000115b |
Previous | 3 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
Nr 28
M
JÓZEF LIWSKI
A
"Prawo powrotu do kraju
zdobywa się walką i pracą —
Walką i pracą musimy wyka
top nasz patriotyzm i nasza
llpolskość" — oto słowa prze- -
Pmówienia wasnewsKiej
Wto jest zastanowić się
liprzez chwilę nad jej działal-Hrnśc- ia
i uprzytomnić sobie w
?§aki to sposób wykazywała o
il - mmi nstnrnirh trzpph i
ilpół lat swój "patriotyzm i pol
II iPmal na drugi dzień po
Ljecm przez wojska sowiec- -
ie wschodnich ziem Polski
=tiy„nćlJrVńd uchodźców i mieisf co- - lei ludności rozeszła się wia
Ifriomość że niejaka Wanda Wa
llilewska przeszła na stronę o- -
śLlnnanta i przyjęła obywatel
listwo ukraińskie (!) oraz wsta
ppila do armji czerwonej w sto
frniu maiora czy pułkownika
IjWkrótce o tern kiedy zaczęły
Hic przygotowania do "wybo- -
shńw do Zsromadzen Narodo
fWmówienia Wasilewskiej w
tg f
pismach rosyjskich na ulot--
lach w których występowała
i cna w imieniu ludności ukra- -
jńskie j i propagowała przyłą
czenie do ZSSR "Zachodniej
Ukiainv i zacnocmiej uiaioru
i" Równocześnie propagan- -
I na sowiecka zaczęła głosić ur- -
Li et orbi że "największa pol
I ska pisarka" zrozumiała "in--
leies mas ludowych" i idzie
jek w rękę z kumnistami u
Ukraińskimi O Polsce o ludno
I jci polskiej nie mówiono nie
I mai wcale Nie było ani śladu
prf7Kipis7vpil nv7pinńwień Wa- - I silewskiei naszpikowanych
gęsto takim patriotyzmem i
i ciasłem powoływaniem się na
i żółkiewskiego i Batorego —
i na Staszyca i Kołłątaja Była
iJo "Radianska Ukraina powie
flszona o Małopolskę Wschód
ihią Jakże zresztą mogło byc
I inaczej Wypadki wrześniowe
] październikowe rozgrywały
jięna tle sojuszu memiecKO --
''sowieckiego na tle przyjaźni
niemiecko - sowieckiej — w
®'
H Wi kiedy obaj sojusznicy
worzyh linję Ribbentrop -
'Mołotow dzielącą Polskę mię
izy Niemcy i ZSSR W tym
jlaśnie momencie Wasilew- -
ka lozpoczęła swą współpra
'Cz władzami sowieckimi —
hi wtedy wiedziała o bestjal
łtwach niemieckich w Polsce
terrorze o obronie Warsza
w
w
w w
ze
w
w
w
l
i
n
ii
I
Nie ogicmy drodzczytelniey
y konserwatysty
b: icagowski Dziennik'
Prążkowy"
D umieszczenie
redak- -
zwrócił uwagę wa
ila Polaków sprawę
WASILEWSKA
wy o mil jonach bezdomnych
rodzin o rodzicach którzy szu
kali swych pogubionych czy
może zabitych dzieci o dzie-ciach
pozbawionych opieki ro
dzicielskiej Widziała Lwów
w październiku 1939 r tak
jak widział go każdy uchodź
ca polski którego los tam
gnał
Czy odezwała się wtedy
Wanda Wasilewska? Czy wy
głosiła choć jedno przemówię
nie czy ogłosiła drukiem cho
ciąż jeden artykuł o niemiec
kich bestjalstwach? Nie Wa-silewska
zajęta była wtedy
srawą rozbiorów Polski
swym nowym przyja
iciołom swemu przyszłemu
mężowi Aleksandrowi Kornej
czukowi w układaniu nowej
linji podziału Polski
Pomyślmy przez chwilę
jak potoczyłyby się wypadki
gdyby Hitler nie napadł na
Rosję Wasilewska pozostała
by po dzień dzisiejszy Quis- -
hngiem i Quislingiem po
dwójnym Nie pisałaby wzru
szajacych o terrorze
niemieckim na sowieckiej U- -
krainie nie ukazywałaby się
historja bohaterskiej wsi u- -
kraińskiej którą opisała w }
swej "Tęczy" Nie wolno by
łoby jej pisać o rychłem uwoł
nieniu Polski przez Armię
Czerwoną i spokojnie musia-łaby
się przyglądać jak Pol-ska
żółkiewskiego i Batorego
cierpi w podwójnej obręczy
niemiecko sowieckiej
jednak wojna Hi
tlera Stalinem ale naj
ważniejsza zawarte zostało
porozumienie polsko sowiec-kie
Porozumienie to przyszło
w momencie kiedy odwieczny
wróg Polski napadł również
Rosję Porozumienie by
3o ofiarą i przebaczeniem
Kiedy nie wszyscy jeszcze ro
zumieli wielkość tej ofiary
Wasilewska nie pomogła na
wet wtedy jeszcze nie było w
niej ani śladu "patriotyzmu i
polskości" Kiedy zaś mnozyc
się zaczęły komplikacje kie-dy
coraz trudniej było utrzy
mać współżycie z
Rosją Wasilewska znowu z
obcego rozkazu tworzy Zwią-zek
Polskich Patriotów aby
szerzyć niesnaski podważać
zaufanie do legalnego Rządu
Tolskiego
tematów
tematy
ni P™°Łg gło
komunisty czy katelfta
Wolna Trybuna
Za wyrażona opinję tym Dziale Redakcja nie odpowiada
"Wolnej Trybuny" pra OD REDAKCJI: - Otwierając dział
gniemy poinformować naszych CtaAowo me
chcemy
1 tej "Trybunie- - widzieć Pismo "Zw
mem politycznym jest przedewszystkiem PJ51
Polaków Kanadzie - pragnie by tym £uązKuj
miejsce dla każdego Pclaica bez względu na
nia polityczne społeczne czy religijne
