Zwilazkowiec Alliancer, September 02, 1981

              """3ST ii '- - r" vj~ ij~~~
(ft l"V"Młi W 9J- -
Aj-- śtk " Wi
zwiAZKnwiER --Ł fffifia a ivrann igi r I
MHMltMlalfcuidUMMMaaaMtaMiaatittaMlHafeMtoAMMa
'Zwiijzkowioc" (Tlić
Pilnlcd nuci Pnbllshcd cwcry Monday and Wednesday ly
POLISH ALLIANCE PRlSS LIMITED
1630 liloor Street West — Toronto Ont Canada — M6P 4A8
Telephones: 531-249- 1 531-249- 2 '
Sfcnnil clis mn!l regislntion numbcr 1673
Offielal Orean of The Polish Alllancc of Canacla
1 Wiurow — Chairman of Hic ilnanl
Gustaw Słodkowski
No part of this pubtication may be reproduced or transmitted
in any form or by any means without permission
PRENUMERATA
Roczna — $2500 Półroczna — $1600 Pojedynczy numer — 350
Za granicą: Roczna — $3300 Półroczna — $2000
Pei zmiany w parafiach
Ubiegłej niedzieli 30 sierpnia członkowie parafii św
Kazimierza zostali poinformowani z ambony o odejściu tlo-Uchezasow-cgo
proboszcza ks Ryszarda Kosiana na miejsce
Uóicgo mianowany został przez władze Polskiej Prowincji
OO Oblatów ks Kazimierz Sulej
Dla większości parafian wiadomość ta była nie tylko
niespodzianka ale też i dużym zaskoczeniem Bowiem ks
Ryszard Kosian w naszej ocenie kierując la parafią przez
minione równo pięć lat (parafię objął jesienią 1976 r) dał
się poznać jako świetny administrator i organizator życia
wspólnoty paralialnej Zawsze pełen energii i pomysłów zdo-ła!
w tym okresie pi zaprowadzić szereg zamierzeń które
pozostawi po sobie jako cenny na pewno spadek
Nie trzeba wiele doszukiwać się czy nawet dociekać co
zostało pod jego kierownictwem na parafii dokonane Widać
to przecież na górnej i dolnej sali audytorium i w paru jesz-cze
innych miejscach Poza tym cała działalność jako pro-boszcza
tej największej polonijnej parafii w Kanadzie wy-lónia- la
się Ocenione to zostało chociażby w fakcie wyboru
na przewodniczącego Konferencji Księży Polskich na wschod-nia
Kanado Bardzo silne kontakty z całą społecznością polo-nijną
Metropolii Toronto świetna wprost celująca organiza-cja
dorocznych pielgrzymek do Sanktuarium w Midland
kontakty z dostojnikami Kościoła i Episkopatu Polskiego —
wszystko to piedestynowało tego dzielnego Kapłana na to
odpowiedzialno stanowisko
Żałować wiec trzeba że odchodzi
Nic wiemy gdzie go władze zakonne przeznaczyły Jeśli
do jakiejś polonijnej parafii południowego Ontario w któ-rym
jak wiemy jest najwięcej Polaków — będzie naszym
lównicż zdaniem duży pożytek podobnie jak w Toronto
jeśli natomiast ks Ryszard Kosian będzie musiał przejąć obo-wiązki
kapłańskie w jakiejś kanadyjskiej parafii — wówczas
będzie to dla nas wszystkich duża strata Bo księży polskich
jest wszędzie w Kanadzie brak a takich jak ten w szcze-gólności
Na decyzje władzy zakonnej nie mamy i nikt nie ma
najmniejszego wpływu Jest ona nieodwołalna I słusznie!
