000019a |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
i?
y
f OJLttLUNA 4-- ia "ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (JANUARY) 30 — 1949 Nr 5
"ZWIĄZKOWIEC"
Tel WA 8151 - Tel WA 8151
Published for Every Sunday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Zw Pol w Kan Wydawany przez Dyrekcję Prasową
Redaktor Jerzy Giżycki — Administrator K J Mazurkiewicz
Redakcja Rękopisów nie zwraca
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie v $???
Pńłrnczna SI 50
Kwartalna $1-0-
0 W Stanach Zjednoczonych w Polsce i reszcie Europy S300
Pojedynczy numer 06
Zmiana adresu (stary adres konieczny) 05
Adres:
"ZWIĄZKOWIEC"
700 Queen St W — Toronto Ont
Authorized as second class mail Post Office Dept Ottawa
PODZIAŁ ©BFIT@ŚG
Ostatnie dwa przemówienia prezydenta Trumana —
doroczne oświadczenie "On the State of the Union" obra
zujące stan rzeczy w Republice Amerykańskiej i inagura-cyjn- e
z okazji oficjalnego objęcia czteroletnich rządów
prezydenckich — oczekiwane były przez świat cały w zro-zumiałym
napięciu nerwowym
Bo mowy te miały dać odpowiedź na niezmiernie waż-ne
pytanie: jakie są plany nowego rządu amerykańskiego
w odniesieniu zarówno (lo Stanów Zjednoczonych — kraju
o decydującej roli w sprawach naszego globu jak i do za-gadnień
międzynarodowych
Reakcje i komentarze prasy światowej dowiodły raz
' jeszcze niczaprzeczalndśći faktu że czytelnik tylko jednego
wydawnictwa — o ile nie jest ono na tyle obiektywne by
podawać różnorodne opinie i reakcje — z konieczności bę-dzie
miał kompletnie jednostronny i nieraz całkowicie
wypaczony obraz wydarzeń narodowej i światowej donio-słości
I tu leży niebezpieczeństwo mylnych decyzji mas wy-borczych
krajów demokratycznych Jak również i źródło
- ogromnych wpływów "zglajchszaltowanej" prasy krajów
monopartyjno-dyktatorskic- h jak Rosja sowiecka Niemcy
Jiitlerowskie czy Italia Mussoliniego
s mentBuojącpyocrhówonmajamwyianteychwykpiolkwaiedozświ iTadrcuzmeńanaprakstoówryymchi' kzoa----
inagurował on Super Noivy Ład jak określono jego plan
Gdy reakcyjna Chicago Tribunc biada że jest to "ten
sam rujnujący socjalizm który propagował on podczas
kampanii przedwyborczej" komunizujący nowojorski
"Glos Ludoiuy" twierdzi zjadliwie że "Orędzie Prezydenta
Trumana wywołało dwa wrażenia: głęboką ulgę wśród
magnatów i monopolistów na Wall Street 'i poważne zmar-twienie
w masowych rzeszach ludu pracującego" I dalej:
" w swej istotnej treści jest to program jakiego żądali
bankierzy generałowie i trusty wojenne"
Nie przyczynia się do rozjaśnienia obrazu oświadcze-nie
gdzie indziej tego samego wydawnictwa że "przy-wódcy
(robotniczy) pieją hymny radosne o odrodzeniu się
Nowego Ładu" Widocznie Głos Ludowy stawia na dwóch
krańcach przywódców robotniczych i "masowe rzesze ludu
pracującego" '
' Komentatorka Dorothy Thomson dość naogół obiek-tywna
i wnikliwa w swym sądzie tym razem ostrzega w
histerycznym wprost artykule że trumanowski socjalizm
państwowy doprowadzi Amerykę do zguby
Równocześnie daleki od radykalizmu New York Times
oświadcza spokojnie "że lepsza sytuacja mieszkaniowa i
zdrowotna lepsze szkoły bardziej powszechne ubiezpiecze-- n
ia społeczne większe obszary pozyskane dla uprawy
są to bez wątpienia właściwe cele demokratycznego rządu
w tym nowoczesnym okresie"
Rzecznik kapitalistów brytyjskich Financial Times
londyński oświadcza że "przemysł został spoliczkowany"
gdyż Truman pragnie by produkował on więcej stali na-Av- et
jeżeli nie odpowiada to jego kalkulacjom zarobko-wym
Natomiast socjalistyczny Daily Harald konstatuje
że większość reform projektowanych przez Trumana jest
już wprowadzona w Angli
Irish Independent jest zdania że prezydent amerykań-ski
starał się obiektywnie przekonać zarówno pracodaw-ców
jak i robotników że postęp może być najlepszym
" obrońcą przed katastrofą Znajdujemy potwierdzenie tej
opinii w innych wydawnictwach Tak np jeden z dzien-ników
kanadyjskich donosi że ostatnio moskiewski insty-tut
ekonomiczny próbował na próżno znaleźć odpowiedź na
niezwykle dla rządu sowieckiego niemiłe pytanie: dla czego
nie ma dotąd kryzysu gospodarczego w Ameryce zapowie-dzianego
przez speców od doktryny komunistycznej Zaś
Nowy świat nowojorski w ciekawym artykule redakcyj
nym tłumaczy powyższy fakt tym że dzisiejszy kapitalizm
amerykański daleki jest od tego sprzed lat stu przeciwko
któremu prowadził atak zgorzkniały pomstujący na wszy- -
stko i na wszystkich będący cale życie na czyimś utrzyma-niu
Karl Markx I że Markx a za nim i ślepo zapatrzeni w
niebo teoretycy sowieccy "nie przewidzieli humanizmu
amerykańskiego kapitalizmu"
Istotnie dziś w epoce potężnych robotniczych związ-ków
zawodowych kontroli państwowej ustaw anty-trust- o
wych itd — kapitalizm amerykański ogromnie się "zhuma-nizowa- ł"
Gdy mowa tu o możliwości kryzysu nadmienimy że
