Nase Novine, December 27, 1978

              '
1 1 . кшшн шш шшш ш I ммн whip РЖшШшшш
№
Ш
I
лг1&агг?пЛ:~'
Nedavno se navrSllo devet godi-na
od onog sundanog oktobarskog
dana. kada je tlo pod Bosanskom
krajinom zadrhtalo I kada su u
-- snainoni zemljotresu izgubljeni
dragocenl iivbti I velika materialna
bogatstva. Prise6aju6l se tih dana
delegatl svih veda SkupStine opStl-n- e
u Banjatuci, su rekll dasu u
devet godina posle zemljotresa, uz
znadajnu ротоб i solldarnost druS-tven- e
zajednlce, udinjenl bronl
napori da se ugroieno podrudje Sto
pre obnovi I da se stvore uslovi za
brii i dugorodan razvoj.
Predsednlk SkupStine opStlne u
Banjalucl 'Zlvko RadiSId pomenuo
]e da je bila Ispravna orljentacija
druStvenlh snaga da se sredstva
obnove, posle reSavanja najosnov-niji-h
pitanja gradana koji su ostali
bez krova nad glavom, ulote u jada-nj- e
I Sirenje materljalne osnove
komune. U torn vremenu realizova-n- o
je 80 od preko stotinu razvojnih
programa u prlvredl tako da je
Banjaluka danas znadajan center
metalske, hemljske, elektronske I
drvne Industrie. Ovde je danas
zaposleno oko 54 hlljade radnlka
koji ostvaruju pet puta .vedi doho-da- k-nego
ovdaSnJa privreda u vre-menu
pre zemljotresa.
Samo u ovoj godlni, Istlde se
ovde, puStena je u rad vetika i
moderna valjaonica delldnlh traka
"UNIS", a krajem slededeg meseca
bide otvorena i jedna od najvedlh i
najmddernljlh robnihkuda u zemlji
"Bosna" (koja raspdfaie sa oko 15
hiljada prostornih metara prodaj-no- g
prostora). Uskoro predstojl i
'uselenje u nove zgrade Medicln-sko- g
centra koji se podiie na
Copi6evei
lsakovi6eve pride
nakineskom
Pride Branka Copida I Antonija
Isakovlda objavijene su u kineskorn
naclonalnom dasopisu "Svjetska
knjiievnost", koji je poslije 12
godina preklda ponovo IzaSao u
Pekingu.
U ovom broju objavijene su
pride, pjesme I tekstpvl plsaca iz
nekoliko zemalja, posebno novosti
o najnovljlm knjltevnlm zblvanjlma
u tim zemljama, medu kojima je i
Jugoslavia.
@0ФОООО@ОООО0ОООО tafcwopsSo
o@eoo@ood@oooooooo
Ljubitelji prlrodnih lepota koji
_
'uskoro hamefavaju, posetjtl I raz-gled- ati
Jedan od naJlepSlh naclo-nalnl- h
parkova u Jugoslavijl I medu
naJlepSima u' Evropl, Nacionalni
park Plltvlfika jezera u Llcl —
ocekuje iznenadenje. Nalme, na
Plltvlcama je nov vek obogatio
postojedih 16 jezera sa JoS trl. Tako
ce od iduce godine u sve sluzbene
prospekte o Plltvlcama, geograf-sk-e
prlrucnlke, enclklopedlje I dru-g- e
knjlgeudl podatak da PlltviCklh
jezera nema viSe167nego 19. Istlna,
nova jezera "nlsu' velika poput
postoje6fh, imaju oko stotinu kvad-ratn- lh
metara all su zadetak budu-cl- h
vellklh. - ' '
Nastanak novlh Jezera dokazje
da Plltvlfika jezera stalno five,
vrastu, menjaju se. Inafie postanak
Plitvl6kih jezera, od kojlh su najve-ca,Pro56ans- ko
i Kozjak — u vezl je
8 procesom kreCnJafikih barijera,
preko kojlh se brojnim slabovima i
ska8kadama prellva yoda.lz, vjfllh
'jezera u nl2a.
