Zwilazkowiec Alliancer, March 14, 1943

              W5&&&&&F " ""&"" "iVr" — f'-"- " łifcjfPB - fi„ fiswe „
r
STRONICA 4-t- a "ZWIĄZKOWIEC" MARZEC (MARCH) 14 — 1943 Nr 11
f
lx
Ir
fe
ssSSrr
HPbaSttI""
&
iv-- II::
teii
Et" sr
&
m&
iv
Pil
ST
r SJi
I "1T
-- i3sr
j
i r
fc'U
ii
Wm]§
i?
s£rł
i?'
TOSfS
a
Ib-- "
" ZWIĄZKOWIEC"
Published fcr Every Sunday by
POLISH ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Związku Polaków w Kanadzie
Wychodzi na kożdą niedzielę pod kintrolą Dyrekcji
Redaktor Dr Wiktor Rosiński
Roczna w Kanadzie
Półroczna
W Stanach Europie
Administrator
PRENUMERATA:
Zjećncczrnych fojeaynczy numer
ADRES:
"ZWIĄZKOWIEC"
700 óueen St W Toronto Ont
bramce K
$200
$100
$250
Tel 8151
zeczypospohte
Ostatnie komunikaty rządów polskiego i sowieckie
„go wyjawiły światu że Rosja rości sobie pretensje
Tytorjałne stosunku do Ziem Wschodnich Polski
Sprawa powstała na tle nieuznawania przez Sowie
ty obywatelstwa polskiego tych wszystkich którzy
pochodzą z Ziem Wschodniej Polski które przez pe--wi- en
czas były okupowane przez po 17 wrze- śnia 1939 roku
Jednocześnie Rząd Polski wniósł wobec Rządu So-wieckiego
protest przeciwko opuszczaniu na terytor
jum Polski spadochroniarzy których zadaniem było
Jiie pomaganie partyzantom polskim Ich walce z
najeźdźcą niemieckim a tylko tworzenie w Polsce ja
czejek komunistycznych rozbijanie ruchu podziem-jneg- o
Polski Walczącej
ją RgoztąodwoPśoćlskdio mloimjaolnewjszwyssptkóołprastcwyiezrdRzoasjądal—szążąsdwa-o jąc jedynie respektowania polskich spraw terytorjal
mych i nie wtrącania się w wewnętrzne stosunki pol- eskie Kominternu
zpyrztyOewzstnaoetbngaioerzjdeąejdpyzeaszołaemtwawwiesiknaainazaujią żenaisttnoiejżąe nspardazwieaje jpeos-t
ssnttyaącłJphoaikł pozpoerlPszkRoeiclzcaiąhwcdykcoGzmyewnunnsetirirkmąaacłyaanosWbitucwełagisedoiryędsizłdażioćewaszjepadSrsnatirokwzoergDswkłoeiewsgirenzoęektrawszti-yee onvovw"an"i1a ' capłowścui wgiriaunicjcuPmoulKskuiiwieK proDom Kwesti-
Wszyscy Polacy bez wyjątku pragną zgodnego
współżycia z bratnim narodem Rosyjskim i rzete-lnej
z Nim współpracy Jednego się tylko wszyscy do-anaga-my
przjeyżjęetlyi csh—taćpwrzbzeaęzdjezmiwenmszeyygsotskzicepzoesrNzzaeanroonwdayanstiZaanjeodswwnoiyscckzhuonpzeraaswawd
--Karcie Atlantyckiej — mie będzie żadnych "proble-JJio- w cie wewgrnaęntriczznneych czy interwenjowania w cudze żvJ
Każdy niechai sohin sam rzątaf
i StoUSJac sie do tfil nrnsf
Bniwzpdraoajwłeadmmęyniswepryagrwzraeićetedlnlniiwye ytsytlpokosouknówejokjnęmiędzyi tnrwaraołdyami —na
-- wiecluch
Dla tego też ostatnie wymiany poglądów polsko so
— mimo że były nawet może i nieco ostre
i--tm-oogąatnimitynlkaorodami atmosferę między obu naszymi
W każdym razie dla nas Polaków jest jasnem że PgmstorioaklJsjnoeąkigscicoetaegtkoozwwasnecistheytoimodtynnloiksewotaaPnnsooetalwsnkiobiswykćiisekmżnoaiedwnRmyozmloąagdąuwcayłpegaPodkuN—i aprrozadeluze
' W E
Przegląd Prasy Angielskiej
ZESTAWIŁ FRANCISZEK GŁOGOWSKI
lCmf iS"!-1- " -°-™ bezpośrednio
ZWYCIĘSTWO
"OSI"?!
