Nase Novine, September 04, 1986

              ф'г!- - %
~-~J- Kf2~
.4. v ffrtfisuJUyS ЦмЛВДЉ 4Ti т.
VvJ"-?- "
y-'-w--
i-v
ir ,-
-л .
4. .4... .....
w1 'V
j,
ff j., ЛС' '., '3fy# „'CW . .ffvIVw' "'""Л1', , Vin .£" ~7?Г — " т" v J
'f"-- H ШШ fcroеMт.V,л
4IV
SAD — LIBIJA
rOJACANE
EKONOMSKE
SANKCIJE
WASHINGTON — Vlada SAD za-bran- ila prodaju americke opreme za
eksploataciju nafte trecim zemljama
i tvrtkama koje namjeravaju da je
preprodaju Libiji.
Ministarstvo financija time namje-rav- a da pojaca ekonomske sankcije
protiv Libije, uvedene 1. februara ove
godine, kao odmazdu zbog podrske
koju, po tvrdnjama vlade u Washin-gton- u, Libija pruza teroristima. San-kcije
ukljucuju ukidanje americkog
izvozaq u Libiju i zamrzavanje libij-sko- g kapitala u SAD. Od americkih
naftnih kompanija zahtijevano je da
se povlace do kraja juna.
Novi propisi stupaju na snagu 7. ju-l- a, a kazna za njihovo krsenje, kako
prenose zapadne agencije, dostize
50.000 dolara i deset godina zatvora
za odgovorne sluzbenike tvrtke koja
ih ne postuje.
NIKARAGVA
UHAPSEN AMERIKANAC
MANAGUA — Sandinisticke vojne
snage zarobile su jednog americkog
placenika u borbama protiv kontrare-volucinar- a
u juznoj Nikaragvi, saop-cil- o
je ministarstvo obrane Nikara-gve- .
Kako javljaju agencije, zarob-ljen- i
Amerikanac zove se Lalio Var-ne- s
i borio se od 1985. godine na strani
jedne od najjacih kontrarevolucio-narni- h
grupa u Nikaragvi.
Illllllllllllllllllllllllllllllllllllllllillllllllllllllllllllllllllllllllilllllllllll E
Gas.lo 'ni£osloens,kseienka njov
polomaka na SeveTnoamerickomkonlvnenlu .
Published every Thursday by YUGOSLAV
CANADIAN PUBLISHERS INC. 1 19 Spadina
Ave., Toronto, Ont. M5V 2L1.
Telefon: (416) 593-502- 5
PREDSEDNIK: Prof. Adea Rok
S EKRETAR1: Boivdar Pakov'c SofiiaRerinfc
BLAGAJN1K: AnkaNozuuc
GLAVN1 1 ODGOVORNI UREDNIK
Vadsav Gadc
UREDNICKl KOLEGIJUM: ProUvan
Dotenc, Darve Pmades, Pevo Kovacevc,
Mke Grbc, Mvleriko Popovc.
DOPISN1CI: Prot. Vadsav Tomoc,
(University of St. Chatharines), Anion Kosle-a- c
(Welland), Вога Spacek (New York),
Frank Fudunc (Vancouver), SmUja Dacev'c
(Montreal), Matarel Slarcevc (Los Angeles,
California), Joslp Slamc-Slam- os (Rim, Italija),
LepaTeofanovic (Remacheid, Zap. Nemacka),
Mka Slrbac (Pariz, Francuska).
DOPISN1CI IZ JUGOSLAVIJE: Dr. M'uko
Markov'vc , Lwka Matkovc , PeVar Kurlvc , MWos
Kond'c, Meksandar C'mc, SlvaVnnja Maelc,
Nov'ica MWic, prof. Duanka Liana, Nkoa
Drcnovac v Boivdar Zivkovic.
