Zwilazkowiec Alliancer, March 28, 1943

              TMłńtiXff?5rs~-raifT-- ' rV" V!fMI? &£ "
STRONICA 4-- ta "ZWIĄZKOWIEC" MARZEC (MARCH) 28 — 1943 Nr 13
gfjljlljgjgjlj t?'
H
13
rsv Ea''j
inx
R&r- -
W
lE%it7tV
IsL "!
K-- s fcW
ifj:- -
fc
Ks
"!
1F
:
ai
is
j
3t- - mK
W'
SC
Ifci- - IP--
--
_
" ZWIĄZKOWIEC"
Published lor Every Stmday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie
Wychodzi na kożdą niedzielę pod kintrolą Dyrekcji
Redaktor Dr Wiktor Rosiński Administrator K J Mazurkiewicz!
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie
Półroczna W Stanach Zjećncczrnyvch Europie
Pojedynczy numer
ADRES:
"ZWIĄZKOWIEC"
700 óueen St W Toronto Ont
epszy awiai
00
$100
50
Tel
Niezależnie od toczącej się walki z wrogami demo-kracji
na lądzie w powietrzu i nawodzie — mężowie
stanu Narodów Zjednoczonych pracują nad ustale-niem
zasad na jakich ma być oparty po wojnie świat
Omawia się więc już obecnie' podstawy ustrojów
gospodarczego i politycznego a nawet społecznego
kładąc główny nacisk na to że ludzkość musi rządzić
się po tej wojnie wyłącznie zasadami szczerej rze-telnej
demokracji
Jak dotąd — rozmowy te i planowania są prowa-dzone
głównie przez czynniki rządowe naszych Zjed--
noczonych Narodów komentowane natomiast są wła
ściwie tylko przez prasę Organizacje zaś społeczne i
polityczne nie wypowiadają się jak dotąd w tych spra
wach bardziej określenie
Że jest tak a nie inaczej trudno się dziwić W cza
sie trwania wojny głwny głos ma zawsze Rząd i
Wojsko Wojsko na frontach walki zaś rząd w pro- wadzeniu wojny i planowaniu zwycęistwa oraz po-rządkowania
następstw wywołanych wojną
W krajach parlamentarnych — na decyzje rządu
ma wpływ parlament jako wyraziciel opinji i woli
społeczeństwa i to musi wystarczyć
Jest to w porządku wsrod tych narodów które cie
szg się wolnością i niezależnym bytem
Inna rzecz ma się z tymi naszymi Zjednoczonymi
"Narodami które są dzisiaj pod jarzmem wroga jak:
Polska Jugosławja Czechosłowacja Francja Nor-weg- ja
Belgja Holandja i inne
Jeśli więc ma się decydować o przyszłym ustroju
świata — trzeba bardzo skrupulatnie dzisiaj badać
opinję rządów tych krajów których to rządy znajdu
ją się w Londynie
Gdy weźmiemy za przykład Rząd Polski Generała
Sikorskiego to wiemy źródeł nadchodzących z Pol
ski że Rząd Polski w Londynie ma pełne zaufanie
wszystkich bez wyjątku Polaków i jest'mocen prze-Wwf- ać
nie tylko formalnie ale i faktycznie imie- -
B&inem cierpiącej od wroga Polski
Polskie hasła i polskie ideały są identyczne z hasła
mi i ideałami demokracji Polska jest więc czynni-kiem
pozytywnym dla tych wysiłków jakie podejmu
ją obecnie Wielka Brytanja i Stany Zjednoczone dla
zabezpieczenia światu po wojnie lepszego jutra
Kiedy dzisiaj planuje się układ stosunków powo-jennych
— każdy z rządów Narodów Zjednoczonych
— tych szczególnie krajów które są pod okupacją
wroga — powinny już dzisiaj intensywnie przepra-cowywać
projekty ustaw demokratycznych rekon-strukcji
powojennej dla swoich państw aby je pod-dać
pod obrady parlamentów wyłonionych na zasa-dzie
szczerze demokratycznej ordynacji wyborczej
W R
Przegląd Prasy Angielskiej
ZESTAWIŁ FRANCISZEK GŁOGOWSKI
PRASA ANGIELSKA O
KONCERCIE MAŁCUŻYŃ
SKIEGO
Koncert naszego młodego