"Charakterystycznem ze
"względu na długie milczenie
:papieża w sprawach toczącej
: się okrutnej fali prześlado--wa- ń
podbitych ludów jest o- -
sstatnia audycja z Watykanu
potępiająca okrucieństwa na- zistowskie '
Wygląda to na to jakby
oświecony" nagle papież za-leżał
zmieniać front z życzli-w- ej
neutralności w stosunku
t
&o Niemiec na życzliwą posta
--wc w stosunku przybiera-jących
na sile Narodów Zje-dnoczonych
"Lepiej późno niż wcale"
mówi stare polskie przysło
~v?ie — dobrze więc że ch-ociaż
dopiero w czwartym ro-i- u
wojny Watykan przypo-mniał
sobie o prześladowa- -
_-ny-ch
ludach Europy
-- bT
"Toronto Star" podaje w
streszczeniu przemówienie z
"radiostacji watykańskiej w
języku niemieckim chociaż
jsvięc przemówienie nie by--
K J„ Mazurkiewicz]
05
WA
te
w
Sowiety
w
i
ale oraz
oczyścić
w
W
do
to
swńi rimn wni-i„'- „ J ujC1 „u- -
- m vnsnrxr i ™ no„ ~
ł-łlrFAlt-ł1-
XT_'
i-niuuiw-iuj
gjałokszroeznpieocgzoęiNcipieoemnpciroezmmemieótcowkuiienw—iay
słowami "że wszyscy dowie-dzieliśmy
się co wojna zna
czy z chwilą wmaszerowania
Niemców do Polski" — ozna
czałoby że było ono skierowa
no przeciw nazistom
Wojna obecna jest uważa-na
jako licencja na wszelkie
nie do uwierzenia okrucieńst
wa: prześladowanie religji
zamykanie klasztorów i do-mów
religijnych kościołów i
szkół
Niespotykane nigdzie zni-szczenie
wolności ludzkiej —
Deportocja tysięcy 'ludzi do
przymusowych robót Mordo
wanie winnych i nie winnych
— bez sądu — zniszczenie kul
turalnych zdobyczy osiągnię-tych
przez setki lat
Nieprzebaczalne wyrabia
nie ślepego posłuszeństwa w
ludzkiej istocie a szczególnie
w młodzieży szkolnej i uniwer
syteckiej dla celów państwa
które ma być najwyższym ce- -
roeram roiski Lu
Polskę Musimy NietylisP°}eczn"ch ludu pracującego
i™ fAU„AM„nA i Iw mieście i na wsi Jest to pro
Przebudować
Z początkiem 1942 roku u
kazał się w Polsce podziem-nej
dokument wielkiej donio
slości: "Program Polski Lu-dowej"
W chwili obecnej wszyst-kie
siły narodu polskiego sku
piają się ku jednemu naczel-nemu
celowi: Jest nim obalę
nie jarzma okupanckiego i
odbudowanie pełnej niepodle
głości Rzeczypospolitej Lecz
z chwilą wyswobodzenia —
Polska będzie musiała urzą-dzić
na nowo swoje życie we--
wnetrzns — i trphn iiv tora?
