Zwilazkowiec Alliancer, November 28, 1943

              t
wnV%frWCs
fil
mm łSEKsMs!
¥kV6 89N
łWS t vi
"- - !
V- - i
mi
mm
14
U
BbsłS
tei
Stronica 6-t- a
LEON S GARCZYŃSKI
iart talne nieporozumienie
Wojna i fakt że przed ocza : przemyśle Kanady to ludzie
mi wsnńlpzp!5nvfh nnwsfnin nn związani z ta trruoa Potem _x „ v™Jb ~ — £ t „ Ł
wy oby lepszy świat spowodo
wały to że ta grupa Kanadyj'
czyków którą stanowią emi-granci
i ich już w Kanadzie
urodzone dzieci nie zwracała
ostatni większej uwagi na
sprawy bezpośrednio ich doty
czące na terenie samej Kana
dy
Dlatego też zapewne prze-oczono
sprawę biura "The Na
tionality Branch of the De-partment
of National War
Services" założonego na to a
by pracować dla Nowo - Kana
dyjczyków dla ich dobra
cie
Mówiąc 'o departamen w 20
nigdy G0 zy ich procent r
tą nie były jasno i głośno spre
cyzowane należy zaznaczyć
to że minimalny tylko pro
cent zainteresowanych o niem
oraz praca country their
go czemu byla(tural ho-zaczę- ta
i u-j- me
Iands were S
tych dla bylaicimy tiiemseives
pomyślana Interesujący sie ta
sprawą milczeli bo pracą kie
rował prof G W Simpson
życzliwy wszystkim narodowo
ściom dobrze się orientujący
w sprawach Nowo - Kanadyj
czyków Liczono poprostu na
że powoli wszystko się uło
wzajem
Kanadzie
którego
iemto
aujsting
Cana-dian
słabe początki rozwiną tradition
użyteczną "''b
Simpsona1™ "stępie który latach
zainteresowanie sprawą spad
ło do minimum zapomniano
wszyskiem
Istnienie biura przypomnia
no dopiero wtedy gdy
sprawę jego poruszono pis
mach kanadyjskich gdy Win
nipeg Free Press wystąpiła
1943 artykułami
"A Change Needed" "Ama-zin- g
indiffercnco" gdy Mon
treal Gazette wydaniach
18 19 października zamieści
ła artykuł "New Canadians in
Wartime" To treść tego
napisano były takie że musia
ły wywołać reakcję wszyst-kich
więc wprost nich
wskazanych Polaków
Winnipeg Free Press
stwiedzila żo Kanadyjczycy
obcego pochodzenia stanowią
jedną piątą ludności że wię-cej
jak polowa kwalifikowa-nych
robotników ciężkim
Historia Ziemi
PODNOSZENIE ZATAPIA
NIE LĄDÓW
W zeszłej pogadance pisali
tym że Aleuckie wys-py
są wierzchołkami zatopio-nych
gór Niechaj nikomu
zdaje że ruch zatapia
się lądów przestał już dzia
łić
Oczywiście zatapianie
się jednych lądów podnoszę
się innych postępuje nie-słychanie
wolno jak wszystko
cokolwiek czyni ziemia
Wyniesienie lądu kilka-set
stóp potrzebuje
Nikt mieszkańców
sey wyobraża sobie nie
odczuwa" że ląd po którym
chodzi obniża jedną sto
pę czasie całego stulecia
Ale jest obliczonym udo-wodnionym
przez naukę fak-tem
drugiej strony
JPacyfiku międzyczasie
podnoszą
LĄDY KTÓRE SIĘ
PODNOSZĄ
Jak uczeni geologowie wska
nastąpiła uwaga że Nowo --
Kanadyjczycy "were under
constant pressure from enemy
propaganda and enemy a-gen- ts"
