Nase Novine, April 27, 1977

              I I i~HH a j &
Ђ
.6 9
1 %
' i
штш—а—шшт-а—Ш1МШ- т March 2, 1977 1УВШИт!ДДВГИ
IZ JUGOSLAVIJE SLEPI MAJSTOR uШ I
Voja Маг1б1б lz PrIStinske ulice u
Сабки jedan je od onih dobroduS-nl- h
suseda kakvl se samo pozeleti
mogu, Ako se nekorne pokvare In-stala- cije ni к . -- t ЧвООННМ za struju Hi grejanje lli"cr-kne- "
bilo kojl od savrernenih apara-t- a
u domadlnstvu, tu je majstor Vo
ja koji sve popravlja brzo ta6no i s
gurno, mada, zapravo, nlkada nije
video kako ti aparati izgledaju niti
kako izgledaju njegovi susedi. Ma-jstor
Voja je, naime, јоб od 1945.
godine potpuno slep.
JUBILEJI
lllllllllllllllllllllllllllllllllililiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiini
Prije 55 godina u uvodnlku prvog
broja"Borblni" su suradnicl I ured-ni- cl
naplsali da njlhov list "nema
nlkakve posebne ciljeve i interese
kojl ne bi bill clljevi I teznje radnlC-k- e
klase i svlh ekonomskl Izrablji-vanl- h
I politiekl obespravljenlh".
Tako je od prvog svog broja "Bo-rba- "
postala glasllo putem kojeg je
naS revoluclonarni komunistl6ki
pokret ve6 u svojim prvlm poCeci-m- a
Slrlo idejni utjecaj i politick!
mobilizlrao radniike klase u borbl
za socijalno i nacionalno oslobo-denj- e,
u borbl za stvaranje hu ma-no- g,
demokratskog i socijallstifi-ko- g
drustva.
Grupa zagreba6klh komunlsta
kojl su pokrenuli "Borbu" sastajala
se u stanu porodlce Cvijld, na Sre-brnjak- u,
na Mlrogoju, na Sofljlnom
putu u Tuskancu, u kavanama —
svuda gdje bi za to bilo prilike. Ide-j- a
o pokretanju lista blla je ve6 zre-l- a
ujesen 1921., all su nedostajala
materijalna sredstva I, Sto je bilo
joS tele prebroditl, dozvola vlasti
za Izdavanje jednog "nezavlsnog
роИИбкод I druStvenog lista".
A kada su pofietkom februara
1922. prebrodene prepreke, u ove-c- oj
Cvijidevoj sobi zateklo se dese-ta- k
ve6 poznatih komunlsta.
"U ovoj situaciji, kad nasilnickl
rezim ima mnogo razloga da se bo-- ji
slobodne I otvorene г1јеб1, mi se,
uzostalo, svim silama moramo bo-ri- ti
i za to da se na§a rijeC protuus-tavn- o
i protuzakonito ne uguSuJe.
A to mozemo jedlno ako na hajku,
koja ce se nemlnovno podlci na
nas, odgovorimo fiinjenlcama I do-kumenti- ma"
— govorio je Ouro Cvi-jl- c.
"Eto osnovne teze za uvodnu rl-je- c"
— uskoiio je Simo MiljuS.
"Sjedni i napiSI. Tu su Gula (Cesa-rec- ),
MilCek (Horvatln) i Eric (Krle-za- ),
sve ljudi od pera, pa neka po-mogn- u".
'№'.'". ', ""',, , ' i ' '''V'"' '
yf'Bj 'a A "ЦЈГ IF" f "V.
-- l few -
' "' ШмШ М,
I pomogll su. Tih dana ostrill su
se stavovl i pozicije "Borbe". "Mi
smo se odavno slozill da samo za-jednif- ika
borba radnika I seljaka,
dakle svlh onih б!Ј1 su Interesl je-dinetv- enl,
moze dovestl do pobje-d- e.
