Zwilazkowiec Alliancer, January 07, 1981

              ' _ J C' IJ! ' j At IV " j 1 w~
(-- WŁr„ 4S-ą-w-
A - „S M$i&P i nCi ' jik v wrf 'W " ? '&£# - '' Mv iR
i vwt'' _ "
j Ł
8TR& -- fe ' % ! ! " :M J?! llf --
r " ł %V!AfKbVVlic'l f'r-fnia10Qi'7-
r
" K NIM'
V
Związkowiec"
'V Printed and Published evcry Monclay and Wcdncsday liy
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
!fić38 Bloor Street West — Toronto Oni Canada — M6P 4A8
'£ Telephones: 531 ir
L Sccoml clns mail
uw' Oiriciil Oman of Ihc
Jin llulis — Chniimin oi Ihc Bonrd
Roman Ilnc7Ck
publication reproduced transmitted
permission
PRENUMERATA
Półroczna Pojedynczy
Polski powiększa
Roczna
Z ie
wyłaniających się
politycznego
gospodarczy kraju
pioblem niezmiernej mianowicie
gospodarki
polski ostrzegł społeczeństwo zbytnimi
klziejami szybkie rozwiązanie
rjjyiKiiyii
Ijcsl kataslroly Dochód
nownie spadnie
2491 531-249- 2
rctiMralion numhcr
Alliancc of Canada
Wiwrow Sccrctirj
Cdilor in-Cli-icf
fNo parł of this may or
3' In any form or by any means wiHiout
r $2500 — $1600 numer — 35j
f i1:
iSU
-
odczas
fi-- me Kryzysu
Jcają uwagę o wadze
jna stan kraju
i Rząd przed
3fwl 1 I 1- -rt tuujuiu llitn(rnicriicnuin
bliska
w tym roku
-
lf73
—
be
na
na- -
na
tVrfl Wo ttd
żenie Polski w twardych walutach wynosi obecnie 23 miliar
dy dolaiow Spadla min produkcja węgla który stanowi dla
ólski główne źródło zachodnich walut Radio Warszawa do- -
łiiosło że produkcja węgla będzie o 14 milionów ton mniej
sza niz to w planach na rok obecny
? i-- v 1 i _ i ii ' i i -- i- i
c Kiau wsiizymai inemai caiuowicie eKspori węgia aoy
Wystarczyło go na użytek wewnętrzny ale mimo tego ogra-ńiczon- o
dostawy do cementowni hut i przedsiębiorstw che-gńiczny- ch
co oznacza że obniży się ich produkcja
l Niedobory w produkcji przemysłowej wpływają pośred-nio
na sektor rolny który też znajduje się w ciężkiej sy-lua- cji
po kolejnym roku słabych zbiorów ieszcze gorszych
wskutek ulewnych deszczy i powodzi Ale zła pogoda nie
Sest jednak jedynym powodem tych trudności Rolnicy indy-widualni
do których należy 80% ziemi uprawnej narze-jpi- ą
na brak inwestycji Wskazują leż że państwowe gospo-darstwa
rolne otrzymują nieproporcjonalnie wysoką część
znajdujących sie w dyspozycji
prowadzenia gruntownych rcfoim w sektorze rolniczym
iv— vv zasacizie sam program leiorm gospociarczycn jesi wy-jjiikic- m
powszechnej fali strajków jakie opanowały Polskę
jjv locie tego roku Niepokoje w świecie pracy jeszcze bar-dziej
skomplikowały problemy gospodarcze ale przygotowa-ły
też grunt do reform dla rozwiązania
('sytuacji
jf Nowe kierownictwo partii komunistycznej przyrzekło
[wprowadzenie reform Ich nowy plan gospodarczy będzie
tematem porządku dziennego obrad nadzwyczaj-nego
zjazdu partii który ma się odbyć pod koniec marca
lub na początku kwietnia
17
freedom House o
Allinnocr)
swobód obywatelskich
jn rcedom liouse prywatna amerykańska organizacja no-j- 1
tujaca jak poszczególne kraje świata przestrzegają u sie
bie politycznych i obywatelskich
jw 1980 roku swobody te zostały znacznie ograniczone
x5 miliarda ludzi w siedemnastu krajach żyło w ograniczo
nej wymusci io iimiuiiuw iuui w umuiiusiu aicijucii ju- -
erzyło zakres swych swobód W dorocznym sprawozdaniu
organizacja ta podaje że jej zdaniem blisko 36% mieszkań-ców
świata cieszy się obecnie całkowitą wolnością prawie
Ź2% żvie w kraiach na viól wolnych a około 43% w sześć- -
ił
o
o polo-v-e'
a
Statystyki
wiec
oznak że następuje złagodze--
w roisce poiSKic zwra- -
ogromnych problemów gos- -