depresje są nie tylko obiawami pewnych lokalnych ' czy
swiatowycn nieaopasowan gospodarczych ale i nieraz w
znacznej mierze pewnego stanu psychicznego Tutaj zna-komicie
pasuje oświadczenie RooseYelta z jego pierwszego
przemówienia inaguracyjnego że "jedyna rzecz której
powinniśmy się bać- - to' strach" A słuszność tego twierdz-enia
(
została poparta badaniami jednego z ekonomistów
I — l__ '
0IY TRDMAN MIAŁ SŁSOT0ŚĆ
Aluzja prez Trumana do
różnicy zdań na Kremlu wy
wołała wiele komentarzy Oto
niektóre z nich:
Agencja United Press z Mo
skwy: Jest faktem że żaden
obcy dyplomata w Moskwie
nie wie nic o jakichś różni-cach
zdań na Kremlu Rosyj-ska
partia państwowa jest
blokiem granitowym W Polit
biurze niewątpliwie omawia
się zasadnicze linie politycz-ne
ale z chwilą gdy decyzja
zapadła jakiekolwiek zastrze
żenią ze strony jednostek by-łyby
nie do pomyślenia
"Basler Nachrichten" z
Waszyngtonu: Wiadomo że
w styczniu 1948 przybył do
ambasadora USA w Berlinie
Murphy'ego pewien sowiecki
emisariusz pragnąc mówić w
imieniu Berii i jego "umiarko
wanej grupy"
Ambasador USA w Mosk-wie
Bedell Smith oświadczył
w Waszyngtonie: Istotnie pe
wni politycy w ZSRR są wo-bec
Stanów Zjednoczonych
bardziej pojednawczy niż in
ni ale trudno byłoby wymie-nić
ich nazwiska Nie sądzę
aby w politbiurze istniał roz-łam
choć są okazyjne różni-ce
zdań Dalej ambasador wy-raził
przypuszczenie że na-pięcie
między Rosją a Amery
ką trwać może wiele lat
Z Waszyngtonu podaje
"Die Tat" że raporty 'najle-piej
poinformowanych źródeł
moskiewskich stwierdzają :
w Politbiurze są różnice zdań
na temat "wojna czy pokój"
Wierzy ona w nieuchronność
wojny i w to że Rosja obec-nie
a najdalej do roku 1950
ma najlepsze szanse Europa
Zachodnia ibowiem z każdym
miesiącem staje się silniej-sza
a ktryzys w USA trze-ba
odsunąć na termin nieusta
lony Dlatego trzeba uderzyć
Druga grupa zdaje sobie spra
wę z przemysłowej słabości
Rosji Należą tu Kaganowicz
iMikojan I oni uważają że
wojna jest nieunikniona" ale
radzą czekać i wzmacniać się
Gdyby dziś wybuchła wojna
scentralizowany system admi
nistracyjny i wrażliwy sys1-ter- n komunikacyjny nie wy-trzymałyby
szoku strategicz-nych
bombardowań- - Z cza-sem
natomiast przemysł ZS
IRR i satelitów może dorów
nać zachodniemu Aby przy-spieszyć
należy przez partie
komunistyczne na Zachodzie
siać farment i niepokój Nie
ma żadnych danych by Sta-lin
lub Mołotow zdecydowali
się po której stronie stanąć
w walce tych dwóch obozów
Podstawą aluzji Trumana
jest zdaniem Alsopa ("NY
H Tribune") raport sporzą-dzony
przed kilku miesiąca-mi
przez wywiad amerykań- -
ski Raport ten opierając się
na wiarygoonycn zrocwacn
mówi o istnieniu w Politbiu-rze
dwóch odłamów Jeden z
nich reprezentuje Mołotow
drugi Malenkow Mołotow
jest zdania że w USA kryzys
gospodarczy wybuchnie wkró
tce może już z końcem roku
1949 Kryzys ten sparaliżu-je
siły Ameryki Należy więc
wywierać pełny nacisk na
państwa niekomunistyczne
by w momencie powstania
tam skutkiem wybuchu kry-zysu
w USA próżni — natych
miast ją zająć Natomiast
Malenkow uważa że ów na-cisk
zmusi Amerykę do uszty
wnienia kontroli gospodar-czej
i do zbrojeń co spowo-duje
opuźnienie kryzysu mo-że
na 10-1- 5 lat Nadto ńw na-cisk
kryje w sobie ryzyko wy
buchu przedwczesnej wojny
Dlatego należy zwolnić na-cisk
przejść do skonsolido-wania
zdobyczy i zainicjować
zawarcie tymczasowego ukła-du
Stalin prowadzi politykę
którą zaleca Mołotow ale
trzyma politykę Malenkowa
w rezerwie
Tyle raport Ale w rapor-cie
tym — powiada Alsop —
nie ma nic co uprawniałoby
do twierdzenia że na Krem-lu
istnieje odłam dążący do
rzeczywistego porozumienia
z Ameryką Obie grupy róż-nią
się tylko co do taktyki
ale koncepcje mają' wspólne
Oto też jeśli na takim ma- teriale oparł się Truman do-wodziłoby
to że czytał raport
spiesznie a' komentarz jego
jest nieprzemyślany Chyba
że otrzymał z 'Moskwy jakieś
inne informacje będące ta-jemnicą
nawet przed najbliż-szym
otoczeniem
Na
Melchior Wańkowicz opu-szcza
Anglię zamierzając o-sią- ść
w Stanach Zjednoczo-nych
na gospodarstwie swej
córki Przed wyjazdem udzie
lił londyńskiemu' "życiu" wy
wiadu na temat określony w
tytule Oto kilka wyjątków:
"Trojaka może być posta-wa
literatury Podobnie jak
w walczącej amii są żołnie-rze
idący w rozpoznaniu
żołnierze bijący się w linii i
żołnierze idący z tylu zbie-rający
rannych i poległych
liczący trofea i straty ważą-cy
cenę zwycięstwa czy klę-ski
Czy mają iść razem z rze
czywistością czy za nia czy
przed nią? '
Literatura polska na emi-gracji
niestety nie jest świa-doma
swej roli i żadnej 7
uniwersytetu McGill w Montrealu który dowodził że głów-nym
powodem przedwojennej depresji kanadyjskiej była
zbyteczna bojaźliwość tutejszych sfer gospodarczych
która wstrzymała inwestycje i zamroziła kapitały
Jakież są główne punkty tego tak rozbieżnie traktowa-nego
programu prez Trumana?