Ponadto jako jedyne szczerze ££S&£
nady Wschodniej uważa sie za pismo nie ctdni Uważa sie za pismo ca ej Poloni Wiem y n
cljcą widzieć w "Związkowcu" nie tylno organ -
"aSf widzieć nim twórcza feącyS postępu i walki o lepszą przyszłość Trybunę
traktować będziemy jako wspólny nasaS7iemv zalacfy
Czytelników na którym
Podstawy na jakich winno się zdaniem naszym opierać życie
Pclonii naszej Ojczyzny Polski i całego s iata
"Wolna Trybunę" chcemy widzieć jako niezależną czesc
naszego pisma — artykuły niej ieszczanenw musza ca
Powiedać linji oficjalnej naszego tygodnka Artykuły umie
szczane "Trybunie" pragniemy uwązac Jko temay fs™ sviro „ iii_i _u-- _: Mtó H37iemv odpowiedzi
I
zieję annai
liberała
O P"iłujeiiiiej AJiiiisi"v-JJ-"
emigracji do Kanady po
1
z 14
gemego artykułu
na
nas
za
po-magała
to
powieści
Przyszła
ze co
na to
normalne
i
wmnn Sie TUZ leraz Tll- -
V 77 : „inmi
zamierzeń
" ZWIĄZKOWIEC" LIPIEC (JULY)
Kiedy 25 kwietnia ro
ku Polacy w ZSSR zostali za"'
skoczem notą sowiecką o zer
waniu stosunków z Polską —
Wasilewska niezwłocznie wy-korzystała
ten moment Wte-dy
dopiero czy- - na krótko
przed zaczęła się powódź
słodko mdłego i taniego pa-triotyzmu
Tymczasem nietylko że nie
reprezentuje miljonów ale
nawet nie potrafi utrzymać
przy sobie małej zabłąkanej
garstki która od trzech i pół
na rozkaz obcy w imię
obcych interesów prowadzi na
manowce
W numerze "Wolnej Pol-ski"
w którym wydrukowano
przemówienie radiowe Wasi
lewskiej znajduje się arty
kuł o smutnej treści i jeszcze
smutniejszym tytule: "Co da
lej?" Wynika z niego że na
wet współpracownicy Wasi
lewskiej zgubili siebie sa
mych na ąuislingowskiej dro
dze renegatów Wynika z nie
go nie tylko chaos moralny
ale i chaos prawny
"My z Warszawy Łodzi
Lublina Śląska Poznania je
steśmy w tej chwili obywatę
radzieckimi " — czy
tamy w artykule i zaska
kują nas swym tragizmem
słowa "w tej chwili" Nawet
więc współpracownicy Wasi- -
lewskiej pośrednio przyznają
że narzucono im obce obywa
telstwo że są oni tylko "w tej
chwili" obywatelami sowiec-kimi
że myślą o powrocie do
kraju że chcą do niego po-wrócić
i już nawet nie mówią
— można nawet z tego arty
kułu wnioskować że przesta-ją
myśleć o "siedemnastej re kc
publice sowieckiej" Zdani na
łaskę i niełaskę protektorów
Wasilewskiej trwożnie pyta-ją
"co dalej?" i ostrożnie
wspominają o "ciosach i roz
czarowaniach które musieli
w ciągu minionego okresu
przeżyć
Wydaje się że szumna
Związku Patriotów' sta-je
się powoli bezwartościo-wym
instrumentem propagan
dv sowieckiej wydającym pu
sty dźwięk Faktem nie-wątpliwym
że szerokie rze-sze
uchodźców są za Polską
a nie za Wasilewską że zer-wanie
stosunków dyplomaty-cznych
przenosi ich w
okres wrześniowy w okres
więzień i deportacji
Nadejdzie niewątpliwie
chwila kiedy otworzą się
że możliwości nie tylko dla e ko
lementu pionierskiego ale też
i dla zwykłych robociarzy któ
rzy pionierami wcale nie są
Ci co wyjechali z Polski za
granicę mniej jak śred-nio
zamożnymi a jednak
nie stosunek majątkowy
przedstawia się w Kanadzie
około a w Stanach pięć
razy do jednego średnio za
możnego chłopa w Polsce O
ileżby lepiej wyglądały nasze
sprawy majątkowe a przede-wszystkiem
kulturalne to
byśmy otrzymali w Pol
sce lepsze wychowanie i wy
kształcenia Doprawdy jeżeli
chcemy być sobą i jeżeli
narody mają nas poważać to i
nrzedewszystkiem w Polce mu
simy planowo dokładnie i szy go
bko wykonywać naszą pracę na
cywilizacyjną i kulturalną —
n- - j-vnr-vi
Tn~7trrntmvnnill siff
moglibyśmy
lub
w
w tem że --jedni mają za da
innj za mało
Ameryna roraocna aw_-- fji tU
Jedynym ograniczeniem wolności iem — -
- ':nMTT
wykraczanie przeciw prawu tutejszemu byc pionierami gdziekoluieK
'bądź na świecie bo miejsca
' v~ir„o ni? rłn Kanady nie brak a kłopot jest i Jzcze
w
'nej a
dnia czerw - triplfl
" ł Przez
I
i
" „
1943
tym
roku
lami
tym'
na-zwa
jest
znowu
byli
obec
trzy
gdy
byli
inne
dużo
sac gayz pici ~ " " dVa j Poiudniowa może ży- - my sobie jal to wfć dla naszy eh 800 miljonów ludności
stawiać się będzie ejto
r-- - '
I Yr 'l
¥v'
drzwi do Ojczyzny i wrócą do
niej wszyscy bez względu na
to jakie "w tej chwili pasz
port beda posiadali Paszpor
tem bowiem będzie wtedy "pa
triotyzm i polskość" ale nie
ten fałszywy patriotyzm Wa
silewskiej lecz prawdziwa pol
skość Wasilewska zostanie
wtedy sama Odtrącą ją bo
wiem nie tylko jej dawni ro-dacy
którzy już nie walką
lecz rzetelną pracą budować
będą gmach polskiej wolności