tworzyć sobie wyraźny obrazN n0SC1 a pocnoazący z-- aemo-nasz- oi
nrzvszłnH Dn iVnh kratycznych wyborów szero- -
stosunków jakie panowały
przed wojna nie powrócimy
me tyjKo w roisce ale i
nigdzie w świecie choćby dla
tej prostej przyczyny — że
wskazówki zegara posuwają
się bezustannie naprzód' a
kartki w kalendarzu spadły
już 1200 razy od chwili wy
buchu tej wojny Polskę po
tej wojnie będziemy musieli
nietylko odbudować ale i
przebudować —' i dobrze iest
zdawać sobie bodaj w ogól-nym
zarysie sprawę z tego —
jak ją urządzić zamierzamy
Ponadto świadomość iż
Polska powojenna będzie Pol
ską Nową w swych stosun
kach gospodarczych społecz
nych politycznch i kultural-nych
jest ważkim czynni-kiem
podnoszącym najszer
sze masy ludowe na duchu u
wielokratniającym siły i —
co najważniejsze — łączącym
w jedną nierozerwalna całość
walkę' o" 'wyzwolenie narodo
we z walka o prawa społeczne
robotników i chłopów a wiec
ciała i kości narodu
Program wypracowany w
tajnych naradach w Polsce
nie jest bynajmniej zbiorem
frazesów których urzeczywi
stnienie miałoby 'nastąpić w
jakiejś mglistej odległej przy
szlości Jest to program któ
ry winien być wprowadzony
w życie bezzwłocznie po woj-nie
Stawia on zatem tylko te
zagadnienia które bezspornie
do rozwiązania dojrzały Nie
jest to program jednej tylko
Jaasy lub warstwy Odwrot-nie
jego naczelnym założe
niem jest zgodność interesów
lem i straciło wszelki kontakt
z prawami Boga
Papież widzi to wszystko
— głosiło dalej radio waty-kańskie
— i podnosi swój głos
jako ostrzeżenie i protest prze
ciwko temu Ponad wszystko
bowiem cierpi on z umęczony
mi ludami
Tyle Watykan i to dopiero
w czwartym roku wojny!
BYŁY PREMIER HEP- -
BURN IDZIE DO KOŃSER
WATYSTÓW
Nie pozbawioną pewnej pi
kanterji — jest sprawa ustą-pienia
a właściwie zwolnie-nia
byłego premiera prowin-cji
Ontario p Hepburna —
ze stanowiska ministra skar-bu
które zajmował on po zrze
czeniu się premierostwa na
izecz Conanta
Conant który byl wybrań
cem Hepburna na stanowis
ko premiera obecnie usunął
swego protektora z gabinetu
ministrów
Sprawa ta której bezpośre
dnia przyczyną była niezgoda
między polityką alkoholową
rządu federalnego a Hepbur- -
nem ma swoje głębsze niż to
podłoże
Hepburn zamożny farmer
gram nawskórś demokratycz
ny ujmujący jednak demokra
cje głęboko i wszechstronnie
"BUDOWA NOWEGO U-STR-OJU
OPRZE SIĘ PRZE
DEWSZYSTKIEM NA WOL
NYM SAMODZIELNYM I
USPOŁECZNIONYM CZŁO
WIEKU!
Ustrój państwa — głosi pro
gram — ma być republikań-sko
- demakratyczny zapew-niający
obywatelom możność
wywierania wpływu ha kształ
towanie się najwyższych
władz w państwie oraz na ich
politykę i działalność Temu
celowi maja służyć: parla
ment przywódcy do swej god
lci samoi-zą- d terytorjalny go- -
spodarczy instytucyj społecz
nych i zakładów' naukowych
swobody obywatelskie rze-czywiście
powszechne i bezpał
tne nauczanie równoupraw-ni-e
nie mniejszości narodo-wych
i wyznaniowych Widocz
nym jest że program zmierza
do obarczenia rządu tyko naj
bardziej nieodzownymi czyn
nościami natomiast główny
ciężar życia państwowego po
wierzyć chce swobodnym or-ganizacjom
społecznym —
współdzielczości związkom za
wodowym i wielorokim for
mom samorządu "Budowa no
wego ustroju — trafnie gło
si program — oprze się prze
dewszystkiem na wolnym sa-modzielnym
i uspołecznionym
człowieku"
GOSPODARKA PLANOWA
W dziedzinie społeczno gos
podarczej najważniejszym za
damom do 'osiągnięcia będzie
lównowaga w podziale docho--
dowości produkcji i wogóle
poziom życia gospodarczego
j iyiKona tej arocize można oę
cizie osiągnąć powszee1nne poc1i !
w
i
się doprowadzenia reformy
do przez natych
z ukoń-czenia
— oddanie zapa
su ziemi wielkoobszarniczej
rolnej celem przekazania
pod opiekę gminnych i powia
Itowych komitetów reformy
celem przekazania jej !