,Paprlkovcu.. U vremenu posle zem-ljotresa
izgradeno je oko 17 hiljada
stanova all joS Ih Je malo I oko 200
porodlca stanuje u barakama.
Snatan razvoj prlvrede praden je I
nagllm Sirenjem grade. U grad-sko- m
podrudju danas ilvl oko 130
hiljada stanovnlka, dvostruko vlSe
nego pre zemljotresa. Banjaluka je
postala I univerzltetskl center a u
osnovnim I srednjlm Skolama u6l
vlSe od 30 hiljada udenika. Sve to,
Is tide se ovde, nalaie da se udlne
novi napori kako bl se ostvarlll
predvldenl prlvredni planovl Sto 6e
omoguditl da se s uspehom reSe I
mnogi komunalnl I drug! problem!.
("Politika")
Spomenik u
Murskoj Spboti
U parku Murske Sobote nalazl se
ovaj lljep spomenik podignut hrab-rl- m
partlzanima I sovjetsklm bor-cim- a
poglnulim u toku narodno-os-lobodilad- ke
borbe". Na spomenlku
su urezane rljefii:
"Ve6na slava herojima palim u
borbl za slobodu i nezavisnost
sovjetske otadz6lne i bratske'Jugo-slavlje- ".
Tu su dva topa i izllvene figure
naoruzanog partizanskog i sovjet-8ko- g
borca, s natpisom 1941 —
1945.
U Narodnom muzeju'u Beogradu
otvorena je izloiba "ArheoloSko
blago Oerdapa", ekskluzlvna I vrlo
zanimljiva postavka izabranog ma-terija- la
koji je iskopan u toku kam-pan- ja
koje su prethodlle Izgradnjl
hldroelektrane "Oerdap", u razdob-Ij- u
od 1964. 'do 1970. godine.
Materijal su zajedn!6kl pronafill I
izloibu prlpremlli Narodnl muzej,
Arheolo5kia instltut I Fllozofskl
fakultet Iz Beograda, Savet za
kulturu I 80cljallstlcko obrazovanje
SR Rumunije I Muzej Oerdapa u
Drobetl — Turn Severlnu.
. Za Sest godina arheoloSkih isko-pavan- ja
derdapskih prostora arheo-lo- zi
su pronafill bogat I raznovrstan
materijal, vlSe stotina predmeta iz
oko 150 naseljapraistorijske zajed-nlce.
To su razll6iti predmeti od
kamena I kosti, naklt od Skoljkl,
predmeti od roga, keramika, razli-6lt- e
figure od zemije, predmeti za
domadu upotrebu, prvi predmeti od
bronze I,-d-r. Iz razdoblja rimske
domlnacije pronaden je I izlbzen
portret Trajanovog oca u.prirodnoj
velifiini, bronzana Slem-mask- a,
statua Neptuna, ostava srebrnog
nakita I posuda, ostava vizantljsklh
zlatnlka I dr.
Emil Koseto
nagraden u
Spanjolskoj
Istaknutl muzidar, vodlteljJ dlrl-ge- nt
proslavljenog zbora "MoSa Pi-jad- e"
iz Zagreba Emil Koseto
dobltnlk Je druge nagrade na
natjedaju za zborsku muziku u
Bilbaou (Spanjolska). Nagrada mu
Je dodijeljena za kompozlclju svlta
za Sestoroglasnl zbor pod naslo-vo- m
"Sesi pjesama Iz Navare".
SII6nu nagradu za zborsku muzi-ku
osvojlo je maestro Koseto I
1975. godine (Toljosi) u Spanjol-sko- j.
Znanstveni skup
o Kranj6evi6u
Ovlh dana ynavrSlla se 70. godiS-njic- a
smrtl vellkog pjesnlka Sllvlja
Strahlmlra Kranjdevlda, rodenog
1865. godine u Senju. Tim su
povodoni u rodnom. gradu pjesnlka
odrlana dvaznansivena" skupa.
Tema prvog skupa odnoslla se na
"Qlagoljsku knjiievnost I kulturu
Senja od Xl'do XVI stoljeda", dok Je
drugl bio posveden Sllvlju Strahl-mlr- u
Kranjdevldu tnjegoyom djelu.