odtrąci ją również chłop ukra
iński który rzetelnie bronił
swej ojczyzny przed hordami
hitlerowskimi Tu leży tra- -
gizm Wasilewskiej tragizm
kłamstwa Nie było w niej
szczerości kiedy broniła "pa
triotyzmu i polskości" było za
kłamanie kiedy na rozkaz
władców Wszech - Rosji rze
komo broniła praw wsi ukra
ińskiej
Zostanie sama i nieraz z pe
wnością stanie jej przed ocza
ml obrazek z własnego życia
który stał się symbolem zakła
mania jej słów i jej czynów
Przypomni sobie jak król
ko po wypadkach wrześnio-wych
przed dom jej we Lwo
we zajechały dwa samochody
jeden — wytworna limuzyna
drugi — wóz ciężarowy Z
pierwszego wysiedli agenci
Gestapo i oddali jej małą có-reczko
która sprowadzili z
Warszawy z drugiego — za
częto wynosić całkowite urno
blowanie-je- j dawnego prywat
nego mieszkania
Dzięki przemożnej protek
cji swych sowieckich opieku
nów i ich przyjaźni z Gesta
po Wasilewska odzyskała cor
i meble -"- -
Potem mocła'iużubeztrośko
przyglądać się tragedji rodzin
polskich pod okupacją niemie
cką i nieproszona opiekować
się losem ukraińskiego chło-pa
"DRUGI FRONT"
Powieść nawpól prmo-- s
dziwa naivpó[ fantasty-czna
pióra
Tadeusza Lubicza
Do nabycia iv Admin-istracji
tygodnika
"Związkowiec"
700 Queen Street Weat
Toronto Ont
Cena 50c wraz z przesył
ką — 60 centów
jedenaście i pół miljona)
Chyba że jest na czasie o-maw- ianie
sprawy polskiej i
przyszłości Polaków na świe
cie zwłaszcza że my możemy
omawiać i takie sprawy któ-rych
naprzykład Rządowi pol
skiemu omawiać publicznie
może nie wypada bo nie wy
starczy mówić o emigracji po
mijając jej przyczyny i na
stępstwa
Jeżeli sprawa polska nie zo
stanie należycie załatwioną
dla nas Polaków nie będzie
innego wyjścia jak tylko po
łączenie się albo z Rosją a
wtedy będzie dość miejsca dla
Polaków na Syberji w Kazak
w Turkiestanie albo z Niem
cami i wtedy nie będzie inne
wyjścia jak tylko przemia
Polaków na niemieckich
Szkotów
Dla nas Polaków byłoby o
wiele lepiej gdybyśmy się
wszyscy skupili w Kanadzie
w Australji a najlepiej o
dorzeczu Parany bo Kana
geograficznie i gospodar-czo
ciąży do Stanów Zjedno
czonych na Australję zaczęła
już presja olbrzymiej Azji
Amerykę Południową za a
mieszkuie zaledwie -- 9CL mi!
się
gdy
11 — 1943
i ZBIGNIEW GRABOWSKI
CZECH
Czeskie koła polityczne w
Londynie wyraziły w czasie
pobytu Dr Benesza w USA
przekonanie że rozmowy pol-sko
czeskie w sprawie zliżenia
polsko - czeskiego muszą zo-stać
chwilowo zawieszone —
Czesi uważają że rozmowy na
temat przyszłej konfederacji
czy federacji obu krajów nie
mogą być owocne bez serdecz
nych stosunków obu krajów z
Rosja Sowiecka Czesi sądzą
że istniejące obecnie napięcie
wstosunkach polsko- - sowiec-kich
nie stanowi dobrej wróż
by dla współpracy polsko czes
kiej
Stanowisko czeskie niewąt
pliwie wywołało żal w kołach
polskich Porozumienie z Cze
chami podjęte zostało zanim
jeszcze Rosja znalazła się w
obozie sojuszniczym Uważa- -
ino że należy odrobić wielkio
winy i zaległości jeżeli cho
dzi o Czechosłowację i że przy
kład współpracy tych dwu
państw już teraz na gruncie
emigracji może mieć bardzo
poważne skutki i że odpowia
da to życzeniom obu krajów
Istotnie porozumienie czes
ko polskie było uważane przez
opinję świata za fakt bardzo
pozytywny Powoływano się
na plany konfederacji jako na
wzęr przyszłego uourego
współżycia narodów widzia-no
w tym zalążek większej ca
łości która pracować będzie
dla dobra federacji środkowo
europejskiej Widziano w
tym i słusznie wolę pogrze-bania
tych różnic które były
przeklęstwem całej Europy i
które' -- sprawiły ze zadanie
Rzeszy niemieckiej było ułat
wione
Strona czeska wyszła z za
łożenia że żadna koncepcja po
lityczna na Wschodzie Euro
py nie może się ostać bez opar
cia o Rosję Przyznała przez
to że -- wszelka zgoda w rejo-nie
środkowej Europy jest za
leżna od Rosji i że zgoda ta
jest poniekąd funkcją stosun
ku lego rejonu do Rosji Cze
si uważają że ugoda w tej
strefie nie może być wymie-rzona
w Rosję i że usunięcie
wszelkich podejrzeń w tym
względzie może być wtedy tyl
ko skuteczne jeżeli uależni
pic porozumienie w tym rejo-nie
od zgody i zezwolenia Ro
sji
ki miljonów W kilkunastu la
lach po obecnej wojnie wszy
scy Polacy moglibyśmy się
skupić w dorzeczu Parany i
La Platy gdyby Stany Zjed
noczone Brytanja i my sami
tego chcieli Za jakie sto lat
liczylibyśmy do 150-ci- u mil- -
jonów — gdy nad Wi- -
łą Wartą Niemnem i górnym