lir rtftCrtnrlnuln nlnln lici LU ZU guapuuill icl
narodowy przypuszczalnie po
juz diugi rzędu
rządu zasobów i żądają prze
oumniczeniach
praw że
ważnie krajom Trzeciego
Świata
AFGAŃSCY PARTYZANCI
WIĘKSZOŚĆ
KRAJU
Prezydent Ba-bra- k
Karnial powiedział że
rząd już
antykomunistycznych
pozostałe ich
siły zostaną zlikwido-wane
Jednakże według nie-zależnych
afgańscy
kontrolują nad-i- l
kraju poza miasta-mi
Ze źródeł dyplomatycznych
w Nowym
jak wydaje wojska so-wieckie
zamierzają w najbliż-szych
kilku dniach zaatako-wać
ośrodki rebeliantów w
dolinie północ-ny-wsclió- d
od
dziesięciu ciwocn Krajacn jesi uwazanycn za pozoawionycn
volnosci
( Według sprawozdania organizacji Freedom House naj-większa
i licijznaczniejsza poprawa w minionym roku zaszła
Polsce jedynym kraju komunistycznym który Freedom
£ousc umieścił w kategorii krajów częściowo wolnych Pozo-ątal- c
kiaje pod rządami komunistycznymi odnotowano jako
całkowicie pozbawione wolności
ij_ Dyrektor Freedom House Leonard Susman uważa że
poprawę sytuacji w Polsce należy zawdzięczać w dużej mie-rze
względnej niezależności polskich lobotników i
wypowiedzi Susman powiedział że poprawa
sytuacji w tej dziedzinie jest raczej zaskakująca i że doszło
tlo niej w zasadzie tylko dzięki wysiłkom robotników dzia-aczo- m
związkowym którzy pragnęli by ich związek miał nad
obotnikami pewną kontrolę i występował w ich imieniu
a ko zorganizowana grupa To w połączeniu z faktem że w
5olscc ukazuje się wiele niezależnych publikacji pozostają-cych
poza kontrolą rządu wreszcie działalność Kościoła ka-olickie- go
w Tolsce składają się ogólne uniezależnienie
ie wielu gałęzi życia od absolutnej kontroli rządowej bar-l- o
widocznej w innych krajach komunistycznych
Według dorocznego organizacji Freedom
louse Chiny i Związek Sowiecki uważane za kraje w któ-yc- h
nie ma wolności stosowały z końcem ubiegłego roku
większe represje aniżeli w roku poprzednim Freedom House
stwierdza też w że większe ograniczo-ne
wolności nastąpiło w Turcji Górnej Wolcie Surinamie
3Óliwii Liberii na Szeszelach i w Syrii Największą popra-v- ę
w zakresie swobód obywatelskich i politycznych zanoto-jvan- o
według organizacji Freedom House w Ghanie w
JJgandzie w Peru i w Urugwaju
i Wydatki ZSRR na zbrojenia
i
j --Według nowego amerykań-skiego
rządowe-go]
Związek Sowiecki wydaje
wiele więcej pieniędzy na
lvvposażenie wojskowe niż
jakikolwiek kraj świata Wy-ła
je on także prawie
więcej na zbrojenia niż
Uany Zjednoczone
" Doroczne sprawozdanie
ogłoszone przy końcu roku
irzez amerykańską Agencję ls Kontroli Zbrojeń i Roz-brojenia
stwierda że Zwią-zek
Sowiecki wydal na zbro-jenia
równowartość 154 mi-liardów
dolarów Stany Zje-lnoco- ne
108 miliardów dola-fó- w
te są z roku
1978 a najnowsze które
(lalo się dokładnie opracować
Sowiety sprzedają również
więcej uzbroje-nia
innym państwom prze
(Tlie
Polish
L
a
przewidywano
wprowadzenia tej
jfduczowym
wiacize
t n M i t JUlSłcl
rok z Zadłu
człowieka osłosila
KONTROLUJĄ
Afganistanu
jego pokonał właści-wie
re-beliantów
i że
wkrótce
doniesień
rebelianci
większość
Delhi donoszą że
sie to
położonej na
Kabulu
iv
stosunko-wej
swobodzie
i
i
na
sprawozdania
swym sprawozdaniu
sprawozdania
niżjAmcryka
Bohdan Brodziński
CZECH I
W 1978 r szef komunistycz-nej
partii Czechosłowacji Gu-staw
Ilusak bawił z oficjalną
wizytą w Niemczech Zachod-nich
Ze wszystkich stron był
bombardowany pytaniami o
więzionych w Czechosłowacji
sygnatariuszy' Kmly 77 W
czasie rozmowy z W i 1 1 y Brandtem strona nie-miecka