pianisty w zeszłym tygodniu
v Eaton Audilorium był kon-certem
który dla muzycznego
świata Toronto był poprostu
rewelacją Takich recenzyj ze
swego pierwszego koncertu w
Toronto nie uzyskał zapewne
żaden tutaj muzyk
Prasa angielska nie miała
poprostu dosyć superlatywów
by wyrazić podziw dla tego
młodego geniusza tonów
Wszystkie trzy wielkie dzień
niki prześcigały się chyba w
--oddaniu swego uznania
"Globe and Mail" między
innemi uwagami swego po- -
chlebnego sądu pisało: "Pol
scy muzycy mają specjalne
wyczucie fortepianu i gdyby-śmy
zrobili przegląd mistrzów
grających na tym instrumen-cie
to zauważylibyśmy że Po
lacy przewyższają sławnych
mistrzów fortepianu jakiego
Jcolwiek innego -- narodu Mał- -
$2
$2
05
WA 8151
„i
ze
cużyński ujawnia tą narodo
wą zdolność w najbogatszej
skali Ton jego muzyki jest ol
brzymi a potęga wykonania
kolosalna Do niego odnieść
można epitet jakim darzono
wielkich muzyków zeszłego
stulecia — "heavenstormer"
— niebo szturmujący muzyk
"Evening Telegram" — o- -
mawiając szczegółowo każdy
numer jego programu stwier
dza że tym czym Paganini
był w muzycie skrzypkowej
dla świata — tym Małcużyń-sk- i
jest w fortepianowej
To jest geniusz w doborze
progi'amu i w jego wykona-niu
Gdy grał Szopena wy
dawało się że przy fortepia-nie
jednocześnie znajdują się
wszyscy sławni mistrzowie z
De Poclimann Rosenthalem
i Paderewskim na czele Wszy
stkie bowiem te wzruszenia
jakie wywoływali swą muzy-ką
ci najsławniejsi artyści
przeszłości oddane i wywoła
ne były gra Małcużyńskiego
A ducli tych wielkich muzy-ków
znalazł swe ucieleśnie
atarg irwa
Pod takim tytułem "Robot-nik
Pol&ki'"w New Yorku —
organ Polskiej Partji Socjali
stycznej zamieszcza artykuł
Jana Trzaski który podajemy
w całości jako zawierający a
nalizę zatargu polsko sowiec-kiego
na temat granic:
Od trzech i pół lat między
Rosją Sowiecką a Polską —
trwa zatarg o Wschodnie Zie
mie Polski Rosja Sowiecka
popełniła karygodny błąd zaj
mując od pierwszych dni wy-buchu
wojny polsko niemiec
kiej wrogie stanowisko wobec
Polski
Początkiem tego wrogiego
wobec Polski stanowiska jest
dzień 17 września 1939 roku
kiedy to wojska Rosji Sowie
ckiej o godzinie 3-c- iej nad
ranem bez wypowiedzenia
wojny Polsce rozpoczęły w
porozumieniu z Niemcami o-kupo- wanie
wschodnich ziem
Polski Później na podstawie
t zw "Plebiscytu" rząd Ro-sji
Sowieckiej ogłosił przyłą-czenie
tych wschodnich obsza
rów polskich do Rosji Sowiec
kiej
"Plebiscyty" przeprowadza
ne przez dyktatury są znane
Był to plebiscyt przeprowa-dzony
przez nasłanych agen-tów
i funkcjonarjuszy GPU
Była to właściwie komedja po
etyczna RosjaSowiecka przez
swą napaść na Polskę bardzo
że
on
i
— że
—
i
on
on i
i
go —
—
że
to i
i
na —
—
—
zgo-da
—
— 22
22
miecki w
i
po
na Rosję
na wv
ra
które
re i na
słowem
do
—
układ
że
z
nia
w
z
i
NA dla
1 w i ponad
Grupa 1-s- za na wpłaciła 131285
Grupa 3-c- ia na 150
Grupa 4-- ta 250 2G3 00
8-- ma na 150 wpłaciła
Grupa 7-- ma na 250 wpłaciła
Grupa na 250 ' " '
Grupa 13-t- a na 100 ' ' '
1
2 Grupy wpłaciły lub
Grupa 10-t- a na wpłaciła
Grupa na 200 wpłaciła
Grupa 17-t- a na 200 wpłaciła
3 Grupy wpłaciły mniej niż połowę lub nic jeszcze:
Grupa 2-- ga na' 600 wpaciła
5-- ta na 350
6-- ta na 200 wpłaciła 6100
Grupa 12-t- a na 150 wpłaciła 3 00