Dniestrem za sto lat będzie
nas może pięćdziesiąt miljo-nów
i to tylko wtedy gdy bę
dziemy posiadać konieczną do
życia przestrzeń t j wybrza
że Bałtyku od Kołobrzegu do
ujścia Niemna cały Górny
Slask i z małeemi zmianami
granicę ryską Ze względów
gospodarczych Rosji i Polski
można wysiedlić Polaków z
historycznych Inflant i wogó
le z nad Dźwiny i zamienić z
Sowietami polskie powiaty w
rejonie Dźwiny za powiaty
zachodniego sowieckiego Po-dola
jak Kamieniec Proski-ró- w
Konstantynów Jlówiąc
polskich powiatach należy
rozumieć ziemię bez ludności
ukraińskiej gdyż jakkolwiek
będzie załatwiona sprawa u-krai- ńska
my ciągle musimy
zabiegać i walczyć o ziemię
nie o panowanie nad mniej
s70c!ami--KaJ- f aiKa' n_Zie
POL (A
Strona polska nie trakto-wała
i traktować nie mogła
zamierzonej federacji jako ak
tu niechęci czy nieufności wo
bec "Rosji Polska zawarła po
rozumienie z Rosją przed
Czechosłowacją Postanowie-nie
czeskie jest dla Folaków
zjawiskiem bardzo przykrym
Trudno nie wyrazić żalu że
w chwili tak trudnej zcicm-ni- a
się ta jedność małych na
rodów o których woli do ży-cia
tak wymownie wspomina
w USA Dr Benesz i w Anglji
oraz na łamach pism amery
kańskich Jan Masaryk Wiol
ka szkoda że trud tylu mie
sięcy został nic tyle może prze
kreślony — wierzymy że jest
to do uratowania — ile zawio
szony w pewnej pustce i nie
pewności Szkoda ze wysilcie
dobrej woli obu stron nie zna
HtjE???ra3wra
© PRZEWODNIK
EIM1L ©W
Polskich Kupców
Toronto
Bison Studio
Polski Zakład Fotograficzny
STAR PIIOTO STUDIO
328 A Youiirc St WA 8103
S Czechowski
Sklen Towarów Spożywczych
G78 Ouccn St W WA G122
F Judycki
Radja Rowery Pralki
C25 (Iuccji St W LL358J
Ontario Bread Co
Polska Piekarnia
178 Osslncton Avc LA 492D
J Krużcl
Krawiec i Kuśnierz
2783 Dundas St W LY ClJł
Jan Kapiński
ZEGARMISTRZ
i wszelka biżuteria na splaly
lf28 Dundas St W KK 5088
Jan Klich
Pierwszorzędna Fryzjcrnia
G3G Qiiecn St West Toronto
Drukarnia
Związkowa
WSZELKIE DRUKI
700 Quccn St W — WA 8151
W S Pruszkowski
GROSERNIA I DUCZERNIA
888 Quccn St W ME9520
px!A'mm
moga wyżywić ponad sto mil
jonów Itfdności gdy 'ziemie
Związku Sowieckiego po gra
nicę ryską nie mniej jak pięć
set miljonów ludności! więc
jeżeli mamy mieszkać nad Wi
słą a nie nad Paraną to mu
simy dążyć przynajmniej do
pięćdziesięcio milionowej Pol
ski czyli jedne dziesiątej
przestrzeni życiowej Sowie-tów
przed obecną wojną To
chyba nie żaden polski imper
jalizm a tylko konieczny in-stynkt
samozachowawczy
Po myślowej podróży po
świecie powracamy do naszej
Kanady by stwierdzić poniż
sze dane
Na jedenaście i pół miljona
ludności Kanady prawie
polowe czyli 497 procent
bo 5720000 stanowią Brytyj
czycy Irlandczycy (Irland-czyków
jest w Kanadzie 1-300-
000)
Francuzi 3550000
a inne grupy narodowościowe
razem wzięte liczą 2200000
ludności w czem mamy 160- -
000 Polaków Polcy są szó
stem miejscu po Niemcach
Skandynawach
Holendrach i żydach
WJKanadziemogłobyświet
Stronica 3-c- ia
f iśMm
HWSjsn'
lazł podbudowy nie wytrzy-mał
próby rzeczywistości —
Szkoda że plan na daleką mo
nie został utrzymany alo
padł ofiarą wahań konjunktu
ry politycznej polityki chwi-1- 1
Wierzymy że porozumienie
polsko - czechosłowackie jest
koniecznością Jakiemi droga
mi ono pójdzie — nie wiemy
Wydaje się jednak decyzje
rządów emigracyjnych nie są
ostateczne ostatnie słowo bc
da miały oba kraje
PUSSIAN - TURKISII
Jedyny puowy system łaźni o
crecwanai natmalhem ogTM:wa
niem w Toronto
MĘŻCZYŹNI- - czwartki 5 tlo
12 piątki 10 rano 5 pp
seboty od 2 niedzieli 12
KOBIETY: piątki G 12
M 15ÓŻANSKI Właściciel
30 Centrę Si — WA0G1O
Blisko Dundas
1 —-
ESnSSSSEEESBS
¥
i Przemysłowców
— Ontario
Lachowicz
Materace i Miękkie Meble
2755 Dundas St W IA 7313
A Naprawa
Grosernia i Nabiały
152 Portland St: EL: 1728
Preston Kestaurant
Franciszek Pless właściciel
351 Queen St V AD 459G
A Gierek
Nowe męskie i damsklcobuwic
GG0 Queen St W — AD G781
Shigocki
Męski i Damski Krawiec
1G5 Qucen St W Toronu
J Smela
Radja Rowery Pralki
799 Quccn St W AD 3511
M flółlaniecki
Trinity Bulcher and Grocer
891 Quccn St W MK 6H
Feliks Bombier
Polska Accncja Asekuracyjna
Życiowe Ogniowe Automob
G5 HavcIock St LAG133
K Miszczuk
KnniKSHMKNT PKZLKASKI
880 Quccn St W — Toronto
kom nie bardzo śpieszy się cfo
Kanady a innej ludności wla
dze tutejsze nic bardt3 życz-- i
sobie Można wnioskować tak
Gdy przybędzie tutaj do Ka-nady
1000000 Brytyjczyków
to wałdze tutejsze MOŻE?
