000144a |
Previous | 6 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
i
£: kf
III
8H
-
S
nWMs KBS yjłfi'
KMS#'
sars
KńU Mfi
amssi iSłf 11 1
ssr KS
IM
MM
'
a
STRONA 6lta
ityŚftfflfENIE o WIELKIM P0DK6ŻN1
ku Pawle Strzeleckim
Dziś gdy katastrofa wojny
przygnała tyVe ludu polskiego
na wyspę Albionu szukamy
pilnie śladów stóp naszych
-- rodaków na ziemiach brytyj-skich
Strzelecki odznaczony
najwyższymi orderami an-gielskimi
został pod koniec
życia parem Anglii Był ho-norowym
członkiem wielu to-warzy- stw
naukowych i insty-tuc- yj
społecznych MJrio kto
pamięta źe przyjaźnił się z
Dickensem i trafił do nie-śmiertelnego
"Klubu Eickwi-cka"'po- d
nazwiskiem "hrabie
go Smortolk" życie tego Po-laka
na emigracji pełne" jest
blasków i cieni wzlotów i u-pad- ków
Syn ziemi Poznańskiej
przyszedł na świat w roku
1796 w Głuszynie Przebywał
w Anglii na studiach W Szko
cji interesował się hodowlą
owiec rozumiejąc jak bardzo
taka hodowla opłaciłaby się
w Polsce i chcąc przyczynić
się do podniesienia dobroby-tuweczn-ie
zabiedzonego chło
'pa1 polskiego
Po ukończeniu studiów
agronomicznych otrzym a ł
posadęadministratora 'w do-brach
ksiećiaCzartoryskiegp
JRozpdczął natychmiast dzSal-iłalno- ść
Doleczrią1 'tak) niebez-pieczną
i źle widzianą w o-w- yćh
czasach Marzył o zra-cjonalizowaniu
kultury ma-łych
gosnodarśtw' rolnych o
zwiększeniu ich produkcji
"Otworzył w tym celu wzoro-wą
szkołę rolniczą dla wło-:ścia- iu
Zmuszony 'do służby w woj
skiit niemieckim „ wystąpił do
fpułku ułanów pruskich
-- KrnąbrnyPó]ak narażał się
wćiąż swym szefom Po gło-śnym
pojedynku z kolegą
Prusakiem zmuszony był u-ichodzićzj-
Nięmiec:
Wj ftym okresie "niemie-ckim"
przeżywał „jedyną swą
wSelkamilóść Na' "przyjęciu
(dworskim y Poczdamie vor iznał Jcobiętęktóręj " pokochać
Jiie2miałJprawaV '
jZńiećhęcońyżi sercem roz-dartym„?vyemigr- pwał Jdo
'Szkocji !Pragnął'riaszkockiej
Cierni pozostać ńa zawsze A-iliścijfząk-roiła
mu się' niespo-fdźiewaniewspani- ala
podróż
'Wyjechał' dt} Egiptii Chin
Syberii Oceanii ' Rozpoczął
sicTw jegożyciu nowy etap
iktóryl prowadził go'do sławy
[roTpałU AVjiiim pasie odkryw
rcylniezncnhychkrajówMlacyr
Ayiłizaćji Pisałjże swej po- - dróżyJartykułyidoTpismańgiei
nadwagę: złota przez towa- -
rzystwat geograf iczne zbierał
lv sprzedawał rozmaite okazy
:iprżvrodriićze
''GdyAwi roku ' 1834 powrócił
idoulondynurniał jużiigrun}
itqwaną"::śłayV podróżnika vl-'ćión- ego: Tegoż' rokuopłynąl
{"dót TStaiiów ] (ZjediioczónyclV:
pdbył pielgrzymkę' dawnym
{śladem' Kościuszki i Pułaskie-gofiPrzeby- wa czasdłuższy w
'Kanadzie1 Podróżował ido! Me--' jksyku Ai neryce środkowej
'"Brazylii Argentynie W Chi-pie'
przeszedł przez Andy Na
niewielkim żaglowcu popły-(ń- ał też Aa wyspy Hawajskie
Gna go z kąta w kąt globu
nieitylko pasja "podróżnika":
śMiaKon jak powiedział An- -
ij&ik "another fish to fry"
Marzył --— by odkryć kraj
woiny DięKny gazie mogiiDy
znaiezc scnrouieiuci nracp
nowa ojczyznę rozsiani no
świecie emigranci z Polski
Bp pięcioletniej wędrówce
vjyladował wreszcie ń'a wv-fbrze- żii australijskim w roku
DOMINION AGEflGIES
1 6 Woohyorłh Building
Port Arthur - Ontario
Kto zamierza wyjechać do Sta
i'regoLKraju lub sprowadzić 'Ro-Idźin- c
oraz Krewnych do Kanady
proszony jest zwt6Ćj się do na-- i
'jałatwia ws&jlkioq rodzaju
sprawy1 tutejsze starokrajowe i
(emigracyjne'
POLSKIE BIURO
Znłatwia wszelkieeo ródzaiu
'jW każdej sprawie możecie 'się
kBiAfciJ-Ł- f
1839 Australia nosiła pod ów
czas nazwę Nowej Holandii
właściwie nie należała do ni
kogo W Sidney znajdowała
się duża angielska "kolonia
karna" a na wybrzeżu Nowej
Południowej Walii gospodaro
wał gubernator brytyjski
Gipps którego całe urzędowa
ne'było zresztą prowizorycz
ne
Rodak nasz zaprzyjaźnił
się z Gippsem i wysunął na-tychmiast
plan zbadania
wnętrza nieznanego kraju
Mimo entuzjastycznej apro-baty
"gubernatora" żadnych
funduszów tę "paląca"
ekspedycję Sfcrzqfeckr nie o-trzy- mał Kołatał więc do
swych przyjaciół w Ameryce
prosił o zasiłek z kraju i na
własną rękę objeżdżał wy-brzeże
nowego lądu przygo-towując
jego mapę
W rok później niestrudzo-ny-
i szalony Polak w towa-rzystwie
dwóch zaprzyjaźnio
nycH Irlandczyków James
Reilly i - James MaćAfthur
oraz dwóch przewodników
załadowawszy przybory i za-pasy
na dwa konie wyruszył
w głąb nieznanej ziemi Au-stralijczycy
uważali ten wy-czyn
za czyste szaleństwo
Osiem ekspedycyj wspaniale
wyposażonych zginęło bez
jjladu- - żegnano więc śmiał
ków iak idących pewną
śmierć
Szczęśliwa gwiazda nrzy- -
'Swifeca Strzeleckiemu Mimo
niesamowitych trudów i nie- -
bezpeczeństw dotarł ón 'do
pasma Alp Australijskich a
podczas postoju badając od
niechcenia złoża kwarcu! zna-lazł
naibogatsze że wszy- stkich dotychczasowych —
żyły źłc-t- ą
Odkrycie to nie oszołomiło
go1 ruszył idalej pragnął za
wszelką cenę opanować naj-wyższy
'szczyt tego pasma
górskiego I' dopiął celu W
Uitym 1840 roku usypał wła-snymi
rękami kopieCz kamie
nią' i' umieścił nanim' sztan-dar
polski z białymjorłem Polak'' wziął w" imieniu
swej ojczyzny odległą ziemię
!w posiadanie' i stwierdził na
piśmie: -- "W imieniu Polski
{nadaję)' temu najwyższemu