podniosła sprawę Je-rzego
(Jiri) Lederera ''O nie-go
możecie być spokojni już
wszczęto kroki w sprawie je-go
zwolnienia Nie zależy nam
na nim zupełnie — to nic
Czech a Polak" — odpowie-dział
Ilusak
Lederer stał się Polakiem
w 'sposób dość przypadkowy U zarania swej kariery w
19-1- 8 r był ledaktorem tygo-dnika
"Smcr" ("Kieiun-jk"- )
wydawanego przez nieliczną
giupę lewicowych socjalnych
demokratów którzy szukali
współpracy z komunistami
Gdy jednak komuniści zrobili
pucz i nielegalnie uchwycili
władzę Lederer zapiolesto- -
wal za co z miejsca został
wyrzucony z pracy
Przypadkowo trafiło mu sic
stypendium do Polski i rok
akademicki 194849 spędza
na studiach polonistycznych
na Uniwersytecie Jagielloń-skim
Po powrocie pracuje w
tygodniku związków zawodo-wych
ale gdy na zjeździe
związku dziennikarzy wystę-puje
z krytyką prasy czecho-słowackiej
zostaje wyrzucony
z pracy i ze związku tzn po-zbawiony
prawa uprawiania
zawodu dziennikarskiego
Przez 11 lal błąka się mię-dzy
bezrobociem pracą w ia-bryka- ch
i różnymi ubocznymi
zajęciami przy gazetach aż
wieszcie jego szkolny kolega
Kareł Hoffman (obecny szef
związków zawodowych i czło-nek
czechosłowackiego polil-biur- a)
poleca go do ośrodk'i
badań opinii publicznej przy
praskim radio
W 1963 r jedzie z wizytą
do analogicznego ośrodka
przy polskim radio w Warsza-wie
i przy tej okazji znajdu-je
sobie żonę "Dokładnie mó-wiąc
żonę znalazłem w auto-busie
na trasie Kazimierz
Dolny — Warszawa" opowi?-d- a
Lederer Od tego czasu by-wa
w Polsce po trzy-czter- y
razy na miesiąc a w pracy
swej specjalizuje się w zagad-nieniach
polskich głównie
kulturalnych
W 19C8 r wraca dó dicn-nikarstw- a
jako współredak-tor
słynnego tygodnika "Lile-rarn- e
Listy" który odegrał
tak wielką lolę w nadaniu so-cjalizmowi
czechosłowackie-mu
ludzkiego oblicza W ty-godniku
tym ogłasza Lederer
wielki cykl (40 stron) "Pol-ska
tych tygodni" poświęco-ny
polskim wydarzeniom
marcowym W cyklu tym opi-suje
Lederer strajk młodzieży
akademickiej metody poli-cyjne
stosowane przez policje
polską w tłumieniu tego straj-ku
cytuje szczegółowo piole-st- y
polskich intelektualislów
(Jasienica posłowie grupy
ZNAK) Inne jego artykuły na
lematy polskie te "Kraj kry-zysu"
i "Kronika loku na-dziei"
(o polskim październi-ku
w 1956 r) W tym ostat-nim
artykule przestizcea
Dubccka aby nic stal się cze-skim
Gomułką
Latem 1968 r Lederer
przyjeżdża do Londynu gdzie
daje wywiady dla prasy an-gielskiej
a w Instytucie Pol-skim
wygłasza odczyt dla pub-liczności
polskiej Po inwazji
Czechosłowacji przez wojska
Paktu Warszawskiego Lede-rer
przemawia przez podziem-ne
radio do narodu polskiego
i polskich żołnierzy biorą-cych
udział w inwazji
Poinwazyjny reżym Husaka
zamyka buntownicze "Litc-rarn- e
Listy" Lederer pracuje
jednak dalej jako dzienni-karz
mianowicie w piśmie
związku dziennikarzy "Repor-ter"
Nad jego głową kłębią
się już czarne chmury idące
z Polski
W maju 1969 r policja cze-chosłowacka
aresztuje dwoje
Polaków: Macieja Kozłowskie-go
i Marię Tworkowska Jadą
oni samochodem z Paryża
przez Czechosłowację Samo-chód
pełen zakazanych ksią-żek
wydanych na emigracji
W posiadaniu zatrzymanych
lista adresów na pierwszym
miejscu — Jiri Lederer Za-trzymani
zeznają że ich ce-lem
było przemycenie książek
do Polski przy okazji mówią
o planach emigracji polskiej
POLAK
Korespondencja
założenia tajnej radiostacji
która nadawałaby na Polskę
Bezpieka czeska wpada w
euforię — w jej rękach zna-lazły
się nici międzynarodo-wego
spisku wymierzonego
przeciwko państwom socjali-stycznym!