zezwolą 1000000 nie Bry
tyjczyków a w tem znowu mo
że jakie 100000 Polaków
Polaków farmy
Możemy Polsce i sobie po-móc
do uzyskania najlepszych
granic państwowych i lokatą
naszych dolarów i naszej wie
dzy fachowej do czego dob-rze
kwalifikuje się Polonia a-meryk- ańska
ze swojemi czte-roma
czy pięcioma miljarda-m- i
dolarów — ale i my w Ka
nadzie swoich sto trzydzieś
miljonów dolarów możemy
coś ulokować w Polsce i może
my pomagać do osadzenia tu
taj w Kanadzie jak najwięk-szej
ilości Polaków
Należy się spodziewać źe
zaraz po zakończeniu wojny
Polska wytęży wszystkie siły
aby swoje zasoby materjalne
podwoić a kulturalne potroić
W nowej powojennej Polsce
i w Kanadzienie powinno być
ludzilbczvarunków{doIżycray"
Udawajcie się --zakupy do powysiycli firm a będicclc na-leżycie
obsłużeni — a najważniejsze ic drożej nic zapłacicie
A
całej
al
i
na
Ukraińcach
to
że
od
od do
pp do
od do
J
S
na
na
na
ze
ci
po
f#
SSsSf i I
ki
mm
IV)1 fi'
ł
H--ł M
pif
' T
1 ws
%-- &
Hi
i&jm
jajj
Ivw]mm w
imfanffaitŁaFM
mmM
'ffffiŁraEPffiJS $
i
W
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, July 11, 1943 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1943-07-11 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD4000307 |
Description
| Title | 000115b |
| OCR text | Nr 28 M JÓZEF LIWSKI A "Prawo powrotu do kraju zdobywa się walką i pracą — Walką i pracą musimy wyka top nasz patriotyzm i nasza llpolskość" — oto słowa prze- - Pmówienia wasnewsKiej Wto jest zastanowić się liprzez chwilę nad jej działal-Hrnśc- ia i uprzytomnić sobie w ?§aki to sposób wykazywała o il - mmi nstnrnirh trzpph i ilpół lat swój "patriotyzm i pol II iPmal na drugi dzień po Ljecm przez wojska sowiec- - ie wschodnich ziem Polski =tiy„nćlJrVńd uchodźców i mieisf co- - lei ludności rozeszła się wia Ifriomość że niejaka Wanda Wa llilewska przeszła na stronę o- - śLlnnanta i przyjęła obywatel listwo ukraińskie (!) oraz wsta ppila do armji czerwonej w sto frniu maiora czy pułkownika IjWkrótce o tern kiedy zaczęły Hic przygotowania do "wybo- - shńw do Zsromadzen Narodo fWmówienia Wasilewskiej w tg f pismach rosyjskich na ulot-- lach w których występowała i cna w imieniu ludności ukra- - jńskie j i propagowała przyłą czenie do ZSSR "Zachodniej Ukiainv i zacnocmiej uiaioru i" Równocześnie propagan- - I na sowiecka zaczęła głosić ur- - Li et orbi że "największa pol I ska pisarka" zrozumiała "in-- leies mas ludowych" i idzie jek w rękę z kumnistami u Ukraińskimi O Polsce o ludno I jci polskiej nie mówiono nie I mai wcale Nie było ani śladu prf7Kipis7vpil nv7pinńwień Wa- - I silewskiei naszpikowanych gęsto takim patriotyzmem i i ciasłem powoływaniem się na i żółkiewskiego i Batorego — i na Staszyca i Kołłątaja Była iJo "Radianska Ukraina powie flszona o Małopolskę Wschód ihią Jakże zresztą mogło byc I inaczej Wypadki wrześniowe ] październikowe rozgrywały jięna tle sojuszu memiecKO -- ''sowieckiego na tle przyjaźni niemiecko - sowieckiej — w ®' H Wi kiedy obaj sojusznicy worzyh linję Ribbentrop - 'Mołotow dzielącą Polskę mię izy Niemcy i ZSSR W tym jlaśnie momencie Wasilew- - ka lozpoczęła swą współpra 'Cz władzami sowieckimi — hi wtedy wiedziała o bestjal łtwach niemieckich w Polsce terrorze o obronie Warsza w w w w ze w w w l i n ii I Nie ogicmy drodzczytelniey y konserwatysty b: icagowski Dziennik' Prążkowy" D umieszczenie redak- - zwrócił uwagę wa ila Polaków sprawę WASILEWSKA wy o mil jonach bezdomnych rodzin o rodzicach którzy szu kali swych pogubionych czy może zabitych dzieci o dzie-ciach pozbawionych opieki ro dzicielskiej Widziała Lwów w październiku 1939 r tak jak widział go każdy uchodź ca polski którego los tam gnał Czy odezwała się wtedy Wanda Wasilewska? Czy wy głosiła choć jedno przemówię nie czy ogłosiła drukiem cho ciąż jeden artykuł o niemiec kich bestjalstwach? Nie Wa-silewska zajęta była wtedy srawą rozbiorów Polski swym nowym przyja iciołom swemu przyszłemu mężowi Aleksandrowi Kornej czukowi w układaniu nowej linji podziału Polski Pomyślmy przez chwilę jak potoczyłyby się wypadki gdyby Hitler nie napadł na Rosję Wasilewska pozostała by po dzień dzisiejszy Quis- - hngiem i Quislingiem po dwójnym Nie pisałaby wzru szajacych o terrorze niemieckim na sowieckiej U- - krainie nie ukazywałaby się historja bohaterskiej wsi u- - kraińskiej którą opisała w } swej "Tęczy" Nie wolno by łoby jej pisać o rychłem uwoł nieniu Polski przez Armię Czerwoną i spokojnie musia-łaby się przyglądać jak Pol-ska żółkiewskiego i Batorego cierpi w podwójnej obręczy niemiecko sowieckiej jednak wojna Hi tlera Stalinem ale naj ważniejsza zawarte zostało porozumienie polsko sowiec-kie Porozumienie to przyszło w momencie kiedy odwieczny wróg Polski napadł również Rosję Porozumienie by 3o ofiarą i przebaczeniem Kiedy nie wszyscy jeszcze ro zumieli wielkość tej ofiary Wasilewska nie pomogła na wet wtedy jeszcze nie było w niej ani śladu "patriotyzmu i polskości" Kiedy zaś mnozyc się zaczęły komplikacje