Zwilazkowiec Alliancer, February 19, 1950

              msm mmmr: ' I
mm STRONA 4-- ta "ZWIĄZKOWIEC" LUTY (FEBRUARY) 12 — 1950 Nr 7
m
Wm
fi
1
huh
fel WA 8 1 5 1 "ZWIĄZKOWIEC" Teł WA 8 1 5 1
Publłshed for Every Sunday by
POLISH' ALLIANCE PRESS LIMITED
Organ Zw Pol w Kan Wydawany przez Dyrekcje' Prasowa
Redaktor Jerzy GiżycKl — Administrator Mazurkiewicz
Redakcja Rękopisów nie zwraca
PRENUMERATA:
RPKoówcłSrzaotnractaanzlanncaah KZajneaddnzoicezonych Polsce 1 reszcie Europy $$$$3112055000b0 Pojedynczy numer
KmlaP9 adresu (stary adres konieczny)
Adres:
"ZWIĄZKOWIEC"
700 Queen W — Toronto Ont
Authorized as second class mail
PARIASI HADYJSOY
podajemy między
iv
Na stronie 6-t- ej niniejszego
innymi artykuł puu lyiuiem:
nTTI!łW1!łlQłf HnTllnGło oniinurrt
K J
w
W w
06
05
St
Post Office Dept Ottawa
numeru
witej niepodlegości
Sprawa ta jest doniosła nie tylko dla tego kilka setek
milionów liczącego kraju Jak słusznie powiedział Jawahr-la- r Nehru przywódca wolnych Indii wieloletni uczeń i Avy-znaw- ca Mahatmy Gandhiego — uzyskania przez' jego kraj
samodzielności' znaczy pewien ważny etap w historii świata
iest symbolem zbliżaiaceiro sie końca "kolonializmu" -
Omawiany artykuł podkreślił szczególną doniosłość
jednej z reform wprowadzonych przez nową konstytucję
Indyj : zniesienie- - kasty pariasów — owych milionów upo-śledzonych
którymi nikt siej nie opiekował których losem
się nikt' nie przejmował
Brawo Indie! '
#
Ale możeby tak pomyśleć o tym by znieść kastę pariasów i w Kanadzie
fcoc5ia: dWir?w?3ae"l1e1 usrkotaabnwoaotdndyiacjswyksimtrwoilenmisąnriteeegwurylzukejswązcaeylimfriokboowtannicize które
sprawę prS sneizcoynmowieijswcyszezlaktrieugdoniernoidzapjruzy krtoóbrozytacnhaozgieómł nnyiechsk rwobosttnainciye pporzceztyrwniaćc-- poważniejszych oszczędności pozwalających im w warunkach godnych cywilizowanego
obywatelapostępowego demokratycznego państwa — dó
następnego okresu zatrudnienia
Dziś Kanada maa ropdozdio- bno-r3a00000 obseózbrobotnych Ponie stanemfrzeczyest oczywiście znacznie wyższa
kii '"MraKW kierownik montrealskiego przytuł- - &ESS'Ą§XZ SMtat przed
SS&KA?H? biednym
praespać sięiWa?eszc:e ze P0™01™" im będzie
puoucznycn Które w razie potrzeby- - setkomJys7ęćyfprzeszkodZąibeziobociu zapewnia zatrudmeme
aCNoasjcco sstiaęłcozezktya?miNpalawniaomsni?£?Dla czego nie sarealizowp-ne- ?