że "It constant
nim tVip Nn'i nrnnacanda w „- - o- -
our które związane
happy and suspicious of oui się uzupełniały
inslitutions" że tern że gdy dwa pierwsze mó
try ceasclessly to wiły jednych grupach
people that Canadian to wska
do not like them and would
like be rid of druwe zdawały
gim 'artykule autor zapomi
nająć widocznie że szereg lu
dzi obcego pochodzenia żyje
tym 30 czy
cele żresz- - lafc że
się
rodził się tu : przeszedł tutaj
szkoły stwierdził że Nowo --
Kanadyjczycy "bccause of
their relatively recent entry
wiedział to że the and
nie wiadomo attachment to their
prowadzona bez diffi- -
dzialu
to
conuitions
cityzenship eitłier attained
hoped "These people
already
citizens apparant-l- y
environment culture
almost
_ -- _! t r r+n i n -- i li rtni " w T)- - u-- 1 =" u
stąpieniu w
o
w
9 X r z
i
w z
i
i
i
I
w
I
o
to
o
z New
i
o
to i
wybrzeża
is
nf
to
i z
o
na
to
cne oi their
or
for" że
of
are
to be left to their own devi- -
ces to sink to swim an
of
ży że £uaSe and
tirli oł-o-i- i się pracę to """"'
zaś prof
sobie
co
leż w
tak
śmy
się
nie ten
nia
nie
setek lat
Jer
nie
się
the
"The
new
many them
1900 1914 może jeszcze
1923 byłby przyjęty z uzna
niem ale 1943 r wydaje
się grubo spóźniony autor po
tiiku komplementach doda-nych
jakby dla znieczulenia o
ciął niemiłosiernie za-znaczając
że Kanada uniknę
ła czasie obecnej wojny
botażu i dowodów wi-og- o
ści szukając przyczyn
tego napisał wręcz że: "It
reasonable to suppose that the
exellcnt rcsulls up to now
flow at least in part from the
policy adopted in Ottawa
where a friendly word has hel
ped hundreds of occasions
to keep the counsels of wis-do- m
kindlincss understand-in- g
and moderation top"
Mówiąc bez owijania ba
wełnę Nowo - Kanadyjczycy
pracują sumiennie i z odda-niem
bronią sprawy Kanady
WIEDZA I ŻYCIE
a
w
Z
w
_--M
ze
se
or m
w
w sa
t p
is
on
on
w
żują obecnie następujące
miejscowości wykazują ten-dencje
podnoszenia się:
W Północnej Ameryce: —
wschodnie wybrzeża Grenlan
Zatokit Meksykańska wy
brzeża Pacyfiku w Europie- -
Grecja Sycylja Hiszpanja
Zachodnia Francja Irlandja
Szkocja Norwegja
LĄDY KTÓRE SIE
ZANURZAJĄ
W Ameryce Północnej : Za
chdnia Grenlandja Floryda
wschodnie wybrzeża central
nej Ameryki w Europie: Ar
glja Północne wybrzeża Frar
cji Holandja Niemcy
To jest najlepszy przykład
że skorupa ziemska ciągle się
kurczy i zmienia
Wielkie Jeziora w Stanach
Zjednoczonych z powodu tych
ruchów ziemi nachylają sie
z północnego wschodu na po
łudniowy zachód
że ten proces nachylania
trwa od dłuższego czasu wska
żują wyraźnie stare plaże (pia
szczyste wybrzeża) które
"ZWIĄZKOWIEC" LISTOPAD (N0VEMBER) 28 — 1943
i demokracji nie dlatego że numbering 167000 are split Free Press i ten w Gazette
są jej wierni ale dzięki istnie