Silvlje Strahlmir Kranjdevid Jed-n- o
je od najznadajnijih Imena u
hrvatskoj poezlji uopde. Osnovnu
Skolu I gtmnazlju zavrSlo Je u
Senju, da bl, nakon kratkotrajnog
boravka u Rimu poloifo u Zagrebu
isplt za udltelja. Kao nastavnlk
radio je u Mostaru, Llvnu, Bljeljlnl I
Sarajevu, gdje Je I umro. Prve stl-ho- ve
objavlo je JoS kao dak. U mla-dos- tl
je bio pod utjecajem Augus--
ta Senoe, kome je posvello svoju
prvu zblrku pjesama "Bugarklnje",
kao I pjesnlka Petra Preradovlda,
Branka Radfidevida I druglh. Do
vlastltog zrelog Izraza dolazl u "Iza-branl- m
pjesmama". U najboljlm
svojlm pjesmama Kranjdevid pro-gova- ra
snatno o svojem vremenu,
otkrivajudl poetskl JoS neotkrlvenu
maferlju. U njegovlm strofama, uz
fauk nad porobljenlm narodom,
odjekuju prvi zvucl socljalnog re-vol- ta,
teinja za pravdom I slobo-do- m.
Kranjdevid Je svojom pjesnld-ko- m
rljedl progovorlo o dotad ne-poznat- om
u hrvatskoj poezlji, I gla-so- m
pjesnlka vlzlonara u hrvatskoj
poezlji XIX stoljeda djelovao na
kasnije napredne druStvene snage.
Nagrada
banjolu6kom
pjesniku.
Mladom banjoludkom pjesniku
Predragu BJeloSevldu pripala Je
ovogodlSnJa nagrada Treblnjsklh
vederi poezljeza knjlgu stlhova
"Qorka sled", koju je Izdao NIRO
"Qlas" u januaru proSle godine. I
knflga pjesama "Suza poiudjela".
banjoludkog pjesnlka Nikola, Vuko-lld- a
bila Je kand{dat za ovu nagra-du.
Na proSlogodlSnJIm Vederima
poezlje u TreblnjQ tu nagradu osvo- -'
Jio Je Slobodan BoSkovId, za knjlgu
pjesama 'Kasno popodne", tako-de- r
iz Banjo Luke. . ч
4
Za "tutnu povljest zgalenlh srda-- ,
ca I" promaSenlh ilvota", kako
"KoStanu" Insplratlvno deflnira Jo-va- n
Skerlld, mote se red! da ved
nepuno stoljede — s mallm preki-dlm-a
Izmedu pojedinih redateljsklh
postava na scenl Narodnog pozori-St- a
— piedstavlja trajnu I sigurnu
Jednu od najvedlh IJubavl brojnlh
generaclja beogradske kazallSne
publike.
Od prve posta've 1900. godine
smenjlvall su se redateljl: Illa Sta-nojevf- d,
Dlmltrlje Qlnid, Radoslav
Vesnid, Dragoljub QoSid, Jovan
Putnik, all su premljere dodeklvane
8 Is tim oduSevljenJem I privrlenoS-du- :
svaka postavka 'I glumadka
podjela imala Je brojne reprize,
koje su uglavnom zamirale s ratovl-m- a
I boles tima tumada glavnlh
rola. No uvljek iznova obnavljane I
brltljivo podrlavane, predstave
"KoStane" na sceni Narodnog po-zoriS- ta
u Beogradu dotivjele su
impozantnu brojku od 738 izvode-nj- a.
Jedino je redateljska postava,
Mlienka Marldlda doiivjela samo trl
Izvodenja — allfe I ona na poseban
nadln bila potvrda autobtonltipoet-skodramsk- ih
vrljednostl "KoSta-ne".
Maridid je ielio sumnjidavim
krltidarima, koji smatraju da "KoS-tan- a"
svoju slavu duguje nekim
lljeplm sjetnlm pjesmama, dokaza-t- l
da ova drama posfeduje neke unl-verzaln- lje
dramske vrljednostl I
Istine Izvar) lokalnih etnidkih I
etldklh. Upravo neuspjeh tog poku-Sa- a
da se "KoStana" Izvude Izvan
=I3
m,
putovanje III bilo
GLOBE TOURS,
615 Ave.
Winnipeg Man.