Grupa na 100 wpłaciła 7500
Grupy zobowiązały się
' '
Grupa 18-t- a wpłaciła
nie w Małcużyńskim
Kiedy grał utwory Liszta
Ręce pianisty wiele razy
suwały się tak szybko w ude
rzaniu akordów i aktów
sposób było zauważyć tych
błyskawicznych ruchów
Wzbudził niesłychany i
niespotykany entuzjazm w wi
downi
Nie pozostaje w ze swy
mi słowami uznania
Star" które pisze wie
ten był wieczorem trzech
największych mistrzów forte
pianu jacy kiedykolwiek ży-li
Samego Szopena Pade-rewskiego
Małcużyńskiego
oddał w swej muzyce
wszystko co chciał wyrazić w
niej Szopen Kiedy grał
"Marsz Pogrzebowy" przeży
wał go my wszyscy jako
ostatnie pożegnanie je
poprzedników
Szopena i Paderewskiego
Niestety z braku miejsca
nie jesteśmy w stanie przelać
tych recenzyj w całości
Stwierdzić musimy
Małcużyński podbił swoją
grą Toronto a Narodowi Pol
skiemu przysparzać będzie
chwały i dumy tak jak
nił Szopen Paderewski
których następcą godnym oka
żuje się Witold Małcużyń
ski
Dalej
wiele pomogła Niemcom
Ten akt gwałtu bezpra
jakiego Rosja Sowiecka
dokonała omdlałej z u-pły- wu
krwi Polsce słusz
nie obywatele amerykańscy
nazwali "Czwartym rozbio
rem Polski" Sielankowa
między Niemcami hitlerow
skimi a Rosją Sowiecką
trwała dość długo mie
siące
W dniu czerwca 1941
roku Niemcy zaatakowali Ro
sję Rosja Sowiecka siłą nie-ubłaganej
konieczności zmu
została przez napad nie
stanąć szeregach Na
rodów Zjednoczonych wal-czyć
przeciwko Niemcom
Rządu Polskiego
Władysław Sikorski zaraz
napadzie Niemców
Sowiecką drugi dzień
głosił przemówienie przez
dio naprawdę było szcze
zasługiwało ogólne za
ufanie Jednem pre
mier polski wyciągnął rękę
zgody Nastąpiło porozumie
nie między rządem Polski a
rządem Rosji Sowieckiej
Podpisano nowy w któ
rym Rosja Sowiecka "oświail
czyła" wszystkie umowy
zawarte Niemcami unieważ
Niestety nowym zawar
tym układzie 1941 roku Ro
sja Sowiecka celowo świa
MASZYNY "ZWIĄZKOWCA"
Gnpy które wpłaciły pełni wyznaczone sumy:
$1200
wpłaciła 39154
na wpłaciła
Grupa 16800
27800
11-t- a wpłaciła 25975
wpłaciła" n 12940
które połowę więcej:
$300 26500
16-t- a 12500
15025
któie
13745
Grupa wpłaciła 14180
Grupa
14-t- a
4 nowopowstałe ktorc dobrowolnie wpła-cić
pewne sumy:
2000
Grupa 19-t- a wpłaciła: $2500
prze
nie
tyle
"Toron-to
czór
Artysta
hołd
wielkich
jednak
uczy
być
wia
szona
Premier
UMOWY ZBIOROWE
W ONTARIO
Komitet wyznac-son- y do wy
słuchania opinji w sprawach
umów zoiorowycli — pisze
"Toronto Star" — spotkał się
z wieloma opinjami i pogląda
mi Oczywiście wszyscy prze
sluclmvani stwierdzili że dą
żą oni do polepszenia warun
ków robotnika Nie trzeba za
pominąć jednak że w niektó-rych
wypadkach wygłaszali
swe opinje ci których własne
interesy nie są zazwyczaj iden
tyczne z interesami robotni-ków
Dlatego też opinje te ba
dane winny być-- pod kątem
kto je wygłaszał
t
Naprzykład zrozumiałym
jest dlaczego kompanje wolą
lyby widzieć t zw unje kom-panijn- e
Sam pracodawca na
leży i ma wolność należenia
do stowarzyszenia pracodaw
ców aluo do grup kapitalis- -
wszystkie kraje co umacnia
jego pozycję
robotnicy którzy pra-cują
dla niego nie będą mieli
żadnej pomocy z zewnątrz
dla swej unji
kompanijnej w wypadku za-targu
z bę
dą mieli żadnej pomocy naro
domie pominęła milczeniem