szczytowi A1d Australijskich'
nazwę: "Góra Kościuszki"
— 'połÓżenieV3628 północnej
szei-okoś-ci 14816 wschodniej
długości — Wyniosłość ta
uderzyła mnie swoim t)ddo-bieństwe- m
do Ikópca zniesiot
nego podJKrakowem na cześć
"generała Kościuszki Znalazł-wsz- y
się ńa obcei ziemi a
będc synem wolnego narodu-umiejąceg- o
cenić wolność i
jej przywileje n]e mogę się
pbvstrzyriiać od" nadania' gó
rze! tej nazwy- - — Góry Ko
ściuszki raweł JŁiawara strze
lecki"- -
Był to zapewne najszczę
śliwszy moment w życiu wiel
kiego podróżnika Udało mu
sięmimo śmiertelnego znuże-n- a
głodu i'wyczerpariia przy
prowadzić cało sych towarzy
szy do miasta Melbourne
Pojawienie sie obdartych
głodnych bohaterów obudziło
na całym wybrzeżu sensację
Stojące yr porcie okręty wo
jenne witały ich salutem ar
matnim co wieceif— vywie
siły sztandar nolski Strzele
cki noszony bvł na ręlcaćh
Zdawać sie mogło ze czvn
jego tworay inu drogędo sła
wy i fortuny
Ale oto pierwśzYcierii na
drodze tryumfu bo "przyja
cielski" gubeniator Gipps
składając raport w minister-stwie
kolonii w Londynie no- -
minął zunełnym 'nlilczpniem
onanowania szczytu Alp a
wiec odkrycie "Góry Kościu
szki" Następnie: wiadomość
o odkryciu pokładów złota w
złożach' kwarcu nie znalazła
ani wiary ani nawet zaintere
sowania w kolach decydują
cych
Strzolecki uczuł sie1 ugodzo
ny do ż-vy-ego
pisał listy ra-p"Q- vt
— z Londynu nie od- -
INFORMACYJNE
sprawy Kanady] siue i siaro-- 1
zwrócić ó pomoci wskazówki
ln-oimi- -n 'Pi-Tffnłnv'nn- Jn'" nnhinTTinrniPtw Tiodnn DOUIOC W
sDrawaćh iniicracyjnych w prowadzeniu korespondencji po- -
szukiwaniu krewnych i załatwianiu spraw maj ątkro-c- h w
kmin Stalv nrzedstawiciel w Ottawie '
pisząc-a- o nas uiwariewieuuiiiuu nu i uuo-im- cj kc wiuiw i- - czwartki codzieńodioranoo a po poi soDoiy ao a po poi
1228jDundasSt W — TorontoOntarlo — TelŁA 2443
tmsJłJtr'- -'
na
na
v
"ZWIĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (SFPTEMEER) 11
powiadano Poj'echał więc
sam do stolicy Tu spotkało
go chłodne przyjęcie Był to
rok 1844 Potrzebował na
gwałt pieniędzy wydał z
--własnej kieszeni parę tysię-cy
funtów zadłużył się u przy
jaciół nie mógł nawet zna-leźć
nakładcy na wydanie
swych frapujących pamiętni-ków
Pogrążony był w rozpa-czy
Znalazł się niemal w nę-dzy
Tak mijały miesiące Nie
ustawał jednak w pracy Wy-kończał
dzieło o swej podróży
Okazało sie wkrótce że
rząd angielski ze względów
politycznych nie życzył sobie
by wiadomość o odkryciu żył
złotodajnych rozeszła się po
świecie GAy więc w roku
1845 podróżnik wydawał wre
szcie pracę Dod tytułem "Opis
fizykalny Nowej Południo-wej
Walii i kraju Van Die-mąn- a" musiał Dod presją za-taić
wiadomość o swym od-kryciu
Praoa ipon onnflrało oio
pochwałami krytyków otrzy-- j
mał złoty medal a mapa je-go
została przyjęta przez mi-nisterstwo
kolonii jako urzę- dowa Doriiero gdy w roku
1853 Anglia oficialnie za- anektowała Australię jakoko"
lonic brytyjską Strzelecki o-trzy- mał
--wreszcie nrawo do
eksploatowania odkryt ego
przez siebie złoża otrzymał
prawo wyłączności uznane
przez kongres międzynarodo-wy
i królowe Wiktorię Maiac
szósty krzyżyk na plecach
nowrócił do Australii sprowa-dził
Irlandczyków Szkotów i Polaków — ze wszystkich
CZeŚci fflobll Kfcvnv7vli nni „
biegiem czasu 'zamożną "Ko
lonie otrzeiecKiego"
Strzelecki umarł w roku
1873 w Londynie mając lat
77v w pałacyku swym na Sa- - Vlle Road Do końrajpin nn'
został '-wie-lkim
samotnikiem
tjrobjego odszukany dopie-roprze- d latyznaiduie śięna
cmentarzu świętej Marii
MUZYKA GÓRALI
Kto miał sposobność zapo-znaćisi- ez ludem wolskim ie- -
£0 moYyą ubiorem życiem
iYjviujciHu i wyrajami ten
oarazu zauważył ze Górale
zamieszkujący ziemię u stóp Tatr zwaną Podhalem' róż-nią
się pod wieloma "wzgl-ędami
od reszty naszego ludu
To teżróźniće spowodowane
odrębnymi warunkami nad-to
i tym że Górale tatrzańscy
sąsiadują bezpośrednio: in-nymi
narodami' jak1 ze: Słowa-kami
i Rusinami zaznaczyły
się w sztuce budowy domów
ozdabianiu ubiorów i sprzę- tów oraz w muzyce
Inaczej brzmi muzyka Go-la
tatnańskiecó inacżei ara
I i śpiewa liid' polski zamie- -
szKujący doliny daleko od
Tatr położone Oprócz tego
Jmśesźl&ncy Tatr przez dłu
gie czasy oddaleni od' środo-wisk'
życia kulturalnego zdo-łali
zachować prawie do dnia
dzisiejszego staropolski ję-zyk
i swe starodawne melo-die
które nazywają "nuta-mi"
Nawet instrumenty mu
zyczne na których grają me-slotadrieodawtanneeczni
eodriębnienne!u res-ą szty ludu polskieo-- n rzadko
sDotykane Jednakże pod
wpływem szybko szerzącej
sie kultury często niweczącej
pierwiastki rodzinne znikają
zwolna i rdzennie góralskie
melodie i starodawne instru-menty
Sława góralskiej muzyki
jest wielka Każdy Polak ktć
'roabmojiętnPeodhaslłeyszi ałTaotrysłynnienysmą
ppowiadaczu i muzykancie tu
tejszym Janie Sabalę-Krzep-towsk- im
i p słynnym skrzyo-k- n Bartłomieju Obrochcie
który był wyrazicieni muzy-cznym
duszy ludu polskiego u
stób 'Tatr mieszkającego
Dzięki im niejedna piosnka
niejedna melodia góralska
rozDowszechniła się po całej
Polsce a wielu komoozytorów
nolskich użyło tych melodyj
do swych' kompozycn opiewa