Znaci, predstojl borba, duga i
teSka..." — razgarao Je razgovor
Horvatln.
"Borba.. .borba... Upravo takol
Odlifino. Zvat cemo ga "Borba", al
Sto kaiete?" — oduSevljavao se
CviJIc.
"Pa da se borlmo" — netko je
dobacio. Culo se zatlm: Zabranlli
su nam "Istlnu", pa "Novu Istlnu",
a sad Idemo na Juris 8 "Borbom".
Uostalom, "Borba" ne bi blla borba
kad bi se bojala borbe.
Tako se radala "Borba". I kad Je
19. februara 1922. prvi broj ugledao
svjetlo dana komunisti su znali da
ce njlhov list imati vrlo tegoban put
vezan za borbu radnlike klase u uv-jeti- ma
najstraSnijeg terora (poslije
fiuvene "Obznane"). Sami su pak
dobro znali Sto ih бека, pa Ipak se
ni jednog trenutka nlsu kolebali.
Pokretali su, plsall i uredivali "Bor-bu"
tih teSklh godina najsvjetlija
imena revolucionara kao Sto su
Vladimir Coplc, Ouro Cviji6, Kaml-l- o
Horvatln, Miroslav Krleza, Au-gust
Cesarec, Simo MiljuS, Joslp
KraS i JoS mnogi drugl.
Zasluzni su za taj svijetli put
"Borbe" I mnogobrojni radnlcl kojl
su krlomice, u njedrlma, po cljenu
najvece opasnosti, raznosili zabra-njen- e
brojeve lista medu svoje dru-gov- e.
A svakl redak s "Borblnih"
stranica budio je nove nade u pob-jed- u,
bodrio i pozivao u borbu.
Neprestano pod udarclma rezlma
I tuzilaca "Borba" je nekollko puta
morala mijenjati ime, all je uvljek u
Imenu ostajala г!јеб "borba", sve
dok 13. januara 1929. godine pod
udarom Sestojanuarske dlktature
nije zabranjen njen izlazak.
LEPOTICA NA TISI
Iff,; I "v: ;". 'b'ifilpl Л.
Nekada je spora I dotrajala skela na TIsl, kod Novog Knezevca,
povezivala najsevernije krajeve Banata I Bafike. Oanas se ovde uzdl-t- e
prava pravcata "viseba lepotlca", most, modernih linlja, Jednos-tava- n
i funkclonalan, nazvan Mo3t pobede. Ova saobracajnica Je Iz-grad- ena
zajednlfiklm sredstvlma Novog Knezevca I Kanjlze.
Na sllci: vlse6l moet kod Novog Knezevca — Moat pobede.
МшшшНк IfwliMrfriilMli Mffwmr
Novi pred8jednik Saveznog IzvrSnog vijeca
je Veseiin Ouranovl6, dbsadaSnji predsjednik
CK SK Crne Gore.
Veselln Ouranovld je roden 1925. godine u
Martlnicu kod Danilovgrada. UCesnik je Na-rodnooslobodll-afike
borbe od 1941., a £lan
Saveza komunlsta Jugoslavije postao je 1944.
Za vrljeme rata bio je na raznim duznostima u
omladlnskoj organlzaclji — Savezu komunis-ti
Cke omladine Jugoslavije i UJedinjenom Sa-vezu
AntlfafilstlCke omladine Jugoslavije. I
poslije rata je bio na raznim polltlcklm duzno
lllJIIIIlllllllllllllllllllllllllllllllltllltlllllillllllillllllllllU
I, u oslobodenom Uzlcu 19. ok-tob- ra
1941., ponovo se pojavlla
"Borba" kao organ KPJ, po prvi put
u potpunoj slobodi. Urednlk je bio
Edvard KardelJ, a uvodnik je napl-sa- o
drug Tito. "Borba" Je tokom cl-Jel- og
narodnoo8lobodlla£kog rata
blla ubojlto oruzje Partije, mobili-zat- or
ustanka.