Zicsztą są to nie pierwsze przesunięcia i nie ostatnie Wy-miana
księży proboszczów następuje co kilka lat Inna spra-wa
iż w przypadkach serdecznego współżycia proboszcza ze
swoją parafią lego rodzaju zaządzenia nie są przyjemne
dla obu stron ale — powtarzamy — nie ma na to rady
Bez zmiany pozostanie stanowisko prezesa Konferencji
Księży Polskich na wschodnią Kanadę Nadal pełnić je bę-dzie
ks Ryszard Kosian bo pochodzi ono z wyboru Tak sa-mo
bez zmiany pozostanie obsada księży wikarych parafii
św Kazimierza którą stanowią: ks Jan Chwist ks Woj-ciech
Wojtkowiak i ks Chris Pulchny Oni teraz będą pełnić
swoje obowiązki pod kierunkiem nowego proboszcza ks Ka-zimierza
Suleja
W drugiej polonijnej parafii Toronto parafii Matki
Boskiej lakzc zakonne władze prowincji polskiej zamianowa-ły
nowego pioboszcza Na miejsce dotychczasowego długo-letniego
i zacnego ks Antoniego Bagsika który ze względu
na stan zdrowia odchodzi na emerytalny odpoczynek — pro-boszczom
zamianowany został ks Antoni Mendrela dotych-czasowy
wikary w parafii św Stanisława na Denison Ave
Dowiadujemy sic że nowy ks Proboszcz do pomocy otrzyma
szeroko znanego od lat ks Feliksa Kwiatkowskiego b dłu-goletniego
pioboszcza w Oshawie u św Jadwigi b probosz-cza
u św Kazimierza w Toronto b Prowincjała poza tym
powszechnie lubianego i cenionego działacza polonijnego
Ci dwaj będą nadal piowadzić polską parafie Matki Boskiej
która w dużej mierze już się wynarodowiła z polskości przez
zupełnie naturalny bieg rzeczy jakim jest wędrówka Pola-ków
po dzielnicach Metropolii Niemniej nowy ks Proboszcz
i jego ks Wikary będą tam mieli jeszcze pełne rccc roboh'
nie tylko z parafianami Innej narodowości ale ze swoimi
lodakami Pozostało ich lam jeszcze sporo
Nie mamy najmniejszego zamiaru wnikać w przyczyny
zaszłych zmian w dwóch torontońskich parafiach a przede
wszystkim w tej pierwszej w któiej — powtarzamy — na-szym
zdaniem mogło ich nie być Sądzimy jednak iż władze
zakonne OO Oblatów decyzję tę powzięły w jak najlepszym
inlcicsie obu tych wspólnot boć przecież nic innego nie
mogło decyzjom takim przyświecać jak jedynie rozwój pa-lal- ii
oraz zaspokojenie wszystkich potrzeb ich członków po-trzeb
językowych i tych innych które mają na uwadze prze-de
wszystkim polskość i z nią związane dobra kulturowe
Nadmierna produkcja
Canadian Egg Marketing
Agency popadnie pod koniec
loku w długi pi zeszło $3-ml-liono- we
dla pozbycia się po-ważnej
nadwyżki w produk-cji
jaj Przy tym agencja nie
ma zamiaru dokonać obniżki
cen Zamiast tego prawie 10
milionów tuzinów jajek bę-dzie
wyeksportowanych za
granice za polowe sumy wy-płaconej
farmerom
W pieiwszym izedzie nad-wyżki
jaj zostaną sprzedane
pi zez CEMA dla przetwórst-wa
a pozostałości na rynki
zagraniczne Jaja na eksport
indom domaga się
Dnia 25 siei pnia kierowcy
autobusów w Radomiu prze-prowadzili
godzinny strajk
domagając się ukarania
v r z ę d n i k ó w odpowie-dzialnych
za antyrobolnicze
i opresjo w mieście w 1976 r
W odpowiedzi rąd oskarżył
"Solidarność" o nasilanie na
Allianror)
sonalne
W Whdscnński — Seirelary
— Eilllor-ln-Chi- ef
wvsv)an& przeważnie na Bli-ski
Wschód utrzymują się w
cenie 51 do 65 centów za tu-zin
Tymczasem CEMA usta-lająca
ceny -- na jaja klasy A
a także limity produkcji w
prowincjach kupuje od far-merów
nadwyżki których sa-mi
nie sa w stanie sprzedać
za około $1 za tuzin
Nadwyżki spowodowane
pi zez nadmierną wydajność
kur i nienadążanie konsump-cji
za wzrostem zasobów o-siag- ncly
w lutym 15 miliona
tuzinów jajek na tydzień a
obecnie obniżyły się do 675
lys tuzinów na tydzień
ukarania winnych
pięcia Oświadczenie rządu
stwierdza że klimat politycz-ny
w kraju pogorszył się w
ostatnich dniach i że jcsl to
"bezpośrednim wynikiem nie-odpowiedzialnych
akcji szere-gu