gospodarstwom chłopskim
Podstawa ustroju rolnego
swą karjerę za-wdzięczał
farmerom i przylą
czeniu się do partji liberalnej
w której w krótkim czasie
dzięki swym cechom umiejęt
ności zdobywania osobistych
"sympatji" zyskał wielkie
wpływy — i został wybrany
liderem partji liberalnej na
prowincję
przez lata pre
— powoli wply
skrajnej prawicy liberał
nej i zaczął być uważany
przez kapitalistyczne czynni
ki w prowincji Ontario
sercu przemysłowego życia
ruuuiuy — juku namuiec we
postępowych poczy
naniach liberałów
Ta jego uległośd w stosun-ku
do wielkiego kapitału oka
zała się najwidoczniej w szere
gu jego wystąpień w stosun
ku do pracy jak to
miało miejsce ze strajkiem w
Oshawa i Kirkland Lakę
To był pierwszy powód do
zarysowania się rożnie mię-dzy
Hepburnem a oficjalną
polityką liberałów Stąd też
rozpoczęła się wrogość mię-dzy
premierem King'iem a
którego gwałto--
zaczął zwalczać Hep
burn
Wytworzyła się pai'adoksal
samodzielny
warsztat rolny obrabiany rę
kami osiadłej na nim rodziny
W przemyśle program prze
widuje przejęcie przez pań-stwo
tych działów które ma-ją
związek z obronnością kra-ju
albo mają charakter klu-czowy
dla całości gospodar-ki
społecznej — jak koleje po
czta przemysł węglowy i na-ftowy
siła elektryczna gazy
ziemne przemysł hutniczy i
t p przedsiębiorst
wa przemysłowe i rzemiosło
mają atoli pozostać w lękach
prywatnych podobnie jak
chłopskie gospodarstwa rol
ne Całość życia gospodarcze
go ma się oprzeć na systemie
gospodarki planowej polega-jącej
na wytyczaniu kierunku
i zasad rozwoju życia gospo- -
darczego oraz na stwarzaniu
ram działalności dla wszyst -
Kica czynniKow produkcji i
wymiany towarowej i pienię
żnej Organizacja życia gospo
darczego wyiastać ma nie z
biurokracji państwowej ale
z samorządu gospodarczego
reprezentującego producen-tów
(wytwórców) i konsumen
tów (spożywców) Ukorono-waniem
tego samorządu ma
być Naczelna Izba Gospodar
cza Jej to zadaniem będzie
planowanie i koordynacja ży
cia gospodarczego we wszyst
kich dziedzinach — to jest w
i-olnic-twie
przemyśle trans-porcie
wymianie i t d Ogro-mna
rola tak w rolnictwie jak
i w przemyśle przypadnie spół
dzielczości na której też prze
dewszystkiem oprze się orga
nizacja wymiany towarów
ZWIĄZEK WOLNYCH LU-DÓW
EUROPY
Nakoniec program zapew
nia iż demokracja polska
stworzy nową erę rozwoju
Polski w braterskim współży
ciu z innymi narodami Pro
gram oświadcza iż
(wejdzie w skład Związku Wol
nych Ludów Europy oraz clą
IVI_ hP(l7ip rln inioiaiwioWoŚ
f x " x" "" jHłiłiwj iuyiwiivj
jeg0 spoistości autorytetu
sjiv siła notrzebna mu hP
Związek Ludów i poszczegól-ne
narody przed niebezpie-czeństwem
inwazji zewnętrz-nej
W POLSCE NIE BĘDZIE
DYKTATURY
Program nie tai że zamie-reni- a
te przygotować może je
dynie Rząd Ludowy skupia
jący od pierwszych dni odzy--
na sytuacja w której lider li
berałów w Ontario był najza-cieklejszy- m
krytykiem i prze
ciwnikiem politycznym swe-go
zwierzchnika — premiera
Kinga jako lidera liberałów
w całej Kanadzie
Rozdźwięk ten w całej peł
ni okazał się w wyborach do
parlamentu Hepburn prze-- :
ciw opinji całej partji
[nej począł popierać najskraj- -
mejszego reakcjonistę Kana
dy przewódcę konserwatys-tów
Arthur'a Meighen
Meighen w wyborach prze
ipadł i z tą chwilą skończyła
się tez Karjera Hepburna w
partji liberałów Nie pomog-ła
mu już i "orientacja" na
Tim Bucka z którym pospołu
