000050b |
Previous | 5 of 10 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
ww
-i- BS!"™-nH-lBtP ISBS'™™ W - nr rf3 Jfł
„n&i™ 5
I -
I
1
ca--%
PD- -'
u
16
tea
aa
-- ile
-- 2?
Jn
M--ki
toi-n-ćej
sit ił
--73
ida
eji- -
ons
rzj
dzo
ie
nis-zo
:isa
1
ua
!?
Cy
Ob-ija-nt
Cy- -
! 0--
fioł
ze- -
nc-S'a--ęce
ar
nej
25
-- ci
eh-il- o
a!a
ca
p
eh
as
io--
$
--ci
pa
no
vo
o
li
a--
i
z
mmąąBmsBmmmmmSBBBmssmHSraraHnBHnRBSHSEBH MMSHKffiaH
Ji
tflr~ --'lll- lir---
(Wskazówki Życia Człowieka KRONIKA KOBIECA KURPIE
fj# ii nrzecietnego rozwo
Kiłowego rozumuje że wy-licz?
"brać się elegancko w ja
t%7iHn garnitur uu H""iiu
zgrabne buty
rTŁapelusz jedwabna koszulę
i-mw- at w dodatku ze- - Ek dewizkę i Pierścionek aby fS uchodzić za cz owieka in-I3- 2?
ll„Słnpiro ii fzwtrócić wszyst- - dodatku Wika zapo-f!Lnv- ch
ełów z jakiegoś roman iSlS gazety nagadać ca a kupę
S5wvch kruczków karczem-S- h
wyrażeń gburowatych ru-- E
okraszonych lro- - etów i g-iestó-w
i!
i abv przynajmniej ujść za czło
-- 4ttq maarego 'oblatanego"
t3V rzeczywistości tak nie jest
widzimy po -- wielkich sklepach
świeckich lub w dużych depar-:Sentowv- ch
sklepach figury w
-- Stach pięknie postrojone pocze
!ł u-- }ndnvch garniturach swie
S&F " t'„V oiTVnrlnlpiq7Vrll
Suszach ubrane w złoto i biy
to są tylko ligury
odstawiające bardzo dobrze Łęka a wszystko co na takiej £l„ sip znaiduje nie przedsta ii Bic na tyle dobrze na ile po-- Ł
się przedstawiać Z powodu
'teltskiemu manekinowi brak od- -
'f'L:Arirh rnphÓW ZWTOtoW 1 PO- -
ftiiec Brak tego do czego dana
nfez lub przedmiot został stwo- -
iMnaczej mówiąc najlepsze ubra
lali kapelusz lub buty dewizka
laiarek w końcu pierścionek me
Kftwi drzewa lub masy z której
jOStal siwuiAuiij j -- - „
moripkin
f ifTpVin nozostanie maneki- - yt a ubranie i wszystkie ozdo-wń-łnłn- ne
na takie drzewo będą
Wko ozdobami Tak samo sprawa
&sic i z człowiekiem Żeby me
rfadomo jak zwykłego cziowieKa rti u-- enmG brylanty i złoto w
drogie' materje korty i jedwabie
dcmiek ten uęazie huuui wunu
:U-- m frlnwiekiem prostaczkiem
AJ-szystk- o to najlepsze i najdroż
:l „ lioHłip m-yyozdobio-ny
beHzie go więcej ośmieszać nada
7 w-el-ad
karykatury wysta- -
Wonej na ludzkie posmiecowis- -
m anui miii tiiiłc1łiifrcrvfitvn"ł-on-p-trn P7łnVlP
U
UTJbranie nie daje człowiekowi
[Inteligencji ani rozumu ciouru
Co się tyczy mądrości criowje-st- o
mądrość i wiedza nie pol-eli
na posiadaniu dyplomów szkol
Irch noszonych stale w kieszeni :
!&U polega na nieumiejętnem ob-stzłta- niu
na dowcipach mędrko-wnlac- h
na stałych sprzeczkach
Infwlplldem cadaniu spieraniu
IJi wyszydzaniu kogoś itd I 'Człowiek prawidłowo 7chova
ij mądry nie poirzeuuje uu
mówią powie słowo dwa lub dzie
lik wystarczy dla otoczenia aby
orzec że jest człowiekiem wartem
mcunku i mądreni
Człowiek taki może być ubra:
Ą w siermięgę chłopskie buty i
funehnfl koszule wie jak jaką
necz oszacować nikogo nie urazi
sikogo nic popchnie nikomu me
ubliży dużo nie mówi z nikogo
lif nie wyśmieje dla wszystkich
grzeczny 'uprzejmy WHe i kim
ii) zadawać gdzie wejść można
ladzie nie Gdzie zdjąć czapkę a
tdzie nie Gdzie nluć trzeba a
gdzie pluć nie wolno Wie jak się
obrać w stosunku do swojej --wie
lizy i stanowiska Świadomy jest
j]u się zachować gdzie jest on
lam lub tam gdzie jest --więcej lu
oa czy to na --weseiu cnrzcinacn
lub na jakiemś publicznem zebra
Jifu Człowiek inteligentny z do-brem
wychowaniem nie upije się
W tego stopnia że będzie chodził
po ulicy śpiewał awanturował
popychał bliźnich swoich uo
Ibre i przykładne wychowanie nie j j:wMinhuI!u mu wcn1o1u_z!iic uJAu junn1iitvViimu
[zj)elunkóv karciarni i domów
śrozpusty Człowiek taki wie z gó-1- $
że tam dla siebie nie znajdzie
:uc dobrego ani korzystnego Je- - mk tylko upodlenie duszy i sta
i'l nieprzyjemności jakie zwykle
fikają w takich miejscach
JJednem słowem — człowieka ta :Hc nazywamy inteligentnym
dobrze wychowanym po części
Jądrem i praktycznym Wszyscy
Mego człowieka za wzór stawia
3 A nie jego najlepsze ubranie
bSflto kapelusz lub sygnet na pal
18
iWiec co właściwie składa się
M inteligencję człowieka?