oddziałów "Solidarności"
"Solidarność" ' radomska
twierdzi że władze boją się
wyjawienia prawdy o 1976 r
jajek
ins wofciecn Krajewski
ZNACZENIE STOWARZYSZENIA TECHNIKÓW1 Z KANADY
POLSKICH W KANADZIE
(W 40-LEC- IE JEGO ISTNIENIA)
II
Stowarzyszenie Techników
Polskich w Kanadzie przecho-dziło
różno okresy słabości Te
na początku wynikały z załama-nia
sic wiary w cel istnienia or-ganizacji
to obecne z proble-mem
przejmowania pracy przez
nowe pokolenie Patrząc jednak
na całość okresu 40-lec-ia
daje się
zruważyć krzepnięcie organiza-cji
jako takiej — jako organi-zacji
zawodowej polskiej z tra-dycji
z ducha polonijnej orga-nizacji
która ma w sobie wicie
z klubu towarzyskiego z klubu
kulturalnego o szersm polu
criałania a nie tylko technicz-nym
Tych kilka dodatkowych
celów które sic ustaliły to chęć
piowadzenia stałej akcji odczy-towej
wydawanie Biuletynu
Stowarzyszenia i organizowanie
reprezentacyjnych balów inży-noerski- ch
Akcja odczytowa jak i życie
w Stowarzyszeniu wzrastała i
malała okresami Początkowo
odcjty wydawały się mieć ten-dencje
fachowe inżynieryjne
Później a zwłaszcza w ostatnich
lalach charakter ich zmienił się
na ogólnokulluralny Bjly wiec
odczyty popularnofachowe tech-niczne
bjly odczyty na tematy
k storyczne ekonomiczne poli-tyczne
literackie sztuki me-dycyny
psychologii i inne —
Zwłaszcza Jan Zaremba w To-ronto
zasłużony członek Slowa-r- z
szenia wyprowadził akcję od-czytową
prowadzona obecnie
przez Alicję Mantcrys na właś-ciwe
pole Odczyty stały sic we
wszystkich oddziałach popular-ną
działalnością i ośrodkiem po-żyteezn- jch
spotkań towarzys-kich
Organizatorzy czasami ule-gali
naciskowi panujących wpły-wów
w Kongresie — co było
inaczej niż w Kongresie uważa-no
za zbyt drażliwe za kontro-wersyjne
oni woleli konfor-mizm
Granic7ylo to nieraz z
brakiem tolerancji ale w ostat-nich
czasach tolerancja w Polo-nii
wzrasta a więc i w Stów
Techników zdobywa sobie po-czesne
miejsce a to chyba le-piej
Ale czy to nie charakte-isstjczn- c
że inżynier dla swe-go
spokojnego żywota woli iść
owczym pędem za innymi i re-zygnować
z własnego zdania i z
własnej niezależności?
Przez swe marginesowe usa-dowienie
się w Polonii przez
swe zaplecze wykształceniowe
często snobistycznie ujmowane
przez nimb otaczający jeszcze w
Tolscc tradycję "pana inżire-la- "
— bale inżynieryjne orga-nizowane
niemal po wszystkich
oddziałach corocznie stały się
baidzo popularne zamieniły się
na kluczową zabawę polonijne-go
karnawału Staranne przygo-towania
wyszukane menu i do-borowy
lokal ustaliły dobrą opi-nię
"Balów Inżynierskich"
Przyszłość ich zależy od nowe-go
pokolenia od właściwej rek-lamy
i przedsprzedaży biletów
które w wyniku inflacji stają
się drogie Wszystko zależy od
reakcji "nowej" Polonii Starzy
już odchodzą zabawa należy do
młodych Akcja balowa Slowa-r- z
szenia Techników leprczento-wał- a
dobizc Polonię wobec
świata ogólnokanadyjskiego i to
jest leż wielki wkład w życic
Polonii Należałoby to utrzy-mać
Aspekty społeczne odgry-wały
w organizacji balu zawsze
minimalną rolę technikom nic
zależało na dochodzie raczej na"
stilu Styl osiągnięto a pieniądz
to mniejsza rzecz Tu też orga-nizacja
znajdowała się na mar-ginesie
działalności społecznej
rolonii W każdym razie bale
warto utrzymać a może jedy-nie
trochę je picorganizować
ekonomicznie
Analogiczna ale już we-wnętrzną
sprawa są doroczne
"opłatki" lub "jajka wielkanoc-ne"
Organizacja urządza to bez-płatnie
dla swych członków i
ich rod7in przy dość dużjm na-kładzie
pracy i funduszy Trady-cyjnie
piękna rzecz jest też
sprzeczna z zasadą społeczna że
organizacja społeczna nie wyda-je
pieniędzy na bezpłatne przy-jęcia
Tak jest przeważnie w
Polonii Np "opłatki" urządza-ne
przez SPK są również popu-larne
chociaż płaci się tjle by
zwrócić gospodarzom koszta