organizował wiec przeciw Kin
gowi Czując brak oparcia w
swej własnej partji — zrzekł
się premierostwa na rzecz
swego i zaufane
go mu pomocnika Conanta
Premier Conant jednak
trafnie wjezuł swą niewygód
na z Hepburnem pozycję a
konieczność porozumienia się
ze swa która oburzy
ło postąpienie Hepburna —
go do udzielenia Hep
bumowi pełnej dymisji i z
ministra finansów
niesienie stopy życiowej masdzie zarówno by uniecestwiać
pracujących tak mieście — wszelkie próby dywersji we-ja- k
i na wsi Jakież są po te jwnętrznej wybujałego nacjo-m- u środki? Program domaga nalizmu jak by zabezpieczyć
rolnej końca
miastowe — chwilą
'wojny
jej
polityczną
Ontai-i-o
Będąc długie
mierem uległ
woni
wszelkich
świata
Hepburnem
jwnie
będzie bowiem
— Drobne
Polska
liberał
przyjaciela
partja
zmusiła
Dlatego też mając w ręku
Współpraca
O potrzebie a nawet konie-czności
współpracy Polonii
Kanadyjskiej z naszą inteli-gencją
— "Związkowiec" nie
raz już pisał
Każde bowiem społeczeńst-wo
posiada siuą inteligencją i
szczyci się nią Im dane spo-łeczeńst- wo
posiada więcej wy
kształconych ludzi tym wię-cej
jest ono szanoivane przez
innych t My Polacy w Kanadzie je
steśmy dzisiaj w tych warun
skanej Niepodległości — ru
chy chłopów robotników
I ' pracowników umysłowych
j Chodzi bowiem o to Łry lud
pracujący uzyskał decydujący
i irwaiy wpływ na rządy w
państwie Program podkreśla
również że ustrój demokra
tyczny w Polsce zabezpieczo „r u„a i- - iskich "y ujt musi ucuezycie pizeci
wszystkimi wrogimi mu dążę
mami Teem niemniej jak
najbardziej stanowczo pro-gi-a- m odrzuca wszelką myśl
jakiejkolwiek dyktatury i zde
cydowanie domaga się — by
pierwszy rząd na nowo niepod
ległej Rzeczypospolitej ogło
sił demokratyczne wybory do
Sejmu i by w ten sposób wła
dza najwyższa w państwie
przekazana została całemu na
rodowi Ponad wszystko au
torzy programu rozumieją ja
sno i głoszą iż "tylko wytrwa
ła i zdecydowana walka prze
ciwko okupantom ziem Polski
może być skuteczną drogą do
urzeczywistnienia powyższych
zasad politycznych i społecz-nego
przekształcenia życia
Polski"
Ociekając krwią pod terro
rem nieznanym dotychczas w
dziejach znajdują bracia na-si
jednak w sobie tyle sił twór
czych by pracę nad przyszło
ścią Polski podejmować na
wet w najcięższych najstra- -
sliwszych warunkach Już to
samo nakazuje szacunek dla
tego programu choćby nawet
ktoś się nie godził z poszcze
gólnymi jego postulatami
W dniu 19 listopada 1942
roku przedstawiciele Stron
nictwa Ludowego i P P S# w
Kadzie Narodowej R P —
wspólnie przedłożyli ten pro
gram Radzie Narodowej ja
ko podstawę do wszelkich roz
ważań nad przyszłą odbudo-wą
Rzeczypospolitej
Adam Ciołkosz
dymisję Hepburna którą ten
złożył w październiku roku
zeszłego — wykorzystał ją i
w zeszłym tygodniu "poinfor
mował" Hepburna że dymisję
jego przyjmuje
Tak skończyła się niesław-nie
karjera długoletniego pre
?niera i pseudo lidera partji
liberałów w Ontario
Charakterystycznym jesz-cze
w tej sprawie jest także i
list Hepburna do Conanta —
w którym nazwał on obecnego
premiera Ontario i jego kole
gów "Quislingami" uległymi
Ottawie
A że "Quisling" oznacza
zdrajcę więc Hepburn po-traktował
swego i przez siebie
wyznaczonego następcę ni
mniej ni więcej jak "tylko"
za zdrajcę i niewdzięcznika
a jak "Toronto Star" wskazu
je — w ten sposób pożegnał
swych kolegów i podziękował
im za długoletnią współpracę!