Wobec 'wyjątkowo łagodnej zimy ńa wschodzie Kanirtv
CdŁci bezrobotni maia wiKi? „r ~:„j „ --„
"ma Własnych śmieciach"
iiłirtilfntiin yvmva T~1!_ ~_11_
tsi '--
'"SSr
różnego badaczy
ma1n™1zaJc? Kt° się t?ymi parias"a"mCiuzzyacjzmasuieje' Kto Sie
--Wystarczy przejść się w dS
grUp rob°tników na ulicachfopaHych ó
bśicjiaajnąycyclhub spirezdezpąyccyhcahjąncyachprojgaakcohś zteanmkpnuisęttyycih szsaldiyep"óLwÓrzda'-ś ljay [ -
tTSo zlutdeziTe bez własnych° ognisk domowych' W innp dni bwy dac tynmie mpaartiożaasjdoenmsetgojiamkźrąuóśndiłneamamrooiżzalrsiywtkwięoknieogNniiNksktieanimedoadmboiaawkeoigetoheś
MiSSion'Mw'iŚ 1°alVati0n my !"b jaldeJś "Gospel
npmnueidęztsJąypufrżtśanmwkiigielałkiroyjta'ąsealnlmwaietiietlejkapmikrezuijeyśmbsayu'TtłsyyhoysywfwmaykywnccsyhtujfiwpniśaeaPpwaieesnywkuwpoarackzBćzóenowzegfuarm?złisąezzdlyowpdeiieewnokoctśhócrirąye i pewne projekty zmierzające do rozszerzenia federalny sSpoiłeScznXej XWięceCminiiesterZaPbr°aZcpyieCMZcenNiaam°adra propoSyaf na ŁobW
nszppntairrarezzkaneyrciezpwOajsraiizrlemeiztelysąejieczdohksppoilfiręodeeloodkkzwkgieaineiirljcennaszclepnmnrjyo?oyoicłynedhlacpieblmzrrnynonłyykiwaemzoja?intnigcricłuejóijcdowznnnJnoaaiyyślkcćnmheddeprdomseołzgufwooogakwrodomradiannetjyiimeazpzsmrzaocncsypzijięieoebnzęuookdswbarkąaaaumwjntsueyitycnacziłh--wyo
bzpnymryzcienhadinestdwakawoywtnienncsiioktewyóltziwurgacIiyęrdzjw—nyąyydncuuhioktrbafuceradhddenr_iaapljnrąeelumgbpoioesrrtaóęcwwpzejwpOirndtoatzwaiweibnliriecaś'jmkouwnyalkncsohpynorckcahriwaeżti--ei
"Pisma podały slodkawe notatki o tym doniosłym wi- dnoieczdnioekoobwnraaenddoołuwgżaelinpicowhstapinroznywijeiasozpnnooedjzjieeadwtymannoieysfmenrazfmeakycśTileeoćsżżieęe pnnreaimcdiez-reozwgai--oe gadnieniem — potraktowane było przez prasę --jako rzecz
'nnrmnmn l Z -- """"
Uzy nie warto by jednak
fsDi-aw- ? Skończyć z lokalnymi
przyśpieszyć tempo zatwienia
ambicyjkami hamującymi ko-reform- ' y? - nieczne t
__ Ulubionym "sloganem"
± loiiui onico-tij- u jcob "lis later than you thinkr
autoramentu
Jest później niż sadzicie
Można to słusznie zastosować do spraw narodowych i
(międzynarodowych Nie czas tu na "taking it easy" odkła-danie'
" ważnych lecz drażliwych spraw do jakiegoś nie-określonego
jutra
rtł-riro1i- lł linr1Tn nnwQ7no efnlio nar! 'Monrocin"
sktóragnębiła Kanadę przez:szereg'lat przed wojną — przy-szedlidókonkluz- jiże
owa depresja była spowodowana prze-de
' wśzystkinKpewnym psychicznym kompleksem ostrożno'--
Armia Podziemna (The Secreł Army)
Pamiętniki gen Tadeusza Bór-Komorowski-ego
Dowódcy Polskiej Armii Krajowej
Dawno oczekiwane pamięt-niki
Gcn Bora Komorowskie
go dowódcy Armii Krajowej
i dowódcy powstania war-szawskiego
ukażą się wiosną
1950 roku nakładem znanej
brytyjskiej firmy wydawni-czej
Victor Gollancz Ltd
Książkę tę) trudno nazwać
wspomnieniami j ednego
człowieka Zamyka ona w so-bie
ogromny materiał przy-ży-ć
całego narodu i setek ty-sięcy
poszczególnych Polaków
— żołnierzy AK Sumuje na-dzieje
zwycięstwa i klęski na
rodu który w beznadziejnych