przyjęcia W Polonii praca spo-łeczna
jest bezpłatna za co in-nego
o ile możności płaci sie
Stowarzyszenie Techników od-biega
lu jak i w innych przy-padkach
od ogólnej zasady "O-platk- i"
cieszą się wielką popu-larnością
wśród rodzin i dzieci
które otrzymują podarki od
"Mikołaja" Towarzyski cel jest
osiągnięty a dla STP wydaje
sie bć to wystarczające
Wielkim dorobkiem Stowarzy-szenia
Techników jest jego Biu-letyn
(Bulłctin Association of
Polish Engineers in Canada Komitetu Centralnego rolonii
206 Beverley St Toronto) Pis-- w Toronto (Kongresu jeszcze
mo narodziło się w postaci dwu- - nie było) został w dn 2611945
miesięcznika o nazwie Polish T Tworkowski W następnych
Eńgineering Review (Technik latach byli inni jak M Lau-Polsk- i)
w Montrealu w 1944 ro- - bitz P Boclco St Sznajder
ku Pierwsi redaktorzy: 7 W Zwłaszcza M Laubitz zaangażo-Mcie- r
a później B J Zubrzycki! wal się wiele w prace spolecz-Pism- o
przestało wychodzić w ne Jeszcze w roku 1952 spotka-194- 6
roku z powodu braku pie- - łem go na stanowisku sekreta-niedz- y
i zaczęło się pokazywać iza Okręgu Kongresu gdzie bar-jfk- o
miesięcznik o nazwie "Ciii- - dzo umiejętnie łagodził drażliwe
ktjn" w oszczędniejszej formie kwestie w obradach kongreso-o- d
kwietnia leg"o samego roku we!i
też w Montrealu Dr Victor Tu- - Autor tego artykułu leż re-ic- k
ocenia je w swej książce prezentował Stów Techników
"Polish Languagc Press in Ca- - początkowo w Kongresie a póź-npd- a"
jako posiadające "high niej należąc do wielu organiza-standard- s
of produclion and cji polonijnych 'brał udział na
valuablc contents"-"1- ) Biuletyn różnych stanowiskach w pra-prz- ez
przeszło dwadzieścia lal cach społecznych Okręgu Kon-wydawa- no
w Montrealu gdzie gresu Oddział Toronto czy Za-reclaktor-em
pisma byl dlugolct- - rządu Głównego KPK czy w or-ni
zasłużony prezes Stowarzy- - ganiacji Związku Polaków lub
szenia Techników Polskich w Dyrekcji Piasowej "Zwiazkow-Kanadzi- e
'dr J Pawlikowski cm" czy zakładając z innymi
Biuletyn trwa do dziś i chociaż Fundację im A Mickiewicza
miał przerwy w latach 1971 czy rozpoczynając z ramienia
1973 1977 od 1978 roku wy- - Zarządu Głównego KPK akcję
chodzi w Toronto jako kwartał- - Millennium i orgamzując Zjazd
nik pod redakcją inż L Konop-- Polonii w roku 1960
ki Poziom jego nie tylko jest Teren Kongresu tj Zarząd
utrzymany ale jeśli chodzi o Główny ściślej mówiąc był
treść artykułów i wiadomości wdzięcznym polem do popisu dla
organizacyjne biuletyn jest niektórych członków Stowarzy-bardzi- cj
interesujący niż kiedy- - szenia Techników To za kaden-kolwie- k
Zasługa w tym bez- - cjl inż Zygmunta Jaworskiego
względnie należy redakcji jako prezesa Zarządu Głównego
Na temat treści pisma w Stówa- - Kongres niejako wyszedł z o-rzysz- eniu
toczyły się całymi la- - płotków i rozwinął się znako-tan- ii
spory Ma biuletyn być pis- - micie Ten poziom utrzymał i
niem składającym się z artyku- - kontynuował inż Zygmunt Jar-lów
inżynierskich naukowych micki za którego czasów zam-cz- y
raczej pismem informacyjno- - knieto okres obchodów Tysiąc-populainy- m
Wygląda na to że lecia Polski 1 zorganizowano wi-obec-ny
format pisma winien za- - zyte kardynała Karola Wojtyły
dowolić wszystkich czytelników w Kanadzie obecnego papieża
Biuletyn jako pismo wewnetrz- - Jana Pawia II Okres tych
no organizacji (członkowie o- - dwóch inżynierów — prezesów
trzymują go bezpłatnie) rozsy- - Zarządu Glówncco KPK boz-ony
jest po świecie do pol- - względnie zapisał się wybitnie
skich organizacji technicznych w historii Polonii Kanadyjskiej
i tym samym utrzymuje łącz- - Podczas obchodów Tysiąclecia
ność między polskimi inżyniera- - Polski wykazał się wielkimi wy-m- i
i technikami gdziekolwiek mkami pracy społecznej w
są Montrealu inż Eugeniusz Bara--