'iących piękno i potęgę Pod-hala
Sami też Górale od daw-nych
czasów idący z koniecz--p
ości w fłab Polski na zaro-bek
jako jflk'- - zwani "bandosi"
przyczynilisie do snopularyzo
wpnia swych piosenek i me-lod- yi a takż1 tańców ?wa-nvf- h i 'Dowodu ich odrębno-ści
"lancami córalskimi"
Tych wędrowców uwiecznili
„ „-i- -rff' - łłiit""'-—-'-?- 'w
WRZEŚNIOWA LEGENDA 6ÓRALSKA
Wrześniowe słoncczko ga-sło
nad Polską Łuna okrutna
łuna z nad całego kraju biła
w krzyż na Giewoncie I stał
ci ten krzyżyk w Tatrach sa--miute- nki
wrtym ogniu niezwy
czajnym stał twardo w gra-nicie
kamieniem z macierzą
zrośnięty
W ten ci" czas szedł spod
Częstochowy Pan Jezusiczek
szedł i zbierał co najlepsze
wojsko Byłnal Narwią i Ni-dą
Wartę przeszedł i Duna-jec
długo chodził -- po polach
nad Bzurą Był pod Kutnem
Łowiczem i pod Annopolem
w puszczy kampinoskiej był
i w lasach Biłgorajskich Był
wonczas Pan1 Jezusiczek bla-dziut- ki
i okrutnie zasmucony
Zeszedł nad Wisłę a że zmę-czony
był święte ręce w rzecz
nej fali umoczył — Wisła
krwią spłynęła z rąk Jezusicz
ka z ran polskich żołnierzy
Szedł pan Jezusiczek brze-giem
Wisełki i płakał a co za-płakał
to łza i Jego w tę wier-ną
ziemię padała i krzyżem
wyrastała
Szedł
A z nim świta jak --na kró-lewskim
dworze generały
śmiertelnie ranione: Bołtuć
Skotnicki Wład i Kustroń na
przedzie za nimi szwadrony
ułanów z brygady pomor-skiej
oficerowie co z żołnie-rzami
w pierwszym szeregu
szli w bój pod Cieszynem
Grudziądzem i-Róża-nami
pod
Ciechanowem i Makową A z
nimi tłum chłopaków spod
Sieradza Osowca Radomia i
TATRZAŃSKICH
dawniejsi malarze polscy I jak W POeŻii i zdnh-niM-wi- n (artystycznym taPi w ifnalar-- byiv i 1-i-i-kamy
się zuie v "gócrzaęlssztoczyspzontay"-
Widoki z Tatr i Podhala i ty
py tamtejsze — oto temat
wielu obrazów widywanych
na wystawacir artystycznych
iniwmirezparśodukcjach Pomiędzy często-zauważa- my typ grajka nazywanego przez górali "muzyką"
Najpopularniejszym dziś
jednak już 'prawie nieużywa-nym
instrumentem muzycz-nym
ludu tatrzańskiego były
gęśle ze' względu na iclimały
rozmiar nazywane gęślikami
a ze vżględu' na kształt' "żłób
calcami" (od "żłóbii") Ten
ich podłużny kształty przypo- minający' żłóbek' lub łódkę'
różni je ód skrzypiec które
dziś zastąpiły ów' starodawny
instrument' Ale1 gęśliki nosia
daią również czlery niekiedy
tylko -- trzy struny' na któryćłi
góral grywa smyczkiem samo
roanym KaDłąKOmym a
więc innym niż smyczek uży-wany
powszechnie Gęśliki to
pierwotny iustrument smycz-kowy
Ton ich nie jest pięk-ny
i pełny raczej jest skrzy-piący
i pojęklhvyale jakżesz
odpowiadający wielu melo-diom
góralskim!
Nię spotykamy też dziś na
Podhalu innego również "sta-rodawnego
instrumentu o któ
rym uczeni twierdzą ze jest
iedhym z najdawniejszych
muzycznych instrumentów
Są to tak zwane dudy czyli
gaidy mylnie nazywane też
kobzą Worek skórzany któ-ry
grajek wydyma przez dre
wnianą rurkę powietrzem
długa riiszczałka zwana bą-kiem
i wydaiacn ieden ton
staly oraz z drzewa wyrze--
hinna i w worku tkwiąca —
"główka kozia" z której wyA
chodzi druera piszczałka za-opatrzona
kilkoma otworami
oto instrument „w damej
Polsce nazywany koza gdyż
zarówno ietro "rfówka" iak i
ton nrzynoTninaia kozę beczą
ca CMie każdy miłośnik --muzyki
ludowej mYyz-wyczai-a
się
Infu-- A At frmii vc?li i At frtnn 'V 'U ' lVH V Oli l L 1 t'iAM
dud alo każdy kto słucha gry
na tych instrnrnentaćh wśród
życia nasterskiego na hnlach
i polanach a 'wiecj na łonie
nrzyrndy zauważa iąlćby
łączność z ich dzikirą i !pier--wotny- m otoczeniem -- góralskim
1949
PHSSSWfBSSIS
Młocin Szły lotniki ostatnich
"Karasiów" i "Łosiów" boha-ter- y
a wszyscy w mundu-rach
czerwienią jak wstęga
przodem idzie kamyki im
ozdobieniu 'Pan Jezusiczek
"spod nóg usuwa wiedzie
— Dokąd nas wiedziesz
Jezu? — pytają
A Pan Jezusiczek powiada:
Zmęczone jesteście okrut
nie spać idzięci"
I w Tatry ich powiódł do
Kościeliskiej do śpiących ry-cerzy
śpiące rycerze legow-iska
w Swiftach kościelfekich
gościom posłali i wszystko u-sn- ęło
A Pan JezusiczeK na głazie
usiadł przed skałami i objął
wartę Siedzi czuwa nadsłu
chuje że zimno było wdział
Pan Jezusiczek kożuszek gór
ralski i kapelusik z koralika
mi na świętą głowę włożył
A w ten ci czas od granicy
słowackiej szedł nowy porzą-dek
w Tatrach urządzać —
diabeł Nie ten polski diabeł
Boruta ale niemiecki Herr
Teufel — jak go wołały w
piekle czarty On ci Teufel —
szedł w mundurze zielonym
(okrutni przygibnyv kopyta
mi stukał mentalami co je w
czarciej służbie zdobył dzwo-nił
marsza gwizdał — szedł
i szedł — Szedł nowy porzą-dek
robić
A ten porządek' tak wicie
psia jucha wyśpekulował że
porządek' był ino dla niego a
bieda i nędza dla innych
[Szedł kradł rabował} gdzie
splunął ogniem się chałupa
zapalała a gdzie wyrżnął ko-pytem
ziemia się zapadała
Przyszedł do Częstochow-skiej
i dalej do chałupy Bóli-brzuc- ha
stukać Bolibrzuch
$cię stary góral 'krzepka
jeszcze' bestyja jak we
drzwiach stanąłpod daclvwy-rastał
—taż się d?abeł cofnął
Pyta Bolibrzucli:
— Czego?
A Teufel:
— Macie krowę Eil Itler !
— Mam
— To dawajcie!
— Sprzedać wama?
— Nie sprzedać durniu
ino dać! Nowy porządek!