No ale cóż od Hepburna mo
żna się spodziewać!
A jak widać — następną e-wol- ucją
Hepburna — jest je
go stary program popierania
konserwatystów co oświad-czył
ostatnio w czasie sweero
przemówienia na zebraniu far
merów
kach gdzie naskutek niesz-część
wywołanych wojną _
siłą rzeczy — na naszem wy chodźczym terenie znalazło sf
wiciu iiuGuyenwiu z JrOlSki
Przebywający io Kanadii
technicy polscy pracujący u
przemyśle wojennym od -m- o mentu przybycia w miarę swn
ich możliwości lospółpracou
h z Torontońską Polonia mm
gnąc dzielić się posiadana m
uką % zdobyczami wiedzy
wychodztwem
Ponieważ pewne artykuł]
jakie ukazały się w pismacl
mogłyby niesłusznie robić nro
:enie że istnieją jakieś nic
porozumienia pomiędzy Zim
zkiem Polaków w Kanadzit
a Stoivarzyszemem Teclm
kóio Polskich odbyła sie m
zaproszenie Oddziału Toron
tońskiego Stów Tech Po
w Kanadzie losnólm
Konferencja z przedstawicie-lami
Związku Polakóio w Ku
nadzie
Z ramienia grona Techni-ków
Polskich wzięli w Ko-nferencji
udział Z JarmicU i przeioodniczący Oddziału w
Toronto S T P w Kanadzie
M Kurman oraz S Grzybów
siei Z ramienia Związku Po-laków
w Kanadzie Stanisław
Wójcik przewodniczący Ra-dy
Nadzorczej Z Pt w K --
Stanisłaio Bogusławski pn-ce- s
Grupy pierwszej Z P w
K Franciszek Głogoioski st
kretarz protokułoioy Gruy$
pienuszej Z P w K oraz Re
daktor "Związkowca" Dr W
ktor Rosiński Ze wzaledótu
od siebie niezależnych nie mo
gli przybyć na Konferencji
Ludwik Szeptycki prezes Zt
rządu Centralneao Z P w K
który w tym czasie pracouś
w fabryce oraz Cz Kłam
Bm Michełis i I Fryc z pono
du choroby
Przedyskutowano i wyjaś-niono
dotychczas oivy stosund
obu Organizacyj przyczem
zgodniono wspólne stanoiuislo
odnośnie tego stosunku
Następnie przcdyskutoia
no całokształt zagadnień i p-otrzeb
lcuJturalno - oświato
wych Polonii Torontońskiej
a szczególnie potrzeb pod fifli
względem KGrup Związkowych
Przedstawiciele Oddziału
Toronto S T P w Kanadzie
— loyrazili pełną gotoicośi
współpracy z każdą Pohlu tt
Organizacją i przyrzekli w n
mach swoich możliwości zaĄ
lać nas prelegentami na róż
ne tematy techniczne i ośiwui
towo - kulturalne
Przedstawiciele Związlt
Polakóio w Kanadzie podzi-ękowali
serdecznie przedstawi
cielom naszerw świata tech
nicznego za ich gotowość ści
ślejszej współpracy z Ludea
Związkowym podkreślając
że rzetelna pomoc kidturalM
ośiuiatowa ze strony członkom
S T P w K wpływa bardzo
dodatnio na podniesienie
chome i kulturalno - oświato
we Polonii Kanadyjskiej
Każdy odczyt każdy kun
stanowi dla wychodźtwa wU
le kszłnłii hmmpin 1imiSW
daje cenne wiadomości fach
we tak potrzebne rzemieślni-kowi
To też trzeba tutaj wyra$
serdeczne uznanie naszyć
Polskim Technikom w Tort
to za ich bezinteresowną g-otowość
rzetelnei z namiicsp
pracy którą obie strony z9Cr
dnie i chętnie będą nadal pr
wadzić
Vnlel-- 1 TnłnUnont ? Pfilsti
Ludem! Oto hasło dnia jaW
wschodzi na naszej glebie a?
chodźczej
WASI
a