się anekcji wscho
dnich ziem Polski Tak jak
ze strony Rządu Polskiego
była szczera dążność ułożenia
na podstawie zgodnego sąsie
dzkiego współżycia stosunków
z Rosją Sowiecką tak ze stro
ny Rosji Sowieckiej były i
istnieją nadal próby podej-ścia
Polski i użycia różnych
kruczków dyplomatycznych i
propagandowych na' szkodę
Polski
Nasuwa się pytanie: dla-czego
Rosja Sowiecka od pier
wszych dni wybuchu wojny
do chwili obecnej chce i pró-buje
podjeść i skrzywdzić Pol
skę? Dlaczego Rosja Sowiec
ka chce przyłączenia Wschód
Polski do Rosji So- - bezzwłocznie pra-wiprldp- i?
Dlnrzpon i zakładać
wiecka która obszarem jest
trzykrotnie większa od Sta
Zjednoczonych po
tej wojnie kosztem Polski
być jeszcze większa?
Z punktu widzenia prawa
międzynarodowego Rosja nic
ma żadnych podstaw do kwe-stionowania
wschodnich ziem
Polski że ta
Rosja Sowiecka
wala i uznała te ziemie o któ
re spowodowała zatarg w
Traktacie Ryskim jako nale-żące
do Polski
Niestety dziś międzynaro-dowe
prawo dla niektórych
narodów nie istnieje Niemcy
pierwsi pogwałcili wszystkie
zasady prawa międzynarodo-wego
Rosja Sowiecka była
drugim narodem która w ro
ku poszła za przykła
dem Niemiec
Poniewał wtedy kiedy Ro
sja Sowiecka popełniła "błę
niezgodne z prawem
dzynarodowem była ona bier
nym wasalem hitlerowskicli
Niemiec więc dawniejsze
"błędy" powinna teraz naprą
wić
że Rosja So-wiecka
znajduje się od 20 miś
sięcy w szeregach Narodów
Zjednoczonych i wspólnie wal
czy o nowy sprawiedliwy
świat Rosji Sowieckiej
pozostaje jedna droga
ścia: ogłosić mimicznie ze
przeprowadzony przez
"plebiscyt"
terenach wschodnich
nieprawny
odpowie
nem trwa
im w wy
strajku Są izolowaną
jednostką słabą i
na
Dlatego też robotnicy mu-szą
prawo do zawierania
poprzez
własnego wyboru Prawo-dastw- o
Ontario im
prawo
Niezdecydowane
rządu prowincji który
wprowadzenia usta
wy odesłał je do komitetu
ośmieliło na nieszczęście
lu postanowili nalado
wać tą ustawę
i warunkami szkodliwemi dla
świata pracy
1000000000 PROGRAM U- -
BEZPIECZEŃ
MA ZNIEŚĆ WIDMO
NĘDZY W KANADZIE
"Toronto i wszystkie
miejscowe orna
związanych między sobą fłożon" Parlamencie
wsnólnvmi interesami rnri-7P- z Jlilu ""pieczeń spoiecznycn
niesłychanie
pojedynczej
pracodawcą
wyrzeczenia
tembardziej
hitlerowskich
podstawowe
w Kanadzie ma od
powiednikiem angielskiego
planu
Zasadniczymi presłankami
planu powszechne u
bezpieczenie od za-sadnicze
zwiększenie
czeń od bezrobocia ten
przygotowany jest
dego uczonego Dr Leonarda
w
r b
Żveie Młodzieży- -
niedzielę dnia 21 marca
się w Toronto
tvs2)ólne zebranie Naczelnict-wa
Związku Młodzieży Pol-skiej
Związku Polaków
w Kanadzie wespół z Radą
Z P w K
Omówiono wspólnie cało-kształt
zagadnień młodzieżo-wych
i środki jakie poiuinny
być przedsięwzięte dla pogłę
bienia i rozszerzenia prac
Gron Młodzieży Związkowe]
Po obszernej i wyczerpują
dyskusji — postanowiono
nich Ziem uruchomić
'Rntjin Rnce instruktorskie
nów chce
gwaranto
1939
dy" mię
Tembardziej
pia
wyj
kosz
zastrzeżeniami
Beveridge'a
przy
Edukacyjną
wszędzie Grupach
Z P w K Grona Młodzieży
tern Polski chce na tej wojnie
zyskać zdobycze terytorjalne'
Uważamy że Polska nie ma
i obowiązku obecnie i
po wojnie płacić rachunku Ro
sji Sowieckiej wschodniemi
ziemiami Polski
Dlaczego?