— Za taki porządek to je-szcze
w tamtym miesiącu u
nas do kryminału zamykali
— Teufel posiriiał ze zło
ści
— Jak' się nazywacie?
— Bolibrzuch
— Polak jesteście czy gó
ral?
— Polak
'— Tu mieszkacie?
— Tu —
— To jesteście Góral a nie
Polak! Tu teraz nowy porzą-dek:
nowy naród jesteście —
"Góralen" Nie ma Polacken!
--tsoiiorzucn az poczerwie-niał
i napęczniał splunął
przez zęby i powiada :
— Polak jestem z dziada
pradziada bo kości połamię!
— Nazywacie się Boli-brzuch?
— Juści —
— Od dziś będzie się nazy-wać
Bauchschmerz
— "Bauchschmerz" O ty
wycieruchu ty złodzieju ty
pokrako mentalowa!
Jak nie chwyci za kłonice
jak nie rypnie Teufel ino
świsnął i dmuchnęło nim w
dolinę
Świtało jak Herr Teufel
zaszedł w dolinę Kościeliską
na kontrol Idzie kopytem
tłucze mentalami dzwoni
pełną kobiałką zrabowanych
jajków kur i chleba niesie
cudze krowiny na postronku
fciąginijej W tem górala oba-cz- ył'
co na głazie siedział i a-ki- irat
przed skałką śpiących
rycerzy siedzący drzemał
— Sieg Vaterlana! — krzy
czy Teufel
A góral nic
— "Donnerweter!" — drze
się aż echo idzie po skałach
Rozezłościł się Teufel ka-myk
chwycił i cisnął w góra-la
A Pan Jezusiczek bo On
to był w góralski kożuch ubra
ny — podniósł oczy spojrzał
spokojnie kamyczek ogląd-nął
potym wyjął z zapazuchy
kawał razowego chleba i po-dał
Teuflowi
Diabeł popatrzył spodełba
— Aha Już i ty pewnie
wiesz o nowym porządku
dlatego oddajesz mi twój
chleb?
A Jezusiczek na to:
— Przeciwnie Pamiętam o
starym porządku' który mó-wi
: "Kto na ciebie kamieniem
— ty na niego chlebem"
Masz i jedz!
— 6 nowym porządku nie
słyszałeś? — dziwował się
Teufel
Akurat mu kura w kobiałce
zagdakała
Jeezus spojrzał zdziwiony i
pyta:
— Co tam masz? '
— Ot' jak w podróży —
łgał Teufel — drugi mundur
buty jak na wojnie
—' Od kiedy żołnierz na
wojnę chodzi z krową na po-stronku?
Diabłem zatrzęsło :
— Herenvolk jestem nowa
rasa wyższy człowiek! Nie
słyszałeś?
— Nie krzycz — łagodnie
upomniał Pan Jezus — bo o-bud- zisz
moich rycerzyków
śpiących
— Twoich? Ukryłeś wojsko
polskie w Tatrach? Zosta-niesz
rozstrzelany Jak się
nazywasz?
— Jezus Nazareński
Diabłem rzuciło o skałę aż
zadudniało Zaczął się skrę-cać
tarzać wśród kamieni
rzuci kobiaLHti i jęczałgłucho
— Myślałem ześ dawno z
tego Kraju wyszecu uaejaz
stad odejdź zniknij z' moich
oczu pdam wszystko co zra-bowałem
tylko Ty opuść tę
ziemię! Tu jest moje króle-stwo
— A jaki znak' Twego kró-lestwa?
—'zapytał Jezus
— Ogień' i płomień — sżepr
nął Teufel
Wówczas Pan- - Jezusiczek
powiódł go ria 'sk'ałę'wysQką i
powiada:
— Patrz diable? Już łuny
przygasły nad tym krajem
ogień zniknął a mój znak
króluję nad tą ziemią Jakże"
j'ą mogę opuścić7
Diabeł spojrzał w górę
MJSKY
v- - ~r --v BILBfftA s
cAhrj:i j- - r_ j
odjazd 12
WIELKIWBoB
eauer
=_miK£
gdzie na Giewoncie stał kn '!
w crrnnifv mn-- ! ! 0 j "-luanięt-y
1-fITl-łłTrYrtt'
r!- - At--
- 1 '""""'"i1 ń'C--- a Jezusem jCoe wyżej i m da :
— Popatrz! Tam w do] gdzie spojrzysz nad Wisi'
Wartą nad Bzurą i Dun '
cem — widzisz moje zn "''''-- ŁJ"° A1y io moje Królestwo Chybaj teraz dii
ble oddaj ludziom coś zabra'
i ziemię" polską zwróć coś i=
uiYiaui iJuu&it: pnie A J_
wszystko pooddajesz —
uciekaj póki czas Ja tu 20-sta-nę i czekać będę na twoje
uciejscie
Teufel padł na kolana"
— We dwóch zostać na ied
nej ziemi nie możemy Wy bierz sobie inną Tyle ziem
teraz mam wybierz sobie in
na ino stąd z Polski uciWaii
Jezusiczek powtórzył twa-rdo':
— Ty stąd odejdziesz Jaf
tu zostanę!
Owinął się kożuchem gj
raisKim i usiadł na głazie-Teufe- l
wzdychając i nk
cząc powlókł się z powrotem
ao zaKopanego i do pakowa-"ni- a swych -- tobołków się za-bra- ł
Jezusiczek Polski nie op-uścił
z góralami ostał w Ta-trach
na odejście diabla cze:
ka Z żołnierzami w kościel-iskiej
wartuje
Burze Go nawiedzają-deszcz- e
sieką "wiatry halne d-olinę
przelatują gromy biją
W skaliska a Pan Jezusiczek
na głazie siedzący — czeka
Do Trzeciego Dnia — na
zmartwychwstanie — czeka!
Wiktor Budzyński
Masson Credit Jeweller
#38735 SQUĄDROŃ_A ~WM
17 yellWłiponilon brocll
Dajemy na spłaty biużuterię róż
520 CJueen st W - Toronto
X r AGA BODĄCY' NOWO-PRZYBYLIjD- O
KANADI!
Wstępujcie !w~ szeregi najwięk-szej'
' polskiej i patriotycznej - órgą-nadzi- e
24 --w prowincji
OKULISTA
x S &1U Go 020 51
!__ u : nvuiaińł!
października 1949-rpk- u
& Upholsierin?