Kozłowski i Twor-kowska
zostają przekazani
bezpiece polskiej aby wkrót-ce
stanąć przed sadem w tzw
procesie taterników nato-miast
w Czechosłowacji bez-pieka
przyjmuje postawę wy-czekującą
Po pierwszym przesłucha-niu
w lipcu 1969 r Lederer
zostaje zwolniony ale już w
giudniu wyrzucają go z par-tii
a w styczniu zostaje aresz-towany
z par 99 ("za działal-ność
zmierzającą do obalenia
socjalizmu w bialnim kra-ju")
Maksymalna kara z te-go
paragrafu wynosi 10 lat
więzienia Wielki spisek oka-zuje
się jednak niewypałem
Władze polskie lozgrywają
proces taterników pianissimo
bez wygrywania akoulów
międzynarodowych wyroki
zapadają — jak na socjalizm
— łagodne
Po dwóch miesiącach Lede-rer
zostaje wypuszczony ale
wkrótce otrzymuje zawiado-mienie
żo śledztwo przeciw-ko
niemu toczy się dalej tyle
hlko że nic z paragralu 99
a 104 ("szkalowanie bratnie-go
kraju") Za podstawę o-skarż- enic
pizyjęlo jego od-czyt
w Instytucie Polskim w
Londynie ("zorganizowany
przez polskiego reakcyjnego
dziennikarza emigracyjnego
Bohdana Brodzińskiego") i
przedruk w polskiej "Kultu-rze"
(paryskiej) jego aityku-ł-u
"Polska tych tygodni"
Dzień 30 stycznia 1972 r
znany jest w Czechosłowacji
jako "czarny poniedziałek"
Tego dnia policja aresztowa-ła
150 najwybitniejszych dzia-łaczy
opozycyjnych W ich
liczbie znalazł się i Lcdeier
Jego proces odbył się już na
drugi dzień wyrok — dwa la-la
więzienia Zwolniony po
dziesięciu miesiącach (w giu-dniu)
niemal natychmiast wy-daje
wraz z 244 innymi oso-bami
słynną "Karlę 77" (da-l- i
wydania: 111977) Policja
odpowiada ponownym aiesz-towanie- m
Oskarżenie tym ra-zem
z par 98 ("działalność
zmierzająca do obalenia soc-jalizmu
w Czechosłowacji")
wyrok — trzy lata
Ilusak nie mówił wszyst-kiego
gdy obiecywał Brand-towi
szybkie zwolnienie Lede-rera
z więzienia Wprawdzie
rzeczywiście władze czecho-słowackie
prowadziły z Lcdc-lerc- m
rozmowy na ten temat
ale były to rozmowy na ściś-le
określonych waiunkach
Konkretnie warunki były
trzy do wyboru Po wyjściu
z wiezienia Lederer miał albo
publicznie pokajać się albo
po cichu zgodzić się na współ-pracę
z policją albo zgłosić
się na emigrację z Czechosło-wacji
Ponieważ Lederer na
warunki te nie zgodził się
więc żadnego przedtermino-wego
zwolnienia nic było
Wyrok odsiedział w pełni i
wypuszczony został dopiero w
styczniu br
Z miejsca poddany został
nieustannej presji aby zgło-sił
się na wyjazd za granice
co w praktyce równa sie emi-gracji
Po pół roku szykan i
gróźb władze dały Ledercro-w- i
ultimatum: "Od chwili
zwolnienia z wiezienia nie
przestawał pan zajmować się
działalnością nielegalna za
którą mógłby pan być pozba-wiony
wolności na następne
10 lat dajemy panu ostatnia
szansę — emigracja lub wię
Znany z wiarygodności
dziennik komunistyczny wy-dawany
w Hongkongu "Ta
Kung Pao" twieulzi że w
dniu 25 grudnia 1980 r Ko-mitet
Centralny Chińskiej
Partii Komunistycznej po
omówieniu bardzo ważnych
zagadnień zakończył swe
obrady Według dziennika
"Ta Kung Pao" tematem tych
obrad miało być usprawnie-nie
przywództwa partyjnego
poddanie rewizji dotychczaso-wej
oceny całokształtu dzia-łalności
zmarłego przewodni-czącego
Mao Tse-tung- a oraz
dalsza modyfikacja planu mo-dernizacji
Chin
Dziennik "Ta Kung Pao"
nie podaje szczcgółów__w jaki
sposób Chińska Pailia Komu-- l
DWA BRATANKI
własna z Londynu
zienie Niezależnie od tego żo-na
pana jako cudzoziemka zo-stanie
pozbawiona prawa po-bytu