Kontynuowanie i poszerzanie pomocy dla Europy Za-chodniej
Ofiarowanie politycznej i technicznej pomocy
krajom azjatyckim — pod warunkiem nie wprowadzania u
siebie klasycznych ustrojów komunistycznych Utrzymywa-nie
nadal dotyhczasowej polityki wobec Rosji Tu zmiana
na stanowisku ministra spraw zagranicznych — ze starego
i schorowanego lecz upartego Marshalla na znacznie młod-szego
i bardziej giętkiego Achisona — nie powinna mieć
wpływu na linię wytyczną chocażby dla tego że prez
Truman silny swym własnym zwycięstwem wyborczym
sam będzie zapewne o tej linii wytycznej decydować
Poszerzenie opieki społecznej Walka z inflacją przez
dalej idącą ingerecję państwa w sprawy gospodarcze kon
trolę eksportu utrudnienie' kredytu i spekulacji wzmoże-nie
kontroli cen wynajmu mieszkań itd Pomoc federalna
dla szkolnictwa które w niektórych częściach kraju znaj-duje
się w stanie opłakanym Odwołanie znienawidzo-nego
przez sfery robotnicze Taft-Hartle- y Bill a przywrócę
nie Wagner Act z pewnymi ograniczeniami Powszechna
powinność wojskowa Rozbudowa elektryfikacji wsi
Utrzymanie cen produktów rolnych na słusznym poziomie
rasowej szczególnie w dziedzinie
pracy Równouprawnienie murzynów w zakresie praw
wyborczych (zniesienie tak zw poll tax w stanach połud-niowych)
Widzimy więc że nie ma w tym programie nic rewo-lucyjnego
a jedynie jak wiele wydawnictw słusznie pod-kreśliło
— kontynuowanie i pewne poszerzenie programu
zainicjonowanego przez Rooserelta a nawet częściowo już
przez Hoovera
Jak Trumann sam to wyraził zmierza on do dania rów
niejszego udziału wszystkim w rosnącej wciąż amerykań-skiej
obfitości V J G
WSPÓŁPRACA Z WYZWO-LONYMI
NARODAMI
Polityka Polska powinna
dążyć do tego aby wyzwolo-ne
narody Estonii Łotwy
Litwy Białorusi i Ukrainy
weszły wskład przyszłej Fe-deracji
Europy Środkowo-Wschodnie- j
a przez nią do
Konfederacji Europejskiej
Narody te z rejonem środko
wo-wschodn- im zespala zbież-ność
interesów a z Europą
łączą je tradycyjne węzły
kulturalne:
Gdy powstanie Federacja
Państw Europy Środkowo-Wschodni- ej granice państwo
we uczestników Federacji u-tra- cą
dotychczasowe zasadni
Piśmiennictwo Polskie Obczyźnie
Zniesienie-dyskryminac- ji
cze znaczenie i będą miały
charakter raczej wewnętrzne
administracyjny Istotnym
wyrazem interesów obszaru
Europy Środkowo - Wschód
niej staną się granice Federa
cji W ten sposób jeśli wolne
narody Litwy Białorusi i U-krai- ny znajdą się w jej obrę
bie granicą zabezpieczającą
interesy tych narodów na za-chodzie
będzie granica polska
na Odrze i Nysie Łużyckiej
I odwrotnie ich erranice
wchodnie będą wykładnikiem
interesów Polski na wscho
dzie
W świecie państw o nieo
graniczonej suwerenności
granica między Polską a Ros
ją ustalona przez Traktat
Ryski stanowi niezbędne za
bezpieczenie interesów Polski
na wschodzie We wzajem-nych
stosunkach pomiędzy'na
rodem polskim i wolnymi na
l-od-ami
Litwy Białorusi i U-krai- ny dobrowolnie zbrata-nymi
w ramach Federacji
Państw Europy Środkowo-Wschodni- ej
— sprawa granic
nie powinna stanowić prze-szkody
we współpracy dla
wyższego wspólnego dobra
"Trybunę"
trzech postaw konsekwentnie
nie zajmuje Tym bardziej
że literatura ta narazie jest
w ogóle bardzo szczupła Mo- im zdaniem literatura:powin
na iść w rozpoznaniu
Nie ma jednak pełnej wol-ności
pisarzy oczywiście w Kraju nie ma też zuDełnei
na uchodźtwie Tu bowiem pi
sarz jest ograniczony w wy- borze tematów i sposobie ich
oświetlania Moim zdaniem
nad wszystkim można i trze-ba
się zastanowić wszystkie-mu
należy się beznamiętnie
przyjrzeć Mieliśmy jednak
wypadki kiedy pisarze byli
krępowani w ten czy inny
sposób — dość wspomnieć kilka kolejnych perypetii pa- ryskiej "Kultury" Są to
wszystko przeszkody rzucane
pod nogi pisarzom którzy
chcieliby głośno myśleć Pi-sarze
zaś unikający starcia z
rzeczywistością sprzeniewie-łraznaijuą
siEęmpigisraarcsykjineamuliteproawtuo--
ra nie może dlatego odnaleźć
swojego kierunku
Cywilizacja kształtuje się
nie wedle szablonów jednora-zowego
biegunowego myśle- nia lecz jest wypadkową
starć wielkich sił Na syntezę
przyszłej cywilizacji złożą
się siły zarówno Ameryki jak Europy a także i Rosji
Budować nowy świat będą
prości szarzy ludzie narody
a nie ich chwilowi przywód-cy
i doktrynerzy Pó najwięk
szzoystcahnineawczełotwkieaktastrofach po
Emigracja powinna wal-czyć
o swobodę słowa świat
nie jest czarno-biał- y lecz ko- lorowy Gdyby się składał
tylko z kolorów białego i czar
nego literatura nie byłaby potrzebna Naród więc wi- nien dać kredyt pisarzom i
nuaszwaannoiwa aća pnróabwyet icihchrozopmoyzł-- ki upadki i odwroty
OD REDAKCJI PJ WNUCZEK Z nade- słanego wiersza nie będziemy
mogli skorzystać
ŻYCZLIWE SŁOWA DLA
"ZWIĄZKOWCA"
P F Biel z Hamilton skie
lrioswt ąłz kdtóoregnoaspopdrzayjejamcyielspok-i niżej charakterystyczny u-st- ęp
Po"lJsakkicoh bywły ż1o9łn2i0e:rmz Wrookjsuk
okraanz1adjyajksokicbhyły pżoodłcnziaesrz dwwoójcshk
RZEOBRAIENIA $ UM
Artykuł
Jes't bzdurstwem ciągłe po-wtarzanie
iż żyjemy w cza-sach
wielkich przełomowych
wyjątkowych Czas jako poję
cie fizyczne naogół jest poję-ciem
ustalonym — jako poję
cie historyczne jest nieustan
nie przeobrażającym się Cha
rakter tych przemian ich kie
runek i trwałość jest zależna
od skali umysłowości woli i
ducha ludzi którzy mają de-cydujący
wpływ na formę
tych "zmian Oto kilka spo-strzeżeń
mających związek z
kwestią przeobrażeń w cza-sie
ODPŁYW I PRZYPŁYW
IDEALIZMU
Podobnie jak ludzie uczci-wie
religijni przy każdym ob-rządku
składają szczerą obiet
nicę poprawy tak samo i ca-ła
ludzkość w momentach
zbiorowego obrachunku su-mienia
nawraca szczerze do