TRAVEL,
Calgary, Alta.
lokalnih okvira, ujedno je bio i
sugestlvan dokaz kollko je
duboko Ijudskl I umjetnidki Ispre-plete- na
sa dramatldnim damarima
odredene sreplne, odredenog tem-peramen- ta,
odredenog ilvljenja I
iivotne fllozofije. Njena umjetnidka
univerzalnost jest upravo u poseb-nos-tl
s kojom doiivlfavaju IJubavnt
zanos I iskazuju filozoflju trpljenja
Ijudl Borlnog kraja.
Film o prvpm
makedonskom
teatru
5e u Bitolju nestati jedna
--od njegovih Istorijskih znamenitos-t- i
— Narodni teatar, koji je 1897.
godine, na veoma dramatiCan na-6i- n,
podigao Abdul KerinvpaSa,
bitoljski mestu gde se
danas nalazl teatar bilo tursko
groblje. Kada je Kerim paSa doSao
za valiju u Bitolju rekao je: "Monas-tir- u
je neophodno potreban teatar''
(Bitolj su' Turci zvali Monastir) i
uskoro je da ostvaruje svoju
ideju.Za mesto na kome 6e podici
teatar Kerim-pas- a je izabrao tursko
groblje samom centru grada. I
noci kriSom je uzeo sve
zatvorenlke iz bitoljskog zatvora,
naredivSi im da do svanuda dana
presele groblje i iskopaju temelje
za teatar.
Ovih dana je filmska ekipa Tele-vizi- je
Skoplje zavrSila snimanje
filma "Monastirski teatar" po sce-nari- ju
Vere Buzarovske.
SlIlllllllllllllllllllllllllllllflllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllilllLll:'
1 Prvi bunar 1884. godine
Prvi arterski bunari робеЦ su da se bu§e u 1884.
godine. Tada je Gradski savjet Torontalske zupanije u Pe-trovgr- adu
(danaSnjem Zrenjaninu) donio odluku o busenju
bunara u Petrovgradu, Kikindi ,VrScu ,Beodri i Karlovu, jer
je prijetila opasnost od epidemije kolere. V podetku je bu-Sen- je
arterskog bunara stajalo 250 forinti, 1887. godine dostig-l- o
je 600, a jedanaest godina kasnije stajalo je £ak 19.000 jo-rin- ti.
Krajem proSlog stoljeda Zrenjanin je imao 26 bunara,
trenutno u gradu junkcionira samo nekoliko arteskih bunara.
' tei& IS v
uiiiiiiiiiiiiiiiiitiiitiiiiiititiisss:::sHiiitiiiiiiitiiiiiiiiiiiiiiiiii8iiiiiiiiiiiiiTiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiEiiiiiiiiirsi
Za u Jugoslaviju
Selkirk
4,
Phone: 586-188- 6
INTER-NATIO- N
1605 Centre St. North,
Phone: 277-262- 6 .
ona
Uskoro
valija. Na
je
робео
u
jedne
budu6i
Banatu
Cajo
U dolini Lima u opcinama
Prijepolje, Bijelo Polje, No-va
VaroS i Priboj osoba koja
poziva svatove na svadbu zo-- ve
se Cajo. Taj dovjek je o-ki- den
rutniclma, koiuljama,
rupdidima i drugim rubljem,
kojim ga daruje svaka obi-te- lj
koju poziva na svadbu.
Zivopisnu slifcu ovog tovfe-fc- a
dopunjuje i mali dobo$
koga narod zove dulbaz ko-jim
on objavljuje avoj pro--
lazak kroz selo.
R. M.
koju drugu zemlju, obratite se na
GLOBE TOURS,
1066BloorSt. W.
Toronto, Ont.
Phone: 531-35- 93
EAST-WES- T TRAVEL,
10553--A - 97 St. 1
Edmonton, Alta.
Phone: 424-990- 7