Dziwnym jest że Stowarzyszę- - nowski w Komitecie Budowy
nie Techników Polskich w Ka- - pomnika Mikołaja Kopernika
nadzie muno swego mało spo- - W kilka hi później konlynuo-leczneg- o
charakteru dostarczyło wal le( pracę w inny sposób
jedńa"k wielu liderów dużej kia- - przez organizowanie w Kana"dzic
sy którzy zajmowali poważne" obchodów roku Kopernikow-slanowisk- a
w Polonii i w jej or- - skiego wybitny pracownik spo-ganizacja- ch
Już od wczesnych 1 oczny dr inż Z Przygoda
lal czterdziestych gdy Polonię Tych kilka nazwisk nic wy-opanow- ala
myśl tworzenia na-- czerpujc pracy 'kló:ą włożyli
czelnej organizacji kongresowej członkowie Stowarzyszenia Tech-- —
Stowaizyszenie z zasady wy- - ników w ogólne dobro spolcc7-svlal- o
delegatów do pracy spo- - no Polonii i Kanady Wszak
lecznej Pierwszym delegatem obecny prezes Zarządu Glówne-d- h
spraw społecznych do tzw go inż Michał Musiol to też Polacy Francji
Tytuł nieco mylący jako że
będzie mowa również o potom-kach
Polaków nic znających ję-zyka
polskiego i nic posiadają-cych
już żadnej łączności z oj-czyzną
przodków Niemal rów-nocześnie
— bo z różnicą kilku
miesięcy — ukazały się dwie
wysoce interesujące prace zaj-mujące
się emigrantami polski-mi
we Francji na przestrzeni lat
1871—1978 Pierwsza pi „Emi-gracja
polska we Francji 1871 —
1918" pióra Wiesława Śladkow-skieg- o
jest dziełem historycz-nym
a druga: „Społeczność
polska we Francji 1918—1978"
Jana Gruszczyńskiego jest pra-cą
socjologiczną Prace te wpra-wdzie
nic uzupełniają się są
całkowicie odmienne inne bo-wiem
problemy interesują hi-storyka
a inne socjologa ale
każdy Czytelnik wiele skorzysta
czytając po kolei obie
Z Francją wiąże się szereg
polskich problemów nie tylko
zresztą politycznych ale te ode
grały w poszczególnych okie-sae- h
dominującą rolę Związki
polsko-francuski- e datujące
od średniowiecza przeszły różne
koleje ale utrzymały się po
dzień dzisiejszy Można zaryzy-kować
twierdzenie że nic ma
dziedziny w której nic było
wzajemnych kontaktów Miała
bowiem Polska Francuza na tlo-nie
i ofiarowała Francji królo-wą:
Marię Leszczyńską podczas
gdy Francja dała Sobicskicmu
Marysieńkę Książę Józef Ponia-towski
był marszałkiem Fran-cji
dowódcą polskich wojsk
walczących u boku Napoleona
a piękna pani Walewska powiła
cesarzowi syna późniejszego
dyplomatę i ministra spraw za-granicznych
Francji
Wymiana pięknych kobiet do-konywała
się nic tylko na po-ziomic
dworów panujących ale
również w świecie nauki sztuki
itp Wystarczy wspomnieć Cho-pina
i panią Gcorgc Sand panią
Hańską i Balzaca pierwszą Pol-kę
która otrzymała Nagrodę
Nobla: Marię Skłodowską-Cun- c
Francja była w różnych okre-sach
czasu schroniskiem dla po-litycznych
uchodźców — tutaj
H
do
się
trzeba dodać że nic tylko pol-skich
— jak również krajem do
którego przybywali dla wielora-kich
celów Francja wreszcie
była też miejscem licznej emi-gracji
zarobkowej Dziesiątki
setki tysięcy Polaków pracowało
lam na roli w kopalniach i w
przemyśle
Najbardziej znane są dzieje
tak zwanej Wielkiej Emigracji
to jest tej z okresu po upadku
Powstania Listopadowego gdyż
odegrała ona w dziejach naj-większą
rolę Miała bowiem w
swoim gronie — by ograniczyć
się lylko do kilku — najwybit-niejszego
poetę wieszcza Adama
Mickiewicza Juliusza Słowac-kiego
Cypriana Norwida Fry-deryka
Chopina
Sladkowski zajmuje się nieja-ko
następnym okresem w któ-rym
żyli jeszcze potomkowie
Wielkiej Emigracji ale tylko
nieliczni byli czynni i Avłączyli
się do następnych przybyszy któ-rzy
osiedli na ziemi francuskiej
Tych nowych było niewiele
przybywali z wszystkich trzech
zaborów: na studia na badania
naukowe dla nawiązania konta-któw
z prądami i kierunkami
artystycznymi: literaturą ma-larstwem
teatrem itp Powoli
zjawiali się i działacze politycz-ni