kie-dy coraz trudniej było utrzy mać współżycie z Rosją Wasilewska znowu z obcego rozkazu tworzy Zwią-zek Polskich Patriotów aby szerzyć niesnaski podważać zaufanie do legalnego Rządu Tolskiego tematów tematy ni P™°Łg gło komunisty czy katelfta Wolna Trybuna Za wyrażona opinję tym Dziale Redakcja nie odpowiada "Wolnej Trybuny" pra OD REDAKCJI: - Otwierając dział gniemy poinformować naszych CtaAowo me chcemy 1 tej "Trybunie- - widzieć Pismo "Zw mem politycznym jest przedewszystkiem PJ51 Polaków Kanadzie - pragnie by tym £uązKuj miejsce dla każdego Pclaica bez względu na nia polityczne społeczne czy religijne Ponadto jako jedyne szczerze ££S&£ nady Wschodniej uważa sie za pismo nie ctdni Uważa sie za pismo ca ej Poloni Wiem y n cljcą widzieć w "Związkowcu" nie tylno organ - "aSf widzieć nim twórcza feącyS postępu i walki o lepszą przyszłość Trybunę traktować będziemy jako wspólny nasaS7iemv zalacfy Czytelników na którym Podstawy na jakich winno się zdaniem naszym opierać życie Pclonii naszej Ojczyzny Polski i całego s iata "Wolna Trybunę" chcemy widzieć jako niezależną czesc naszego pisma — artykuły niej ieszczanenw musza ca Powiedać linji oficjalnej naszego tygodnka Artykuły umie szczane "Trybunie" pragniemy uwązac Jko temay fs™ sviro „ iii_i _u-- _: Mtó H37iemv odpowiedzi I zieję annai liberała O P"iłujeiiiiej AJiiiisi"v-JJ-" emigracji do Kanady po 1 z 14 gemego artykułu na nas za po-magała to powieści Przyszła ze co na to normalne i wmnn Sie TUZ leraz Tll- - V 77 : „inmi zamierzeń " ZWIĄZKOWIEC" LIPIEC (JULY) Kiedy 25 kwietnia ro ku Polacy w ZSSR zostali za"' skoczem notą sowiecką o zer waniu stosunków z Polską — Wasilewska niezwłocznie wy-korzystała ten moment Wte-dy dopiero czy- - na krótko przed zaczęła się powódź słodko mdłego i taniego pa-triotyzmu Tymczasem nietylko że nie reprezentuje miljonów ale nawet nie potrafi utrzymać przy sobie małej zabłąkanej garstki która od trzech i pół na rozkaz obcy w imię obcych interesów prowadzi na manowce W numerze "Wolnej Pol-ski" w którym wydrukowano przemówienie radiowe Wasi lewskiej znajduje się arty kuł o smutnej treści i jeszcze smutniejszym tytule: "Co da lej?" Wynika z niego że na wet współpracownicy Wasi lewskiej zgubili siebie sa mych na ąuislingowskiej dro dze renegatów Wynika z nie go nie tylko chaos moralny ale i chaos prawny "My z Warszawy Łodzi Lublina Śląska Poznania je steśmy w tej chwili obywatę radzieckimi " — czy tamy w artykule i zaska kują nas swym tragizmem słowa "w tej chwili" Nawet więc współpracownicy Wasi- - lewskiej pośrednio przyznają że narzucono im obce obywa telstwo że są oni tylko "w tej chwili" obywatelami sowiec-kimi że myślą o powrocie do kraju że chcą do niego po-wrócić i już nawet nie mówią — można nawet z tego arty kułu wnioskować że przesta-ją myśleć o "siedemnastej re kc publice sowieckiej" Zdani na łaskę i niełaskę protektorów Wasilewskiej trwożnie pyta-ją "co dalej?" i ostrożnie wspominają o "ciosach i roz czarowaniach które musieli w ciągu minionego okresu przeżyć Wydaje się że szumna Związku Patriotów' sta-je się powoli bezwartościo-wym instrumentem propagan dv sowieckiej wydającym pu sty dźwięk Faktem nie-wątpliwym że szerokie rze-sze uchodźców są za Polską a nie za Wasilewską że zer-wanie stosunków dyplomaty-cznych przenosi ich w okres wrześniowy w okres więzień i deportacji Nadejdzie niewątpliwie chwila kiedy otworzą się że możliwości nie tylko dla e ko lementu pionierskiego ale też i dla zwykłych robociarzy któ rzy pionierami wcale nie są Ci co wyjechali z Polski za granicę mniej jak śred-nio zamożnymi a jednak nie stosunek majątkowy przedstawia się w Kanadzie około a w Stanach pięć razy do jednego średnio za możnego chłopa w Polsce O ileżby lepiej wyglądały nasze sprawy majątkowe a przede-wszystkiem kulturalne to byśmy otrzymali w Pol sce lepsze wychowanie i wy kształcenia Doprawdy jeżeli chcemy być sobą i jeżeli narody mają nas poważać to i nrzedewszystkiem w Polce mu simy planowo dokładnie i szy go bko wykonywać naszą pracę na cywilizacyjną i kulturalną — n- - j-vnr-vi Tn~7trrntmvnnill siff moglibyśmy lub w w tem że --jedni mają za da innj za mało Ameryna roraocna aw_-- fji tU Jedynym ograniczeniem wolności iem — - - ':nMTT wykraczanie przeciw prawu tutejszemu byc pionierami gdziekoluieK 'bądź na świecie bo miejsca ' v~ir„o ni? rłn Kanady nie brak a kłopot jest i Jzcze w 'nej a dnia czerw - triplfl " ł Przez I i " „ 1943 tym roku lami tym' na-zwa jest znowu byli obec trzy gdy byli inne dużo sac gayz pici ~ " " dVa j Poiudniowa może ży- - my sobie jal to wfć dla naszy eh 800 miljonów ludności stawiać się będzie ejto r-- - ' I Yr 'l ¥v' drzwi do Ojczyzny i wrócą do niej wszyscy bez względu na to jakie "w tej chwili pasz port beda posiadali Paszpor tem bowiem będzie wtedy "pa triotyzm i polskość" ale nie ten fałszywy patriotyzm Wa silewskiej lecz prawdziwa pol skość Wasilewska zostanie wtedy sama Odtrącą ją bo wiem nie tylko jej dawni ro-dacy którzy