IZDAVACKI SAVET: Vojin Grbc, iosip
Kovacic, Slanko Mudieka, Kalarina Koslic,
Miiena Boi'vc, Ana Burovic, Lepa Rajnowc,
BorisVav Ueskovvc RoTaWja Dv'akovc, Duro
MaVjko6, М'Ле BaVjak, Vja Bubao, Pavao
Radmamc, Osto'ya Kovacev'ic, VkVor Arar,
Dusan Svanar, MWvjan PeVrovc, lon Scvenn-sk- ,
Male Saus, Martin Karavamc, Srdan
Bodc, Pcko DmlTovc, MWvca Mucbn, N..
GerVach, Bosko Madcnovc, MWos Vukcevic,
3 osp Sj'vc , Rud Gtegoras , Slanko Bof , los'p
Gabre Bala BaVvc.
Subscription: $35.00 per year. (First Class
Mail extra). Single copies 75 cents. Adverti-sing
rates on request. Second Class Mail Reg-istration
NO. 0378.
Broj tckucegracuna: Yug. Can. Pub. 970401
Toronto Dominion Bank, Branch 1 19 Spadina
Ave., Toronto, M5V 2L1, Ontario, Canada.
"NaSe novinc" izlaze cetvrtkom. Pretplala
iznosi $35.00 godiSnjc, pojedini primjerak 75
centi. Cjene oglasa na zahtjev. "Nase novine"
su nasljednik "Jedinstva", kome su prethodili
listovi "Novosti", "5ф8кј glasnik", "Edi-nost- ",
"Slobodna Misao", "Pravda" i "Bor-ba- "
kao i "Narodni Glasnik" i drugi napredni
listovi koji su mu prethodili u Sjedinjenim
Drzavama.
Rcdakdja odg,ov ara za ncpolpsanc malerija-z- .
Polpsan tAanci raazavaju msjcnic aulora.
Dop'vs'v sc ne vtacaju.
111111111111111111111Ш11111111111111!11111111111111!111111111111111111111111111111111!гч
PERU: KONGRES SOCIJALISTICKE
INTERNACIONALE
, PREDSTA VNIK KP KINE
ULIMI
PEKING — KongresuSocijalisticke
internacionale u Limi prisustvuje, u
svojstvu posmatraca, predstavnik Ki-n- e, kandidat za clana centralnog ko-mite- ta
KP Li Shuzheng. To je dosad
prvo sudjelovanje predstavnika kine-sk- e partije, na najvisem skupu Socija-listick- e internacionale. Peking se
odazvao pozivu, cime je i formalno
potvrdio da KP Kine uspjesno razvija
kontakte s partijama izvan komunis-ticko- g pokreta.
PISMO KPSS.
MOSKVA — Visoko cijenimo na-por- e
Socijalisticke internacionale
kao utjecajne snage na medunarod-no- j
sceni — kaze se pozdravnom pi-sm- o
koje je CK KPSS uputio kongresu
Sociajlsiticke internacionale u Limi.
U pismu se ponavljaju inicijative
sovjetske vlade za otvaranje prego-vor- a
o kljucnim problemima svijeta.
Takoder se kaze da te incijative nisu
donijele rezultate zbog toga sto se
vlada SAD ne pridrzava sporazuma
koji su u Genevi potpisali Ronald
Reagan i Mihail Gorbacev.
JAR
UHAPSEN CRNACKI
NOVINAR
JOHANNESBURGH— Predstavnik
ministra za j avni red i pravosude JAR
Louis le Grange saopcio je da je po-zna- ti novinar crnac Zvelake Sisulu,
izdavac antivladinog lista i sin zatvo-reno- g
crnackog nacionalnog borca
uhapsen "normalnim postupkom".
Time je demantirao tvrdnje da ga je
"odveo maskirani covjek".
Americko drustvo izdavaca novina
zatrazilo je od juznoafricke vlade da
oslobodi Zvelaka Sisulua, koji je
prema iskazu njegove obitelji, odve-de- n
iz kuce u Sowetu, pod prijetnjom
oruzja. (AP, Reutres).
RAT U ZALJEVU
PONOVO "RATGRADOVA"?