idealizmu Ten przypływ ide-alizmu
szczególnie jest wi-docznym
w okresach konflik-tów
wojennych W przestron-nych
gabinetach wielkich mę
żów stanu i ich współpracow
ników politycznych powiewa
wówczas sentymentalnie wie-trzyk
idealizmu Rodzą się
koncepcje ' międzynarodewej
współpracy — jak Liga Na-rodów
czy%obecna Organiza-cja
Narodów Zjednoczonych
Ukazują się wiele obiecujące
manifesty jak 14 punktów
Wilsona Rooseveltowsko-Churchillowsk- a Karta Atlan-tycka
Kiedy jednak pamięć piekła
wojny rozpływa się w mroku
zapomnienia idealizm tak
wielkich jak i małych kurczy
się niepomiernie ustępując
miejsca podejrzeniom niena-wiścio- m do świadomie złej
woli włącznie
Z chwilą odpływu idealiz-mu
następuje pogłębianie
się różnic i narastanie świa-domości
nieuchronnie zbliża-jącego
się konfliktu Tak jak
w organizmie zakażonym na-stępuje
proces rozwiiania sie
obcej i nie dającej sie unie
szkodliwić substancji która
powoli zabija w człowieku1 ży
ciei tak w społeczeństwach
narasta niszcząca świado-mość
konfliktu
DWA ŚWIATOPOGLĄDY
W zasadzie istnieją dwa
kierunki myślenia odnośnie
przyczynowości wojen Jeden
z nich cynicznie usprawiedli
wia niejako zjawisko wojen
jperszzeczzepodjekdrenśylmenie eilżemseąntoenme
nieustannej walki jaki widzi-my
w całej naturze Od zdol-ności
utrzymania równowagi
między wrodzonymi insfvnV_ ttzrauzmmebiiyenniaesttmuorsyowniaaenunisaatbaynktnoyemmjprozprmoo--i
r--- "
cwhowjaelnić- poozbweaclnamy skoibeireunpeok-
Związkowca odnośnie do
spraw starego kraju"
jf }f JŁ P A WĄSIK "Felietonu
ioliregcdeynżzenmcaie"on ncihearzaakmteierśc-o-str- ej polemiki personalnej
JNie zgadzamy się z oświad-pczoewniienmien
Psainęa licżzyeć rezceonpzienniat ongalóełżuyciOe gółwyproolboionniejno-y- nie ma n rin
o produkcjach scenicznych
przywykł on natomiast dó
"kataS'?0' ibezkrczne
wnnppiraoonezMkwfyyecsoijrknaihmżętocieóeyikrjedne"erilosesstzśbkocmwlypietzełnołsneoikpieudearażymzzuykpceusćhtdjtoosezryRwsiómunłzwypnienaerkcjaUaekożjwiwcejzjep-anenng-dri-iaa-oee
o oo wykształcenia znane' gonoo ntoazmwnaiecomzsnoyibeiścżiwee yppkrszzeRtwzneycWkżiser-zga-o
dparzkeówważnaająszcyecjh wiwęksKzoanścaidzrioe-
'POPŁATJNOść
LITERATURY
Redaktor do młodej pisar-+'-kt0- ra Przyniosła swój u-°'Mo- żeć- przecazlyetajća pnainei mręokgżoęeptoizsiudupoe-ołDnr-liaee szynie? " PiSZS a
sgzdyynbiyemBn°ui'me iaBłaotrzppihsranećwdadnkioatoł rmzea-zajmować
się literaturą
dyskusyjny
su w tak zróżniczkowanym
dzisiaj świecie zależy długość
okresów pokojowych Kiedy
przychodzi jednak wojna wy
grywa ją silniejszy i z ha-słem
"biada pokonanym" or-ganizuje
świat według swego
wzoru Coprawda ostatnia
wojna dowodzi iż zwycięzcy
mogą się czuć tak samo źle
jak i" pokonani
Drugi kierunek to kieru-nek
wychodzący z założenia
potrzeby fundamentalnej
przebudowy wadliwego do-tychczas
systemu ekonomicz-nego
Przedstawiciele tego
kierunku utrzymują iż przez
efektywne międzynarodowe
planowanie i kontrolę ekono-micznego
systemu świata
podstatwowe niebezpieczeń-stwo
wojny byłoby zażegna-ne
Dalszym krokiem umac-niającym
pokój byłaiby próba
ujednolicenia systemu poli-tycze- go świata z jednym nad
rzędnym ciałem ustawodaw-czym
w formie Rządu Świata
Narodziny i powodzenie
tego świata naszych pragnień
będzie zależało od potencja-łu
dobrej woli zrazumienia
potrzeby wielostronnych wy
rzeczeń się
Wcześniej czy później
świat taki powstanie jako
nieunikniona forma rozwoju
historycznego lecz byłoby ilu
zją przypuszczać iż jest on w
zasięgu widoczności naszego
pokolenia Jest prawdopodob
nym iż jednym z idealistycz-nych
haseł następnej ewentu
alnej "wojny będzie hasło wal
ki o "jeden wspólny świat"
'0dmiennie oczywiście rozu
miany przez każdą z wojują
cych stron
ZŁUDZENIA I RZECZY
WISTOŚĆ
Dotykając spraw socjal-nych
przeobrażeń nie może-my
jednak przeoczyć lub za-przeczyć
oczywistości pew-nych
faktów Faktem takim
np jest iż na przestrzeni hi-storycznej
od czasów feuda-lizm-u
po przez kapitalistycz-ny- _ liberalizm do współczes-nej
tak czy inaczej pojmowa-nej
demokracji — człowiek
ciągle Walczy o' rozszerzenie
swoich przywilejów W walce
tej formy ustrojowe świata
ciągle przesuwają się w lewą
a nie w prawą stronę i w
dalszym ciągu czy ktoś chce
czy nie chce tak przesuwać
się będą Byłoby dziecinadą
przypuszczać iż jakakolwiek
wojna potrafi przywrócić
stan ją poprzedzający tak
samo jak żadna polityka siły
nigdy nie Ibędzie prowadziła
do pokoju lecz do wojny
Naiwnością jest łudzenie
się iż system liberalnego ka-pitalizmu
może przetrwać
jako stała forma ustrojowa
tak samo jak jeszcze większą
naiwnością byłoby wierzenie
iż jakakolwiek dyktatura z
"dyktaturą proletariatu"
włącznie potrafiłaby stwo-rzyć
uczciwie szczerą atmo-sferę
wolności
Prawda jest iż żaden na
cjonalizm nie zwiększył moż-liwości
międzynaro d o w e j
współpracy jak prawdą jest
iż tylko socjalizm daje naj-prawdopodobni- ejsze
szanse
stworzenia lepszego człowie-ka
zdolnego rozumem zrozu-mieć
a sercem odczuć istotę
zachodzących przemian i od-ważnie
wyjść im naprzeciw
Częstokroć jedynie decy-zja
odwrócenia się plecami
do problemu który zdawało-by
się nie miał drugiego roz-wiązania
dać może wizje no-wego
punktu widzenia Śmia-łość
stwierdzenia iż świąt
jaki znaliśmy dłużej już nie
istnieje — dać może poczu-cie
zwycięstwa nad samym
sobą i iest niewątpliwie źród
lem twórczej wyobraźni ju
tra Kurczowe chwytanie go-goły-mi
rękami wiatru i upoi
czywe grzęźniecie w maraz-mie
cierpiętnictwa może tyl-ko
wypaczyć nas stwarzając
podatny matriał na tak zbio-rowych
jak też indywidual-nych
samobójców
Przebrażenia świata trwa-ją
i jeżeli nie cheemy pozo-stać
poza nawiasem tych
przeobrażeń przyjrzyjmy si?