i wysiedlona do Polski"
We wrześniu br Lederer z
żoną i 12-leln- ią córką opuścił
Czechosłowację Gościnę za-oferowały
mu Austria RFN
Francja i Szwajcaria Wybrał
małą mieścinę w Niemczech
gdzie od kilku lat przebywa
na podobnym wygnaniu jego
stary przyjaciel mistrz sza-chowy
Ludek Pachman
Ostatnio Lederer odbył po-dróż
po stolicach Europy za-chodniej
łacznie z Madrytem
gdzie zaproszony -- został na
zjazd międzynarodówki socja-listycznej
W czasie tej tury trafił leż
do Londynu Zobaczyliśmy się
po raz pierwszy od 12 lal w
ciągu których kolo historii do-konało
pełnego obrotu przy-nosząc
powtórnie widmo in-wazji
sowieckiej tym razem
dla Polski Rozmawiamy w
nastroju minorowym i smęt-nym
świadomi faktu że choć
histoiia Lederera zakończyła
się niby dobrze z hollywoodz-kim
happy endem [o jednak
życie to nie Hollywood że
człowiek jest stworzeniem
społecznym i nie wystarcza
mu swoboda dorabiania się w
najbogatszym nawet kraju
gdy nie ma swobody orga-nizm
społeczny którego czło-wiek
len jest częścią
— Więc Dubcek posłuchał
iioojej rady i nie stal się Go-mułką
Czechosłowacji a jed-nak
mimo to niewiele to po-mogło
— W ostatecznym efekcie
Dubcek niezbyl lóżnił się od
Gomułki jego fatalnym błę-dem
było że nic chciał prze-ciwstawić
się Sowietom nie
dopuszczał nawet możliwości
inwazji Przez to rozbroił
resztę kierownictwa i cały na-ló- d
klóry w dużej części go-tów
byl stawić opór najeźdź-com
— Czy byłoby lepiej gdy-by
Czechosłowacja stawiła
opól?
— Moralnie byłoby lepiej
bo zadokumentowałoby to wo-lę
istnienia państwa Przecież
od początku powstania państ-wa
nie użyto armii do obro-ny
wolności kraju Cała his-toiia
Czechosłowacji to fikcja
za fikcją z fikcja Dubceka
na końcu A najważniejsze to
to że gdyby była wola oporu
to może w ogóle nie byłoby
inwazji Nawiasem mówiąc to
samo odnosi się do okresu
przedwojennego Gdyby w
1938 r Czechosłowacja nie
poddała się Hitlerowi bez wal-ki
to też byłoby lepiej Jak
wynika z dostępnych obecnie
dokumentów niemieckich o-pozy- cja
antyhitleiowska była
wtedy znacznie silniejsza —
zamach 1944 r robiły już tyl-ko
słabe resztki tej opozycji
Możliwe że zbrojny opór Cze-chosłowacji
doprowadziłby w
1938 r do przewrotu w Niem-czech
i do II wojny w ogóle
by nie doszło
— Czy znaczy to że 10 loię-zieni- u
sludioioałeś historię?
— W więzieniu myślałem
jak zorganizować współpracę
tych co walczą o prawa czło-wieka
w Polsce i Czechosło-wacji
Jestem zadowolony że
współpraca ta została nawią-zana
Oczywiście nie chodzi o
akcję a o wzajemne poparcie
moralne Wydaje mi się że
ostatnia dekada jest przeło-mowa
pod względem psycho-logii
obu społeczeństw — zgi-nęły
obopólne napięcia zro-dziło
sie zrozumienie iden-tyczności
losów
— Ale zaznaczyła się różni-ca
ekonomiczna Czy dla na- -
nislyczna zamierza dokonać
usorawnicnia swego przywó-dztwa
ale przewodniczący
Ilua Kuo-fen- g jesi pośrednio
atakowany przez oficjalną
prasę chińską i jak się wy-dai- e
ustąpi z zajmowanego
najwyższego stanowiska w
kraju
Jak pisze wydawany w
Hongkongu dziennik "Ta
Kung Pao" decvzje w sprawie
zmian personalnych w przy-wództwie
chińskim będą mu-siały
być podjęte podczas
ziazdu partyjnego po sesji
plenarnej Komitetu Central-nego
jaka odbędzie się w lu-tym
Jeżeli zaś chodzi o zre-widowanie
dotychczasowych
ocen działalności Mao Tse-tung- a
to należało się tego
—
stmjów w Czcchosłoioacji nie
liczy się {akt że Polacy przy-jeżdżają
masowo i loykupują
mięso i masło?