BAGDAD, TEHERAN — Iracko sa-opcen- je da je "naftni grad" Kirkuk, u
sjevernom dijelu zemlje, pogodilo ne-koli- ko iranskih raketa "zemlja-zem-lja- "
shyaceno je ovdje kao neposre-da- n
nagovjestaj ponovnog zapocinja-nj- a
iracko-iransko- g "rata gradova",
koji je izmedu marta i juna prosle go- dine izazvao mnoga razaranja i zrtve
medu civilnim stanovnistvom obje
zemlje.
Iran je medutim, demantirao optu-zb- e
Bagdada da je bombardirao ci-vil- ne ciljeve u irackom gradu Kir-kuk- u
i precizirao da su torn prilikom
raketama "zemlja-zemlja- " tucene
naftne instalacije koje se nalaze tri-deset- ak kilometara sjeverozapadno
od Kirkuka. (Tanjug).
VECINA SE ISELILA
Austro-ugarsk- e vlasti su se krajem
proslog veka naselile na podrucju Bo- -
E sne izmedu Save, Vrbasa i Drine veci
= broj Poljaka, kojih je tamo, do drugog
svetskog rata, bilo oko 20hiljada. Zi--
1 veli su u oko 50 vecih skupina u srezo- -
vima: Banjaluka, Derven ta, Prnja vor,
Bosanska Dubica, Bosanska Gradi--
ska, Zenica itd. Vecina — oko 16.000
— vratila se u Poljsku, na osnovu spo- -
{§ razuma izmedu jugoslovenske i polj--
ske vlade potpisanog2. januara 1946.
godine.
1 HLEB ZA MILIONE
Smatra se da insekti-Stetocin- e godi-§nj- u
svetsku proizvodnju zitarice
(pSenice, kukuruza, pirinca, razi,
jecma i prosa) umanjuju za vise od 10
procenata. To odgovara onoj kolicini
kojom bi se mogle zadovoljiti potrebe
u hlebu do 550 miliona ljudi.
KONCEPT
JEZICNOG
ZAJEDNISTVA
Dok je jezik Crnogoraca, Hrvata,
Muslimana i Srba i svih drugih ko-jim- a je on materinski, jedan jezik na
razini narodnih govora i jedan stan-dard- ni jezik s varijantama odnosno
standardnojezickim izrazima socio-kulturni- h sredina — to je odista cinje-nic- a
koju ne treba posebno dokaziva-ti- .
Tu cinjenicu ne negira nijedan iole
ozbiljan lingvist, ni kod nas ni u svije-tu- ,
i to nije sporno. Problem, medu-tim,
nastaje kad se jedan dio konsta-tiran- e istine o nasem jeziku izdvoji i
apsolutizira, tj. kada se insistira samo
na onome jedan (standardni)
jezik, a svjesno predvida njegova
varijantska razudenost i polifunkcio-nalnos- t, ili kada se insistira samo na
varijantskim posebnostima, a cjelina
(ono sto nam je zajednicko) potpuno
zaboravlja. U prvom slucaju radi se
o unitaristickom, u drugom o separa-tisticko- m pristupu. Koncept jezickog
zajednistva nasuprot i jednom i dru-gom
ovom pristupu — vidi i prihvata
i zajednicko i posebno u dijalektic-ko- m jedinstvu, bez ikakvog preferira-nj- a
jednog ili drugog. Mislim da taj
koncept u potpunosti odgovara nasoj
drustvenoj i jezickoj stvarnosti i da
se upravo polazeci od njega mogu tra-zi- ti
prava i dugorocna rjesenja nasih
problema u podrucju jezika. Jezicko
zajednistvo omogucuje normalnu i
prirodnu integraciju na tri nivoa: na
nivou sociokulturne sredine, odno-sno
varijante (bez nacionalnog po-dvajanj- a),
na nivou nacionalnih ku-tlur- a,
tj. nacionalne kulturne homo-genizaci- je (bezetnocentrizma i pater-nalizm- a)
i na nivou jezika kao cijeline
(bez potiranja razlika i negiranja
varijantskih posebnosti, a uz medu-sobn- o
plodotvorno prozimanje nacio-nalnih
kutlura).
