Nase Novine, March 21, 1985

              ZA KONSTRUKTIVNIJU POLITIKU
Objavljujemo popratno pismo, sto ga je nas saradnik
iz Jugoslavije, drug Luka Markovic zajedno sa
poznalom analizom sto je izasla u nasem listu, poslao
najvisim forumima u zemlji.
Г prilogu vain dostavljam fotokopiju dopisa sto sam ga nedvno
poslao redakciji progresivnog iseljenickog lisla "Nase novine" u
Torontu, Za razliku od mojih ostalih dopisa ovaj je vise namijenjen
citaocima u domovmi. Zasto'.'
Najprije cu se osvrnuti na nase predratno lseljenistvo, na start'
rovolucionare jugoslovenskog ponjekla. mnogi od kojih su bill cla-nov- i
CK KP emalja gdje su zivjcli. a jedan od njih (Leo Fiser) l.gubio
je samo a jcdan glas da ne bude Generalni .sekretar KP SAD Sa
njima je olisla u grob bogata rinica revoluionarnih ideja. provedo-ni- h
u akcije u prilog Partiji u .lugoslaviji. Mali je broj tin revolueio-nar- a
jos u lvotu u lseljonistvu, a jos manjo lh je zivih n domovmi.
I'pravo ovi adnji bi mogli da budu najautent icniji svjedoci revolu-eionarni- h
akeija jugoslovenskih komunista u lseljonistvu. Medutim.
njih su sa po.ornice lslisli pojedini poltroni koji su sebe nametnuli
da govore u line lseljenika
Po eijelom svijetu, gdje je bio veci broj nasih iseljenika. bili su
organuovani central m dbori([ Patronati) crvciw pomoci, sa cen-trum
u Pariu. Oni su imali jake ogranke sirom cijele emlje gdje
su djelovali C'ilj je bio morn Inn 1 mntcnjnlnn pomoc pnrtiji i r-tvn- nui rcnkcijc u Jugoslnviji Na stotine protest nih rezulucija stizalo
su odjednum 1 koordmiruno beogradskoj vladi. a Part ija je, uglav-nom- .
egistirala od matenjalne pomoci sto su je tim putem slali
lseljenici Podsjecam same na 'Troletere" od jula 1934. god. u kome.
pod naslovom "Zrtvc renkcijo pod oknljem rncinih iseljenika". pise
u tim akcijama
Г toku Narodnooslobodilackog rata, otkad je sredinom 1942. god.
istina o idajstvu I) raze Mihailuviea mukutrpnu shgla do iseljenika.
Svuda mi osnivani Centralni udburi. koji su upet imali jake podod-bor- e
1 grupe Ti Odbori su pruzili snaznu moralnu i inaterijalnu
pomoc N'OH-- u i. nakon oslobodenja. novo.) .lugoslaviji. Stampano je.
na engleskom jeziku. na stotine hiijada letaka. brosura i slicnih
pubhkacija. kojima su raskrinkaam "vlada" u Londonu i njen mi-l.HMii- k Dra.a. zajedno sa s nn ustalim rdajnicima u.Fugoslaviji Time
mi raskrmkane i se dotndasnjo lazi londonskih krugova, koje su
dotada obmanjivnle svijet. a u torn svijotu l nase progresivne lselje-nik- e
Pomocu "Slobodno Jugoslav io" l napredne iseljenicke stam-pe- .
svijet je konacno dobio istmu u burbi u nasoj zemlji.
Postignut je neopisui uspjoh. a za taj uspjeh najzasluzniji su.
opel. nasi slari rev olucionari Oni mi. zapravn, l)ili glavni inicijatori sih naivanijih akeija. a lslaknuti rodoljubi l ugledni iseljenici u
tim zemljama. sprovodili su u djelo tu micijativu, cesto i neznajuci
odakle pot ice I'pravo stoga bismo trebali ocekivati. da se uvijek
kad se a "Okruglim stolom" raspravlja o doprinosu iseljenika nasoj
oslobodilackoj burbi ia ne bi skodilo ni kad se raspravlja o nasoj
opstoj lseljenickoj politico pozove na te skupove glavne aktere tih
velikih akeija koji su: (iaku prosjecno stari preko 75godina) jus zivi
u .lugoslaviji. Spomenucu samo neke koji su bili istaknuti funkcio-ner- i
i prof esiona lei: Dr. Mirko Markovic (be. obzira sto se razisao
' s nasom Partijum 1948. god.), bivsi sekretar Hiroa jugoslovenskih
komunista рп CK KP SAD; Strahinja Maletic, bivsi Izvrsni sekretar
mocnog I'jedinjenog odborn jugoslovenskih Ameriknnncn; Nikola
Drenovac. knjizevnik i bivsi urednik 'Slobodne reci", svi iz Beogra-da- ;
Bozo Prpie. bivsi urednik .ledinstva i autor knjige "Prcko Atlnn-tik- n
u pnrti.nne"; Petar Kurtie. bivsi saradnik druga Tita jos od 1926.