— Nie gra to żadnej roli
Ludzie rozumieją że sytuacja
ekonomiczna kontrolowana
jest przez Związek Sowiecki i
może się zmienić godziny
na godzinę
— Przypomina mi się mo-ja
rozmowa 10 lecie 196S r z
Janem Prochazką ówczesnym
prezesem Zioiązku Pisarzy
Czechosłowacji Wyraził się
on wtedy że Polacy Czesi i
Słowacy "powinni dążyć do te-go
aby Czechosłowacja i Pol-ska
stały się jednym państ-wem
Co myślisz o tej propo-zycji?
— Bo ja wiem? U nas Cze-si
ciągle mają problemy ze Słowakami a Słowacy z Cze-chami
Ale z drugiej strony mrsl być rzeczą naoczną dla
kzdego że te małe państwa
to tylko marionetki w rekach
mocarstw więc łączenie się
powinno być nakazem dnia
nie tylko z sympatii ale ze
zwykłego rozsądku i powinno
-- objąć więcej krajów nie tyl-ko
Polskę i Czechosłowację
'— Naszym nieszczęściem
jest że często pałamy nieuza-sadnioną
sympatią dla odleg-łych
narodów a nie lubimy
sąsiadów W związku z tym
chciałbym zacytować opinię
jednego zachodniego koies-pondent- a
na temat obecnego
kiyiysu polskiego Omawiając
szczególnie wrogie toijpowie-dz- i
Honeckera i Dilaka pod
adresem "Solidarności" ko-respondent
ten wyraził się że
wypoioiedzi te mają wyraźny
podkład antypolski i apelują
do lorodzonych antypolskich
uczuć bo ani Czesi ani Niem-cy
nie kochają Polaków
— Absolutnie nie zgadzam
sie z la opinią Na odwrót —
Czesi z ogromnym zaintereso-waniem
sympatia i nadzieja
śledzą wypadki w Polsce To
co mówi partia w Czechosło-wacji
nie ma nic wspólnego
narodem w ogóle a w tej
sprawie w szczególności A je-śli
chodzi o problemy federa-cyjne
to nie są one natural-nie
w programie dnia bieżą-cego
Jest to sprawa przyszło-ści
gdy cała Europa wschod-nia
będzie wolna od panowa-nia
rosyjskiego a jej przy-wódcy
będą wyrażali interesy
własnych narodów' a nie Ro-sji
— Może ten dzień wolności
nie jest tak odległa jak sie
wielu ludziom toydaje Jak
no oceniasz obecną próbę
Polski uzyskania częścioiocj
niepodległości — uda się czy
nie?
— Nie odważę się wypo-wiedzieć
na 1en temat Jedno
jest dla mnie pewne miano-wicie
że w lej chwili najważ-niejsze
jest aby obecna sy-tuacja
ostała sie przez pewien
czas przez kilka choćby mie-sięcy
bo przez to nabierze
ona mocy prawnej "zalegity-mizuj- e
się" w oczach świata
a przede wszystkim Sowie-tów
które sa pod tym wzglę-dem
wielkimi formalistami
Jest na to pewna szansa bo
ciągle nietknięte sa dwie pod-stawowe
zasady systemu: kie-rownicza
rola partii i przyna-leżność
do Paktu Warszaw-skiego
Oczywiście "kierowni-cza
rola partii" jest w tej
chwili fikcją ale Rosjanom
powinny wystarczyć pozory
Gdyby udało się stworzyć mo-dus
vivendi miedzy słaba par-tią
a silnym i zorganizowa-nym
społeczeństwem to był-by
to niezmiernie ciekawy
wariant "real-socjalizm- u"
który miałby wielkie znacze-nie
dla wszystkich innych
krajów lego rejonu
Frobkmy Chińskiej Partii Komunistycznej
spodziewać na podstawie nie-dawnych
wypowiedzi przy-wódców
chińskich oraz ko-mentarzy
prasy Obecnie wy-raża
sie opinie że to właśnie
Mao zainicjował i kierował
tzw rewolucją kulturalną
uznaną za kompletną kata-strofę
z wyjątkiem gorzkiej
nauki jaką dała ona na przy-szłość
Należy też oczekiwać że
czyny Mao Tse-tung- a będą
również poddane krytyce w
związku z prowadzona nie-gdyś
przez niego kampanią
przeciwko rzekomym prawi-cowym
elementom w partii
oraz za jego niefortunne ha-sło
tzw wielkiego skoku w"
gospodarce które głosił pod
koniec lal pięćdziesiątych
3w Z KANADY
FALA MROZÓW
Masy zimnego powietrza