- - ' j-- r
Qc--ń
i i
Oczy badamy okularydostosowujemy do wszystkich defek"
tów-- wzrokut na neiwowość ij ból" głowy Mówimy po po"
do miast'-lub-'far-m Informacje i formularzeiw' -- języku'polskim
Podróż do Polski Ha stałe lub w Odwiedziny
Bilety okrętowe lub lotnicze Załatwiamy paszporty i wizy
Pomóż Krewnym Pieniądzmi i Paczkami
Najrzetelniejsze i najstarsze Biuro"Podróży_ i! Emigracyjne
pod kierownictwem NotariuszaublicznegoIstnieje od 1920 r
Nasz notariusz S HEIFETZ znany Polonii w całej Kanadzie
załatwia:
Obywatelstwo kanadyjskie paszporty-- i wizy: do Ameryki In-co- me
Tax kontrakty kupna i sprzedaży testamenty pehiomo-cnictw- a
wszelkie sprawy sądowe oraz tłumaczenie dokumen-tów
i sądowe
DOMINION TRWEL OFFICE
143 Queen St W Toronto 1 Ont: Tel PL 6451
WAŻNE— -- Specjalny odjazd okrętu "MS BATORY" z Hali-lax- u doPolski Rezerwujcie miejsca! Żadnych amerykanskicn
wif_me potrzepa
Bedding
jeweli
Grup
iSBO0l@WWH
"Posiadamy na składzie kompletne --umeblowaniaoikaidego
pokoju — Naprawiamy-wszelkieg- o rodzaju meble
Robola Gwarantowana
A CZARN0TA i SPÓŁKA
2605 Dundas St ¥ Toronto Tel JU 381J
774 Barton St East Hamilton Tel 5-14- 82
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, September 11, 1949 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1949-09-11 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | Zwila000437 |
Description
| Title | 000144a |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| OCR text | i £: kf III 8H - S nWMs KBS yjłfi' KMS#' sars KńU Mfi amssi iSłf 11 1 ssr KS IM MM ' a STRONA 6lta ityŚftfflfENIE o WIELKIM P0DK6ŻN1 ku Pawle Strzeleckim Dziś gdy katastrofa wojny przygnała tyVe ludu polskiego na wyspę Albionu szukamy pilnie śladów stóp naszych -- rodaków na ziemiach brytyj-skich Strzelecki odznaczony najwyższymi orderami an-gielskimi został pod koniec życia parem Anglii Był ho-norowym członkiem wielu to-warzy- stw naukowych i insty-tuc- yj społecznych MJrio kto pamięta źe przyjaźnił się z Dickensem i trafił do nie-śmiertelnego "Klubu Eickwi-cka"'po- d nazwiskiem "hrabie go Smortolk" życie tego Po-laka na emigracji pełne" jest blasków i cieni wzlotów i u-pad- ków Syn ziemi Poznańskiej przyszedł na świat w roku 1796 w Głuszynie Przebywał w Anglii na studiach W Szko cji interesował się hodowlą owiec rozumiejąc jak bardzo taka hodowla opłaciłaby się w Polsce i chcąc przyczynić się do podniesienia dobroby-tuweczn-ie zabiedzonego chło 'pa1 polskiego Po ukończeniu studiów agronomicznych otrzym a ł posadęadministratora 'w do-brach ksiećiaCzartoryskiegp JRozpdczął natychmiast dzSal-iłalno- ść Doleczrią1 'tak) niebez-pieczną i źle widzianą w o-w- yćh czasach Marzył o zra-cjonalizowaniu kultury ma-łych gosnodarśtw' rolnych o zwiększeniu ich produkcji "Otworzył w tym celu wzoro-wą szkołę rolniczą dla wło-:ścia- iu Zmuszony 'do służby w woj skiit niemieckim „ wystąpił do fpułku ułanów pruskich -- KrnąbrnyPó]ak narażał się wćiąż swym szefom Po gło-śnym pojedynku z kolegą Prusakiem zmuszony był u-ichodzićzj- Nięmiec: Wj ftym okresie "niemie-ckim" przeżywał „jedyną swą wSelkamilóść Na' "przyjęciu (dworskim y Poczdamie vor iznał Jcobiętęktóręj " pokochać Jiie2miałJprawaV ' jZńiećhęcońyżi sercem roz-dartym„?vyemigr- pwał Jdo 'Szkocji !Pragnął'riaszkockiej Cierni pozostać ńa zawsze A-iliścijfząk-roiła mu się' niespo-fdźiewaniewspani- ala podróż 'Wyjechał' dt} Egiptii Chin Syberii Oceanii ' Rozpoczął sicTw jegożyciu nowy etap iktóryl prowadził go'do sławy [roTpałU AVjiiim pasie odkryw rcylniezncnhychkrajówMlacyr Ayiłizaćji Pisałjże swej po- - dróżyJartykułyidoTpismańgiei nadwagę: złota przez towa- - rzystwat geograf iczne zbierał lv sprzedawał rozmaite okazy :iprżvrodriićze ''GdyAwi roku ' 1834 powrócił idoulondynurniał jużiigrun} itqwaną"::śłayV podróżnika vl-'ćión- ego: Tegoż' rokuopłynąl {"dót TStaiiów ] (ZjediioczónyclV: pdbył pielgrzymkę' dawnym {śladem' Kościuszki i Pułaskie-gofiPrzeby- wa czasdłuższy w 'Kanadzie1 Podróżował ido! Me--' jksyku Ai neryce środkowej '"Brazylii Argentynie W Chi-pie' przeszedł przez Andy Na niewielkim żaglowcu popły-(ń- ał też Aa wyspy Hawajskie Gna go z kąta w kąt globu nieitylko pasja "podróżnika": śMiaKon jak powiedział An- - ij&ik "another fish to fry" Marzył --— by odkryć kraj woiny DięKny gazie mogiiDy znaiezc scnrouieiuci nracp nowa ojczyznę rozsiani no świecie emigranci z Polski Bp pięcioletniej wędrówce vjyladował wreszcie ń'a wv-fbrze- żii australijskim w roku DOMINION AGEflGIES 1 6 Woohyorłh Building Port Arthur - Ontario Kto zamierza wyjechać do Sta i'regoLKraju lub sprowadzić 'Ro-Idźin- c oraz Krewnych do Kanady proszony jest zwt6Ćj się do na-- i 'jałatwia ws&jlkioq rodzaju sprawy1 tutejsze starokrajowe i (emigracyjne' POLSKIE BIURO Znłatwia wszelkieeo ródzaiu 'jW każdej sprawie możecie 'się kBiAfciJ-Ł- f 1839 Australia nosiła pod ów czas nazwę Nowej Holandii właściwie nie należała do ni kogo W Sidney znajdowała się duża angielska "kolonia karna" a na wybrzeżu Nowej Południowej Walii gospodaro wał gubernator brytyjski Gipps którego całe urzędowa ne'było zresztą prowizorycz ne Rodak nasz zaprzyjaźnił się z Gippsem i wysunął na-tychmiast plan zbadania wnętrza nieznanego kraju Mimo entuzjastycznej apro-baty "gubernatora" żadnych funduszów tę "paląca" ekspedycję Sfcrzqfeckr nie o-trzy- mał Kołatał więc do swych przyjaciół w Ameryce prosił o zasiłek z kraju i na własną rękę objeżdżał wy-brzeże nowego lądu przygo-towując jego mapę W rok później niestrudzo-ny- i szalony Polak w towa-rzystwie dwóch zaprzyjaźnio nycH Irlandczyków James