% becnie tylko przy pomocy no-By- ły to cięcia Importu w wych inwestycji i [nowych pozy-grunci- e rzeczy niezbędnego bo czek można było zmniejszyć inwesty- - Polska musi więc w tym celu cje ale nic dostawy części i pod- - zostać członkiem Międzynarodo- - zespołów Zmniejszyła się więc produkcja i eksport W ten sposób pozostawały niewykorzystane moce produk- - cyjne Do 1980 r pozostawało niswykorzyslanyjh ok 60% ZADŁUŻENIE WZRASTA AVzrastaio zadłużenie — cięcia importowe nie były w stanie uratować sytuacji Duża cześć pożyczek związana była z impor-tem produkcyjnym Całość poży-czek w latach siedemdziesiątych przedstawiała się następująco: „ 20% — inwestycje 14% — zakup zboża i pasz 66%) — zakup części do pro-dukcji W liczbach bezwzględnych wyniosły one 27 miliaidów dola-rów ale w 1985 r wziosną one o odsetki do ok 40 miliardów PROPOZYCJE REFORMY GOSPODARCZEJ W lutym 1980 r zjazd partii wykazał kompletne bankructwo kierownictwa politycznego Pol- - ski Po tym jak się okazało że dochód narodowy wykazał w 1979 r — 23%' wzrostu a pro- - dukcja przemysłowa netto kala-- strotalnie się obniżyła nie po- - trafiono nic innego zapropono-wać jak tylko dalsze cięcia in-westycji importu i próbowanie metodami administracyjnymi przerzucania produkcji inwesty-cyjnej na produkcję na rynek wewnętrzny Plan na 1980 rok już w czerw-cu trzeba było obniżyć bo sy-tuacja wyglądała fatalnie — produkcja obniżała się na sku-tek braku części materiałów itp Cł t"i 1 Lr 1 imrKnthlif inlrn urn 1 11 111 J nieufności calci ludności wobec władzy i wyrażały chęć posta-wienia kierownictwa partyjnego wobec konieczności że coś trze-ba zrobić Pod tym naciskiem rząd i partia obiecały reformę gospodarczą Powołano komisjo do spraw reformy — gigantyczny zespół i nie zanosiło się że w ogóle coś z tego będzie Tymczasem w sty-czniu 1981 r komisja oałosiła jednak projekt reformy Okaza-ło się że zaadaptowała i popizy-cinał-a stępiając ostrze niektó-rych propozycji retorm uprzed-nio przygotowany projekt Pol skiego Towarzystwa Ekonomice nego dopasowany do - wczesnych lat siedemdziesią-tych który Gierek powinien był wprowadzić w życie ale zanie-chał W międzyczasie padały i inne propozycje indywidualne jak i zespołów — Akademii we Wro-cławiu czy SGPiS-- u W marcu 1981 r na zjeździe Polskiego Towarzystwa Ekono-micznego poddano ostrej kryty-ce zarówno projekt komisji rzą-dowej jak i oryginalny PTK Zjazd domagał się żeby wszyst kie dotychczasowe projekty po- - traktować na równi za podstawę do dyskusji Pod naciskiem opi-nii społecznej rząd opracował dwa dokumenty: 1 rządowy raport o stanic G-ospodarki opracowany przez ze- - spół prof Czesława Bobrowskie- - go i 2 rządowy program przczwy- - ciężenia kryzysu i stabilizacji Oba zostały przedstawione SYSTEM Komisji Sejmowej w kwietniu br i rzecz bez precedensu — oba odrzucono Jaruzelski po ob- - jęciu stanowiska premiera po-- wołał ad hoc komisję złożoną z kilku ekonomistów przesłał jej odrzucone dokumenty i poprosił o nowe sformułowanie' Raport o stanie gospodarki był wg prof Fallenbuchla dość uczciwym raportem przedsta- - wiającym stan faktyczny zgod-nie z prawdą natomiast pro-gram stabilizacji był absolutnie niewystarczający nierealny na-stawiony na potrzeby gospodar-ki zamkniętej typu sowieckiego "V1' na P°trzcby wewnętrzne l'o opracowaniu w nowei wersji oba dokumenty zostały