orędownicy walki o niepod-ległość
rzecznicy różnych kie-runków
politycznych i społecz-nych
Praca dr śladkowskiego jest
'w pewnym sensie piouierska
gdyż po raz pierwszy wykorzy-stał
materiały archiwalne do-tychczas
nie uwzględnione przez
innych historyków Niektóre
znajdowały się w bogatych zbio-rach
Biblioteki Polskiej w Pary-żu
a 'inne w archiwum dyrekcji
policji w Paryżu Autor oparł
się dalej na prasie emigracyjnej
oraz francuskiej i krajowej nic
omieszkał też oczywiście prze-badać
zarówno inne materiały
źródłowe jak i publikacje Po-wstała
obszerna szczegółowa i
wnikliwa praca przedstawiają-ca
wysiłki różnych grup oraz
Jednostek — na przestrzeni o-mawia- nego
okresu — na polu
politycznym społecznym i kul
zasłużony pracownik społeczny
Związku Polaków i jeszcze daw-ny
przedwojenny prezes Stu-denckiego
Bratniaka na Poli-technice
Lwowskiej A jest wie-lu
innych których też należało-by
wymienić gdyby nie brak
miejsca w tym artykule Jest
doprawdy zagadką charakter
Stowarzyszenia Techników jako
organizacji i można by długo
jeszcze zastanawiać się nad
rozdwojeniem: Stowarzyszenie
— klub towarzyski v a członko-wie
Stowarzyszenia — pracow-nicy
społeczni Tak czy inaczej
Polonia nie byłaby tą sama Po-lonią
bez Stowarzyszenia Tech-ników
bez nieraz tak wybit-nych
jednostek jakie Stowarzy-szenie
dostarczyło organizacjom
polonijnym do prowadzenia ich
pracy społecznej do przewodze-nia
Polonii
Artykuł ten został napisany
dla uczczenia Stowarzyszenia
Techników Polskich w 40-Icc- ie
istnienia dla informacji szer-szych
kół polonijnych o techni-krc- h
o inżynierach Wiadomo-ści
do lego artykułu autor o-trzy- mał
przeważnie od kolegi
inż Leona Mederskiego który
na okres obchodu 40-lec- ia Sto-warzyszenia
Techników stał się
jego kronikarzem archiwistą i
badaczem przeszłości inżynier-skiej
Polaków w Kanadzie
Skrzętnie z wielką dokładnoś-cią
i mrówcza pracowitością
zebrane papiery dokumenty
biuletyny listy mają olbrzymią
vartość dla socjologów badaczy
życia polonijnego Należy mieć
nadzieję że zostaną one oddane
do Polskiego Instytutu Badaw-czego
na właściwe przechowa-nie
To jest też jeden więcej
wkład pracy społecznej do ży-cia
polonijnego pi zez dlugolet-n!cg- o
członka i niemal założy-ciela
Stowarzyszenia Techni-ków
i) Biuletyn Stów Techn Czer-wiec
1980: "O inżynierskiej fali
Polaków do Kanady Leon Mc-ci
erski str 22
--') Biuletyn Stów Teehn Paź-dziernik
1980: "Ze skarbnicy
"40" L Medcrski str 19
:) Biuletyn Stów Techn Gru-dzień
1979 sir 2
') Biuletyn Slow Techn Marzec
1980 W Z Jarmicki: "Z archi-wum
STP Oddział Toronto"
') Viclor Turek The Polish
Lrnguage Press in Canada str
170 Polish Research Institute
in Canada
turalnym na rzecz odzyskania
niepodległości Uwzględnia on
wszystkie organizacje z lewa do
prawa podobnie jak i wybit-nych
przedstawicieli
Książka Jana Gruszczyńskiego
stanowi polską wersję pracy do-ktorskiej
przedstawionej na Sor-bonie
Badania nad społeczno-ścią
polską we Francji prowa-dził
autor w 1969 r kiedy stu-diował
we Francji a w latach
1971—1978 kontynuował je —
jak wyjaśnia we wstępie — pod-czas
pięciu wyjazdów 'do Fian-cj- i
Podstawę jej stanowią wyni-ki
badań ankietowych przepro-wadzonych
zarówno przy pomo-cy
kwestionariusza jak i bezpo-średnich
wywiadów Autor wy-selekcjonował
w obu wypad-kach
środowiska i generacje
Chodziło bowiem o uzyskanie
danych odnośnie trzech pokoleń
mieszczących się w latach 1918
— 1978 a więc imigrantów pier-wszego
pokolenia urodzonego
we Francji oraz drugiego poko-lenia
Społeczność polska jest
oczywiście zróżnicowana zarów-no
pod względem wykształce-nia
jak i zawodów Jest rozrzu-cona
niemal po całym kraju
Są środowiska wielkomiejskie
małomiasteczkowe górnicze
przemysłowe i rolnicze Grusz-czyński
starał się wszędzie do-trzeć
lub uzyskać pośrednio pe-wne