Reilly i - James MaćAfthur oraz dwóch przewodników załadowawszy przybory i za-pasy na dwa konie wyruszył w głąb nieznanej ziemi Au-stralijczycy uważali ten wy-czyn za czyste szaleństwo Osiem ekspedycyj wspaniale wyposażonych zginęło bez jjladu- - żegnano więc śmiał ków iak idących pewną śmierć Szczęśliwa gwiazda nrzy- - 'Swifeca Strzeleckiemu Mimo niesamowitych trudów i nie- - bezpeczeństw dotarł ón 'do pasma Alp Australijskich a podczas postoju badając od niechcenia złoża kwarcu! zna-lazł naibogatsze że wszy- stkich dotychczasowych — żyły źłc-t- ą Odkrycie to nie oszołomiło go1 ruszył idalej pragnął za wszelką cenę opanować naj-wyższy 'szczyt tego pasma górskiego I' dopiął celu W Uitym 1840 roku usypał wła-snymi rękami kopieCz kamie nią' i' umieścił nanim' sztan-dar polski z białymjorłem Polak'' wziął w" imieniu swej ojczyzny odległą ziemię !w posiadanie' i stwierdził na piśmie: -- "W imieniu Polski {nadaję)' temu najwyższemu szczytowi A1d Australijskich' nazwę: "Góra Kościuszki" — 'połÓżenieV3628 północnej szei-okoś-ci 14816 wschodniej długości — Wyniosłość ta uderzyła mnie swoim t)ddo-bieństwe- m do Ikópca zniesiot nego podJKrakowem na cześć "generała Kościuszki Znalazł-wsz- y się ńa obcei ziemi a będc synem wolnego narodu-umiejąceg- o cenić wolność i jej przywileje n]e mogę się pbvstrzyriiać od" nadania' gó rze! tej nazwy- - — Góry Ko ściuszki raweł JŁiawara strze lecki"- - Był to zapewne najszczę śliwszy moment w życiu wiel kiego podróżnika Udało mu sięmimo śmiertelnego znuże-n- a głodu i'wyczerpariia przy prowadzić cało sych towarzy szy do miasta Melbourne Pojawienie sie obdartych głodnych bohaterów obudziło na całym wybrzeżu sensację Stojące yr porcie okręty wo jenne witały ich salutem ar matnim co wieceif— vywie siły sztandar nolski Strzele cki noszony bvł na ręlcaćh Zdawać sie mogło ze czvn jego tworay inu drogędo sła wy i fortuny Ale oto pierwśzYcierii na drodze tryumfu bo "przyja cielski" gubeniator Gipps składając raport w minister-stwie kolonii w Londynie no- - minął zunełnym 'nlilczpniem onanowania szczytu Alp a wiec odkrycie "Góry Kościu szki" Następnie: wiadomość o odkryciu pokładów złota w złożach' kwarcu nie znalazła ani wiary ani nawet zaintere sowania w kolach decydują cych Strzolecki uczuł sie1 ugodzo ny do ż-vy-ego pisał listy ra-p"Q- vt — z Londynu nie od- - INFORMACYJNE sprawy Kanady] siue i siaro-- 1 zwrócić ó pomoci wskazówki ln-oimi- -n 'Pi-Tffnłnv'nn- Jn'" nnhinTTinrniPtw Tiodnn DOUIOC W sDrawaćh iniicracyjnych w prowadzeniu korespondencji po- - szukiwaniu krewnych i załatwianiu spraw maj ątkro-c- h w kmin Stalv nrzedstawiciel w Ottawie ' pisząc-a- o nas uiwariewieuuiiiuu nu i uuo-im- cj kc wiuiw i- - czwartki codzieńodioranoo a po poi soDoiy ao a po poi 1228jDundasSt W — TorontoOntarlo — TelŁA 2443 tmsJłJtr'- -' na na v "ZWIĄZKOWIEC" WRZESIEŃ (SFPTEMEER) 11 powiadano Poj'echał więc sam do stolicy Tu spotkało go chłodne przyjęcie Był to rok 1844 Potrzebował na gwałt pieniędzy wydał z --własnej kieszeni parę tysię-cy funtów zadłużył się u przy jaciół nie mógł nawet zna-leźć nakładcy na wydanie swych frapujących pamiętni-ków Pogrążony był w rozpa-czy Znalazł się niemal w nę-dzy Tak mijały miesiące Nie ustawał jednak w pracy Wy-kończał dzieło o swej podróży Okazało sie wkrótce że rząd angielski ze względów politycznych nie życzył sobie by wiadomość o odkryciu żył złotodajnych rozeszła się po świecie GAy więc w roku 1845 podróżnik wydawał wre szcie pracę Dod tytułem "Opis fizykalny Nowej Południo-wej Walii i kraju Van Die-mąn- a" musiał Dod presją za-taić wiadomość o swym od-kryciu Praoa ipon onnflrało oio pochwałami krytyków otrzy-- j mał złoty medal a mapa je-go została przyjęta przez mi-nisterstwo kolonii jako urzę- dowa Doriiero gdy w roku 1853 Anglia oficialnie za- anektowała Australię jakoko" lonic brytyjską Strzelecki o-trzy- mał --wreszcie nrawo do eksploatowania odkryt ego przez siebie złoża otrzymał prawo wyłączności uznane przez kongres międzynarodo-wy i królowe Wiktorię Maiac szósty krzyżyk na plecach nowrócił do Australii sprowa-dził Irlandczyków Szkotów i Polaków — ze wszystkich CZeŚci fflobll Kfcvnv7vli nni „ biegiem czasu 'zamożną "Ko lonie otrzeiecKiego" Strzelecki umarł w roku 1873 w Londynie mając lat 77v w pałacyku swym na Sa- - Vlle Road Do końrajpin nn' został '-wie-lkim samotnikiem tjrobjego odszukany dopie-roprze- d latyznaiduie śięna cmentarzu świętej Marii MUZYKA GÓRALI Kto miał sposobność zapo-znaćisi- ez ludem wolskim ie- - £0 moYyą ubiorem życiem iYjviujciHu i wyrajami ten oarazu zauważył ze Górale zamieszkujący ziemię u stóp Tatr zwaną Podhalem' róż-nią się pod wieloma "wzgl-ędami od reszty naszego ludu To teżróźniće spowodowane odrębnymi warunkami nad-to i tym że Górale tatrzańscy sąsiadują bezpośrednio: in-nymi narodami' jak1 ze: Słowa-kami i Rusinami zaznaczyły się w sztuce budowy domów ozdabianiu ubiorów i sprzę- tów oraz w muzyce Inaczej brzmi muzyka Go-la tatnańskiecó inacżei ara I i śpiewa liid' polski zamie- - szKujący doliny daleko od Tatr położone Oprócz tego Jmśesźl&ncy Tatr przez dłu gie czasy oddaleni od' środo-wisk' życia kulturalnego zdo-łali zachować prawie do dnia dzisiejszego staropolski ję-zyk i swe starodawne melo-die które nazywają "nuta-mi" Nawet instrumenty mu zyczne na których grają me-slotadrieodawtanneeczni eodriębnienne!u res-ą szty ludu polskieo-- n rzadko sDotykane Jednakże pod wpływem szybko szerzącej sie kultury często niweczącej pierwiastki rodzinne znikają zwolna i rdzennie góralskie melodie i starodawne instru-menty Sława góralskiej muzyki jest wielka Każdy Polak ktć 'roabmojiętnPeodhaslłeyszi ałTaotrysłynnienysmą ppowiadaczu i muzykancie tu tejszym Janie Sabalę-Krzep-towsk- im i p słynnym skrzyo-k- n Bartłomieju Obrochcie który był wyrazicieni muzy-cznym duszy ludu polskiego u stób 'Tatr mieszkającego Dzięki im niejedna piosnka niejedna melodia góralska rozDowszechniła się po całej Polsce a wielu komoozytorów nolskich użyło tych melodyj do swych' kompozycn opiewa 'iących piękno i potęgę Pod-hala Sami też Górale od daw-nych czasów idący z koniecz--p ości w fłab Polski na zaro-bek jako jflk'- - zwani "bandosi" przyczynilisie do snopularyzo wpnia swych piosenek i me-lod- yi a takż1 tańców ?wa-nvf- h i 'Dowodu ich odrębno-ści "lancami córalskimi" Tych wędrowców uwiecznili „ „-i- -rff' - łłiit""'-—-'-?