przedsta-wione do przedyskutowania w lipcu na zjeździe partyjnym Przykład Węgier poucza nas że gospodarka kraju komunisty-- cneS° m(że być otwarta na nancici z zacnoacm w i9t r przeprowadzono tam reformę gospodarczą która uznała fakt że Węgry nie posiadają dosta-tecznej ilości własnych zasobów naturalnych ażeby produkować Mko na Potrzeby wewnętrzne Gospodarka węgierska jest w lej chwili zdecentralizowana i nastawiona na eksport NOWE POŻYCZKI I INWESTYCJE WARUNKIEM POPRAWY Na skutek szalonego zadhiże- - wego Funduszu Monetarnego Banku Świata Warunkiem udzielenia Polsce dalszej pomocy finansowej jcat przeprowadzenie pewnych zmian w polityce gospodarczej pro-gramu stabilizacji i reformy go-spodarczej zaakceptowanego w dodatku przez międzynarodowe instytucje finansowe Wówczas instytucje te mogą udzielić małych pożyczek stabi-lizacyjnych przefinansowania pożyczek lepszego oprocentowa-nia i dłuższych terminów spłaty Są trzy podstawowe sprawy do załatwienia dla poprawy pol-skiej gospodarki: 1 załatwienie niezbędnego im-portu niezbędnych pożyczek przefinansowania pożyczek — lego wszystkiego co dotychczas spychało się na bo-- : i traktowało marginesowo 2 zabranie ludzi z kolejek i wsadzenie ich do fabryk a tego nie można dokonać dopóki nie zapewni się im normalnego wy- - żywienia a więc 3 jeżeli rolnictwo nic może od razu odpowiedzieć na to zapotrzebowaniu konieczne jest natychmiastowe zorganizowanie dostaw niezbędnej żywności i niezbędnych dóbr konsumpcyj-nych NIE MOZĘ BYĆ ODBUDOWY BEZ „SOLIDARNOŚCI" System gospodarki sterowanej centralnie się rozsypał Trzeba teraz sprawę tę ruszać nie ad-ministracyjnie a oddolnie żeby była szansa na minimalną po-prawę Ostatnie spotkanie między Ja-- ruzelskim Wałęsa i prymasem Glempem zdaje się wróżyć do-bre perspektywy na przyszłość Partia i rząd nie chciały dotąd zrozumieć że nie może być żad-nego programu odbudowy bez poparcia „Solidarności" — któ- - ' rod Koncentrowały się na pro- - bach podgryzania i rozbijania „Solidarności" co jednak nic prowadzi do niczego Trzy problemy są tu istotne: 1 postawa władz współpraca ze społeczeństwem bez tego nie-możliwy jest pi ogram stabiliza-cji 2 nostawa SolidnrnoCri" — przeważa opinia ze przywódcy „solidarności" zgodzą sic na podwyżki cen zamrożenie płac i wszelkie zaciskanie pasa pod warunkiem że będą przekonani iż jest to część szerokiego pro-gramu reformy który uznają za słuszny 3 zrozumienie przez władzę i partię konieczności przeprowa-dzenia reformy gospodarczej INTERWENCJA NIEWYGODNA DLA ROSJI Po tak ciekawym odczycie prelegent został zasypany pyta niami odnoszącymi się do rea- - Mów gospodarczych Polski sto- - sunków w bloku komunistycz-nym — RWPG możliwości kry-zysu w sąsiednich krajach ko-munistycznych reformy finan-sowej reformy walutowej roli zbrojeń w polsldej gospodarce nomenklatury partyjnej samo-- rzacności przedsiębiorstw spła-- ty 'pożyczek roli sektora prywa- - Inego itp itd I Z KANADY GWAŁTOWNY SPADEK STOPY PROCENTOWEJ DO 18 % Po wielu tygodniach umiar-kowanych obniżek w zeszły czwartek stopa procentowa gwałtownie spadla o całe pół-tora procenta Była lo naj-większa obniżka od maja 1980 roku Rbyal BaniV of Canada który prowadzi w zmniejsza-niu stopy procentowej' dla najbardziej uprzywilejowa-nych klientów obniżył' ją z 195 do 18% Obniżka wcho-dząca w życie w poniedziałek pociągnęła