warunkach niemieckiej oku-pacji
przejawił determinację
walki i' zadziwiającą zdolność
organizowania samoobrony
w skali bodajże nieznanej w
historii Europy
Książkę swą gen Bór roz-poczyna
od upadku Polski w
roku 1939 i ucieczki żołnierzy
i oficerów polskich do Fran-cji
dla kontynuowania walki
na Zachodzie Równocześnie
wprowadza czytelnika w opis
wczesnych wysiłków podję-tych
na początku okupacji
niemieckiej a mających na
celu stworzenie polskiej siły
zbrojnej na terenie Kraju
Miała ona wystąpić do walki
w odpowiednim momencie i
przyczynić ~ do odzyskania
riiepodl4głośc5 W rezultacie
tych wysiłków których prze-bieg
nie był dotychczas zna-ny
szerszym kołom na Zacho-dzie
powstała sieć potężnej
bo 300 tys żołnierzy liczącej
Armii Krajowej Gen Bór na
leżał do grona pierwszych jej
organizatorów zaś w 'roku
1943 po aresztowaniu pierw-szego
dowódcy AK gen Ro-weckiego
został zamianowa-ny
jego następcą
Z dużym talentem pisar-skim
autor przedstawia czy- telnikowi metody pracy pod-ziemnej
armii z pełnym na-pięcia
momentami walk akcji
dywersyjnej przerzucania" i
uwalniania ludzi ucieczek i
przekazywania wiadomości
Daje obraz-techni- ki działania
organizacji pracującej av wa- runkach' najwyższego niebez-pieczeństwa
trudności i prze- szkód Opisuje jak tworzona
była sieć AK jej podziemne
fabryki broni i amunicji jak
zaopatrywano się w sprzęt
jak drukowano i podrabiano
dokumenty niezbędne dla w
inmiaiersęie scwzłoonbkoódwnegoorgapnoirzuaszcaji-
Innym ciekawym a mało zna-ny- m na Zachodzie fragmen-tem
jest funkcjonowanie sa
dów podziemnych które wy- dawały i wykonywały wyroki
na Niemcach odpowiedzial-nych
za zbrodnie przeciw Po-lakom
Dla wielu czytelników
zwłaszcza zachodnich wstrzą-sający
będzie obyczaj zaopa- trywania członków AK pro-wadzących
poważne odcinki
pracy podziemnej w truciznę
aby na wypadek schwytania
przez Gestapo mogli raczej
popełnić samobójstwo aniżeli
ryzykować iż poddani tortu-rom
mogliby zdekonspirować
tiemnicg organizacji i na-zwiska
jej kierowników
W politykę polskiego po- dziemia politycznego i wojsko
wego rychło wkracza pro- blem sowiecki Gen Bór nie-dwuznacznie
naświetla znane
wysiłki Polaków podjęcia
współpracy z nacierającymi
na Niemców siłami sowiecki-mi
P(róby'te jednabyły jed-nostronne
Armia Krajowa
od początku Ibyla obiektem ata_
ków propagandy sowieckiej a
oddziały Armii Czerwonej
wkraczające na ziemie Polski
rozbrajały- - internowały i wy-woziły
jej oddziały ujawnia-jące
się wykorzystawszy u-prze- dnio ich wojskowe współ
działanie Mimo tych doświad
czeń AK przygotowywała się
konsekwentnie do powstania
przeciw Niemcom równocze-śnie
wprowadzającą w życie
plan wzmożonego sabotażu i
dywersji antyniemieckiej
znany pod nazAvą "Burza"
Najbardziej dramatyczną
częścią książki są jej rozdzia-ły
o powstaniu warszawskim
Wybuchło ono w konsekwen-cji
wieloletnich przygotowań
zarówno pod naporem nastro
jów ludności jak i przede
wszystkim dlatego że mo-ment
końca lipca i początku
sierpnia 1944 był najkorzyst-niejszy
dla polskiego ataku