"loic wielkiego prostota ducha
_sjturalność wielkie poczucie i u- -
] cie ludzkości Grzeczność zdro
rozsądek ailna wola i uprzej- -
ISSC
fjfTo wszystko razem wzięte two
"lowieka uczuciow-- m na
t?zelkie nieszczęścia ludzkie mi-- i
JCa --- Edyi jest grzeczny i uprzej
i J" Siliła trnla Vinrnlrfn1 loirn
r?f Pozwala mu na uniesienia wy
l~sit7 Wiewu na ubliżenia
lub skrzywdzić o-Rf- lab dokuczyć
iiit10 S2kó1 wyższych i
lS:iKich nauk Ludzi takich znai- -
I u£?J £a'e tysiące w grzebnych tSłłł ł oiatej Kapocie i ału- -
i i
V£m 0Ulsch pod naszemi słomia- -
nemi strzechami Którzy sa bar- jmdozmioyicshlzulbaicahneitnpi rzegzrzceacłzyniogóułprzzenja--
duNżoatolmudizaist zzaś uznniwameyrsytebcakridezmo
wmyackhsztawłcenpiieęmknycho rsótżronjyacchh dyktóp-rzl-oy są gburami impertynentami
whluasdzźetmysltikakoloedmonbukayśucsszłkialęritzwkyaęewwrńdapiznretznuyirZpeocnwaizbeeapllisiźknic-imzeyz---ai
go swego Tacy są przeważnie du mni zarozumiali pyszni i obłud- ni
Głupcy i przedstawiciele natu-ralnego
chamstwa tacy sa --wlaści
rt-e- mi że nie cuhbarmanaime i aWniidzzłiomtay i'zpiętekgnoe
materje tworzą człowieka zacne-go
uczciwego i inteligentnego
lecz jego postępowanie w życiu
dobry charakter i może byćjak-najmniejs- za wiedza Lecz" o tej
pomówimy kiedy indziej
Więc jak postępować w życiu
aby zasłużyć sobie miano-inteligentne-go
człowieka? Być lubia-ne- m szanowanem i ujść za czło-wieka
przyzwoitego o którem by
się każdy wyraził pochlebnie
Trzeba znać zasadę życia? Po- znać obyczaje lepsze etykiety to
warzyskie jak ludzie żyją postę- pują pomiędzy sobą jak załatwia
ją różne rzeczy jak się bawią
jak jedzą piją i żyją po towarzys-ki!
Nie tylko trzeba to wszystko
poznać lecz trzeba zauważać jak
drudzy inteligentili ludzie - ży- ciu swojem postępują trzeba ich
we wszystkiem naśladować i brać
przykład
Najgłówniejszemi zaletami czło
wieka jest mowa pod względem
mowy ludzie popełniają błędy Mo
wa ludzi skłóca rozdziela z przy
jaciot rooi wrogów uiaiego trze-ba
się strzedz jak się mówi jak
powinno się odpowiadać jak trze
ba się wyrażać o kim i oczemś
Niema żadnych reguł według
których możemy się kierować v
naszej rozmowie z drugą osobą
lub osobami Są jednak pewne zi
sady których powinniśmy się trzy
mac w rozmowach prowadzonych ra zabawach i pizyjęciach
W towarzystwie nie powinno
się nmuszać tematów bardzo po- ważnych lub zawiklanych gdż
zwykle na takich zebraniach spę
dzamy tyJko kilka mb kilkanaście
minut z jedną osobą i zamało jest
leżaku do omówienia oanego tema
tu
Zaws:i' unikajmy jakichkolwiek
aigumentów Każda esoba ma swe
własne zapatrywania i narzuca-nie
swej opinji drugiemu nie mnż
na lazwać grzecznością Gorącz-kowa
dyskusja lub argumentacja
prowadzi często do urazy osobis-tych
uczuć i z wieczorka który
miał na celu zabawienia obecnych
odchodzimy urażone i zgniewane
Jak tylko zauważy się tendencję
do argumentacji lub ostrego zwal
czania zapatrywań nalejy jaknaj
prędzej taktownie zmienić temat
rozmowy
Jedna osoba często monopolizu
je całą rozmowę Jest to nie grze
cznością której należy jaknajbar
dziej unikać Powinniśmy zawsze
dać każdemu sposobność wypowie
dzenia swego zdania Osoba któ-ra
tylko siebie chce słyszeć nie
zważając na drugich znajdzie się
mało popularną unikana będzie
przez wszystkich Nie można jed
nak presadzać w drugim kierun
ku i wcale lub bardzo mało mówić
Taka znów osoba nie jest towa-rzyska
i swem milczeniem może
nawet drugą osobę obrazićsgdyż
okazuje mało zainteresowania i
daje wrażenie że się nudzi
Nigdy nie przerywać mówiącej
osobie chyba że coś nadzwyczaj
ważnego zmusza do tego — w ta-kim
razie trzeba grzecznie przc- -
nrnsić Wiele osób nie może
wstrzymać się od wypowiedzenia
awpi! mv£ii! anizt oi0snokona rirntlufliPąni
skończy i przerywa jej Nie tylko
że obrażają sobie reputację osób
pyszałkowatych dla których nic
poza ich zdaniem nie ma wartości
Myśli powinne być skupione i
słuchać powinno się uważnie gdy
jest nam co opowiadane Patrzeć
należy na osobę mówiącą a nie
błądzić oczami po pokoju z jedne
go sprzętu na drugi
Gdy trzecia osobł zbliża się do
dwóch mówiących grzeczność wy
maga poinformowanie ją o tema-cie
rozmowy w ten sposób dając
jej do zrozumienia że życzymy
sobie aby wzięła w niej udział
Bardzo rażącem i nie przyjem-ne- m
jest gdy w małem kółku to-warzyskim
jedna osoba jest igno
rowana gdy osoby mówiące nigdy
do nie? się nie zwrócą lub gdy
jej wypowiedzenia są zupełnie po
minięte
Spotykamy często osoby które
maja przyzwyczajenie zadawania
jednego pytania po drugim Me
zdadzą sobie one sprawy z tego
Że może to być irytujące i wcale
nie pożądane Tak samo złe jest
ciągle prosić o powtórzenie wypo
i _ rw"piJefazisałnuecghoać z_uujw„u_aw:ż„anie— ?"nZ~_Q:Udł-ru'-girea-j- -t- ł?W "JK™ lJrr7in - rac się powinna 1UU"1W "J" '
1 zrozumiale
(Dalszy ciąg nastąpi)
Jak Zachować Się Podczas Ciąży
Ciąża nie jest chorobą Jest to jed i sta jarzyn owoców a mniej mię-na- k
okres bardzo ważny dla każ-s- a i tłuszczów' Kobiety ciężarne
dej kobiety Ciąża może pozosta-4ni- e powinne w żadnym wypadku
wić po sobie chorobę o ile kobieta
nie będzie pndczas ciąży przestrze
gała pewnych teguł Zdrowa ko-bieta
nie powinna z powodu cią-ży
przerywać swoich zajęć Pra-ca
— byle tylko umiarkowana nie
zbyt ciężka — nie zaszkodzi Pra
ca nadmierna może jednak poważ
nie zaszkodzić Kobieta w ciąży
nie powinna nosić ciężkich rze-czy
nie powinna jeździć trzęsącą
się furmanką nie powinna tań-czyć
Tramwajem można jeździć
aż do ostatnich tygodni Praco-wać
w fabryce można aż do ostat-nich
dwóch tygodni lepiej jednak
co pewien czas odpoczywać w ra