natychmiast za so-bą obniżki w innych bankach Zmniejszenie oprocentowa-nia pożyczek na rozwój pized-siębiorst- w nastąpiło w wyni-ku ostrego spadku wysokości odsetek w Banku Kanady z 1762% do 1013% Spadło również oprocento-wanie długów hipotecznych do 1825% Wraz ze spadkiem slopy procentowej następuje pioporcjonalny wzrost warto-ści dolara kanadyjskiego któ-ry ostatnio wynosi 8414 cen-ta USA co jest najwyższym notowaniem od kwietnia br INFORMATOR POLICYJNY POBIŁ KOBIETĘ Policja RCMP i PeelRegio-na- l wdrożyła docłiodzenie w sprawie pobicia w pokoju ho-telowym kobiety przez infor-matora policji Trzej policjan-ci przydzieleni mu do ochio-n- y nie interweniowali Prowincjonalny minister spiawiedliwości Roy McMur-tj-y oświadczył na posiedzeniu parlamentu ontaryjskiego że nie miał pojęcia o tym wy-padku dopóki nie przeczytał o nim w gazecie Uważa on że oskarżenia le są bardzo poważne śledztwo ma ustalić między innymi czy ochrona policyjna infor-matora — Cecila Kirby lat 30 była zamieszana we współ-udział ponieważ zdążyła usu-nąć z hotelu sprawcę pobi-cia przed przybyciem policji Peel Regional Kirby dostarczał policji in-formacji o organizacjach przestępczych gangach i ma-fii Policja udzieliła mu ochro-- ny osobistej i immunitetu' prawnego ponieważ obracał sie w kręgach kryminalnych Kirby parę razy nadużył swoich uprawnień popełnia-jąc przestępstwa które po-średnio doprowadziły do śmierci paru osób Obecnie Kirby pobił w po-koju hotelowym swoją byłą narzeczona wybijając jej 'je-den ząb i naruszając drugi Ochrona policyjna pozostają-ca na zewnątrz nie reagowała na krzyki kobiety nie pozwa-lając kierownikowi hotelu na wejście do środka i interwen-cję KROKI PEPINA LEGALNE ALE NIEWŁAŚCIWE Połączony komitet Izby Gmin i Senatu stwierdził że minister transpoitu Jean-Lu- c Pepin po podjęciu decyzji o wprowadzeniu cięć usług pa-sażerskich linii kolejowej Via poprzez nakaz gabinetu rzą-dowego działał zgodnie z pra-wem ale w niewłaściwy spo-sób Raport komitetu który zos-tał przedłożony Izbie Gmin powiada że użycie przez min Pepin kompetencji związa-nych z Ustawą o Krajowym Transporcie było dość nie-zwykłe nieoczekiwane i naru-szało ogólnie przyjęte poczu-cie sprawiedliwości Prelegent udzielał szczegóło-wych odpowiedzi każdemu od-powiadał wyczerpująco JL in padło pytanie czy ZSRR woli wybuch czy zażegna-nie katastroty we wzajemnych stosunkach z Polską? Prof Fallenbuchl stwierdził że koszt okupacji Polski i prze-jęcia długów jest prawdopodob-nie zbyt wysoką ceną za najazd Dlatego też ci wszyscy co czekaU dotąd bezskutecznie na inwazję zawiedli się i być może wcale się jej nic doczekają Rosji jeat obecnie niewygod-nie interweniować z powodu podpisania Umowy w Helsin-kach ewentualnych utrudnień w kupnie zboża za granicą i za-chodnich technologii W interesie Rosji może być pozwolenie na odbudowanie w pewnym stopniu gospodarki pol-skiej a nie interwencja zbrojna Dlatego też mało prawodopob-n- a jest blokada ekonomiczna i surowcowa ze strony ZSRR bo gospodarka polska by komplet-nie stanęła Zmusiłoby to Rosję do interwencji wobec wybuchu wśród ludności polskiej ale w sunije byłoby to nieopłacalne Senator John Godfrey libe-ia- l z Ontario stwierdził że "zanim podjęto decyzję po--' winno się wziąć pod uwagę"' nastroje opinii publicznej Należało wysłuchać ogółu lud-ności — to jest wszystko co możemy