już nie walką lecz rzetelną pracą budować będą gmach polskiej wolności odtrąci ją również chłop ukra iński który rzetelnie bronił swej ojczyzny przed hordami hitlerowskimi Tu leży tra- - gizm Wasilewskiej tragizm kłamstwa Nie było w niej szczerości kiedy broniła "pa triotyzmu i polskości" było za kłamanie kiedy na rozkaz władców Wszech - Rosji rze komo broniła praw wsi ukra ińskiej Zostanie sama i nieraz z pe wnością stanie jej przed ocza ml obrazek z własnego życia który stał się symbolem zakła mania jej słów i jej czynów Przypomni sobie jak król ko po wypadkach wrześnio-wych przed dom jej we Lwo we zajechały dwa samochody jeden — wytworna limuzyna drugi — wóz ciężarowy Z pierwszego wysiedli agenci Gestapo i oddali jej małą có-reczko która sprowadzili z Warszawy z drugiego — za częto wynosić całkowite urno blowanie-je- j dawnego prywat nego mieszkania Dzięki przemożnej protek cji swych sowieckich opieku nów i ich przyjaźni z Gesta po Wasilewska odzyskała cor i meble -"- - Potem mocła'iużubeztrośko przyglądać się tragedji rodzin polskich pod okupacją niemie cką i nieproszona opiekować się losem ukraińskiego chło-pa "DRUGI FRONT" Powieść nawpól prmo-- s dziwa naivpó[ fantasty-czna pióra Tadeusza Lubicza Do nabycia iv Admin-istracji tygodnika "Związkowiec" 700 Queen Street Weat Toronto Ont Cena 50c wraz z przesył ką — 60 centów jedenaście i pół miljona) Chyba że jest na czasie o-maw- ianie sprawy polskiej i przyszłości Polaków na świe cie zwłaszcza że my możemy omawiać i takie sprawy któ-rych naprzykład Rządowi pol skiemu omawiać publicznie może nie wypada bo nie wy starczy mówić o emigracji po mijając jej przyczyny i na stępstwa Jeżeli sprawa polska nie zo stanie należycie załatwioną dla nas Polaków nie będzie innego wyjścia jak tylko po łączenie się albo z Rosją a wtedy będzie dość miejsca dla Polaków na Syberji w Kazak w Turkiestanie albo z Niem cami i wtedy nie będzie inne wyjścia jak tylko przemia Polaków na niemieckich Szkotów Dla nas Polaków byłoby o wiele lepiej gdybyśmy się wszyscy skupili w Kanadzie w Australji a najlepiej o dorzeczu Parany bo Kana geograficznie i gospodar-czo ciąży do Stanów Zjedno czonych na Australję zaczęła już presja olbrzymiej Azji Amerykę Południową za a mieszkuie zaledwie -- 9CL mi! się gdy 11 — 1943 i ZBIGNIEW GRABOWSKI CZECH Czeskie koła polityczne w Londynie wyraziły w czasie pobytu Dr Benesza w USA przekonanie że rozmowy pol-sko czeskie w sprawie zliżenia polsko - czeskiego muszą zo-stać chwilowo zawieszone — Czesi uważają że rozmowy na temat przyszłej konfederacji czy federacji obu krajów nie mogą być owocne bez serdecz nych stosunków obu krajów z Rosja Sowiecka Czesi sądzą że istniejące obecnie napięcie wstosunkach polsko- - sowiec-kich nie stanowi dobrej wróż by dla współpracy polsko czes kiej Stanowisko czeskie niewąt pliwie wywołało żal w kołach polskich Porozumienie z Cze chami podjęte zostało zanim jeszcze Rosja znalazła się w obozie sojuszniczym Uważa- - ino że należy odrobić wielkio winy i zaległości jeżeli cho dzi o Czechosłowację i że przy kład współpracy tych dwu państw już teraz na gruncie emigracji może mieć bardzo poważne skutki i że odpowia da to życzeniom obu krajów Istotnie porozumienie czes ko polskie było uważane przez opinję świata za fakt bardzo pozytywny Powoływano się na plany konfederacji jako na wzęr przyszłego uourego współżycia narodów widzia-no w tym zalążek większej ca łości która pracować będzie dla dobra federacji środkowo europejskiej Widziano w tym i słusznie wolę pogrze-bania tych różnic które były przeklęstwem całej Europy i które' -- sprawiły ze zadanie Rzeszy niemieckiej było ułat wione Strona czeska wyszła z za łożenia że żadna koncepcja po lityczna na Wschodzie Euro py nie może się ostać bez opar cia o Rosję Przyznała przez to że -- wszelka zgoda w rejo-nie środkowej Europy jest za leżna od Rosji i że zgoda ta jest poniekąd funkcją stosun ku lego rejonu do Rosji Cze si uważają że ugoda w tej strefie nie może być wymie-rzona w Rosję i że usunięcie wszelkich podejrzeń w tym względzie może być wtedy tyl ko skuteczne jeżeli uależni pic porozumienie w tym rejo-nie od zgody i zezwolenia Ro sji ki miljonów W kilkunastu la lach po obecnej wojnie wszy scy Polacy moglibyśmy się skupić w dorzeczu Parany i La Platy gdyby Stany Zjed noczone Brytanja i my sami tego chcieli Za jakie sto lat liczylibyśmy do 150-ci- u mil- - jonów — gdy nad Wi- - łą Wartą Niemnem i górnym Dniestrem za sto lat będzie nas może pięćdziesiąt miljo-nów i to tylko wtedy gdy bę dziemy posiadać konieczną do życia przestrzeń t j wybrza że Bałtyku od Kołobrzegu do ujścia Niemna cały Górny Slask i z małeemi zmianami granicę ryską Ze względów gospodarczych Rosji i Polski można wysiedlić Polaków z historycznych Inflant i wogó le z nad Dźwiny i zamienić z Sowietami polskie powiaty w rejonie Dźwiny za powiaty zachodniego sowieckiego Po-dola jak Kamieniec Proski-ró- w Konstantynów Jlówiąc polskich powiatach