im lepiej i wyciągnijmy lo-giczne
wnioski — 'inaczej bę-dzje- my
się czuć jak każdy
wśród burzy poza burtą okrę
tu Jest wiele znaków na zie
mi wskazuiacvch iż nadcho
dzący świat jest światem 50 i
'r A J 'JuralewicŁ1
mm
p
K
S]
M
S]
G
Zi
M
Bi
da
Ki
Ki
M
Tr
Tr
$1
Gr
Gr
Sk
Bi
Kc U
Zir
UC
We
Piż
J'0
£££- -
-- SyJKStfU-lli?
f
KPCG
GK
b
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, January 30, 1949 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1949-01-30 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | Zwila000405 |
Description
| Title | 000019a |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | i? y f OJLttLUNA 4-- ia "ZWIĄZKOWIEC" STYCZEŃ (JANUARY) 30 — 1949 Nr 5 "ZWIĄZKOWIEC" Tel WA 8151 - Tel WA 8151 Published for Every Sunday by POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED Organ Zw Pol w Kan Wydawany przez Dyrekcję Prasową Redaktor Jerzy Giżycki — Administrator K J Mazurkiewicz Redakcja Rękopisów nie zwraca PRENUMERATA: Roczna w Kanadzie v $??? Pńłrnczna SI 50 Kwartalna $1-0- 0 W Stanach Zjednoczonych w Polsce i reszcie Europy S300 Pojedynczy numer 06 Zmiana adresu (stary adres konieczny) 05 Adres: "ZWIĄZKOWIEC" 700 Queen St W — Toronto Ont Authorized as second class mail Post Office Dept Ottawa PODZIAŁ ©BFIT@ŚG Ostatnie dwa przemówienia prezydenta Trumana — doroczne oświadczenie "On the State of the Union" obra zujące stan rzeczy w Republice Amerykańskiej i inagura-cyjn- e z okazji oficjalnego objęcia czteroletnich rządów prezydenckich — oczekiwane były przez świat cały w zro-zumiałym napięciu nerwowym Bo mowy te miały dać odpowiedź na niezmiernie waż-ne pytanie: jakie są plany nowego rządu amerykańskiego w odniesieniu zarówno (lo Stanów Zjednoczonych — kraju o decydującej roli w sprawach naszego globu jak i do za-gadnień międzynarodowych Reakcje i komentarze prasy światowej dowiodły raz ' jeszcze niczaprzeczalndśći faktu że czytelnik tylko jednego wydawnictwa — o ile nie jest ono na tyle obiektywne by podawać różnorodne opinie i reakcje — z konieczności bę-dzie miał kompletnie jednostronny i nieraz całkowicie wypaczony obraz wydarzeń narodowej i światowej donio-słości I tu leży niebezpieczeństwo mylnych decyzji mas wy-borczych krajów demokratycznych Jak również i źródło - ogromnych wpływów "zglajchszaltowanej" prasy krajów monopartyjno-dyktatorskic- h jak Rosja sowiecka Niemcy Jiitlerowskie czy Italia Mussoliniego s mentBuojącpyocrhówonmajamwyianteychwykpiolkwaiedozświ iTadrcuzmeńanaprakstoówryymchi' kzoa---- inagurował on Super Noivy Ład jak określono jego plan Gdy reakcyjna Chicago Tribunc biada że jest to "ten sam rujnujący socjalizm który propagował on podczas kampanii przedwyborczej" komunizujący nowojorski "Glos Ludoiuy" twierdzi zjadliwie że "Orędzie Prezydenta Trumana wywołało dwa wrażenia: głęboką ulgę wśród magnatów i monopolistów na Wall Street 'i poważne zmar-twienie w masowych rzeszach ludu pracującego" I dalej: " w swej istotnej treści jest to program jakiego żądali bankierzy generałowie i trusty wojenne" Nie przyczynia się do rozjaśnienia obrazu oświadcze-nie gdzie indziej tego samego wydawnictwa że "przy-wódcy (robotniczy) pieją hymny radosne o odrodzeniu się Nowego Ładu" Widocznie Głos Ludowy stawia na dwóch krańcach przywódców robotniczych i "masowe rzesze ludu pracującego" ' ' Komentatorka Dorothy Thomson dość naogół obiek-tywna i wnikliwa w swym sądzie tym razem ostrzega w histerycznym wprost artykule że trumanowski socjalizm państwowy doprowadzi Amerykę do zguby Równocześnie daleki od radykalizmu New York Times oświadcza spokojnie "że lepsza sytuacja mieszkaniowa i zdrowotna lepsze szkoły bardziej powszechne ubiezpiecze-- n ia społeczne większe obszary pozyskane dla uprawy są to bez wątpienia właściwe cele demokratycznego rządu w tym nowoczesnym okresie" Rzecznik kapitalistów brytyjskich Financial Times londyński oświadcza że "przemysł został spoliczkowany" gdyż Truman pragnie by produkował on więcej stali na-Av- et jeżeli nie odpowiada to jego kalkulacjom zarobko-wym Natomiast socjalistyczny Daily Harald konstatuje że większość reform projektowanych przez Trumana jest już wprowadzona w Angli Irish Independent jest zdania że prezydent amerykań-ski starał się obiektywnie przekonać zarówno pracodaw-ców jak i robotników że postęp może być najlepszym " obrońcą przed katastrofą Znajdujemy potwierdzenie tej opinii w innych wydawnictwach Tak np jeden z dzien-ników kanadyjskich donosi że ostatnio moskiewski insty-tut ekonomiczny próbował na próżno znaleźć odpowiedź na niezwykle dla rządu sowieckiego niemiłe pytanie: dla czego nie ma dotąd kryzysu gospodarczego w Ameryce zapowie-dzianego przez speców od doktryny komunistycznej Zaś Nowy świat nowojorski w ciekawym artykule redakcyj nym tłumaczy powyższy fakt tym że dzisiejszy kapitalizm amerykański daleki jest od tego sprzed lat stu przeciwko któremu prowadził atak zgorzkniały pomstujący na wszy- - stko i na wszystkich będący cale życie na czyimś utrzyma-niu Karl Markx I że Markx a za nim i ślepo zapatrzeni w niebo teoretycy sowieccy "nie przewidzieli humanizmu amerykańskiego kapitalizmu" Istotnie dziś w epoce potężnych robotniczych związ-ków zawodowych kontroli państwowej ustaw anty-trust- o wych itd — kapitalizm amerykański ogromnie się "zhuma-nizowa- ł" Gdy mowa tu o możliwości kryzysu nadmienimy że depresje są nie tylko obiawami pewnych lokalnych ' czy swiatowycn nieaopasowan gospodarczych ale i