na Niemców Armia Rokos-sowskiego
licząca 75 wiel-kich
jednostek przeciwko 22
niemieckim w dniu 31 lipca
1944 osiągnęła przedpola
Warszawy Gen Bór dał roz-kaz
powstania
Wspomnienia dowódcy pow
stania dają obraz początko-wych
sukcesów AK które mo
gły dać krwawy rezultat tyl-ko
wówczas gdyby nastąpiło
szybkie współdziałanie Armii
Czerwonej Wspódziałanie to
nigdy nie nastąpiło
" Dzisiaj z perspektywy cza-su
i w świetle faktów nie do
odparcia jest teza że Rosja
sowiecka zdecydowała się po-wstrzymać
swój pochód na
Zachód na linii Wisły po to
aby uczynić Warszawę gro-bem
podziemnego państwa
polskiego i jego podziemnej
armii aby pozbawiwszy w
ten sposób naród bezpośred-niego
kierownictwa ułatwić
sobie narzucenie mu uzależ-nionego
reżimu Wówczas jed
nak w czasie tragicznych
dwóch miesięcy walki żołnie-rze
i dowództwo AK nie mia-ło
tak jasnego obrazu sytua-cji
Miotane nadziejami na po
moc z Zachodu i na-wspóldz- ia łanie armii sowieckiej pow-itanie
Jobjęjło całą ludność
miasta Walki toczyły się
przy braku wszystkiego —
żywności broni amunicji le
karstw Niemcy których pow
sranie zasKoczyio ao tego stop
nia iż początkowo pozwolili
na opanowanie przez AK
większych części Warszawy
przystąpili do morderczego
ataku niszczącego bezlitośnie
zarówno ludność jak i samo
miasto Epopea znana Pola-li
om ciągle jeszcze nie dość
Uiska opinii Zachodu Książ
ka generąja Bora zapewne ją
nieco przybliży
Tylko nawyższa determina
cja mogła przeciągnąć tę wal
kęi do dwóch miesięcy Sowie
cki atak przez Wisłę nie na
stąpił Pomoc zewnętrzna by
ła prawie żadna Ludność by
ła znękana głodem i walką
oddziały pozbawione amuni
cji miasto płonęło Równo-cześnie
Niemcy podsuwali
'stale dowództwu powstania
propozycję honorowego pod-dania
się
Tak nadszedł koniec Roz-działy
książki opisujące decy
zję poddania się dają wyraz
tragicznej walce jaka się to-czyć
musiała w umysłach do-wódcy
powstania i jego szta-bu
Innej drogi jednak nie
było Bierność wpjsk rosyj-skich
stojących po drugiej
stronie Wisły stanowiła wy-rok
nieuchronny Zapewniw-szy
w negocjacjach z niemie-ckim
gen von dem Bach-e- m
warunki poddania gwarantu-jące
powstańcom prawa kom
'latanckie generał Bór wraz
ze swym sztabem poszedł do
niewoli niemieckiej
Na tym momencie kończą
się jego wspomnienia
(Książkę uzupełniają przy-pisy
i mapy uprzystępniające
niektóre fragmenty opowia-dania
Już obecnie zapowiedź uka-zania
się książki wywołuje
żywe zainteresowanie Kiedy
znajdzie się na półkach księ-garskich
z wszelką pewnością
gospodarczych szczególnie w zakresie śmielszych inwesty-cji
Dzisiaj zaczyna się dawać zauważyć początek tej
psychozy Ludzie posiadający odpowiednie środki — przesta
ją inwestować przestają kupować Kupcy skarżą się że
[spadek obrotu --jest zbyt znaczny w stosunku do obecnego
bezrobocia
W miarę zwiększania sie bezrobocia — zmniejszać sie
będzie siła nabywcza społeczeństwa Natomiast' rosnąć tę-- 1 J_:_ u£ie — "iyA-e- _me pitiporcjona' in!_i!e szyD1K1O — ooawa przeali
wydawaniempieniędzy A potem co? Nowa depresja?