napływające z Bieguna Pół-nocnego
spowodowały rekor-dowy
spadek temperatury we
wschodniej Kanadzie nie no-towany
od przeszło stu lat
Mieszkańcy Ontario dzwo-niący
zębami na trzaskającym
mrozie lodom z dalekiej Pół-nocy
mieli dopiero przed-smak
tego co się może jesz-cze
zdarzyć do końca miesią-ca
W Toronto w zeszła nie-dzielę
termomcnlr wskazywał
—27°C (—17 st F) czyli o
jeden stopień Celsjusza niżej
niż wykazywały notowania z
1906 roku
W Ottawie temperatura
wynosiła — 35°C trzy stopnie
mniej od najniższego poziomu
w 1896 roku W Sault Ste
Maiie było —36°C bijąc sta-ry
rekord — 27° C z 1928 r
Podczas gdy nie zanotowa-no
nowych rekordów mrozu
w Thompson Man około 670
km na północ od Winnipeg
(417 mil) lo górnicze miasto
pozostało w dalszym ciągu
najzimniejszym miejscem Ka-nady
— —440C W niedzielę
tempeiatura wzrosła tam "tyl-ko"
do —36 "C
Vancouver okazał się jed-nym
z najcieplejszych — za-notowano
3°C
Najcieplej w Ontario było
w Windsor 21°C naj-zimniej
w Atikokan w pobliżu
Thunder Bay 12° C
Fala wielkich mrozów spo-wodowała
wiele kłopotów i u-tiudn- ień Właściciele samo-chodów
na próżno usiłowali
zapalić motory blokując w o-czekiw- aniu
pomocy linię lele-loniczne- go
pogotowia samo-chodowego
Ontario Motor
League's Straż pożarna nato-miast
była dosłownie bombar-dowana
zgłoszeniami o pęk-nięciu
zamarzniętych przewo-dów
kanalizacyjnych
Tereny narciarskie w Onta-rio
zostały częściowo zam-knięte
z powodu niebezpiecz-nego
oblodzenia zlej widocz-ności
a także dużej ilości u-szkodzo- nycli
w wypadkach
pojazdów blokujących trasy
zjazdowe
Również szpitale zanotowa-ły
szereg zgłoszeń odmrożeń
a także złamań kończyn spo-wodowanych
upadkami na ob-lodzonych
powierzchniach
PODRÓŻ
PREMIERA TRUDEAU
Premier Trudeau po zakoń-czeniu
zimowego urlopu spę-dzonego
na nartach wybrał
się w nową podróż po czte-rech
kontynentach do sześciu
krajów w celu zajęcia się pro-blemem
biednych niedoroz-winiętych
gospodarczo kra-jów
Pierre Tiudeau odwiedzi
Austrię Algierię Nigerie
Senegal Brazylię i Meksyk
Powrót przewidywany jest na
18 stycznia
Premier Trudeau lubi po-dróżować
Problem krajów
zacofanych spowodował już
jego wypady do Europy i na
Środkowy Wschód Planuje
też wziąć udział w mini-szczy-c- ie
na ten temat w Mexico
City w czerwcu jak również
w spotkaniu siedmiu najbar-dziej
rozwiniętych gospodar-czo
państw przewidywanym
w lipcu br
W ostatnim dziesięcioleciu
kanadyjski program pomocy
dla biednych krajów był spo-radyczny
okraszony raczej
wzniosłymi hasłami niż u-wieńcz- ony
konkretnym dzia-łaniem
Ale obecnie stosunki
Północ-Południ- e cieszą się w
Ottawie nowym zainteiesowa-nie- m
Wielu odpowiedzial-nych
funkcjonariuszy państ-wowych
i dyplomatów zajęło
się przeglądem kanadyjskiej
polityki wobec krajów Trze-ciego
Świata Jesienią ub ro-ku
Kanada zapowiedziała
wzrost pomocy dla zagranicy
i zwiększenie funduszy dla
międzynarodowych biur u-dzielają- cych
pożyczki
Specjalny komitet parla-mentarny
ogłosił raport pizy-naglają- cy
Kanadę do natęże-nia
działań na rzecz biednych
krajów Petro-Canad- a została
upoważniona do przeznacze-nia
$250 min na poszukiwa-nie
ropy naftowej w rozwija-jących
się krajach Tymcza-sem
ministerstwo spraw ze-wnętrznych
powołało "sekre-tariat
przyszłości" mający zba-dać
przyczyny wzrastającego
kryzysu w międzynarodowym
systemie gospodarczym
WZROST BEZROBOCIA
A ZARAZEM
NOWYCH MIEJSC PRACY
W PROWINCJACH
ATLANTYCKICH
Wzrost stopy bezrobocia
powyżej przeciętnejkanadyj