zie możności lub nawet na parę
minut wyjść na świeże powietrze
Bardzo dobrze robią krótkie spa-cery
ale tylko takie które nie mę
czą Kobieta ciężarna musi dbać
o to aby jej mieszkanie było do-brze
przewietrzane przebywanie
w dusznych pokojach na salach
zebrań — jest szkodliwe W oslat
nich dwóch lub trzech miesiącach
dobrze jest parę razy głęboko o-detc- hnąć
przy otwartem oknie kil
ka razy dziennie Oczywiście nale
ży dobrze uważać aby się nie
przeziębić Wogóle kobieta ciężar
na musi szczególnie iiważać aby
nie zachorowała Jeśli pada deszcz
należy dbać o to aby nie zamo-czyć
nóg Jeżeli nogi zmokły to
jaknajrychlej należy zdjąć mokre
pończochy i nogi wytrzeć do su-cha
Jeżeli jest zimno to nic na
leży wychodzić 7 nieosłoniętą gło
wą itd
Od samego początku ciąży na-leży
dbać o czystość ciała Myć
się należy w wodzie letniej Nie
wolno kąpać się w rzece ani ro-bić
kąpieli gorących czy też go:
rących liasiadóufek Nogi należy
też myć tylko w letniej wodzie
Nigdy w zbyt zimnej lub w zbyt
gorącej
- Wostatnich --1 — G tygodniach
przed porodem nie wolno robić
żadnych płókań
Odzież musi być luźna tak aby
można było się ruszać swobodnie
Nie powinno się nosić żadnych pa
sów ściskających brzuch ani gor
setów Kobiety które parę razy
rodziły mają nosić pas brzuszny
podtrzymujący brzuch od dołu Te
które mają żylaki powinne mal
chodzić mało stać oraz — najle-piej
— nosić prócz tego pończo-chy
gumowe Piersi muszą też być
czyste Nie należy zapominać o
stanikach Jeżeli brodawki są ma
łe dobrze jest wyciągać je delikat
nie palcami
O ile chodzi o jedzenie to moż-na
jeść wszystko zależnie od a-pet- ytu
W ostatnich mjesiącach
dobrze jest jeść więcej cukru cia
PORADY
Każda matka powinna czuć że
dom jest ośrodkiem życia Aby
żyć długo trzeba dom utrzymy
wać w największem porządku aby
ci którzy tam mieszkają żyli jak
najdłużej Czyste mieszkanie przy-czynia
się do wychowania zdro-wych
dzieci
# ♦
Czystość w domu zależy od świa
tła słonecznego dobrej miotły
mokrej ścierki i trudu Brud o- -
kruchy zmięte ręczniki 1 kupy
brudnej bielizny szkodzą i łatwo
doprowadzają do choroby Brud
przyciąga muchy komary plusk
wy i inne robactwo Mikroby rów
nież gnieżdżą się w kurzu popsu-łem
jedzeniu brudnej bieliźnie
brudnych garflkach i śmieciach
Muchy i komary przenoszą mi
kroby chorób jak suchoty malar-j-a
żółta febra i tyfus Muchy wy
legują się na śmieciach gnoju w
wychodkach i innych nie czystych j
i„„ni 7 th mieisc nrcelatu jllllVJUVVłt - -- " — -
!ją one do mieszkań łażą po jędze J
pić wódki ani piwa Można pić wo
dę lepiej przegotowaną wodę so-dową
lemoniadę lekką kawę i her
batę Nie powinno się pić zbyt mo
cnej kawy ani zbyt mocnej herba-ty
Te kobiety które mają częste
zaparcia powinne jeść dużo owo
ców jarzyn pić kwaśne mleko Do
brze robi zwyczajny razowy chleb
oraz zimna woda naczczo Gdyby
ta djeta nie pomogła to należy
robić lewatywy lepiej bez mydła
W każdym razie kobiety w ciąży
winne uważać na to aby codzień
mieć stolec
To wszystko pisałem do was ko
biety A teraz parę słów dla męż-czyzn
Uważajcie na wasze kobie
ty Dbajcie o nie szczególnie wte
dy gdy są one w ciąży Kobieta
w ciąży często bywa kapryśna
bez powodu gniewa się denerwu
je Pamiętajcie o tern że to ciąża
na nie tak wpływa Nie pozwalaj
cie swym żonom ciężko pracować
podczas ciąży pamiętajcie że
straconego zdrowia nikt nie od
zyska
Kobiety nie pilnowane i nie pil
nujące się podczas ciąży pra-wie
zawsze są chore a pozalem
wcześnie starzeją się a więc zmie
niają się na niekorzyść
Więcej i ty czytelniku pomyśl
nad tą ciążą kobiecą Jeżeli
chcesz mieć żonę ładną świeżą i
zdrową powinieneś dbać o kobie
tę swoją podczas ciąży Nie tylko
mówi sic lu jedynie o kobiecie
lecz i o przyszłem potomstwu two
jem gdyż wszelkie uchybienia w
postępowaniu z kobietą podczas
ciąży odbiją się bardzo na potom
stwie
Dicie kłótnie stałe denerwowa
nic organizmu ciągle kłopoty i
zmartwienia wpływają na dziec-ko
w łonie matki Z czego wyra-dzają
się dzieci nerwowo skrufu-liczn- e
i idjoci itd
Dlatego kobiety w ciąży trzeba
szanować Żadne zwierzę nie ru-szy
samicy swojej ani ją nie gry
zie i nrzesladu ie Czy rlnwiolf
ma być gorszy? — Odpowiedz
sam czytelniku na to zapytanie
Tak samo wskazane jest przez
lekarzy aby mąż i pan domu pod
czas czasu ciąży żony wstrzymał
się od swoich nawyczek jak sta-łego
pijaństwa karciarstwa prze
bywania nocami poza domem n-wanturo- waniu
się 7 drugiemi itd
Gdyż duża część kobiet chociaż
nie mówi mężowi lego lecz stale
się tern trapi kłopocze i popłaku-je
A to jest bardzo zabójcze jak
dla organizmu kobiety tak i dzie
cka które ma wydać na świat
Pamiętajmy dbać o kobietach w
ciąży
DOMOWE
niu i po gumce od butelki dziecka
Wpadają także do mleka zosta-wiając
tam mikroby Odpadki
much nie tylko są brudne lecz
niebezpieczne Komary się mnożą
w wilgotnych i błotnistych miej-scach
Niektóre komary przeno-szą
"mikroby malarji a niektóre
mikroby żółtej febry By się poz-być
komarów i much trzeba sta-rannie
i w porę osiatkować mie-szkanie
Żywność należy przechowywać
w lodowni i przykrywać staran-nie
Żywność tak utrzymana bę-dzie
świeża i zdrowsza niż żyw-ność
przechowana bez lodu Po-psute
jedzenie zawiera zarazki
chorób
ą
Lodownię trzeba czyścić co ty-dzień
Gdy coć się wylewa trzeba
to natychmiast wytrzeć Choć raz
na tydzień trzeba gorącą wodę
1 o ™T i dobrze wyskrobać
"V- - długą szczotką
~ '
-- "
1
fc N-- — _
Nie wiele już w Polsce zostało
ze starego leśnego --Mazowsza
Wielkie miasta jak Warszawa
wyrosły w jego sercu uprawne
łany zajęły miejsce przetrzebio-nych
borów Gdzieniegdzie "z pod
gleby wyłazi uporczywie piasek