powiedzieć w tej sprawie" MIASTO DOMAGA SIE PLEBISCYTU Północnoontaryjskie mias-teczko Massey pragnie prze-ptowadzen- ia plebiscytu w sprawie programu wiercenia mającego sprawdzić możliwo-ści umieszczenia zbiornika od-padków nuklearnych w głę-bokich podkładach skalnych w pobliżu źródeł miejskich zasobów wody Miasteczko Massey zwróciło się do Ontario Municipal Board o zezwolenie na prze-prowadzenie plebiscytu przed następnymi wyborami na szczeblu miejskim Jeżeli zo-stanie ono przyznane będzie to pierwszy w historii Kana-dy przypadek żeby obywate-le sami głosowali w sprawie planów budowy obiektu nu lclearnego na swoim lei cnie STATKI WOJENNE ZAGROŻONE Na czterech okrętach wo-jennych floty kanadyjskiej stanowiących 20% kanadyj-skich morskich sił zbrojnych znaleziono pęknięcia w kot-łach co stanowi śmiertelne zagrożenie dla załóg Komandor Douglas Caie rzecznik Komendantury Mor-skiej w Halifaksie oświadczył że inspekcja 16 okrętów przc-piowadzo- na po znalezieniu pęknięć w jednym z kotłów okrętu wojennego który miał brać udział w dużych manew-rach morskich w Zatoce św Wawrzyńca wykazała stan ośmiu okrętów bez zastrzeżeń i pęknięcia w kotłach czte-rech statków Pozostałe czte-ry okręty zostały wycofane z użvtku do czasu kontioli t W manewrach miało brać udział osiem statków Dwa z nich na pewno pozostaną w porcie Oficjalne czynniki ma-rynarki wojskowej ubolewa-ją że przygotowania do ma-newrów trwały dwa miesiące i wycofanie okrętów w ostat-niej chwili jest niedobie dla morale marynarzy QUEBEC POMOŻE USZCZELNIAJĄCYM GĄBKĄ Minister zasobów mieszka-niowych Quebecu Guy Tardif zapowiedział program czaso-wej ewakuacji do pomiesz-czeń zastępczych 2000 miesz-kańców prowincji cierpiących na kłopoty ze zdrowiem z po- - wodu uszczelnienia swych do-mów mocznikową gąbką for-maldehydowa Min Tardif oszacował że program ten będzie koszto-- ' wał niecałe $500 000 i powie- - dział że rachunek zostanie wysłany do Rządu Federalne- -' go Fo zaleceniach Rządu Fede-ralnego uszczelniania gąbką jako najlepszego i najekono-miczniejszeg- o systemu izolo-wania domów rząd prowin-cjonalny był zmuszony zain-stalować trzy bezpłatne linie telefoniczne do biura ochro-ny konsumentów gdzie dzwo-nili właściciele domów któ-- v rzy dali się nabrać na te po-mysły Rząd Quebecu będzie pro-wadził badania lekarskie lu dzi składających skargi aby ustalić jakie najczęściej dole-gliwości występują w zetknię-ciu z gąbką ŚLEDZTWO W SPRAWIE PORNOGRAFII Minister sprawiedliwości Quebecu Marc-Andr- e Bedard podał do wiadomości publicz-nej że policja prowadzi śledz-two w sprawie wykorzystania audio-wizualne- go wyposaże-nia Zgromadzenia Narodowe-go do produkcji pornograficz-nych filmów Afera wypłynęła w momen-cie kiedy poseł liberalny Mi- - % chel Page oświadczył że byl na len temat pizepytywany przez policję Min Bedard powiedział że śledztwo zostało wszczęte na żądanie przewodniczącego ob--ra- d Zgromadzenia Clnude Vaillancourta Ani minister ani poseł Psj'c nic podali wię-cej szczegółów o rzekomej produkcji filmów Min Be- -' dard stwierdził tylko że nie-którym osobom z personelu Zgromadzenia przełożeni za-bronili cokolwiek mówić po-licji Minister oświadczył że takie zalecenia są nie do przy-jęcia dodając że zazwyczaj osobom udzielającym infor-macji policji udziela się 0-chr- ońy prawnej 1 |
Tags
Comments
Post a Comment for 000658