skiej zaczyna być stałą cechą
życia w Prowincjach Atlantyc-kich
Przewiduje sic również
że stan ten będzie się pogar-szał
Obecna stopa bezrobocia —
12% w ciągu ostatnich 15 lat
podwoiła się w Prowincjach
Atlantyckich i jest znacznie
wyższa niż "nic do przyjęcia"
wysokie bezrobocie z J966 r
wynoszące 55%
Z drugiej strony ilość no-wych
miejsc piacy w ciągu
minionego dziesięciole-cia
wzrosła przeciętnie 25%
rocznie podczas gdy globalny
przyrost piodukcji tych pro-wincji
wyniósł pomiędzy 1 i
2%
Wzrastająca aktywność c-konom- iczna
lejonu atlantyc-kiego
daje się zauważyć w bu-dowie
nowych stalowni ko-palni
i fabryk w rozwoju ry-bołówstwa
rolnictwa a także
naftowego przemysłu wydo-bywczego
Są nawet przypusz-czenia
że Prowincje Atlanty-ckie
lepiej opierają się rece-sji
gospodarczej niż inne re-jony
Północnej Ameryki
ZMIANA POLITYKI
BRYTYJSKIEJ KOLUMBII
'Skończyły się czasy "odbi-jania
piłki" energetycznej po-między
Ottawą a Brytyjską
Kolumbią Ich miejsce zajmie
spokojniejsza ale zarazem
bardziej zdecydowana polity-ka
w sprawie podatku ener-getycznego
i zmian w Konsty-tucji
— stwierdził premier
prowincjonalny — William
Bennett
Zmiana polityki rządu So-ci- al
Credit jest obecnie naj-bardziej
pasjonującym prob-lemem
tej prowincjonalno-federalne- j
"gry" Premier
Bennett twierdzi że jej po-wodem
są rozmowy przepro-wadzone
z premierem Tru-deau
które pozwoliły na wy-jaśnienie
nieporozumień w
sprawie stanowiska Ottawy i
doprowadziły do zaprzestania
' zabawy w ciuciubabkę
Obecnie premier Bennett
czeka na prawne rozstrzy-gnięcie
czy nakładanie fede-ralnego
podatku na sprzedaż
gazu ziemnego jest zgodne z
Konstytucją czy leż nie We-dług
przepisów prowincjonal-nych
rząd Brytyjskiej Ko-lumbii
posiada i sprzedaje gaz
poprzez królewskie korpora-cje
Oznacza lo według zda-nia
prawników Wiktorii że
Ottawa próbuje nakładać po-datek
na rząd BCnie podle-gający
pod tym względem
Biilish Noith America Act
KOSZT CENTRUM
ZJAZDOWEGO
W EDMONTON ROŚNIE
Przewiduje sie że koszt
centium zjazdowego w Ed-monl- on
może w tym roku
wzrosnąć o dalsze $5 min je-żeli
wiadze tego centrum
przekonają odpowiednią ko-misję
że miasto powinno wy-posażyć
i objąć patronat nad
działalnością zaprojektowal-i}
eh ekskluzywnych zespo-łów
lestauracyjnych z wido-kiem
na rzekę North Saska-tchewa- n
Zaiządzający cen-Tiu- m
Gcorge McCabc oświad-czył
że władze prawdopodob-nie
poproszą komisję miejską
o dodatek do sumy $386 min
już zatwierdzonych ocenia-jąc
że propozycja ta może
przynieść $1 min czystego zy-sku
od pierwszej chwili uiu-chomien- ia
centrum
POMOC
RZĄDU FEDERALNEGO
DLA POWODZIAN W BC
Rząd federalny przewiduje
udzielenie pomocy w wysoko-ści
od $65 min do $13 min
dla miast Brytyjskiej Kolum-bii
szczególnie dotkniętych w
zeszłym tygodniu powodzią
Suma la wydatkowana jest w
ramach pokrycia zobowiązań
pod tym względem rządu pro-wincjonalnego
BC
Herbert Gray minister
przemysłu i handlu oświad-czył
że fundusze federalne
przyznane zostały na żądanie
premiera Williama Bennetla
jako udział w federalno-pro-wincjonalny- m
programie po-mocy
w wypadkach klęsk ży-wiołowych
obowiązującym od
1970 r Według postanowień
pragramu prowincja płaci
pierwsze $1 na osobę nato-miast
Ottawa pokrywa resztę
Poprzednio senator Ray-mond
Pcrrault popierał ideę
aby pomoc federalna była u-zależn- iona
od długofalowych
planów Brytyjskiej Kolumbii
zabezpieczenia przed powo-dzią
ale później stal się prze-ciwnikiem
jakichkolwiek' po-wiązań
pod_lym względem z
Ottawą
c
m