który dawał żyć niebogatym sos-nom
a do uprawy rolnej się nie
nadaje Gdzieniegdzie sap złośli-wy
domaga się porznięcia go ka-nałami
jeżeli ma dać kiedyś zno-śne
pastwisko Czasem zdarza się
że nieoczekiwane zjawisko jak np
puszcza Kampinoska znaczy je-szcze
obszar leśny leżący prawie
u wrót Warszawy
Im dalej posuwać się będziemy
na wschód i na północ od Warsza
wy tern częściej spotykamy zwar-te
kompleksy leśne resztki daw-nych
borów mazowieckich Po-przerywane
polami imponująco
przedstawiają się one dopiero na
Kurpiach
Zróbmy wycieczkę w kierunku
Pułtuskn Ostrołęki Łomży do-trzyjmy
do stolic kurpiowskich —
Myszyńca Nowogrodu nad Nar-wią
Zobaczymy inny "świat lud
juści nie inny bo nasz polski —
ale osobliwie mający stroje i oby
czaję starodawne W Insacłi kur-powski- ch
przeszłość zachowała
się pięknie nieomal w całym maje
stacic Narew jedna z najwięk-szych
rzek polskich omywa kraj
który ma tyle wdzięku że dopraw-dy
wart jest poznania { pokocha-nia
Ongiś bory kurpiowskie były
królewszczyznami które przeszły
na królów polskich jako spadek
po książętach mazowieckich Dla-tego
układ stosunków społecznych
był tu inny niż nn pozostałych zie
miach polskich
Pańszczyzny nic było bo zresz
tą nic było pól na któreby chłop
z sochą wychodził Lud żył z la-su
składał leśne daniny w posta-ci
produktów leśnych jak miód
zwierzyna grzyby i jagody Lud
to był dziki i nie ufny Rąbano
trakty przez las Kurpie byli górą
co przywiązani do swoich leśnych
siedzib do zagubionych w borze
wiosek do swej puszczańskiej
swobody do starodawnych praw
obyczajowych któremi się rządzi
li Mowa leli była czyslo mazur-ska
strój szary jak przystoi my-śliwym
Drewniane chaty o typo
wej konstrukcji o nierównej wici
kości okienkach zdobione są do
dziś dnia na szczycie JL zw 'źspa-rognm- i"
o końskiej głowie Jest
to królcwslwo kurpianki która z
otaczającej ją przyrody potrafiła
wziąść szereg motywów i oddać
je w ozdobnych wzorach i wyci
nankach Od wielkiego świata
przywdziewa kurpianka bogaty
czepiec o prasłowiańskich wzo-rach
Bardzo podobny który no
szą dziś Łużyczankl w Saksonji
wschodniej I na zachodnim śląs-ku
Dzięki obfitości materjału
drzewnego rozwinęła się wśród
Kurpiów sztuka rzeźbiarska i cle
sielska Często spotkać można
przy drogach ciekawe figury przy
drożne któro okolica zawdzięcza
własnym artystom
Przywiązanie do kraju i do oby-czają- w
sprawiło że Kurpie zaw-sze
mężnie się bronili przed ob-cym
najazdem Datuje się to od
czasu wojen krzyżackich Połud-niowa
granica Prus Wschodnich
zatrzymała się na granicy pusz
czy kurpiowskiej do której wstę
pu strzegły ostre jak żądła strza-ły
celnych strzelców puszczań
skich Podczas -- wojen szwedzkich
w wieku XVII Kurpfe stawili na- -
jezdnikowi zacięty opór Bohate
rem Kurpiów stał się wtedy party
zant Stach Konwa który śmier
cią na polu walki okupił swoją mi
łość ojczyzny Wzniesiono mu 0- -
bectiie pomnik
Nie mniej gorący udział brali
Kurpie w powstaniach narodo- -
wych podczas epoki porozbioro- -
wej Rekrutowano wtedy z pośród
nich "celnych strzelców" od któ- -
jrych kuli nie jeden wróg nakrył
się nogami Było tak w roku 1830
— 31 a również w roku 1863 kie
dy olbrzymie jeszcze wówczas bo
ry były schronieniem licznych
partyj powstańczych
Wynikiem gorącego udziału ja
ki wzięli Kurpie w powstaniach
były prześladowania ze strony rzą
du --rosyjskiego Pozbawiono Kur-piów
prawa noszenia broni palnej
i zniesiono starodawny samorząd
puszczański jakim się jeszcze rzą
dzili
Ponieważ lasy dawniej króle"w
skie należały do rządu rosyjskie
go zadanie wydawało się łatwem
do wykonania Władze przypusz-czały
że Kurpie chętnie wyrzek-ną
się prawa korzystania z lasu
w zamian za ziemię Tymczasem
stało się inaczej Przywiązani do
myśliwstwa Kurpie mocno odczu
li pozbawienie ich broni i powró-cili
nawet do starodawnych łu-ków
i kusz Nie pragnęli bynaj-mniej
nadziału ziemi w zamian
za myśliwstwo — znając swój
kraj wiedzieli że będzie to dla
nich z krzywdą' Daleko idące ustę
pstwa rządu reprezentowanego
przez gubernatorów łomżyckich
nie trafiły im do przekonania
Jakoż gdy uwłaszczenie w
brew woli ludności zostało prze-prowadzone
okazało się rychło
że stało się one powodem klęski
Otrzymane przez Kurpiów nadzia
ły ziemi w niczem nie odpowiada
ły wartości dawnych korzyści
płynących z lasu Trzebione lasy
odsłoniły ziemię jałową wymnga
jącą inttnsywnego nawożenia i
odwodnienia na wielka skul nn
wem takich inwestycyj na jakie
nie tylko Kurpie ale i rząd rosyj
ski nie miał pieniędzy Okazało
się jasno że przyrodzonym produ
ktem tych ziem jest nic zboże
lecz niebotyczna sosna masztowa
i że zamiast niszczyć lasy nałeżn
lo otoczyć go opieką zaprowadzić
racjonnlną gospodarkę leśną i o- -
przeć na tej podstawie całe życlći
kraju
W rezultacie tego posunięcia
rządu rosyjskiego wybuchł ' na
Kurpiach w drugiej połowie ub
wieku głód Kurpie zaczęli maso
wo emigrować do Ameryki' gdzie
obiecywali sobie osiągnąć powo-dzenie
Emigracja ta zatoczyła
szerokie kręgi Wynik jej był jo- -
dnak dla Kurpiów fatalny Trze-ba
było część wychodźców repa-trjow- ać
do Polski wielu zginęło
na obczyźnie gdzie spiętrzyły się
przed niemi nieprzebyto trudno-ści
Okres wojny poczynił Kurpiom
wielike szkody Po ich ziemiach
przechodziły wielokrotnie armje
rosyjskie i niemieckie Podczas 0-kup- acji
niemieckiej lasy kurplow
skie poniosły nlcpowetowane-szkod- y
Najpiękniejsze sosny szły
pod topór Do lasu zakradł się kor
nik
Obecnie czyni się wszystko co
można aby gospodarkę leśną pod-nieść
i uzdrowić Nie jest to rzc-cz- ą
łatwą ani nic może być usku-tecznione
w ciągu krótkiego cza-8- U
— las potrzebuje przecie dzie-siątków