nieraz w znacznej mierze pewnego stanu psychicznego Tutaj zna-komicie pasuje oświadczenie RooseYelta z jego pierwszego przemówienia inaguracyjnego że "jedyna rzecz której powinniśmy się bać- - to' strach" A słuszność tego twierdz-enia ( została poparta badaniami jednego z ekonomistów I — l__ ' 0IY TRDMAN MIAŁ SŁSOT0ŚĆ Aluzja prez Trumana do różnicy zdań na Kremlu wy wołała wiele komentarzy Oto niektóre z nich: Agencja United Press z Mo skwy: Jest faktem że żaden obcy dyplomata w Moskwie nie wie nic o jakichś różni-cach zdań na Kremlu Rosyj-ska partia państwowa jest blokiem granitowym W Polit biurze niewątpliwie omawia się zasadnicze linie politycz-ne ale z chwilą gdy decyzja zapadła jakiekolwiek zastrze żenią ze strony jednostek by-łyby nie do pomyślenia "Basler Nachrichten" z Waszyngtonu: Wiadomo że w styczniu 1948 przybył do ambasadora USA w Berlinie Murphy'ego pewien sowiecki emisariusz pragnąc mówić w imieniu Berii i jego "umiarko wanej grupy" Ambasador USA w Mosk-wie Bedell Smith oświadczył w Waszyngtonie: Istotnie pe wni politycy w ZSRR są wo-bec Stanów Zjednoczonych bardziej pojednawczy niż in ni ale trudno byłoby wymie-nić ich nazwiska Nie sądzę aby w politbiurze istniał roz-łam choć są okazyjne różni-ce zdań Dalej ambasador wy-raził przypuszczenie że na-pięcie między Rosją a Amery ką trwać może wiele lat Z Waszyngtonu podaje "Die Tat" że raporty 'najle-piej poinformowanych źródeł moskiewskich stwierdzają : w Politbiurze są różnice zdań na temat "wojna czy pokój" Wierzy ona w nieuchronność wojny i w to że Rosja obec-nie a najdalej do roku 1950 ma najlepsze szanse Europa Zachodnia ibowiem z każdym miesiącem staje się silniej-sza a ktryzys w USA trze-ba odsunąć na termin nieusta lony Dlatego trzeba uderzyć Druga grupa zdaje sobie spra wę z przemysłowej słabości Rosji Należą tu Kaganowicz iMikojan I oni uważają że wojna jest nieunikniona" ale radzą czekać i wzmacniać się Gdyby dziś wybuchła wojna scentralizowany system admi nistracyjny i wrażliwy sys1-ter- n komunikacyjny nie wy-trzymałyby szoku strategicz-nych bombardowań- - Z cza-sem natomiast przemysł ZS IRR i satelitów może dorów nać zachodniemu Aby przy-spieszyć należy przez partie komunistyczne na Zachodzie siać farment i niepokój Nie ma żadnych danych by Sta-lin lub Mołotow zdecydowali się po której stronie stanąć w walce tych dwóch obozów Podstawą aluzji Trumana jest zdaniem Alsopa ("NY H Tribune") raport sporzą-dzony przed kilku miesiąca-mi przez wywiad amerykań- - ski Raport ten opierając się na wiarygoonycn zrocwacn mówi o istnieniu w Politbiu-rze dwóch odłamów Jeden z nich reprezentuje Mołotow drugi Malenkow Mołotow jest zdania że w USA kryzys gospodarczy wybuchnie wkró tce może już z końcem roku 1949 Kryzys ten sparaliżu-je siły Ameryki Należy więc wywierać pełny nacisk na państwa niekomunistyczne by w momencie powstania tam skutkiem wybuchu kry-zysu w USA próżni — natych miast ją zająć Natomiast Malenkow uważa że ów na-cisk zmusi Amerykę do uszty wnienia kontroli gospodar-czej i do zbrojeń co spowo-duje opuźnienie kryzysu mo-że na 10-1- 5 lat Nadto ńw na-cisk kryje w sobie ryzyko wy buchu przedwczesnej wojny Dlatego należy zwolnić na-cisk przejść do skonsolido-wania zdobyczy i zainicjować zawarcie tymczasowego ukła-du Stalin prowadzi politykę którą zaleca Mołotow ale trzyma politykę Malenkowa w rezerwie Tyle raport Ale w rapor-cie tym — powiada Alsop — nie ma nic co uprawniałoby do twierdzenia że na Krem-lu istnieje odłam dążący do rzeczywistego porozumienia z Ameryką Obie grupy róż-nią się tylko co do taktyki ale koncepcje mają' wspólne Oto też jeśli na takim ma- teriale oparł się Truman do-wodziłoby to że czytał raport spiesznie a' komentarz jego jest nieprzemyślany Chyba że otrzymał z 'Moskwy jakieś inne informacje będące ta-jemnicą nawet przed najbliż-szym otoczeniem Na Melchior Wańkowicz opu-szcza Anglię zamierzając o-sią- ść w Stanach Zjednoczo-nych na gospodarstwie swej córki Przed wyjazdem udzie lił londyńskiemu' "życiu" wy wiadu na temat określony w tytule Oto kilka wyjątków: "Trojaka może być posta-wa literatury Podobnie jak w walczącej amii są żołnie-rze idący w rozpoznaniu żołnierze bijący się w linii i żołnierze idący z tylu zbie-rający rannych i poległych liczący trofea i straty ważą-cy cenę zwycięstwa czy klę-ski Czy mają iść razem z rze czywistością czy za nia czy przed nią? ' Literatura polska na emi-gracji niestety nie jest świa-doma swej roli i żadnej 7 uniwersytetu McGill w Montrealu który dowodził że głów-nym powodem przedwojennej depresji kanadyjskiej była zbyteczna bojaźliwość tutejszych sfer gospodarczych która wstrzymała inwestycje i zamroziła kapitały Jakież są główne punkty tego tak rozbieżnie traktowa-nego programu prez Trumana? Kontynuowanie i poszerzanie pomocy dla Europy Za-chodniej Ofiarowanie politycznej i technicznej pomocy krajom azjatyckim — pod warunkiem nie wprowadzania u siebie klasycznych ustrojów komunistycznych Utrzymywa-nie nadal dotyhczasowej polityki wobec Rosji Tu zmiana na stanowisku ministra spraw zagranicznych — ze starego i schorowanego lecz upartego Marshalla na znacznie młod-szego i bardziej giętkiego Achisona — nie powinna mieć wpływu na linię wytyczną chocażby dla tego że prez Truman silny swym własnym zwycięstwem wyborczym sam będzie zapewne o tej linii wytycznej decydować Poszerzenie opieki społecznej Walka z inflacją przez dalej idącą ingerecję państwa w sprawy gospodarcze