Czv nie byłoby wskazanym poczynić jakieś zdecydowa-ne
kroki zapobiegawcze już teraz?
Pamiętajmy 'że b'ezrobociej'jest najpowazniejszymatu-tcn- u
werbiinkmvymk7)munistów ' V Giżycki
SMUTNE
Stalin — mądiy spokojny
i nieugięty więc zwycięski
sprawił rozkwit o owocowa-nie
I odtąd — wciąż nowe
ziarna tych owoców będą już
zawsze zapładniać ziemię Wy
daje mi się że geniusz Stali-na
to m in cudowna umie-jętność
do prowadzenia i u-trzym-ania
rewolucji w proce-sie
ciągłej organicznej żywot
ności Stalin — to suma tych
elementów które rewolucjo-nizują
całą naszą epokę nosi-cielkę
przyszłości
Tak pisze jeden z najlep-szych
poetów polskich Julian
Tuwim
Jesteśmy przekonani że
gdyby Tuwim nie doznał w
swym życiu a szczególnie w
latach przedwojennych tylu
przykrości i afrontów od an-tysemitów
polskich — nie był
by tak przychylnie nastawio-ny
do komunizmu i Stalina
Ded
ODPOWIEDZI REDAKCJI
P J KRYCZKA — Z na-desłanego
wersza nie będzie-my
mogli skorzystać
zostanie uznana za jedną z
najciekawszych książek o o-stat- niej wojnie: Dla czytelni-ka
polskiego wiele momentów
będzie prawdopodobnie zna-nych
Czytelnik angielski jed
nak czy amerykański otrzy-m- a
w niej po raz pierwszy
informacje o polskiej armii
podziemnej i jej walkach in-formacje
w pełnym tego sło-wa
znaczeniu z pierwszej rę-ki
Bolesław Wierzbiański
Wvdmvca: Victor Gollancz
Ltd V4 Henrietta St Lon-don
WĆ 2Gr Bńtain
Cena książki ok 21 sh
DO CZYTELNIKÓW ZMIENIA
JĄCYCH ADRESY:
Eto przy zmianie nie podaje sta
rego adresu — obok nowego —
ryzykuje stracić gazetę na sze-reg
tygodni
ZDOBYWAJCIE CZYTEL-NIKÓW
DLA "ZWIĄZKÓW
CA"
!--
ssr
— ~ ' tu f'"
ZISIAJ członkowie
a
Artykuł dyskusyjny
Ponieważ przed każdą woj-ną
dokonują się duże zmiany
więc na wypadek nowej woj-ny
należy mieć gotowe kon-cepcje
by takowe w razie
sprzyjania warunków można
było wprovadzić w czyn Na-leżałoby
dobrze rozważyć i
I obliczyć co kiedy i z kim
będzie można zrobić a co bę-dzie
wątpliwym lub wprost
niemożebnym do wykonania
Polska w obecnych grani-cach
pomimo iż jest łudząco
podobną do Polski z czasów
Bolesława Chrobrego jednak
naturalny potencjał Polski
jest o wiele mniejszy jak
przed 950 laty bo ówczesny
"europejski świat" przez od-krycia
i ekspansję w kilku o-stat- nich stuleciach powięk-szył
się kilkakrotnie a my ja-ko
naród po różnych przej-ściach
znowu jesteśmy tam
gdzie byliśmy 950 lat temu
Proporcjonalnie do wzrostu
siły Anglików i Rosjan my
straciliśmy bardzo wiele dla-tego
że nie dokonywaliśmy
ekspansji terytorialnej i ostat
nio ekspansji przemysłowej
tak jak oni Wprawdzie po
łączenie z Polską Litwinow i
Rusinów to wspaniała karta
historii naszej państwowości
ale teraz już nie jest aktual
ną i rozumną rzeczą dążyć do
odbudowy Polski jagielloń-skiej
bo obecny układ stosun
ków wymaga czegoś innego
Gdy za jakieś 25 lat lud-ko- ść Polski wzrośnie ponad
30 milionów to znowu stanie