- 'w WRZEŚNIOWA LEGENDA 6ÓRALSKA Wrześniowe słoncczko ga-sło nad Polską Łuna okrutna łuna z nad całego kraju biła w krzyż na Giewoncie I stał ci ten krzyżyk w Tatrach sa--miute- nki wrtym ogniu niezwy czajnym stał twardo w gra-nicie kamieniem z macierzą zrośnięty W ten ci" czas szedł spod Częstochowy Pan Jezusiczek szedł i zbierał co najlepsze wojsko Byłnal Narwią i Ni-dą Wartę przeszedł i Duna-jec długo chodził -- po polach nad Bzurą Był pod Kutnem Łowiczem i pod Annopolem w puszczy kampinoskiej był i w lasach Biłgorajskich Był wonczas Pan1 Jezusiczek bla-dziut- ki i okrutnie zasmucony Zeszedł nad Wisłę a że zmę-czony był święte ręce w rzecz nej fali umoczył — Wisła krwią spłynęła z rąk Jezusicz ka z ran polskich żołnierzy Szedł pan Jezusiczek brze-giem Wisełki i płakał a co za-płakał to łza i Jego w tę wier-ną ziemię padała i krzyżem wyrastała Szedł A z nim świta jak --na kró-lewskim dworze generały śmiertelnie ranione: Bołtuć Skotnicki Wład i Kustroń na przedzie za nimi szwadrony ułanów z brygady pomor-skiej oficerowie co z żołnie-rzami w pierwszym szeregu szli w bój pod Cieszynem Grudziądzem i-Róża-nami pod Ciechanowem i Makową A z nimi tłum chłopaków spod Sieradza Osowca Radomia i TATRZAŃSKICH dawniejsi malarze polscy I jak W POeŻii i zdnh-niM-wi- n (artystycznym taPi w ifnalar-- byiv i 1-i-i-kamy się zuie v "gócrzaęlssztoczyspzontay"- Widoki z Tatr i Podhala i ty py tamtejsze — oto temat wielu obrazów widywanych na wystawacir artystycznych iniwmirezparśodukcjach Pomiędzy często-zauważa- my typ grajka nazywanego przez górali "muzyką" Najpopularniejszym dziś jednak już 'prawie nieużywa-nym instrumentem muzycz-nym ludu tatrzańskiego były gęśle ze' względu na iclimały rozmiar nazywane gęślikami a ze vżględu' na kształt' "żłób calcami" (od "żłóbii") Ten ich podłużny kształty przypo- minający' żłóbek' lub łódkę' różni je ód skrzypiec które dziś zastąpiły ów' starodawny instrument' Ale1 gęśliki nosia daią również czlery niekiedy tylko -- trzy struny' na któryćłi góral grywa smyczkiem samo roanym KaDłąKOmym a więc innym niż smyczek uży-wany powszechnie Gęśliki to pierwotny iustrument smycz-kowy Ton ich nie jest pięk-ny i pełny raczej jest skrzy-piący i pojęklhvyale jakżesz odpowiadający wielu melo-diom góralskim! Nię spotykamy też dziś na Podhalu innego również "sta-rodawnego instrumentu o któ rym uczeni twierdzą ze jest iedhym z najdawniejszych muzycznych instrumentów Są to tak zwane dudy czyli gaidy mylnie nazywane też kobzą Worek skórzany któ-ry grajek wydyma przez dre wnianą rurkę powietrzem długa riiszczałka zwana bą-kiem i wydaiacn ieden ton staly oraz z drzewa wyrze-- hinna i w worku tkwiąca — "główka kozia" z której wyA chodzi druera piszczałka za-opatrzona kilkoma otworami oto instrument „w damej Polsce nazywany koza gdyż zarówno ietro "rfówka" iak i ton nrzynoTninaia kozę beczą ca CMie każdy miłośnik --muzyki ludowej mYyz-wyczai-a się Infu-- A At frmii vc?li i At frtnn 'V 'U ' lVH V Oli l L 1 t'iAM dud alo każdy kto słucha gry na tych instrnrnentaćh wśród życia nasterskiego na hnlach i polanach a 'wiecj na łonie nrzyrndy zauważa iąlćby łączność z ich dzikirą i !pier--wotny- m otoczeniem -- góralskim 1949 PHSSSWfBSSIS Młocin Szły lotniki ostatnich "Karasiów" i "Łosiów" boha-ter- y a wszyscy w mundu-rach czerwienią jak wstęga przodem idzie kamyki im ozdobieniu 'Pan Jezusiczek "spod nóg usuwa wiedzie — Dokąd nas wiedziesz Jezu? — pytają A Pan Jezusiczek powiada: Zmęczone jesteście okrut nie spać idzięci" I w Tatry ich powiódł do Kościeliskiej do śpiących ry-cerzy śpiące rycerze legow-iska w Swiftach kościelfekich gościom posłali i wszystko u-sn- ęło A Pan JezusiczeK na głazie usiadł przed skałami i objął wartę Siedzi czuwa nadsłu chuje że zimno było wdział Pan Jezusiczek kożuszek gór ralski i kapelusik z koralika mi na świętą głowę włożył A w ten ci czas od granicy słowackiej szedł nowy porzą-dek w Tatrach urządzać — diabeł Nie ten polski diabeł Boruta ale niemiecki Herr Teufel — jak go wołały w piekle czarty On ci Teufel — szedł w mundurze zielonym (okrutni przygibnyv kopyta mi stukał mentalami co je w czarciej służbie zdobył dzwo-nił marsza gwizdał — szedł i szedł — Szedł nowy porzą-dek robić A ten porządek' tak wicie psia jucha wyśpekulował że porządek' był ino dla niego a bieda i nędza dla innych [Szedł kradł rabował} gdzie splunął ogniem się chałupa zapalała a gdzie wyrżnął ko-pytem ziemia się zapadała Przyszedł do Częstochow-skiej i dalej do chałupy Bóli-brzuc- ha stukać Bolibrzuch $cię stary góral 'krzepka jeszcze' bestyja jak we drzwiach stanąłpod daclvwy-rastał —taż się d?abeł cofnął Pyta Bolibrzucli: — Czego? A Teufel: — Macie krowę Eil Itler ! — Mam — To dawajcie! — Sprzedać wama? — Nie sprzedać