niu biura które "bodaj w czę
ści" wstrzymuje ich od ata-ków
wrogich od sabotażu
To już chyba zbyt wiele Je
żeli reakcja nie była natych-miastową
to tylko dlatego
że każda grupa uważała iż by
ło to zwrócone przeciw jakiejś
innej albo dlatego że mało
kto miał sposobność przeczy
tać wszystkie — „ - j j artykuły
keep foreign born un-- 1 były sobą
Nazic
convince the naro
borndowościowych trzeci
których
-- ł-zywał
na inne I artykuły
to them" W Free Press się o- -
nawet
lan- -
fiary
poczem
dji
na
tak
mijać Polaków podczas gdy
Montreal Gazette wskazała
ich już wprost
Cytując dosłownie The Ga
zette stwierdzia że: "Poles
into
ków
I1p1kPE
Ciekawą Książkę
czterysetletnią
Mikołaj Kopernik Jego Następcy
Omawiającą
4d druku Cena 35 centów
cele
po do:
Polish Alliance 700 Queen Toronto Ont
północno wschodniej stronie
tych jezior się kil-kaset
stóp ponad o-bec- nej
linji wody Chicago za-grożone
było zalewem wody
Woda jeziorze Michigan
podnosi się o cali ciągu
każdego stulecia Ażeby temu
przeciwdziałać miasto musia
ło wybudować wielki kanał
który zabiera i wyle
je Rząd ame
rykański i kanadyjski starają
się przeciwdziałać temu
sku Natury które zagraża
przeobrażeniu
okolicy Wielkich Jezior Jeże
bowiem ten proces nachyla
nia się dna jezior będzie trwał
nadal to jezioro
przeciągu trzech tysięcy lat
przeleje wszystką do
ki Wtedy Lakę Su
perior przebije się na równi
pozostawiona przez jezioro
przez cieśninę Mac
kinae i przez miasto Chicago
utoruje sobie drogę także
rzeki Chicago
tym czasie się dół
o 270 cali czyli o 22 pół sto
py oczywiście
bezapelacyjne zalanie go wo-dą
Historia nie jeszcze
takiego wypadku zapadnięcia
się wielkiego ale nra- -
wdopodobnie dlatego że nie
zdarzył się aby tak
four mutually suspicious
grups with tension increas-in- g
armies near
the old Polish frontiers"
' To pozornie niewinne zda-nie
dziwne znaczenie Ja-kie
bowiem są te cztery niedo
wierzające sobie
grupy? Wiemy o Polakach od
danych sprawie Polski i wszy-stkich
wiemy o
garści komunistów ale dwie
pozostałe grupy są znakiem
Polaków życzli-wych
nazistom czy faszystom
Ale wroga nam a kła
propaganda często wy
stępuje z takimi zarzutami
tonu artykułu wynika że
autor coś takiego miał na my
śli do takiego przekonania
mogło dojść wielu czytelni
bezwarunkowo wszyscy
którzy czytali artykuły
1 '
Zakup
z pięknym portretem Mikołaja Kopernika w
rocznicę Jego Zgonu t
Dzieje Myśli Ludzkiej w starciu z Inkwizycją
1 Kościołem — stronic —
Dochód ze sprzedaży na oświatowe
Piszcie tą książeczkę
Press — St W —
znajdują o
poziomem
w
9 w
tą wodę
wa do Mississipi
zjawi
całkowitemu
li
Michigan w
wodę rze
Mississipi
nę
Michigan
do
Mississipi w
obsunie w
i
co spowoduje
notuje
miasta
nigdy
as Russian
ma
wzajemnie
demokracji
zapytania
niema!