lat aby wyrósł Nie może
być oczywiście mowy o powrocie
do starożytnych form gospodarki
leśnej kiedy korzyści z boru sta-nowiły
wspólną własność Wszyst-kich
mieszkańców faktem jednak
jest że racjonalna gospodarka leś
na wzbogaci kraj i jego mieszkań
ców którzy na to w zupełności za
sługują chociażby ze względu na
przywiązanie do sprawy narodo-wej
Lud przeczuciem często zgad-nie
kto mu wrogiem a kto szcze-rze
życzliwym
♦
Choćby kobita była piękną a
nie umie być miłą lo jest jak
kwiat piękny bez zapachu
Wiele kobiet jest jak zegar któ
ry w młodości ciągle się śpieszy
a na starość się spóźnia
o f& s4: - --łiSj kjAL'
'KwiI
M
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, March 29, 1936 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1936-03-29 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD4000037 |
Description
| Title | 000050b |
| OCR text | ww -i- BS!"™-nH-lBtP ISBS'™™ W - nr rf3 Jfł „n&i™ 5 I - I 1 ca--% PD- -' u 16 tea aa -- ile -- 2? Jn M--ki toi-n-ćej sit ił --73 ida eji- - ons rzj dzo ie nis-zo :isa 1 ua !? Cy Ob-ija-nt Cy- - ! 0-- fioł ze- - nc-S'a--ęce ar nej 25 -- ci eh-il- o a!a ca p eh as io-- $ --ci pa no vo o li a-- i z mmąąBmsBmmmmmSBBBmssmHSraraHnBHnRBSHSEBH MMSHKffiaH Ji tflr~ --'lll- lir--- (Wskazówki Życia Człowieka KRONIKA KOBIECA KURPIE fj# ii nrzecietnego rozwo Kiłowego rozumuje że wy-licz? "brać się elegancko w ja t%7iHn garnitur uu H""iiu zgrabne buty rTŁapelusz jedwabna koszulę i-mw- at w dodatku ze- - Ek dewizkę i Pierścionek aby fS uchodzić za cz owieka in-I3- 2? ll„Słnpiro ii fzwtrócić wszyst- - dodatku Wika zapo-f!Lnv- ch ełów z jakiegoś roman iSlS gazety nagadać ca a kupę S5wvch kruczków karczem-S- h wyrażeń gburowatych ru-- E okraszonych lro- - etów i g-iestó-w i! i abv przynajmniej ujść za czło -- 4ttq maarego 'oblatanego" t3V rzeczywistości tak nie jest widzimy po -- wielkich sklepach świeckich lub w dużych depar-:Sentowv- ch sklepach figury w -- Stach pięknie postrojone pocze !ł u-- }ndnvch garniturach swie S&F " t'„V oiTVnrlnlpiq7Vrll Suszach ubrane w złoto i biy to są tylko ligury odstawiające bardzo dobrze Łęka a wszystko co na takiej £l„ sip znaiduje nie przedsta ii Bic na tyle dobrze na ile po-- Ł się przedstawiać Z powodu 'teltskiemu manekinowi brak od- - 'f'L:Arirh rnphÓW ZWTOtoW 1 PO- - ftiiec Brak tego do czego dana nfez lub przedmiot został stwo- - iMnaczej mówiąc najlepsze ubra lali kapelusz lub buty dewizka laiarek w końcu pierścionek me Kftwi drzewa lub masy z której jOStal siwuiAuiij j -- - „ moripkin f ifTpVin nozostanie maneki- - yt a ubranie i wszystkie ozdo-wń-łnłn- ne na takie drzewo będą Wko ozdobami Tak samo sprawa &sic i z człowiekiem Żeby me rfadomo jak zwykłego cziowieKa rti u-- enmG brylanty i złoto w drogie' materje korty i jedwabie dcmiek ten uęazie huuui wunu :U-- m frlnwiekiem prostaczkiem AJ-szystk- o to najlepsze i najdroż :l „ lioHłip m-yyozdobio-ny beHzie go więcej ośmieszać nada 7 w-el-ad karykatury wysta- - Wonej na ludzkie posmiecowis- - m anui miii tiiiłc1łiifrcrvfitvn"ł-on-p-trn P7łnVlP U UTJbranie nie daje człowiekowi [Inteligencji ani rozumu ciouru Co się tyczy mądrości criowje-st- o mądrość i wiedza nie pol-eli na posiadaniu dyplomów szkol Irch noszonych stale w kieszeni : !&U polega na nieumiejętnem ob-stzłta- niu na dowcipach mędrko-wnlac- h na stałych sprzeczkach Infwlplldem cadaniu spieraniu IJi wyszydzaniu kogoś itd I 'Człowiek prawidłowo 7chova ij mądry nie poirzeuuje uu mówią powie słowo dwa lub dzie lik wystarczy dla otoczenia aby orzec że jest człowiekiem wartem mcunku i mądreni Człowiek taki może być ubra: Ą w siermięgę chłopskie buty i funehnfl koszule wie jak jaką necz oszacować nikogo nie urazi sikogo nic popchnie nikomu me ubliży dużo nie mówi z nikogo lif nie wyśmieje dla wszystkich grzeczny 'uprzejmy WHe i kim ii) zadawać gdzie wejść można ladzie nie Gdzie zdjąć czapkę a tdzie nie Gdzie nluć trzeba a gdzie pluć nie wolno Wie jak się obrać w stosunku do swojej --wie lizy i stanowiska Świadomy jest j]u się zachować gdzie jest on lam lub tam gdzie jest --więcej lu oa czy to na --weseiu cnrzcinacn lub na jakiemś publicznem zebra Jifu Człowiek inteligentny z do-brem wychowaniem nie upije się W tego stopnia że będzie chodził po ulicy śpiewał awanturował popychał bliźnich swoich uo Ibre i przykładne wychowanie nie j j:wMinhuI!u mu wcn1o1u_z!iic uJAu junn1iitvViimu [zj)elunkóv karciarni i domów śrozpusty Człowiek taki wie z gó-1- $ że tam dla siebie nie znajdzie :uc dobrego ani korzystnego Je- - mk tylko upodlenie duszy i sta i'l nieprzyjemności jakie zwykle fikają w takich miejscach JJednem słowem — człowieka ta :Hc nazywamy inteligentnym dobrze wychowanym po części Jądrem i praktycznym Wszyscy Mego człowieka za wzór stawia 3 A nie jego najlepsze ubranie bSflto kapelusz lub sygnet na pal 18 iWiec co właściwie składa się M inteligencję człowieka? "loic wielkiego prostota ducha _sjturalność wielkie poczucie i u- - ] cie ludzkości Grzeczność zdro rozsądek ailna wola i uprzej- - ISSC fjfTo wszystko razem wzięte two "lowieka uczuciow-- m na t?zelkie nieszczęścia ludzkie mi-- i JCa --- Edyi jest grzeczny i uprzej i J" Siliła trnla Vinrnlrfn1 loirn r?f Pozwala mu na uniesienia wy l~sit7 Wiewu na ubliżenia lub skrzywdzić o-Rf- lab dokuczyć iiit10 S2kó1 wyższych i lS:iKich nauk Ludzi takich znai- - I u£?J £a'e tysiące w grzebnych tSłłł ł oiatej Kapocie i ału- - i i V£m 0Ulsch pod naszemi słomia- - nemi strzechami Którzy sa bar- jmdozmioyicshlzulbaicahneitnpi rzegzrzceacłzyniogóułprzzenja-- duNżoatolmudizaist zzaś