Odpowiedź jest jasna
sprawiedliwa Polska jest pier
wszym członkiem Narodów
Zjednoczonych który przeciw
stawił się hordom niemiec-kim
się i
umierali Rosja Sowiecka w
samym czasie prowadzi
ła konszachty z przedstawicie
lami — raz w Mos-kwie
a drugi raz w Berlinie
Teraz i po wojnie płacić bę
da i płacić muszą rachunek te
narody które sprowokowały
obecną wojnę Niemcy spro-wokowały
wojnę w Europie i
za tę są i muszą być
odpowiedzialne Japonia spro
wokowała wojnę ze Stanami
Zjednoczonemi za tę wdjno
jest i musi być odpowiedzial-na
Polska przez trzy pokolenia
daninę krwi carskiej
Rosji Polska w tej wojnie —
mimo iż z Kosją bowiecką
żyła w zgodzie mając zawar
ty pakt nieagresji do roku
1 Ci A K rlnłi J--
o
"pAi-iri-ł-- i JI1U) tź " Ati&n l-ZlClUi- lćt lUttlllCZi
Rząd daninę krwi i Rosji Sowiec- -
Sowiecki na zaję kiej
tych Czas z tern skończyć !
ziem Polski w 1940 roku jest Przez najazd wojsk sowiec
i nieważny kich na Polskę przez maltre- -
Jeżeli tego Rosja Sowiecka towanie obywateli polskich —
nie uczyni dla nas obywateli Rosja Sowiecka jest
amerykańskich stanie się dzialna za zatarg
że Rosja Sowiecka
mogącej pomoc
padku
— niezarad
mieć
zbioi owych U-n- ie
musi za-pewnić
to
stanowis-- i
ko za-miast
tej
—
wie
którzy
SPOŁECZ-NYCH
Star"
inne gazety
tów i
i
Ale
Nie
sa-ma
unji
który być
tego jest
i
ubezpie
Plan
przez mło
odbyło
cej
tam przy
prawa
Zaco?