mliwa
i
z
ci v
p
i
przeznaczony
wielkie miasto stało na takim
akurat skrawku zapadającego
się lądu
Ale geologowie znają wypa
dki kiedy przestrzenie na któ
rych pobudować możnaby
było tysiące miast takich jak
Chicago zapadały się
Manhattan dziś serce Nowe
go Yorku był kiedyś wielką
górą a dziś nie wiele stóp
wznosi się ponad poziomem
morza Jeżeli ktoś chciałby co
fnąć się miljony lat temu
wstecz to może wiedzieć że
Kalifornia Oregon Washing-ton
Zachodnia Kanada Alas
ka były oddzielone od główne
go lądu wielkim morzem któ
rego fale przelewały sie od Ne
vady do zachodniego krańca
prowincji New York od Ark
tyku aż do' prowincji Tenne-ssee
W Kanadzie i w Stanach
można spotkać wiele starych
brzegów morskich i wykony
wać z ziemi dziesiątki skamie
nialych żyjątek morskich no- -
zostałych na dnie dawnego bu
rzliwego tutaj morza
Słone Jezioro piaski i pus-tynne
ziemie jakie od Los An
geles ciągną się aż do Neyady
i Utach wskazują wyraźnip
że było to kiedyś dno morskie
A Illinois chociaż dziś żyzną
ziemią pokryte także kiedyś
stanowiło dno tego samego
morza Wielkie opady i bujna
W każdym razie fakt takiej
czy innnej charakterystyki
Polaków w związku z całą tą
sprawą stanowił zaliczenie
ich do grupy narodów nad
którymi departament który
zasłużył się przeciwdziałając
sabotażowi — pracował
Unikając dosadniejszych o-kre- śleń
należy uważać to
wszystko za jakieś fatalne nie
poz-ozumien-ie
za dowód "do-kładnej
nieznajomości spra-wy"-
Widać to też jasno w
tych częściach artykułów któ
re wspominają o rzekomych
rezultatach pracy tego biura
Zjednoczyło ono jakieś orga
nizacje? Przyczyniło się do te
go że Nowo - Kanadyjczycy
wstępowali do wojska? Tak!
czarno na białem stoi : Re-cruiti- ng
has been aided "
Chyba dość
Napisanie czegoś takiego
jest tak upokarzającym i nie
sprawiedliwym że ograniczy
my się do twierdzenia że ci
którzy poszli walczyć — a nie
śnili nawet o istnieniu takie-go
biura — zdecydowali to sa
mi bez jakichkolwiek wpły-wów
poza decydującym wpły
wem poczucia obowiązku wo-bec
Kanady wobec ludzkości
Każda inna interpretacja tej j
sprawy jest ich obrazą
Celem artykułów było zda-je
się skrytykowanie Genera
ła LaFleche za brak entuzja
zmu do "Nationality Branch"
Odnosi się wyraźnie że uwa-żał
on że Nowo - Kanadyjczy
cy nie wymagają skondenso-wanej
nauki obowiązków oby
watelskich bo znają je już i
wypełniają dalej że nie po-trzebują
oni być teoretycznie
nawracani i pilnowani bo ak
cja taka obraźliwa dla dob
rych wygląda na kpiny w od
niesieniu do elementów złych
które zresztą ma pod swym
nadzorem R C M P co naj
zupełniej wystarcza
Każdy kto zna sprawę kto
zastanowi się nad tern co opu
blikowano musi dojść do prze
konania że Gen LaFleche
miał rację Cala zaś pseudo- -
obrona Nowo - Kanadyjczy
ków była po prostu od A do
Z obrazą ich wszystkich bez
wyjątku
Ważnem jest też to że afe
ra ta zdaje się wykazywać
że część społeczeństwa kana- -
roślinność z tym r związana
przekształciła te ziemie które
obecnie tak różne są od okolic
Neyady a były tym samym
dnem morskim
EPOKI LODOWCÓW
Jednym z najdziwniejszych
przejść naszej ziemi które do
dziś dnia pomimo że minęły
od tego okresu tysiące lat za
dziwią i porusza myśl ludzką