uznniwameyrsytebcakridezmo wmyackhsztawłcenpiieęmknycho rsótżronjyacchh dyktóp-rzl-oy są gburami impertynentami whluasdzźetmysltikakoloedmonbukayśucsszłkialęritzwkyaęewwrńdapiznretznuyirZpeocnwaizbeeapllisiźknic-imzeyz---ai go swego Tacy są przeważnie du mni zarozumiali pyszni i obłud- ni Głupcy i przedstawiciele natu-ralnego chamstwa tacy sa --wlaści rt-e- mi że nie cuhbarmanaime i aWniidzzłiomtay i'zpiętekgnoe materje tworzą człowieka zacne-go uczciwego i inteligentnego lecz jego postępowanie w życiu dobry charakter i może byćjak-najmniejs- za wiedza Lecz" o tej pomówimy kiedy indziej Więc jak postępować w życiu aby zasłużyć sobie miano-inteligentne-go człowieka? Być lubia-ne- m szanowanem i ujść za czło-wieka przyzwoitego o którem by się każdy wyraził pochlebnie Trzeba znać zasadę życia? Po- znać obyczaje lepsze etykiety to warzyskie jak ludzie żyją postę- pują pomiędzy sobą jak załatwia ją różne rzeczy jak się bawią jak jedzą piją i żyją po towarzys-ki! Nie tylko trzeba to wszystko poznać lecz trzeba zauważać jak drudzy inteligentili ludzie - ży- ciu swojem postępują trzeba ich we wszystkiem naśladować i brać przykład Najgłówniejszemi zaletami czło wieka jest mowa pod względem mowy ludzie popełniają błędy Mo wa ludzi skłóca rozdziela z przy jaciot rooi wrogów uiaiego trze-ba się strzedz jak się mówi jak powinno się odpowiadać jak trze ba się wyrażać o kim i oczemś Niema żadnych reguł według których możemy się kierować v naszej rozmowie z drugą osobą lub osobami Są jednak pewne zi sady których powinniśmy się trzy mac w rozmowach prowadzonych ra zabawach i pizyjęciach W towarzystwie nie powinno się nmuszać tematów bardzo po- ważnych lub zawiklanych gdż zwykle na takich zebraniach spę dzamy tyJko kilka mb kilkanaście minut z jedną osobą i zamało jest leżaku do omówienia oanego tema tu Zaws:i' unikajmy jakichkolwiek aigumentów Każda esoba ma swe własne zapatrywania i narzuca-nie swej opinji drugiemu nie mnż na lazwać grzecznością Gorącz-kowa dyskusja lub argumentacja prowadzi często do urazy osobis-tych uczuć i z wieczorka który miał na celu zabawienia obecnych odchodzimy urażone i zgniewane Jak tylko zauważy się tendencję do argumentacji lub ostrego zwal czania zapatrywań nalejy jaknaj prędzej taktownie zmienić temat rozmowy Jedna osoba często monopolizu je całą rozmowę Jest to nie grze cznością której należy jaknajbar dziej unikać Powinniśmy zawsze dać każdemu sposobność wypowie dzenia swego zdania Osoba któ-ra tylko siebie chce słyszeć nie zważając na drugich znajdzie się mało popularną unikana będzie przez wszystkich Nie można jed nak presadzać w drugim kierun ku i wcale lub bardzo mało mówić Taka znów osoba nie jest towa-rzyska i swem milczeniem może nawet drugą osobę obrazićsgdyż okazuje mało zainteresowania i daje wrażenie że się nudzi Nigdy nie przerywać mówiącej osobie chyba że coś nadzwyczaj ważnego zmusza do tego — w ta-kim razie trzeba grzecznie przc- - nrnsić Wiele osób nie może wstrzymać się od wypowiedzenia awpi! mv£ii! anizt oi0snokona rirntlufliPąni skończy i przerywa jej Nie tylko że obrażają sobie reputację osób pyszałkowatych dla których nic poza ich zdaniem nie ma wartości Myśli powinne być skupione i słuchać powinno się uważnie gdy jest nam co opowiadane Patrzeć należy na osobę mówiącą a nie błądzić oczami po pokoju z jedne go sprzętu na drugi Gdy trzecia osobł zbliża się do dwóch mówiących grzeczność wy maga poinformowanie ją o tema-cie rozmowy w ten sposób dając jej do zrozumienia że życzymy sobie aby wzięła w niej udział Bardzo rażącem i nie przyjem-ne- m jest gdy w małem kółku to-warzyskim jedna osoba jest igno rowana gdy osoby mówiące nigdy do nie? się nie zwrócą lub gdy jej wypowiedzenia są zupełnie po minięte Spotykamy często osoby które maja przyzwyczajenie zadawania jednego pytania po drugim Me zdadzą sobie one sprawy z tego Że może to być irytujące i wcale nie pożądane Tak samo złe jest ciągle prosić o powtórzenie wypo i _ rw"piJefazisałnuecghoać z_uujw„u_aw:ż„anie— ?"nZ~_Q:Udł-ru'-girea-j- -t- ł?W "JK™ lJrr7in - rac się powinna 1UU"1W "J" ' 1 zrozumiale (Dalszy ciąg nastąpi) Jak Zachować Się Podczas Ciąży Ciąża nie jest chorobą Jest to jed i sta jarzyn owoców a mniej mię-na- k okres bardzo ważny dla każ-s- a i tłuszczów' Kobiety ciężarne dej kobiety Ciąża może pozosta-4ni- e powinne w żadnym wypadku wić po sobie chorobę o ile kobieta nie będzie pndczas ciąży przestrze gała pewnych teguł Zdrowa ko-bieta nie powinna z powodu cią-ży przerywać swoich zajęć Pra-ca — byle tylko umiarkowana nie zbyt ciężka — nie zaszkodzi Pra ca nadmierna może jednak poważ nie zaszkodzić Kobieta w ciąży nie powinna nosić ciężkich rze-czy nie powinna jeździć trzęsącą się furmanką nie powinna tań-czyć Tramwajem można jeździć aż do ostatnich tygodni Praco-wać w fabryce można aż do ostat-nich dwóch tygodni lepiej jednak co pewien czas odpoczywać w ra zie możności lub nawet na parę minut wyjść na świeże powietrze Bardzo dobrze robią krótkie spa-cery ale tylko takie które nie mę czą Kobieta ciężarna musi dbać o to aby jej mieszkanie było do-brze przewietrzane przebywanie w dusznych pokojach na salach zebrań — jest szkodliwe W oslat nich dwóch lub trzech miesiącach dobrze jest parę razy głęboko o-detc- hnąć przy otwartem oknie kil ka razy dziennie Oczywiście nale ży dobrze uważać aby się nie przeziębić Wogóle kobieta ciężar na musi szczególnie iiważać aby nie zachorowała Jeśli pada deszcz należy dbać o to aby nie zamo-czyć nóg Jeżeli nogi zmokły to jaknajrychlej należy zdjąć mokre pończochy i nogi wytrzeć do su-cha Jeżeli jest zimno