ZnaSenje "Borbe" ogromno je i u
poslljeratnom razdoblju, ovom na-Se- m
dobu, kada je nastavila IzvrSa-va- ti
onaj zadatak koji je zapisala u
uvodnlku prije pedeset i pet godi-na.
IzgradifeseviSe
klinikauPriStini
U Izgradnju raznlh zdravstvenlh
objekata u opStinl PriStina utroSice
se do 1 980. oko 400 miliona dinara.
Pri Medlclnskom fakultetu u glav-no- m
gradu Kosova lzgradiie se gi-nekolo- Ska,
otorinolarlngoloSka,
venerodermatoloSka, neuropslhlja-trijsk- a,
grudna I stomatoloSka kli-nik- a.
Klinlka бе raspolagatl od bli-z- u
1.000 bolesnlikih kreveta. Sa
ovim kapacitetima broj postelja u
klinikama ce se povecati na 2.216 u
1980. godinl. U okvlru Domazdrav-Ij- a
u PrIStini izgradice se 20 zdrav-stvenlh
stanica, ambulanti, dispan-zer- a
I apoteka. Oslm ovog, pri os-novn- im
Skolama u gradu otvorlde
se I nekollko zdravstvenlh punkto-v- a
za de6ju zaStltu, dok ce u udalje-nl- m
blti izgradene zdravstvene sta-nlcelambula- nte.
Izgradnjom novlh
objekata pove6a6e se I broj zdrav-stveno- g
osoblja. Broj stanovnika
na jednog lekara specijalistu sma-njlc- e
se sa sadaSnjih 800 na 600, a
krajem decenlje na lekara opSte
prakse docl 6e 2.800, umesto sada-
Snjih 4.000 stanovnika.
Platforma "Panon"
Vellka platforma "Panon" koju je
INA nabavila za buSenJe podmorja
u Jadranu u potrazi za naftom, je-dinstv- ena
po konstrukcljl i bez pre-mc- a
po opremi u svljetu, krenula je
lz nlzozemske luke Rotterdam pro-pria
Jadranskom moru. Иабипа se
dade zapadnonjema6ki tegljafi "Sl-mso- n"
uplovitl u zadarsku luku s
platformom "Panon" za otprlllke
mjesec dana. "Panon" бе se korls-tl- ti
u vodama srednjeg Jadrana.
Тед1Јаб "Simson" пагибИо je
splltsko poduze6e "Brodoepas" Jer
stima, pored ostalog bio je i predsjednik Cen-traln- og
komlteta Narodne omladine Crne Go-re.
Bio je i dlrektor Radio Titograda i glavni
urednlk lista "Pobjeda".
Na Тгебет kongresu izabran je za Clana Ce-ntraln- og
komiteta Saveza komunista Crne Go-re,
a 1966. za sekretara IzvrSnog komiteta Ce-ntraln- og
Saveza komunista Crne Gore. Na Os-mo- m
kongresu Izabran je za Clana Centralnog
komiteta Saveza komunista Jugoslavije. Clan
je PredejedniStva Centralnog komiteta Saveza
komunista Jugoslavije.
Izvezeno 31 8
brcxJora
U vrljeme kada jugoslavenski
brodogradltelji nestrpljlvo oCekuju
brzu realizaciju piranskog sporazu-m- a
o gradnji brodova za domacu
flotu, zamalo je promakao jedan
vellki uspjeh naSe brodogradnje ve-zan
za svjetsko trziSte. U protekllh
20 godina grupacija brodogradnje u
sastavu "Jadranbroda" Isporudila
Je inozemnlm brodarlma 318 brodo-va
ukupne nosivoeti devet I pol mi-liju- na
tona. Istodobno domaclm je
brodarlma sagradeno 137 brodova
s neSto viSe od milljun tona nosl-vost- l.