godine i prognanik iz.Juzne Amerike Luka Markovic, bivsi f'uncioner
u Austrahji i autor knjiga "Pod nustrnlijskim nebom". i "Borbn u
iseljemstvu n novu Jngoslnviju". svi iz Zagreba. Petra Todorica.
bivseg sekretara Saveza jugoslovenskih iseljenika u Australiji i biv-seg
sekretara Centralnog odbora za pomoc .lugoslaviji u toj zemlji
i Tomu Katica, bivseg predsjednika toga Saveza. obojica iz Dalmaci-j- e Takode u Karlovcu zivi Maksim Bijelic, koji je bio poznati f'un-kcion- er
i urednik napredne stampe u Kanadi.
A sad rijec dvije o nasim poslijeratnim iseljenicima i uopste o
nasoj lseljenickoj politici. na koju se (dim kriticki osvrnuti:
Г SAD. Kanadi. .luznoj Americi, a narocito u Australiji i na
Novum Zolandu, jos postoje Jimoslovvnski klubovi koji su osnovani
prije vise od pedeset godina. I' njima su uclanjeni i mnogi poslije-ratn- i
iseljenici. Osim toga, mi imamo na stotine jugoslovenskih klu-bov- a sirom Kvrope i zemalja koje sam vec naveo. Medutim. u .lugo-slaviji
nemamo nijedno centralno tijelo koje bi objedinjavalo te
klubove i komuniciralo s njima. Doduse. postoji nekakav Koordinn-cion- i
odbro, ali on. po mome misljenju, stvara vise konfuzije nego
koristi, jer se, poput macke s macicima. svake godine seli u drugu
republiku.
Kad su, prije petnaest godina delegacije matica iseljenika Hr-vatsk- e
i Srbije svrljale po Australiji, svaka od njih je trazila "svoje"
iseljenike. A sto je jos gore, prva je iseljenicima Hrvatima govorila
da grijese sto se iskazuju kao .Jugosloveni, a ovi su im obicno udgu-varal- i:
Da smo u .lugoslaviji, mozda bi rekli da smo Hrvati, ali ovdje
je prikladnije da rceemo da smo Jugosloveni (Marin Alagic, Sydney,
sada komisionar za etnicka pitanja pri vladi Novog Juznog Velsa).
Druga je srpskim iseljenicima govorila da bi trebali izaci iz jugoslo-venskih
klubova i formirati srpske. U Kamberi je nisu poslusali, ali
u Perthu jesu.
1 jos nesto: svaka matica izdaje svoju mjesecnu reviju. Sve su
one stereotipne, ali najgore je tu sto do iseljenika stignu sa dva
mjeseca zakasnjenja. Tako su, na primjer, pocctkom februara 1984.
god. iseljenici u Sydeny-- u mugli protitati u jednoj od tih revija, da
2SE5HSHSra525Z525HS252S2OTWWS252S25EW
гГ
January 24,
so kod njih pruslava 29. nuvembra. naravnu za prethodnu
gudinu.
Misljenja sam, i predlazem, da bismo trebali formirati jedno
centralno tijelo, koje bi se, na primjer, moglo zvati Savezni odbor
mnticn iseljt4iikn Jugoslavije. Ako bi nekome, iz makakvih razloga,
smetalo da takav centar bude u Beogradu, on bi mogao biti u ma
kojem republikckom centru. Glavno je da bude na jednom mjestu.
Taj bi savezni centar trebao, zatim, izdavati jedan zajednicki
iseljenicki list, koji bi se opet na primjer, mogao zvati "Glas rodnog
krnjn". Njegovi clanci bi trebali biti slampani ne samo srpskohrvat-skim- ,
nego i slovenackim i makedonskim jezikom, a eventualno i
albanski i madarski. Pomenuti list bi trebalo stampati na priklad-no- m
tankom papiru, pa ga avionskom postom slati iseljenicima. Vje-rujemda- bi
imaodosta pretplatnika.Cakmislimda bi biorentabilan.