to nic na leży wychodzić 7 nieosłoniętą gło wą itd Od samego początku ciąży na-leży dbać o czystość ciała Myć się należy w wodzie letniej Nie wolno kąpać się w rzece ani ro-bić kąpieli gorących czy też go: rących liasiadóufek Nogi należy też myć tylko w letniej wodzie Nigdy w zbyt zimnej lub w zbyt gorącej - Wostatnich --1 — G tygodniach przed porodem nie wolno robić żadnych płókań Odzież musi być luźna tak aby można było się ruszać swobodnie Nie powinno się nosić żadnych pa sów ściskających brzuch ani gor setów Kobiety które parę razy rodziły mają nosić pas brzuszny podtrzymujący brzuch od dołu Te które mają żylaki powinne mal chodzić mało stać oraz — najle-piej — nosić prócz tego pończo-chy gumowe Piersi muszą też być czyste Nie należy zapominać o stanikach Jeżeli brodawki są ma łe dobrze jest wyciągać je delikat nie palcami O ile chodzi o jedzenie to moż-na jeść wszystko zależnie od a-pet- ytu W ostatnich mjesiącach dobrze jest jeść więcej cukru cia PORADY Każda matka powinna czuć że dom jest ośrodkiem życia Aby żyć długo trzeba dom utrzymy wać w największem porządku aby ci którzy tam mieszkają żyli jak najdłużej Czyste mieszkanie przy-czynia się do wychowania zdro-wych dzieci # ♦ Czystość w domu zależy od świa tła słonecznego dobrej miotły mokrej ścierki i trudu Brud o- - kruchy zmięte ręczniki 1 kupy brudnej bielizny szkodzą i łatwo doprowadzają do choroby Brud przyciąga muchy komary plusk wy i inne robactwo Mikroby rów nież gnieżdżą się w kurzu popsu-łem jedzeniu brudnej bieliźnie brudnych garflkach i śmieciach Muchy i komary przenoszą mi kroby chorób jak suchoty malar-j-a żółta febra i tyfus Muchy wy legują się na śmieciach gnoju w wychodkach i innych nie czystych j i„„ni 7 th mieisc nrcelatu jllllVJUVVłt - -- " — - !ją one do mieszkań łażą po jędze J pić wódki ani piwa Można pić wo dę lepiej przegotowaną wodę so-dową lemoniadę lekką kawę i her batę Nie powinno się pić zbyt mo cnej kawy ani zbyt mocnej herba-ty Te kobiety które mają częste zaparcia powinne jeść dużo owo ców jarzyn pić kwaśne mleko Do brze robi zwyczajny razowy chleb oraz zimna woda naczczo Gdyby ta djeta nie pomogła to należy robić lewatywy lepiej bez mydła W każdym razie kobiety w ciąży winne uważać na to aby codzień mieć stolec To wszystko pisałem do was ko biety A teraz parę słów dla męż-czyzn Uważajcie na wasze kobie ty Dbajcie o nie szczególnie wte dy gdy są one w ciąży Kobieta w ciąży często bywa kapryśna bez powodu gniewa się denerwu je Pamiętajcie o tern że to ciąża na nie tak wpływa Nie pozwalaj cie swym żonom ciężko pracować podczas ciąży pamiętajcie że straconego zdrowia nikt nie od zyska Kobiety nie pilnowane i nie pil nujące się podczas ciąży pra-wie zawsze są chore a pozalem wcześnie starzeją się a więc zmie niają się na niekorzyść Więcej i ty czytelniku pomyśl nad tą ciążą kobiecą Jeżeli chcesz mieć żonę ładną świeżą i zdrową powinieneś dbać o kobie tę swoją podczas ciąży Nie tylko mówi sic lu jedynie o kobiecie lecz i o przyszłem potomstwu two jem gdyż wszelkie uchybienia w postępowaniu z kobietą podczas ciąży odbiją się bardzo na potom stwie Dicie kłótnie stałe denerwowa nic organizmu ciągle kłopoty i zmartwienia wpływają na dziec-ko w łonie matki Z czego wyra-dzają się dzieci nerwowo skrufu-liczn- e i idjoci itd Dlatego kobiety w ciąży trzeba szanować Żadne zwierzę nie ru-szy samicy swojej ani ją nie gry zie i nrzesladu ie Czy rlnwiolf ma być gorszy? — Odpowiedz sam czytelniku na to zapytanie Tak samo wskazane jest przez lekarzy aby mąż i pan domu pod czas czasu ciąży żony wstrzymał się od swoich nawyczek jak sta-łego pijaństwa karciarstwa prze bywania nocami poza domem n-wanturo- waniu się 7 drugiemi itd Gdyż duża część kobiet chociaż nie mówi mężowi lego lecz stale się tern trapi kłopocze i popłaku-je A to jest bardzo zabójcze jak dla organizmu kobiety tak i dzie cka które ma wydać na świat Pamiętajmy dbać o kobietach w ciąży DOMOWE niu i po gumce od butelki dziecka Wpadają także do mleka zosta-wiając tam mikroby Odpadki much nie tylko są brudne lecz niebezpieczne Komary się mnożą w wilgotnych i błotnistych miej-scach Niektóre komary przeno-szą "mikroby malarji a niektóre mikroby żółtej febry By się poz-być komarów i much trzeba sta-rannie i w porę osiatkować mie-szkanie Żywność należy przechowywać w lodowni i przykrywać staran-nie Żywność tak utrzymana bę-dzie świeża i zdrowsza niż żyw-ność przechowana bez lodu Po-psute jedzenie zawiera zarazki chorób ą Lodownię trzeba czyścić co ty-dzień Gdy coć się wylewa trzeba to natychmiast wytrzeć Choć raz na tydzień trzeba gorącą wodę 1 o ™T i dobrze wyskrobać "V- - długą szczotką ~ ' -- " 1 fc N-- — _ Nie wiele już w Polsce zostało ze starego leśnego --Mazowsza Wielkie miasta jak Warszawa wyrosły w jego sercu uprawne łany zajęły miejsce przetrzebio-nych borów Gdzieniegdzie "z pod gleby wyłazi uporczywie piasek który dawał żyć niebogatym sos-nom a do uprawy rolnej się nie nadaje Gdzieniegdzie sap złośli-wy domaga się porznięcia go ka-nałami jeżeli ma dać kiedyś zno-śne pastwisko Czasem zdarza się że nieoczekiwane zjawisko jak np puszcza Kampinoska znaczy je-szcze obszar leśny leżący prawie u wrót Warszawy Im dalej posuwać się będziemy na wschód i na północ od Warsza wy tern częściej spotykamy zwar-te kompleksy leśne resztki daw-nych borów mazowieckich Po-przerywane polami imponująco przedstawiają się one dopiero na Kurpiach Zróbmy wycieczkę w kierunku Pułtuskn Ostrołęki Łomży do-trzyjmy do stolic kurpiowskich — Myszyńca Nowogrodu nad Nar-wią Zobaczymy inny "świat lud juści nie inny bo nasz