kon trolę eksportu utrudnienie' kredytu i spekulacji wzmoże-nie kontroli cen wynajmu mieszkań itd Pomoc federalna dla szkolnictwa które w niektórych częściach kraju znaj-duje się w stanie opłakanym Odwołanie znienawidzo-nego przez sfery robotnicze Taft-Hartle- y Bill a przywrócę nie Wagner Act z pewnymi ograniczeniami Powszechna powinność wojskowa Rozbudowa elektryfikacji wsi Utrzymanie cen produktów rolnych na słusznym poziomie rasowej szczególnie w dziedzinie pracy Równouprawnienie murzynów w zakresie praw wyborczych (zniesienie tak zw poll tax w stanach połud-niowych) Widzimy więc że nie ma w tym programie nic rewo-lucyjnego a jedynie jak wiele wydawnictw słusznie pod-kreśliło — kontynuowanie i pewne poszerzenie programu zainicjonowanego przez Rooserelta a nawet częściowo już przez Hoovera Jak Trumann sam to wyraził zmierza on do dania rów niejszego udziału wszystkim w rosnącej wciąż amerykań-skiej obfitości V J G WSPÓŁPRACA Z WYZWO-LONYMI NARODAMI Polityka Polska powinna dążyć do tego aby wyzwolo-ne narody Estonii Łotwy Litwy Białorusi i Ukrainy weszły wskład przyszłej Fe-deracji Europy Środkowo-Wschodnie- j a przez nią do Konfederacji Europejskiej Narody te z rejonem środko wo-wschodn- im zespala zbież-ność interesów a z Europą łączą je tradycyjne węzły kulturalne: Gdy powstanie Federacja Państw Europy Środkowo-Wschodni- ej granice państwo we uczestników Federacji u-tra- cą dotychczasowe zasadni Piśmiennictwo Polskie Obczyźnie Zniesienie-dyskryminac- ji cze znaczenie i będą miały charakter raczej wewnętrzne administracyjny Istotnym wyrazem interesów obszaru Europy Środkowo - Wschód niej staną się granice Federa cji W ten sposób jeśli wolne narody Litwy Białorusi i U-krai- ny znajdą się w jej obrę bie granicą zabezpieczającą interesy tych narodów na za-chodzie będzie granica polska na Odrze i Nysie Łużyckiej I odwrotnie ich erranice wchodnie będą wykładnikiem interesów Polski na wscho dzie W świecie państw o nieo graniczonej suwerenności granica między Polską a Ros ją ustalona przez Traktat Ryski stanowi niezbędne za bezpieczenie interesów Polski na wschodzie We wzajem-nych stosunkach pomiędzy'na rodem polskim i wolnymi na l-od-ami Litwy Białorusi i U-krai- ny dobrowolnie zbrata-nymi w ramach Federacji Państw Europy Środkowo-Wschodni- ej — sprawa granic nie powinna stanowić prze-szkody we współpracy dla wyższego wspólnego dobra "Trybunę" trzech postaw konsekwentnie nie zajmuje Tym bardziej że literatura ta narazie jest w ogóle bardzo szczupła Mo- im zdaniem literatura:powin na iść w rozpoznaniu Nie ma jednak pełnej wol-ności pisarzy oczywiście w Kraju nie ma też zuDełnei na uchodźtwie Tu bowiem pi sarz jest ograniczony w wy- borze tematów i sposobie ich oświetlania Moim zdaniem nad wszystkim można i trze-ba się zastanowić wszystkie-mu należy się beznamiętnie przyjrzeć Mieliśmy jednak wypadki kiedy pisarze byli krępowani w ten czy inny sposób — dość wspomnieć kilka kolejnych perypetii pa- ryskiej "Kultury" Są to wszystko przeszkody rzucane pod nogi pisarzom którzy chcieliby głośno myśleć Pi-sarze zaś unikający starcia z rzeczywistością sprzeniewie-łraznaijuą siEęmpigisraarcsykjineamuliteproawtuo-- ra nie może dlatego odnaleźć swojego kierunku Cywilizacja kształtuje się nie wedle szablonów jednora-zowego biegunowego myśle- nia lecz jest wypadkową starć wielkich sił Na syntezę przyszłej cywilizacji złożą się siły zarówno Ameryki jak Europy a także i Rosji Budować nowy świat będą prości szarzy ludzie narody a nie ich chwilowi przywód-cy i doktrynerzy Pó najwięk szzoystcahnineawczełotwkieaktastrofach po Emigracja powinna wal-czyć o swobodę słowa świat nie jest czarno-biał- y lecz ko- lorowy Gdyby się składał tylko z kolorów białego i czar nego literatura nie byłaby potrzebna Naród więc wi- nien dać kredyt pisarzom i nuaszwaannoiwa aća pnróabwyet icihchrozopmoyzł-- ki upadki i odwroty OD REDAKCJI PJ WNUCZEK Z nade- słanego wiersza nie będziemy mogli skorzystać ŻYCZLIWE SŁOWA DLA "ZWIĄZKOWCA" P F Biel z Hamilton skie lrioswt ąłz kdtóoregnoaspopdrzayjejamcyielspok-i niżej charakterystyczny u-st- ęp Po"lJsakkicoh bywły ż1o9łn2i0e:rmz Wrookjsuk okraanz1adjyajksokicbhyły pżoodłcnziaesrz dwwoójcshk RZEOBRAIENIA $ UM Artykuł Jes't bzdurstwem ciągłe po-wtarzanie iż żyjemy w cza-sach wielkich przełomowych wyjątkowych Czas jako poję cie fizyczne naogół jest poję-ciem ustalonym — jako poję cie historyczne jest nieustan nie przeobrażającym się Cha rakter tych przemian ich kie runek i trwałość jest zależna od skali umysłowości woli i ducha ludzi którzy mają de-cydujący wpływ na formę tych "zmian Oto kilka spo-strzeżeń mających związek z kwestią przeobrażeń w cza-sie ODPŁYW I PRZYPŁYW IDEALIZMU Podobnie jak ludzie uczci-wie religijni przy każdym ob-rządku składają szczerą obiet nicę poprawy tak samo i ca-ła ludzkość w momentach zbiorowego obrachunku su-mienia nawraca szczerze do idealizmu Ten przypływ ide-alizmu szczególnie jest wi-docznym w okresach konflik-tów wojennych W przestron-nych gabinetach wielkich mę żów stanu i ich współpracow ników politycznych powiewa wówczas sentymentalnie wie-trzyk idealizmu Rodzą się koncepcje ' międzynarodewej współpracy — jak Liga Na-rodów czy%obecna Organiza-cja Narodów Zjednoczonych Ukazują się wiele obiecujące manifesty jak 14 punktów Wilsona Rooseveltowsko-Churchillowsk- a Karta Atlan-tycka Kiedy jednak pamięć piekła wojny rozpływa się w mroku zapomnienia idealizm tak wielkich