durniu ino dać! Nowy porządek! — Za taki porządek to je-szcze w tamtym miesiącu u nas do kryminału zamykali — Teufel posiriiał ze zło ści — Jak' się nazywacie? — Bolibrzuch — Polak jesteście czy gó ral? — Polak '— Tu mieszkacie? — Tu — — To jesteście Góral a nie Polak! Tu teraz nowy porzą-dek: nowy naród jesteście — "Góralen" Nie ma Polacken! --tsoiiorzucn az poczerwie-niał i napęczniał splunął przez zęby i powiada : — Polak jestem z dziada pradziada bo kości połamię! — Nazywacie się Boli-brzuch? — Juści — — Od dziś będzie się nazy-wać Bauchschmerz — "Bauchschmerz" O ty wycieruchu ty złodzieju ty pokrako mentalowa! Jak nie chwyci za kłonice jak nie rypnie Teufel ino świsnął i dmuchnęło nim w dolinę Świtało jak Herr Teufel zaszedł w dolinę Kościeliską na kontrol Idzie kopytem tłucze mentalami dzwoni pełną kobiałką zrabowanych jajków kur i chleba niesie cudze krowiny na postronku fciąginijej W tem górala oba-cz- ył' co na głazie siedział i a-ki- irat przed skałką śpiących rycerzy siedzący drzemał — Sieg Vaterlana! — krzy czy Teufel A góral nic — "Donnerweter!" — drze się aż echo idzie po skałach Rozezłościł się Teufel ka-myk chwycił i cisnął w góra-la A Pan Jezusiczek bo On to był w góralski kożuch ubra ny — podniósł oczy spojrzał spokojnie kamyczek ogląd-nął potym wyjął z zapazuchy kawał razowego chleba i po-dał Teuflowi Diabeł popatrzył spodełba — Aha Już i ty pewnie wiesz o nowym porządku dlatego oddajesz mi twój chleb? A Jezusiczek na to: — Przeciwnie Pamiętam o starym porządku' który mó-wi : "Kto na ciebie kamieniem — ty na niego chlebem" Masz i jedz! — 6 nowym porządku nie słyszałeś? — dziwował się Teufel Akurat mu kura w kobiałce zagdakała Jeezus spojrzał zdziwiony i pyta: — Co tam masz? ' — Ot' jak w podróży — łgał Teufel — drugi mundur buty jak na wojnie —' Od kiedy żołnierz na wojnę chodzi z krową na po-stronku? Diabłem zatrzęsło : — Herenvolk jestem nowa rasa wyższy człowiek! Nie słyszałeś? — Nie krzycz — łagodnie upomniał Pan Jezus — bo o-bud- zisz moich rycerzyków śpiących — Twoich? Ukryłeś wojsko polskie w Tatrach? Zosta-niesz rozstrzelany Jak się nazywasz? — Jezus Nazareński Diabłem rzuciło o skałę aż zadudniało Zaczął się skrę-cać tarzać wśród kamieni rzuci kobiaLHti i jęczałgłucho — Myślałem ześ dawno z tego Kraju wyszecu uaejaz stad odejdź zniknij z' moich oczu pdam wszystko co zra-bowałem tylko Ty opuść tę ziemię! Tu jest moje króle-stwo — A jaki znak' Twego kró-lestwa? —'zapytał Jezus — Ogień' i płomień — sżepr nął Teufel Wówczas Pan- - Jezusiczek powiódł go ria 'sk'ałę'wysQką i powiada: — Patrz diable? Już łuny przygasły nad tym krajem ogień zniknął a mój znak króluję nad tą ziemią Jakże" j'ą mogę opuścić7 Diabeł spojrzał w górę MJSKY v- - ~r --v BILBfftA s cAhrj:i j- - r_ j odjazd 12 WIELKIWBoB eauer =_miK£ gdzie na Giewoncie stał kn '! w crrnnifv mn-- ! ! 0 j "-luanięt-y 1-fITl-łłTrYrtt' r!- - At-- - 1 '""""'"i1 ń'C--- a Jezusem jCoe wyżej i m da : — Popatrz! Tam w do] gdzie spojrzysz nad Wisi' Wartą nad Bzurą i Dun ' cem — widzisz moje zn "''''-- ŁJ"° A1y io moje Królestwo Chybaj teraz dii ble oddaj ludziom coś zabra' i ziemię" polską zwróć coś i= uiYiaui iJuu&it: pnie A J_ wszystko pooddajesz — uciekaj póki czas Ja tu 20-sta-nę i czekać będę na twoje uciejscie Teufel padł na kolana" — We dwóch zostać na ied nej ziemi nie możemy Wy bierz sobie inną Tyle ziem teraz mam wybierz sobie in na ino stąd z Polski uciWaii Jezusiczek powtórzył twa-rdo': — Ty stąd odejdziesz Jaf tu zostanę! Owinął się kożuchem gj raisKim i usiadł na głazie-Teufe- l wzdychając i nk cząc powlókł się z powrotem ao zaKopanego i do pakowa-"ni- a swych -- tobołków się za-bra- ł Jezusiczek Polski nie op-uścił z góralami ostał w Ta-trach na odejście diabla cze: ka Z żołnierzami w kościel-iskiej wartuje Burze Go nawiedzają-deszcz- e sieką "wiatry halne d-olinę przelatują gromy biją W skaliska a Pan Jezusiczek na głazie siedzący — czeka Do Trzeciego Dnia — na zmartwychwstanie — czeka! Wiktor Budzyński Masson Credit Jeweller #38735 SQUĄDROŃ_A ~WM 17 yellWłiponilon brocll Dajemy na spłaty biużuterię róż 520 CJueen st W - Toronto X r AGA BODĄCY' NOWO-PRZYBYLIjD- O KANADI! Wstępujcie !w~ szeregi najwięk-szej' ' polskiej i patriotycznej - órgą-nadzi- e 24 --w prowincji OKULISTA x S &1U Go 020 51 !__ u : nvuiaińł! października 1949-rpk- u & Upholsierin? - - ' j-- r Qc--ń i i Oczy badamy okularydostosowujemy do wszystkich defek" tów-- wzrokut na neiwowość ij ból" głowy Mówimy po po" do miast'-lub-'far-m Informacje i formularzeiw' -- języku'polskim Podróż do Polski Ha stałe lub w Odwiedziny Bilety okrętowe lub lotnicze Załatwiamy paszporty i wizy Pomóż Krewnym Pieniądzmi i Paczkami Najrzetelniejsze i najstarsze Biuro"Podróży_ i! Emigracyjne pod kierownictwem NotariuszaublicznegoIstnieje od 1920 r Nasz notariusz S HEIFETZ znany Polonii w całej Kanadzie załatwia: Obywatelstwo kanadyjskie paszporty-- i wizy: do Ameryki In-co- me Tax kontrakty kupna i sprzedaży testamenty pehiomo-cnictw- a wszelkie sprawy sądowe oraz tłumaczenie dokumen-tów i sądowe DOMINION TRWEL OFFICE 143 Queen St W Toronto 1 Ont: Tel PL 6451 WAŻNE— -- Specjalny odjazd okrętu "MS BATORY" z Hali-lax- u doPolski Rezerwujcie miejsca! Żadnych amerykanskicn wif_me potrzepa Bedding jeweli Grup iSBO0l@WWH "Posiadamy na składzie kompletne --umeblowaniaoikaidego pokoju — Naprawiamy-wszelkieg- o rodzaju meble Robola Gwarantowana A CZARN0TA i SPÓŁKA 2605 Dundas St ¥ Toronto Tel JU 381J 774 Barton St East Hamilton Tel 5-14- 82 |
Tags
Comments
Post a Comment for 000144a