jest czas gdy miljony mil kwa
dratowych powierzchni ziems
kiej zajął wielki lodowiec i
pozostawał na niej przez tysią c:lat zabijając każdą formę
życia które na ziemi się ufor-mowało
Te okresy lodowcowe wyda
rzyły się nie raz i nie dwa ale
kilka razy Do czasu odkryć
wielkiego uczonego geologa
Agassiz myślano że istniała
tylko jedna epoka lodowcowa
Agassiz jednak podaje że by
ło ich więcej
Swoje badania nad tym zja
wiskiem rozpoczął Agassiz
od obserwacji Grenlandji—
Przed nim myślano że Gren-landja
będąc pokryta lodow
cem była zawsze taką i pozo
stanie ciągle krainą lodów
Agassiz pierwszy zaczął
twierdzić że lodowiec Gren
landji jest jedynie pozostałoś
cią tego czym kiedyś była po kryta większość naszego lądu
Dominjalne Ustawodawstwo Pracy
Do obecnego czasu brakuje
w Kanadzie ustawodastwa
któreby normowało prawo ro
botników w stosunku do ich
pracodawców na tych samych
podstawach w każdej prowin
cji Każda prowincja załatwia
ła dotychczas te sprawy we
własnym zakresie Dlatego też
w związku z coraz to głośniej
szym domaganiem się robot-ników
ażeby to prawodastwo
ujednostajnić i ulepszyć —
odbyła się trzydniowa konfe-rencja
federalnego rządu z
przedstawicielami prowincjo- -
nalnynch rządów w sprawie
ustawodastwa pracy
Główne punkty uzgodnione
między Ottawą i prowincjo-nalnymi
ministrami pracy
przewidują :
1 Przymusowe zawieranie
umów zbiorowych wsporacli
przemysłowych za wyjątkiem
wypadków gdzie naruszałoby
to dekret federalny o kontro
li plac Wszystkie inne spra-wy
związane z warunkami
pracy mają podlegać umo-wom
zbiorowym nawet gdy
dyjskiego polityków mało
lub nic nie wie o ludziach
którzy w wojnie 1914-1- 8 r
w ogromnym stopniu w woj-nie
obecnej dla Kanady pra-cują
walczą i giną Tysiące
Polaków w mundurach kana
dyjskich nazwiska tych któ-rzy
polegli świadczą wymów
nie o tern co Polacy czują jak
myślą To samo można powie
dzieć o innych grupach naro-dowościowych
Mimo to spo-tyka
się raptem w najpoważ
niejszych organach artykuły
które zdradzają ignorancję i
które upokarzającymi a obraź
liwymi argumentami chcą
przekonać opinję o potrzebie
jakiejś akcji
Czy czegoś trzeba czy nie
jest kwestją Jedni Nowo - Ka
nadyjczycy uważają że nicze
go nie trzeba inni dopatrują
się pewnych luk sądzą że ja
kaś akcja może być uzasadnio
na i pożyteczną Za braki moż
na uważać wzajemną niezna-jomość
odczuwane czasem u- -
przedzenia brak kontaktu
Precedens jest Strarzone
biuro które miało sprawą się
zająć Spóźniono się wpraw-dzie
z tern pól wieku ale ost?
tecznie do czegoś doszło Od- -
Geologowie tłumaczą nam
ze miljony lat temu kiedy zie
mia obracała się tak samo jak
i dziś wiruje naokoło swej o-- si
— potworzyły się grube
warstwy lodu w okolicach pod
biegunowych i rozprzestrze-niały
się coraz dalej w kierun
ku równika pokrywając co-raz
to większe obszary lądu
Kiedy ostatni raz lodowiec na
wiedził Północna Amerykę
to i cała British Columbia po
ki-yt- a była warstwą lodu pra
wie że milę wysoką
Wielkie pierwsze zamroże
nie powierzchni Ziemi nastą-piło
prawdopodobnie setki mi
Ijonów lat temu Od tego cza-suby- iy
aż cztery epoki lodów
cowe kiedy to skorupa lodo- -
wa rozszerzała się z polar-nych
okolic i pokrywała -- wiel