ProSle su godine brodogradlliS-t- a
u sastavu Jadranbroda isporu-6ll- a
13 brodova s ukupno 984.721
tona nosivostl od беда je Sest bro-dova
za Sovjetski Savez, ietiri za
Indiju, te po jedan za Nlgeriju, Fra-ncus- ku
i Kubu.
Novfiane nagrade
najboljim
filmovima
Komisija za vrednovanje
doma6ih igranih filmova pro-izvede- nih
1976. godine u Hr-vatsk- oj,
proglasila je za naj-bol- ji
u proSloj godinl film
"Izbavitelj" Krste Papida, I
dodijelila mu 464.000 dinara
stimulacije. Taj film je i ovo-godiS- nji kandidat za "Osca-ra- ".
Na drugom mjestu je
"Vlak u snijegu", Mate Relje,
koji je dobio 285.000 dinara,
dok je film "Hajdu6ka vreme-na- "
Vladimira Tadeja dobio
novCani iznos od 256.000 di-nara.
na putu za Jadran
u plovnoj I tegljaCkoJ flotl nema ta-ko
jaki remorkerda bi dovukao plu-taju- 6u
platformu. "Simson" Ima
16.000 KS, a platforma "Panon" Je
teSka бак 8000 tona.
Ротоби nje se moie buSIti pod-mor- je
I na dublni do 6000 metara
do koje se dosad nije moglo do£i.
Oprema za ovu jedinstvenu plat-formu
1зрогибепа je lz Jugoslavije,
SAD, SR Njema6ke, V. Brltanlje,
Poljske I Nlzozemske. Platforrna Je
(пабе sagradena u brodogradiliStu
Verlome u Rotterdamu.
Jugoslavia
iSEP
Jugoslavenski ekonomski
odnosi sa zemljama Clanica-m- a
SEP-- a (Savjet ekonoms-k- e
pomoci) razvijaju se unu-ta- r
ekonomskih i trgovaCkih
organa ove organizacije. Ju-goslavenski
predstavnici su-djel- uju
u raznim organima
SEP-- a, shodno ugovoru iz
1964. godine.
Jugoslavenskim dugorofi-ni- m
ugovorima sa Clanicama
SEP-- a predvidena je trgovi-n- a
u vrijednosti od 28.8 bili-ju- na dolara. Vrijednost trgo-vin- e
sa Sovjetskim Savezom
za narednih pet godina treba
da dostigne svotu od 14 bili-ju- na
dolara, Sto je skoro ra-v- no
ukupnoj vrijednosti trgo-vin- e
sa ostalim istocnoevro-pski- m
zemljama.
Ovim ugovorima ce se, o-cek- uje
se, eliminirati proble-m- i
u vezi trgovinskog balan-s- a,
Sto ce dovesti do jo§ uze
suradnje izmedu Jugoslavije
i SEP-- a.
Visokainostrana
nagradajugoslo
venskomslikaai
i graf јбаги
Istaknuti slovenaCki i jugoslove-nsk- i
slikar i дгаПбаг Riko Debenjak
iz Ljubljana dobitnlk je Herderove
nagrade za 1977. godinu. Ovoviso-k- o
priznanje svake godine dodelju-j- e
Be6ki univerzitet inostranim nau-6nlcl- ma
I umetnlclma za пагобКа
kulturna dostignu6a na istoku I ju-golst- oku
Evrope. Dobijanjem Her-doro- ve
nagrade, koja se sastojl od
Povelje, Medalje I nov6anog Iznosa
od 20.000 zapadnonema6kih mara-k- a,
Debenjak se pridruzuje Istaknu-tl- m
jugoslovenskim umetnlclma i
nauCniclma б1Је je delo do sada na-grade
no visoklm priznanjem pod
Imenom Gotfrida fon Herdera, a to
su Svetozar RadoJ6i6, Miroslav Kr-lez- a,
Marljan Matkovl6, Blaze Ko-nes- kl, Petar Lubarda, Ivo FrangeS,
StanoJIo RaJIfild I, proSle godine,
Jagoda Bui6.
1
вд