Г njemu bi iseljenici gutali svjeze i bogato stivo izsvih krajeva nase
emlje, te o nasoj unutrasnjoj i spoljnoj politici. On bi bio pravo
ogledalo njihovug "starog kraja".
Ako mislite da su moji predlozi bez osnova, onda predlazem da
o njima eujemo misljenje samih iseljenika, da sprovedemo jednu
siroku anketu medu nasim patriotskim iseljenicima i njihovim klu-l)ovim- a.
Ta anketa bi sazeto mogla biti ovakva:
a) Mislite li da bi u Jugoslaviji trebao postojati jedan centralni
odbor Matica iseljenika?
b) Mislite li da bi taj Odbor trebao izdavati jedan zajednicki list
za sve iseljenike iz svih republika i pokrajina?
Na kraju smatram. da narocito u ovoj jubilarnoj godini naseg
oslobodenja, ne bi trebalo propustiti priliku, da se ne oda duzno
priznanje doprinosu nasih patriotskih iseljenika torn oslobodenju.
Luka MARKOVIC — stariji
Zagreb
WWWS2WS2SHWW5&2S5W5
Masovni skup pred novim brazilskim parlamentarnim zgradama u ocekivanju
Tancredo Neves-a- , prvog civilnog predsjednika ove drzave od vojnogpuca 1964,
kada je uz pomoc SAD-- a stupila na vlast vojna diktatura. Neves je ogromnom
vecinom pobjedio kandidata kojega je podrzavala vojska. Masovni pokret mi-liju- na brazilijanaca je prisilio vojnu huntu na odrzavanje izbora.
POSREBNICKA ULOGA
MAKGA1ET THATCER
Nije nikada tajna, a i redosled di-plomats- kih
zbivanja u minulih neko-lik- o
nedelja nekako na to upucuje, da
je britanski premijer Margaret That-cher
odigrala kljucnu ulogu u obnav-ljanj- u
ameritko-sovjetsko- g dijaloga.
Cak i kada bi se odbacila pomalo pri-sutn- a
nota prevelicavanja njene ulo-ge- ,
koja moze biti naglasena u doma-6o- j
stampi, istina o posredovanju se
ne moze osporiti.
Potvrda za to vidi se i u gestu pred-sednik- a
Reagana, kada je svog savet-nik- a
za nacionalnu bezbednost Ro-berta
Mac Pharlane prvo poslao u
London, da bi ovaj iscrpno obavestio
gospodu Thatchhcer o sadrzaju raz-govo- ra Shulza i Gromika, pa tek onda
otputovao u ostale zapadnoevropske
prestonice.
Smatra se da je Margaret Thatcher,
posle susreta sa Gorbacovom, uspela
da ubedi americkog Predsednika da
se projekt "rata zvezda" ukljuciv u
paket razgovora, ukoliko ministri
Gromiko i Shulz dogovore nastavak
dijaloga. Iz Kamp Davida ona se vra-til- a
uverena da su Reagan i Shulz od- -
1985, NA&E NOVINE —5
priprema
bacili pritisak Pentagona da u po-gled- u
defanzivne inicijative ne treba
praviti kompromise'sa SSSR.
Dodaje se da je gospoda Thatcher
takode ubedila americkog Predsed-nika
da se britanske "polaris" rakete
ne ukljucuju u naredna pogadanja
sve dok pregovori ne odmaknu i dok
se ne nazru prave namere SSSR.
Uloga britanskog premijera u odno-sim- a
izmedu dve supersile ne za-vrsa- va
se, izgleda, na ovome. Ona je,
prema saznanju novinskih izvestaca,
i dalje znacajan faktor u zapocetnim
mirovnim procesima. Kroz dva me-sec- a
ona ce opet putovati u Washin-gton,
na savetovanje s predsednikom
Reaganom, Sto ce se poklopiti sa otva-ranje- m
dijaloga sa SSSR u trecoj run-d- i.
Posle toga, po vec utvrdeno, diplo-matsko- m kalendaru sovjetske diplo-matij- e,
Andrej Gromiko treba da do-putu- je
u London.
S. Ljubisavljevic
"Politika"