polski — ale osobliwie mający stroje i oby czaję starodawne W Insacłi kur-powski- ch przeszłość zachowała się pięknie nieomal w całym maje stacic Narew jedna z najwięk-szych rzek polskich omywa kraj który ma tyle wdzięku że dopraw-dy wart jest poznania { pokocha-nia Ongiś bory kurpiowskie były królewszczyznami które przeszły na królów polskich jako spadek po książętach mazowieckich Dla-tego układ stosunków społecznych był tu inny niż nn pozostałych zie miach polskich Pańszczyzny nic było bo zresz tą nic było pól na któreby chłop z sochą wychodził Lud żył z la-su składał leśne daniny w posta-ci produktów leśnych jak miód zwierzyna grzyby i jagody Lud to był dziki i nie ufny Rąbano trakty przez las Kurpie byli górą co przywiązani do swoich leśnych siedzib do zagubionych w borze wiosek do swej puszczańskiej swobody do starodawnych praw obyczajowych któremi się rządzi li Mowa leli była czyslo mazur-ska strój szary jak przystoi my-śliwym Drewniane chaty o typo wej konstrukcji o nierównej wici kości okienkach zdobione są do dziś dnia na szczycie JL zw 'źspa-rognm- i" o końskiej głowie Jest to królcwslwo kurpianki która z otaczającej ją przyrody potrafiła wziąść szereg motywów i oddać je w ozdobnych wzorach i wyci nankach Od wielkiego świata przywdziewa kurpianka bogaty czepiec o prasłowiańskich wzo-rach Bardzo podobny który no szą dziś Łużyczankl w Saksonji wschodniej I na zachodnim śląs-ku Dzięki obfitości materjału drzewnego rozwinęła się wśród Kurpiów sztuka rzeźbiarska i cle sielska Często spotkać można przy drogach ciekawe figury przy drożne któro okolica zawdzięcza własnym artystom Przywiązanie do kraju i do oby-czają- w sprawiło że Kurpie zaw-sze mężnie się bronili przed ob-cym najazdem Datuje się to od czasu wojen krzyżackich Połud-niowa granica Prus Wschodnich zatrzymała się na granicy pusz czy kurpiowskiej do której wstę pu strzegły ostre jak żądła strza-ły celnych strzelców puszczań skich Podczas -- wojen szwedzkich w wieku XVII Kurpfe stawili na- - jezdnikowi zacięty opór Bohate rem Kurpiów stał się wtedy party zant Stach Konwa który śmier cią na polu walki okupił swoją mi łość ojczyzny Wzniesiono mu 0- - bectiie pomnik Nie mniej gorący udział brali Kurpie w powstaniach narodo- - wych podczas epoki porozbioro- - wej Rekrutowano wtedy z pośród nich "celnych strzelców" od któ- - jrych kuli nie jeden wróg nakrył się nogami Było tak w roku 1830 — 31 a również w roku 1863 kie dy olbrzymie jeszcze wówczas bo ry były schronieniem licznych partyj powstańczych Wynikiem gorącego udziału ja ki wzięli Kurpie w powstaniach były prześladowania ze strony rzą du --rosyjskiego Pozbawiono Kur-piów prawa noszenia broni palnej i zniesiono starodawny samorząd puszczański jakim się jeszcze rzą dzili Ponieważ lasy dawniej króle"w skie należały do rządu rosyjskie go zadanie wydawało się łatwem do wykonania Władze przypusz-czały że Kurpie chętnie wyrzek-ną się prawa korzystania z lasu w zamian za ziemię Tymczasem stało się inaczej Przywiązani do myśliwstwa Kurpie mocno odczu li pozbawienie ich broni i powró-cili nawet do starodawnych łu-ków i kusz Nie pragnęli bynaj-mniej nadziału ziemi w zamian za myśliwstwo — znając swój kraj wiedzieli że będzie to dla nich z krzywdą' Daleko idące ustę pstwa rządu reprezentowanego przez gubernatorów łomżyckich nie trafiły im do przekonania Jakoż gdy uwłaszczenie w brew woli ludności zostało prze-prowadzone okazało się rychło że stało się one powodem klęski Otrzymane przez Kurpiów nadzia ły ziemi w niczem nie odpowiada ły wartości dawnych korzyści płynących z lasu Trzebione lasy odsłoniły ziemię jałową wymnga jącą inttnsywnego nawożenia i odwodnienia na wielka skul nn wem takich inwestycyj na jakie nie tylko Kurpie ale i rząd rosyj ski nie miał pieniędzy Okazało się jasno że przyrodzonym produ ktem tych ziem jest nic zboże lecz niebotyczna sosna masztowa i że zamiast niszczyć lasy nałeżn lo otoczyć go opieką zaprowadzić racjonnlną gospodarkę leśną i o- - przeć na tej podstawie całe życlći kraju W rezultacie tego posunięcia rządu rosyjskiego wybuchł ' na Kurpiach w drugiej połowie ub wieku głód Kurpie zaczęli maso wo emigrować do Ameryki' gdzie obiecywali sobie osiągnąć powo-dzenie Emigracja ta zatoczyła szerokie kręgi Wynik jej był jo- - dnak dla Kurpiów fatalny Trze-ba było część wychodźców repa-trjow- ać do Polski wielu zginęło na obczyźnie gdzie spiętrzyły się przed niemi nieprzebyto trudno-ści Okres wojny poczynił Kurpiom wielike szkody Po ich ziemiach przechodziły wielokrotnie armje rosyjskie i niemieckie Podczas 0-kup- acji niemieckiej lasy kurplow skie poniosły nlcpowetowane-szkod- y Najpiękniejsze sosny szły pod topór Do lasu zakradł się kor nik Obecnie czyni się wszystko co można aby gospodarkę leśną pod-nieść i uzdrowić Nie jest to rzc-cz- ą łatwą ani nic może być usku-tecznione w ciągu krótkiego cza-8- U — las potrzebuje przecie dzie-siątków lat aby wyrósł Nie może być oczywiście mowy o powrocie do starożytnych form gospodarki leśnej kiedy korzyści z boru sta-nowiły wspólną własność Wszyst-kich mieszkańców faktem jednak jest że racjonalna gospodarka leś na wzbogaci kraj i jego mieszkań ców którzy na to w zupełności za sługują chociażby ze względu na przywiązanie do sprawy narodo-wej Lud przeczuciem często zgad-nie kto mu wrogiem a kto szcze-rze życzliwym ♦ Choćby kobita była piękną a nie umie być miłą lo jest jak kwiat piękny bez zapachu Wiele kobiet jest jak zegar któ ry w młodości ciągle się śpieszy a na starość się spóźnia o f& s4: - --łiSj kjAL' 'KwiI M |
Tags
Comments
Post a Comment for 000050b