jak i małych kurczy się niepomiernie ustępując miejsca podejrzeniom niena-wiścio- m do świadomie złej woli włącznie Z chwilą odpływu idealiz-mu następuje pogłębianie się różnic i narastanie świa-domości nieuchronnie zbliża-jącego się konfliktu Tak jak w organizmie zakażonym na-stępuje proces rozwiiania sie obcej i nie dającej sie unie szkodliwić substancji która powoli zabija w człowieku1 ży ciei tak w społeczeństwach narasta niszcząca świado-mość konfliktu DWA ŚWIATOPOGLĄDY W zasadzie istnieją dwa kierunki myślenia odnośnie przyczynowości wojen Jeden z nich cynicznie usprawiedli wia niejako zjawisko wojen jperszzeczzepodjekdrenśylmenie eilżemseąntoenme nieustannej walki jaki widzi-my w całej naturze Od zdol-ności utrzymania równowagi między wrodzonymi insfvnV_ ttzrauzmmebiiyenniaesttmuorsyowniaaenunisaatbaynktnoyemmjprozprmoo--i r--- " cwhowjaelnić- poozbweaclnamy skoibeireunpeok- Związkowca odnośnie do spraw starego kraju" jf }f JŁ P A WĄSIK "Felietonu ioliregcdeynżzenmcaie"on ncihearzaakmteierśc-o-str- ej polemiki personalnej JNie zgadzamy się z oświad-pczoewniienmien Psainęa licżzyeć rezceonpzienniat ongalóełżuyciOe gółwyproolboionniejno-y- nie ma n rin o produkcjach scenicznych przywykł on natomiast dó "kataS'?0' ibezkrczne wnnppiraoonezMkwfyyecsoijrknaihmżętocieóeyikrjedne"erilosesstzśbkocmwlypietzełnołsneoikpieudearażymzzuykpceusćhtdjtoosezryRwsiómunłzwypnienaerkcjaUaekożjwiwcejzjep-anenng-dri-iaa-oee o oo wykształcenia znane' gonoo ntoazmwnaiecomzsnoyibeiścżiwee yppkrszzeRtwzneycWkżiser-zga-o dparzkeówważnaająszcyecjh wiwęksKzoanścaidzrioe- 'POPŁATJNOść LITERATURY Redaktor do młodej pisar-+'-kt0- ra Przyniosła swój u-°'Mo- żeć- przecazlyetajća pnainei mręokgżoęeptoizsiudupoe-ołDnr-liaee szynie? " PiSZS a sgzdyynbiyemBn°ui'me iaBłaotrzppihsranećwdadnkioatoł rmzea-zajmować się literaturą dyskusyjny su w tak zróżniczkowanym dzisiaj świecie zależy długość okresów pokojowych Kiedy przychodzi jednak wojna wy grywa ją silniejszy i z ha-słem "biada pokonanym" or-ganizuje świat według swego wzoru Coprawda ostatnia wojna dowodzi iż zwycięzcy mogą się czuć tak samo źle jak i" pokonani Drugi kierunek to kieru-nek wychodzący z założenia potrzeby fundamentalnej przebudowy wadliwego do-tychczas systemu ekonomicz-nego Przedstawiciele tego kierunku utrzymują iż przez efektywne międzynarodowe planowanie i kontrolę ekono-micznego systemu świata podstatwowe niebezpieczeń-stwo wojny byłoby zażegna-ne Dalszym krokiem umac-niającym pokój byłaiby próba ujednolicenia systemu poli-tycze- go świata z jednym nad rzędnym ciałem ustawodaw-czym w formie Rządu Świata Narodziny i powodzenie tego świata naszych pragnień będzie zależało od potencja-łu dobrej woli zrazumienia potrzeby wielostronnych wy rzeczeń się Wcześniej czy później świat taki powstanie jako nieunikniona forma rozwoju historycznego lecz byłoby ilu zją przypuszczać iż jest on w zasięgu widoczności naszego pokolenia Jest prawdopodob nym iż jednym z idealistycz-nych haseł następnej ewentu alnej "wojny będzie hasło wal ki o "jeden wspólny świat" '0dmiennie oczywiście rozu miany przez każdą z wojują cych stron ZŁUDZENIA I RZECZY WISTOŚĆ Dotykając spraw socjal-nych przeobrażeń nie może-my jednak przeoczyć lub za-przeczyć oczywistości pew-nych faktów Faktem takim np jest iż na przestrzeni hi-storycznej od czasów feuda-lizm-u po przez kapitalistycz-ny- _ liberalizm do współczes-nej tak czy inaczej pojmowa-nej demokracji — człowiek ciągle Walczy o' rozszerzenie swoich przywilejów W walce tej formy ustrojowe świata ciągle przesuwają się w lewą a nie w prawą stronę i w dalszym ciągu czy ktoś chce czy nie chce tak przesuwać się będą Byłoby dziecinadą przypuszczać iż jakakolwiek wojna potrafi przywrócić stan ją poprzedzający tak samo jak żadna polityka siły nigdy nie Ibędzie prowadziła do pokoju lecz do wojny Naiwnością jest łudzenie się iż system liberalnego ka-pitalizmu może przetrwać jako stała forma ustrojowa tak samo jak jeszcze większą naiwnością byłoby wierzenie iż jakakolwiek dyktatura z "dyktaturą proletariatu" włącznie potrafiłaby stwo-rzyć uczciwie szczerą atmo-sferę wolności Prawda jest iż żaden na cjonalizm nie zwiększył moż-liwości międzynaro d o w e j współpracy jak prawdą jest iż tylko socjalizm daje naj-prawdopodobni- ejsze szanse stworzenia lepszego człowie-ka zdolnego rozumem zrozu-mieć a sercem odczuć istotę zachodzących przemian i od-ważnie wyjść im naprzeciw Częstokroć jedynie decy-zja odwrócenia się plecami do problemu który zdawało-by się nie miał drugiego roz-wiązania dać może wizje no-wego punktu widzenia Śmia-łość stwierdzenia iż świąt jaki znaliśmy dłużej już nie istnieje — dać może poczu-cie zwycięstwa nad samym sobą i iest niewątpliwie źród lem twórczej wyobraźni ju tra Kurczowe chwytanie go-goły-mi rękami wiatru i upoi czywe grzęźniecie w maraz-mie cierpiętnictwa może tyl-ko wypaczyć nas stwarzając podatny matriał na tak zbio-rowych jak też indywidual-nych samobójców Przebrażenia świata trwa-ją i jeżeli nie cheemy pozo-stać poza nawiasem tych przeobrażeń przyjrzyjmy si? im lepiej i wyciągnijmy lo-giczne wnioski — 'inaczej bę-dzje- my się czuć jak każdy wśród burzy poza burtą okrę tu Jest wiele znaków na zie mi wskazuiacvch iż nadcho dzący świat jest światem 50 i 'r A J 'JuralewicŁ1 mm p K S] M S] G Zi M Bi da Ki Ki M Tr Tr $1 Gr Gr Sk Bi Kc U Zir UC We Piż J'0 £££- - -- SyJKStfU-lli? f KPCG GK b |
Tags
Comments
Post a Comment for 000019a