należy rozumieć ziemię bez ludności ukraińskiej gdyż jakkolwiek będzie załatwiona sprawa u-krai- ńska my ciągle musimy zabiegać i walczyć o ziemię nie o panowanie nad mniej s70c!ami--KaJ- f aiKa' n_Zie POL (A Strona polska nie trakto-wała i traktować nie mogła zamierzonej federacji jako ak tu niechęci czy nieufności wo bec "Rosji Polska zawarła po rozumienie z Rosją przed Czechosłowacją Postanowie-nie czeskie jest dla Folaków zjawiskiem bardzo przykrym Trudno nie wyrazić żalu że w chwili tak trudnej zcicm-ni- a się ta jedność małych na rodów o których woli do ży-cia tak wymownie wspomina w USA Dr Benesz i w Anglji oraz na łamach pism amery kańskich Jan Masaryk Wiol ka szkoda że trud tylu mie sięcy został nic tyle może prze kreślony — wierzymy że jest to do uratowania — ile zawio szony w pewnej pustce i nie pewności Szkoda ze wysilcie dobrej woli obu stron nie zna HtjE???ra3wra © PRZEWODNIK EIM1L ©W Polskich Kupców Toronto Bison Studio Polski Zakład Fotograficzny STAR PIIOTO STUDIO 328 A Youiirc St WA 8103 S Czechowski Sklen Towarów Spożywczych G78 Ouccn St W WA G122 F Judycki Radja Rowery Pralki C25 (Iuccji St W LL358J Ontario Bread Co Polska Piekarnia 178 Osslncton Avc LA 492D J Krużcl Krawiec i Kuśnierz 2783 Dundas St W LY ClJł Jan Kapiński ZEGARMISTRZ i wszelka biżuteria na splaly lf28 Dundas St W KK 5088 Jan Klich Pierwszorzędna Fryzjcrnia G3G Qiiecn St West Toronto Drukarnia Związkowa WSZELKIE DRUKI 700 Quccn St W — WA 8151 W S Pruszkowski GROSERNIA I DUCZERNIA 888 Quccn St W ME9520 px!A'mm moga wyżywić ponad sto mil jonów Itfdności gdy 'ziemie Związku Sowieckiego po gra nicę ryską nie mniej jak pięć set miljonów ludności! więc jeżeli mamy mieszkać nad Wi słą a nie nad Paraną to mu simy dążyć przynajmniej do pięćdziesięcio milionowej Pol ski czyli jedne dziesiątej przestrzeni życiowej Sowie-tów przed obecną wojną To chyba nie żaden polski imper jalizm a tylko konieczny in-stynkt samozachowawczy Po myślowej podróży po świecie powracamy do naszej Kanady by stwierdzić poniż sze dane Na jedenaście i pół miljona ludności Kanady prawie polowe czyli 497 procent bo 5720000 stanowią Brytyj czycy Irlandczycy (Irland-czyków jest w Kanadzie 1-300- 000) Francuzi 3550000 a inne grupy narodowościowe razem wzięte liczą 2200000 ludności w czem mamy 160- - 000 Polaków Polcy są szó stem miejscu po Niemcach Skandynawach Holendrach i żydach WJKanadziemogłobyświet Stronica 3-c- ia f iśMm HWSjsn' lazł podbudowy nie wytrzy-mał próby rzeczywistości — Szkoda że plan na daleką mo nie został utrzymany alo padł ofiarą wahań konjunktu ry politycznej polityki chwi-1- 1 Wierzymy że porozumienie polsko - czechosłowackie jest koniecznością Jakiemi droga mi ono pójdzie — nie wiemy Wydaje się jednak decyzje rządów emigracyjnych nie są ostateczne ostatnie słowo bc da miały oba kraje PUSSIAN - TURKISII Jedyny puowy system łaźni o crecwanai natmalhem ogTM:wa niem w Toronto MĘŻCZYŹNI- - czwartki 5 tlo 12 piątki 10 rano 5 pp seboty od 2 niedzieli 12 KOBIETY: piątki G 12 M 15ÓŻANSKI Właściciel 30 Centrę Si — WA0G1O Blisko Dundas 1 —- ESnSSSSEEESBS ¥ i Przemysłowców — Ontario Lachowicz Materace i Miękkie Meble 2755 Dundas St W IA 7313 A Naprawa Grosernia i Nabiały 152 Portland St: EL: 1728 Preston Kestaurant Franciszek Pless właściciel 351 Queen St V AD 459G A Gierek Nowe męskie i damsklcobuwic GG0 Queen St W — AD G781 Shigocki Męski i Damski Krawiec 1G5 Qucen St W Toronu J Smela Radja Rowery Pralki 799 Quccn St W AD 3511 M flółlaniecki Trinity Bulcher and Grocer 891 Quccn St W MK 6H Feliks Bombier Polska Accncja Asekuracyjna Życiowe Ogniowe Automob G5 HavcIock St LAG133 K Miszczuk KnniKSHMKNT PKZLKASKI 880 Quccn St W — Toronto kom nie bardzo śpieszy się cfo Kanady a innej ludności wla dze tutejsze nic bardt3 życz-- i sobie Można wnioskować tak Gdy przybędzie tutaj do Ka-nady 1000000 Brytyjczyków to wałdze tutejsze MOŻE? zezwolą 1000000 nie Bry tyjczyków a w tem znowu mo że jakie 100000 Polaków Polaków farmy Możemy Polsce i sobie po-móc do uzyskania najlepszych granic państwowych i lokatą naszych dolarów i naszej wie dzy fachowej do czego dob-rze kwalifikuje się Polonia a-meryk- ańska ze swojemi czte-roma czy pięcioma miljarda-m- i dolarów — ale i my w Ka nadzie swoich sto trzydzieś miljonów dolarów możemy coś ulokować w Polsce i może my pomagać do osadzenia tu taj w Kanadzie jak najwięk-szej ilości Polaków Należy się spodziewać źe zaraz po zakończeniu wojny Polska wytęży wszystkie siły aby swoje zasoby materjalne podwoić a kulturalne potroić W nowej powojennej Polsce i w Kanadzienie powinno być ludzilbczvarunków{doIżycray" Udawajcie się --zakupy do powysiycli firm a będicclc na-leżycie obsłużeni — a najważniejsze ic drożej nic zapłacicie A całej al i na Ukraińcach to że od od do pp do od do J S na na na ze ci po f# SSsSf i I ki mm IV)1 fi' ł H--ł M pif ' T 1 ws %-- & Hi i&jm jajj Ivw]mm w imfanffaitŁaFM mmM 'ffffiŁraEPffiJS $ i W |
Tags
Comments
Post a Comment for 000115b