dane I tak np wykorzystu-je
dla ilustracji swoich danych
wypowiedzi zawarte w pamięt-nikach
Procesy integracyjne emigra-cji
polskiej we Francji przebie-gają
podobnie jak innych grup
w tym kraju jak zresztą we
wszystkich kraiach a więc i w
Kanadzie Odchylenia są nie-znaczne
wynikają bądź z właści-wości
terenowych bądź też z
bliskości Polski łatwiejszych i
żywszych kontaktów i nieomal
stałego przypływu nowych ludzi
z kraju Wskazuje więc Grusz-czyński
na różnice między po-koleniami
w zawodach wy-kształceniu
pozycji społecznej
Awans na wszystkich odcinkach
występuje wyraźnie w każdym
pokoleniu
Zycie organizacyjne podlega
PREMIER TRUDEAU
UCHYLA SIĘ
Wiceprezes sekcji swobód
obywatelskich Kanadyjskiego
Towarzystwa" Adwokackiego
Shcldon Chumif prawnik z
Calgary oś-wiadcz-yl
że wypo-wiedzi
premierą Pierre E Trudeau i prokuratora
generalnego Roberta Kapłana
na temal domniemanej niele-galnej
działalności Kanadyj-skiej
Królewskiej Policji Kon-nej
— RCMP mają tylko na
celu odciągnięcie uwagi od
niechęci Rządu do ustosunko-wania
się do problemu
Jego zdaniem "nasi fede-ralni
politycy nie mają ocho-ty
głębiej zapoznać się z za-gadnieniem
Ględzą i zaciem-niają
sprawę co jest legalne
i nielegalne"
Również pięciu prowincjo-nalnych
ministrów sprawied-liwości
wyraziło 'sprzeciw wo-bec
opinii wygłaszanych przez
Trudeau i Kapłana a niektó-rzy
z nich zgodzili się z Shel-doner- n
Chumirem że Rząd
powinien uściślić przepisy
prawne dla jasnego określe-nia
co jest legalne a co nic
jest
Kontrowersje powstały po
oświadczeniu prem Trudeau
podczas wywiadu prasowego
na temal wydanego niedawno
raportu Komisji MacDonal-d- a
w sprawie działalności
RCMP że policja czasami po-rusza
się w "obszarach prawa
graniczących z przestępst-wem"
Według jego opinii do
kompetencji sądów należy o-kreśl- enie
czy popełnia ona
czyny nielegalne Nie wzmian-kował
też wcale że Rząd po-winien
polecić policji fede-ralnej
trzymanie się z daleka
od "pogranicza prawnego"
Natomiast Robert Kapłan
uważał że policji nie mogą
obowiązywać takie same pra-wa
jak zwyczajnych obywa-teli
chociaż dodał że nie mo-że
ona niszczyć własności czy
też kaleczyć ludzi
STRAJK GÓRNIKÓW
W CAPE BRETON
Rzecznik federalnego mini-sterstwa
pracy oświadczył że
próbne porozumienie które
osiągnięto w niedzielę wieczo-rem
może zakończyć potężny
strajk górników węgla ka-miennego
w Capc Breton w
Nowej Szkocji
Aż do momentu oficjalnego
zawiadomienia nie podano
żadnych szczegółów o umowie
dotyczącej 3500 członków
związku United Minę Wor-ker- s
oddziału lokalnego 26
Górnicy z Cape Breton we
podobnym zmianom' i przemia-nom
W trzecim pokoleniu prak-tycznie
już nie istnieje Autor
wskazuje dalej na różnice mię-dzy
osiadłymi a nowymi przy-byszami
dotyczą one niemal
wszystkiego Przedstawiając ni
in stan i sytuację po ostatniej
Avojnie światowej Gruszczyński
pisze wyraźnie o tysiącach któ-rzy
pozostali ze względów poli-tycznych
omawia rolę i prace
emigracji politycznej ale okre-śla
ją — używając języka fran-cuskiego
— „uchodźcy politycz-ni"
wymienia organizacje cha-rakteryzuje
działalność wydaw-niczą
Nie przemilcza zdecydo-wanie
negatywnego stosunku
części społeczności polskiej do
systemu panującego w Polsce
Jeden rozdział poświęca Gru-szczyński
więzi z Polską ujaw-niając
istniejące sprzeczności i
rozbieżności zastrzeżenia i ha-mulce
jednych naciski drugich
Pomimo nieuchronnego procesu
postępującej integracji Grusz-czyński
jest v odróżnieniu od
respondentów swojej ankiety
optymistyczny gdy ohodzi o
przyszłość społeczności polskiej
Zdaniem respondentów zniknie
ona za 10 do 20 lat podczas gdy
Gruszczyński widzi w nielicz-nych
kontaktach trzeciej gene-racji
z Polską zapowiedź pogłę-biania
kulturalnych więzów a
to pozwoli na utrzymanie pol-skości
Formułuje kilka postula-tów