i
Kiedy Polacy bili
tym
Hitlera
wojnę
i
płaciła
j
ltll£iCl
jas który dalej
umów
chorób
Rekonstru
któremu wprowadzaniu
Uniwersytetu
iMcUUl — Dr Cynl James
Raport ten jest przygoto-wany
na żądanie Ministra
Pensji Narodowego Zdrowia
— łan MacKenzie zostało
przedłożone parlamentowi ja
ko materjał do dyskusji
Raport ten
1 Narodowego ubezpiecze
nia dla zdrowia klasa cho-rych
w powszechnym ujęciu
2 dotychczasowe-go
ubezpieczenia od bezrobo-cia
3 Dodatek na dzieci dla ka
żdej rodziny
4 Powiększenie pensji
czej
Zapomogi ppgrzebowe
nie sposób jest:
omówić tego programu w na
szym przeglądzie prasowym
to też szczegóły i dyskusje nad
tym programem podawać bę-dziemy
w miarę dy
skusji nad tym zagadnieniem
w parlamencie
TRZEBA ZABRONIĆ
SOWYCH UPRZEDZEŃ
[wieniu w redakcyjnym arty
kule złożony wniosek przez
do lub mi-uodoweJiMa- rsh który Jest n'iGla „aotaje dótej™ J posła
gdzie jeszcze nie istnieją (
raz wprowadzić w "ZwiązU
wcu" stały dział "życia Mło
azieży"
Nasi młodzi ( wiani gorącą troską o s-pratc-ys
pohkie i Zioiązku Polaków u I
Kanadzie postanowili pfey
wać do działu "życie Młodzie
zy" i nie odkładając rozwinąć
żywą działalność organizacja
ną
Rada Edukacyjne ze suej
strony przyrzekła zrobić usij
stko aby te szczere uysilh
Młodzieży Związkowej p0
przeć
Postanowiono też zaapel-ować
do wszystkich Grup Zw
zku Polaków w Kanadzie o-- by udzieliły Młodzieży jakuj
większego poparcia przy o-rganizowaniu
przez Młodzk:
imprez i udzielały Młodzie-sioy- ch
sal bezinteresownie n-- by tak poszczególne Grom
Młodzieży jak i Naczelnictn
mogły zdobyć na cele swycl
prac odpowiednie środki f- -
nansowe
Od przyszłego numeru "Zuą
zkoioca" otwarta zostanie sla
la rubryka w każdym num-erze
"Z życia Młodzieży Zuą
zkowej" — wszyscy więc m
si młodzi Przyjaciele proszę
ni są o zasilanie tego dziak
swemi spostrzeżeniami i aiły
kulami
Jan można oyio zauważa
— Młodzież nasza pamięta o
swojej roli i wie że nie U)
inny tylko ona po nas sta-rszych
będzie musiała stanę
do warsztatu społecznego siio
ich Ojców i Matek i pi ow-dzie
pracę dla Polski i Pol-onii
w polskich Domach Zim
kowych i na polskich salań
Wśród naszej polskiójlnh
dzieży panuje zdrowy polsti
duch i biją tam gorące po-lskie
serca które przedewszt
stkiem troszczą się o sprawy
Polski i Kanady Ten olbrzy
mi kapitał moralny naszej po'
skiei Młodzieży w Kanadzie
przekuty zostanie nieiuąlph-wi- e
na wolę czynu
To też powiedzid
śmiało że z wiary Młodzież?
polskiej w Kanadzie powsti
nie Jej wola a z tej woli zro
dzi się czyn wspaniały!
WASZ
doradcą Komitetu
(
wydania "Aktu któryby zapo kcji Narodowej prze biegł lóznicz
wodzi rektor nowodu rnw wiW™ i pIi _ _ I " "-""- W v
i
i
—
Rewizja
star
5
Oczywiście
rozwoju
promncji
Przyjaciele
możemy
gji"
Każdy mieszkający w tej
prowincji wie doskonale że
różnice na nieszczęście w tej
jjiuwmcji istnieją a w ni-ektórych
wypadkach nawet fj
stępują w krańcowej formie
zaostrzania
Nie tylko żydzi z te
go powodu Ofiarami tego są
Murzyni jak i ci wszyscy --
których określa się obraźlinie"
"foreigners"
Ci którzy występują pize-ciwk- o
też ustawie powiadają
że tylko nieliczni skłonni są
do praktykowania tych różnic
rasowych Ale właśnie ta a-kcja
mniejszości społeczeńst-wa
wprowadza dyshai monie
i Konflikt i jest szkodliwą dla
wojennego wysiłku Kanady
Większość ludności nie p-opełnia
aktów kradzieży lub'
morderstwa ale istnieją pr-awa
zabraniające czynić te?"-- Tak samo i ta ustawa której
i celem jest pokoszenie stosan
RA- - ków między ludźmi i zabezp'e
czenie poziomu życia i prac?
i winna sie ynniojń iv i-dW- ach Toronto Star" podaje omó! ustawowych — końrzy "To- -
ronto Star"
Społeczeństwo via
żydowskiego posła w parła- - no ta pożyteczna propozrej?
mencie Ontario Glass-- a i IA
i- -
'
_
cierpią
polskie
poprzeć
c dla własnego dobra
ust mr
T1"
m
- = - sSJSHSaKg