kie części kontynentu obniża
la temperaturę i zabijała każ
dy objaw życia zwierzececo
czy roślinnego które znaidn
wało się w zasięgu lodowca
--Nigdy jednak na szczęście
nie była Ziemia pokryta lodem
całkowicie ani temperatura
nie była tak niską ażeby nic
rosnąć na niej lub żyć nie mo
gło Zawsze pozostawał ic
kieś cieple miejsce na Ziemi
na Którym życie krzewić =iP
mogło Temu też zawdzięcza
my i my swoje istnienie Każ
ny z tych czterech okresów na
"zamrożone" zarobki nie tt0
gą być naruszane
2 Przymusowa arbitracja
twle spumraówwaczhbiowryonwikyacjąhcych na
3 Ustanowienie odpowied
niej maszynerji do wprowa-dzani- a w życie nowego usta-wodast-wa
Spodziewane jest że fł„
ralny rząd ustali i wprowadzi
nowe przepisy w drodze d-ekretu
na czas wojny Maja o-- ne obowiązywać tylko okoo 1000000 robotników zatru-dnionych
w przemytach wojen
nych
Spodziewane jest również
że wraz z nowem ustawodast-we-m
pracy ma być oełoszom--
nowy dekret rządowy zezwab
jacy na podwyżkę płac ni
szych niż 50c na godzinę
W myśl konstytucji kana
dyjskiej ustawodawstwo ro botnicze podlega rządom pro
wincjonalnym Podczas wo-jny
jednak rząd federalny ma
prawo do wprowadzenia w
życie wszelkich przepisów pra
wnycii w drodze dekretów
stąpienie od pracy powrót do
stanu pierwotnego mógłby
być szkodą Potrzebną jest je
dnak reorganizacja jasne w-etknięcie
celi dopuszczenie do
współpracy wszystkich zainte
resowanycli Akcją powinien
kierować Kanadyjczyk do-brze
poinformowany o Nowo-Kanadyjczyka-ch
o sytuacji
ich braci w Europie Podst-awami
akcjij musi być doskona
ła znajomość i zrozumienie
nastroi wzajemnego nast-awienia
do siebie tych grup na
rodowych których członkowie
są dziś oddanymi Kanadzie o
bywatelami którzy głosując
wywierają wpływ na bieg
spraw tego kraju którzy wy
chowują dzieci — przyszłych
stu procentowych Kanadyjczy
ków choć takiego czy innego
pochodzenia
Trzeci światem i przed Ka
nadą jest trudny okres reorga
nizacji Dobro kraju wymaga
zgody między poszczególnymi
grupami Nowo Kanadyjczy
ków zrozumienia między ni
mi a Kanadyjczykami
Nie pilnowania ani na
wracania trzeba ale wspó-lnej
pracy wszystkich dla do
bra Kanady
dejścia lodów nazywa się E-po- ką
Lodowcową — Każda z
tych epok nie trwała długo w
porównaniu z wiekiem czł-owieka
Uczeni nie mogą dokła
dnie obliczyć czasu trwania ta
kiej epoki Szacuia jednak dlu
gość jej trwania od 75 do kil
kuset tysięcy lat
Za każdym razem lody z po
larnych stron "pełzły" z po
wrotem aż do momentu kie-dy
polarne morza zostawały
uwolnione od powłoki lod-owej
Roztopienie się takiego
lodowca trzymającego Ziemię
w okowach wymaga co naj-mniej
50 tysięcy łat
Obecne nasze życie spędza-my
av zakończeniu czwartej
Epoki Lodowcowej
Jak twierdzi nrof Coleman
z uniwersytetu torontońskie- -
go około Dołowa Lodowca po
zrywającego Ziemię już stop
niala
Ostatni lodowiec pokrywa!
około 12 miljonów mil kwadra
towych Z tego jeszcze około
6 miljonów pozostaje pod lo-dem
Okres Lodowca w czasie
którego my żj-jem- y skończy
sie dopiero wtedy kiedy Greń
Iandja stanie pokryta ziele
nią a polarne okolice staną
się polami na których rosnąc
będzie bujnie kukurydza
Kiedy to nastąpi pomowi- -
Jmy w następnej pogadance