które ziealizowałyby jego
optymizm Sęk w tym iż mię-dzy
życzeniami a rzeczywisto-ścią
jest wcale poważna rozbież-ność
Praca Gruszczyńskiego jest
źródłowym studium socjologicz-nym
wysoce informacyjnym i
stanowi cenną pozycję w litera-turze
dotyczącej problemów
emigracyjnych
B Heydenkorn
WIESŁAW SLADKOWSKI: Emi-gracja
polska we Francji
1871—1918 Wydawnictwo Lu-belskie
1980 r str 374
JAN GRUSZCZYŃSKI: Społecz-ność
polska we Francji 1918—
1978 Państwowe Wydawnic-two
Naukowe — Warszawa
1981 r str 314
strajkowali od 17 lipca bi
odmawiając pracy dla Capc
Breton Devclopmenl Corp
żądali podwyżki płac w
ciągu dwócli lal o 60% Dev-c- c
królewska korporacja fe-deralna
zaproponowała im
podwyżkę $17 na dzień
Córnicy pracujący pod zie-mią
w kopalniach Cape Bre-ton
zarabiają obecnie $5964
dziennie a górnicy przodko-wi
— $6610 Operatorzy ma-szyn
i elektrycy według umo-wy
wygasłej pod koniec 1980
roku otrzymują $8129 dzien-nie
KRÓTSZY TYDZIEŃ
ZAPOBIEGNIE
ZWOLNIENIOM
Około 1500 pracowników
zakładów lotniczych McDon-nel- l
Douglas of Canada Ltd
poparło wniosek związku za-wodowego
o czterodniowy ty-dzień
pracy z piątym dniem
dofinansowywanym p rzez
Rząd kanadyjski
Na bardzo burzliwym ze-braniu
członkowie oddziału
1967 United Auto Workcrs
jednomyślnie glosowali za
krótszym tygodniem pracy
co zapobiegnie zwolnieniom
w fabryce w Malton
Zebranie zostało zwołane
po ogłoszeniu przez dyrekcję
zakładów o konieczności zwol-nienia
dalszych 850 osób któ-re
powiększyłyby liczbę pra-cowników
"laicl off" do 2200
INDIANIE Z BC
WYBIERAJĄ SIE
DO ANGLII
Prezes komitetu Indian
Brytyjskiej Kolumbii dla za-gwarantowania
praw ludności
tubylczej w Konstytucji Way-n-e
Christian oświadczył że
komitet powziął nowy plan
w jaki sposób przekazać
punkt widzenia Indian w tej
sprawie bezpośrednio do
Vielkiej Brytanii
Komitet ustalił na 12 paź-clziprni- ka
początek "karawa-ny"
indiańskiej która roz-pocznie
się w BC przetoczy
się w krytych wozach poprzez
całą Kanadę aż do Montrea-lu
gdzie jej uczestnicy wsią-dą
na samolot Udadzą sic oni
następnie do Europy i tam
przez trzy tygodnie będą po-dróżować
poprzez Niemcy za-chodnie
Belgię Holandię
Francję aż do Anglii W
Wielkiej Brytanii Indianie za-mierzają
szukać poparcia dla
swej opozycji wobec planów
palriacji Konstytucji
OSKARŻONY
O DALSZE 8 MORDERSTW
Aresztowany w związku z
morderstwami młodocianych
osób na terenie BC 41-let- ni
Clifford Robert Olson z Co-ąuitla- m
został w poniedzia-łek
oskarżony o dalsze 8 mor-derstw
pierwszego stopnia co
w sumie wynosi już dziewięć
pizypadków
Olson posiadający własne
przedsiębiorstwo budowlane
jest żonaty i ma małego syn-ka
Zatrzymany został 14 sier-pnia
po czym parę dni póź-niej
oskarżono go o zamordo-wanie
14-letni- ej Judy Kozma
W międzyczasie dokonano na
nim psychiatrycznego bada-nia
Nagie ciało Judy Kozma
znaleziono w pobliżu Weavcr
Lakę około 80 km (50 mil)
na wschód od Vancouver By-ła'
na nim 19 śladów od
pchnięcia nożem
Osiem pozostałych oskar-żeń
dotyczy sześciorga dzieci
z BC chiopca z Saskatehe-wan- u
który udał się z wizy-tą'
do Vancouver i dziewczyn-ki
będącej prawdopodobnie
obywatelką niemiecką Zosta-ły
one zidentyfikowane jako:
Terri Lyn Carson lal 15 z
Surrey Louise Chartrand lal
17 z Mapie Ridge Anita
Court lat lfl z Burnaby Da-ry- n
Todd Johnsrude lal 16 z
Saskatoon Raymond King Jr
lat 15 z New Westminstcr i
Simon Partinglon lat 10 oraz
Christine Wellcr łat 12 oboje
z Surrey
Nadinspektor RCMP Bruce
Northorp oświadczył że iden-tyfikacja
dziewczynki Niem-ki
została odłożona aż do
przyjścia jej karty dentys-tycznej
Zwłoki dziewięciu ofiar
policja odnalazła w ciągu os-tatniego
półrocza poczynając
od Bożego Narodzenia — z
tym że pięć ciał odkryto w
zeszłym tygodniu w odstępie '
72-godzinn-ym
Trwają poszu-kiwania
jeszcze dwojga dzie-ci
v