przed Polską dylemat co czy-nić
Nakazać emigrację w ce-lu
wynarodowienia się tejże
albo nakazać wprowadzenia
regulacji urodzin —
czy też postarać siei o uzyska-nie
nowych terenów osadni-czych
pod kontrolą Polski
aby można było skierować
tam naturalny przyrost lud-ności
Nasi dawni współwła-ściciele
Polski jagiellońskiej
Ukraińcy niej potrzebują się
kłopotać o przestrzeń jak my
Polacy bo na samej ukraiń-skiej
ziemi na wschód od rys-kiej
ranicy wrazie dobrej go
spodarki może dostatnio wy-żyć
100 milionów ludzi a dal
Kanadvis=
"
kich SiłZbroinych wykonuia bar=
dzo ważne zadanie mianowicie hinra
udział-- w obromepokoju
Większość młodych mężczyzn kto=
rzy należą do naszych Sił Zbrojnych to
specjaliści poważ=
sze czarnoziemy na wschód
przez Europę i Azję mogą
żywić inne 400 milionów lu dzi Jednak usunięcia Ukra!
ińców z nad Bugu i Sanu m& żna dokonać tylko siłą Ńa
szymi naturalnymi przyjaciół
mi są lub mogą być ci którym
zagraża to samo co i nam tj jeśli nie zagłada to w mniej!
szym w większym stopnia
różne oszustwa i łotrostwa
obcych mocnych i drapież
nych narodów
Oczywiście tylko po uprzed nim odsunięciu Rosji od wschodniej Europy można by przystąpić do utworzenia
federacji która powinna być dla nas niemniej ważną od u-n- ii monarchii i Unii Lubelskiej razem wzic
tych Do federacji mogłyby
wejść narody międzymorza
Bałtyk — Czarne Morze -- Adriatyk na południu z Wi-ochami
Grecją Turcją i Ira-kiem
ale Niemiec bo
narazie same
Niemcy byłyby w stanie wy produkować w ciągu roku
trzy razy tyle stali co 170
milionowa federacja wiado-mo
zaś że ilość produkowa-nej
stali stanowi o potędze
' lik T v -
_ - - _
ciężkiego przemysłu
Do federalnego parlamen-tu
— coś w rodzaju parla-mentu
w Szwajcarii — z si-edzibą
w Krakowie w Wied-niu
Budapeszcie lub w Be-lgradzie
każdy milion ludności
federacji wysłałby jednego
posła i każdy bilion dolarów
majątku narodowego również
jednego posła Razem około
350 posłów Językami parla-mentu
federacji mogłyby być
— esperanto polski i włoski
Narody wyżej wymienionej
federacji miałyby za zadanie
wzajemne ułatwianie sobie
pracy 'i ułatwianie bytu wra-zie
potrzeby wspólną obroną
przed drapieżnymi narodami
Wymieniona 'federacja powin
na uzyskać część Afryki w
celu kolonizacji i eksploata
cji naturalnych bogactw ob-ecnie
będących w stanie be-zużytecznym
Z czasem do wy
mienionej federacji mogłyby1
przyłączyć się inne narody
Karol Wilk
ri
ii
r
_ _ _ _ — f
ni mfoaziency mający ciekawe zajęcia
oni na swego kraju
] Potrzebni są do Sił Ochot=
nicy powinni zwracać się do najbliższego punktu
werbunkowego albo zgłaszać się listownie do
KtuwneakterbyroGniłówkntóejrąOsborboiney wKyrbarjuali zaznaczając ga= Popieraj
Przestrzeń życiowa Federacja
kanadyjskie
wspąnialewyszkoleni
jagiellońskiej
przynajmniej
syŁY~ztfR3JH
Zasługują poważanie obywateli
mężczyźni Zbrojnych
~„r „~w_
mi
lub
bez