Nasa jezicka stvarnost, dakle, svo-jevrs- na je dijalektika (dijalekticko
jedinstvo) opceg (zajednicki jezik),
posebnog (varijante, odnosno stan-dardnojezic- ki
izrazi) i pojedinacnog
(konkretne realizacije, ukljuclujuci i
idiolekt, tj. individualni izraz). Ako je
to dijalekticki odnos, a jeste, onda se
on moze samo dijalekticki razrjesava-ti- ,
jer, kao sto rekoh, problemi upravo
i nastaju stoga sto se izdvaja i apsolu-tizira
cas opce, cas posebno, cas poje-dinacn- o.
A na toj osnovi ne mogu se
naci valjana rjesenja, koja ce zadovo-- '
ljiti sve a nece biti ni na ciju stetu.
Tako se mogu stvarati samo jos veci
problemi, ionako komplicirana situa-cij- a
a ciniti jos kompliciranijom, a je-zik
kao instrument sporazumjevanja
medu ljudima pretvarati u stalan iz-v- or
nesporazuma, nervoza, sukoba i
frustracija, koje opet same po sebi po-sta- ju faktor sto nas pritisce i generira
nove probleme.
Linija razgranicenja izmedu unita-rizm- a,
separatizma i zajednistva
moze izgledati suptilna samo u poje-dinacni- m
postupcima ali ona je uvi-je- k
jasna i prepoznatljiva. "Lakmu-so- v
papir" za prepoznavanje jezickog
unitarizma i separatizma jeste odnos
prema dijalektici zajednickog i po-sebno
i prema stvaralackim slobo-dam- a
gradana u upotrebi svoga stan-dardno- g
jezika.
Dr. Milan SIPKA
"Danas"
POZIV NA
OSLOBODILACKI RAT
NAIROBI (Reuter) — Joe Modise,
komandant vojnog krila Afickog na-cionalnog
kongresa (ANC) pozvao je
crno stanovnistvo Juznoafricke Re-publi- ke da povedu oslobodilacki rat
protiv rasisticke vlade i da ga prosire
na citavu zemlju.
Borbe vecinskog stanovni§tva i re-zimsk- ih
snaga dosad su se vodile
uglavnom po crnackim getima, poda-lj- e
od naselja bijelaca.
ЖМС1 1 JUZNA AFRIKA PROFIT JACI
OD PRINCIPA
Nezni prekori rasitickom rezi-m- u
u Pretoriji. — Aparthejd i
nasilje zasticeni strepnjom, da
bi ekonomski bojkot "pogodio
slabe' odnosno crnacku veci-n- u.
Nemci ovih veceri prate brutalne i
krvave scene iz juznoafrickih gradova
s paradoksalnim osecanjima. Ispod
politicke retorike i osude izrecene na
racun nasilja bele manjine i rasistic-ke
politike Pitera Botha, Nemcima ne
promicu i takvi detalji da ovaj rezim
rasteruje i napada demosntrante uz
pomoc zapadnonemackih tanketa i
borbenih helikoptera.
Ti detalji im svakako pomazu da bo-lj- e
razumeju kontradiktorno ponasa-nj- e
svoje vlade. Ona, s jedne strane,
pokrece inicijativu za sazivanje sa-stan- ka
na vrhu najvaznijih zapadnih
zemalja, kako bi se politickim pritis-cim- a
goropadni Botha ucinio krot-ki- m,
a s druge strane odbijaju i pomi-sa- o
o preduzimanju ekonomskih sah-kcij- a
protiv njegovog rezima.
Valada je uspela da zahvaljujuci
vecini poslanika vladajuce koalicija
svoju resenost da ne poseze za efika-sni- m
merama koje bi urazumile
Bothu progura kroz Bundestag. Ze-sto- ko
protivljenje opozicije je u tome,
naravno, nije moglo spreciti.
Vlada se inace trudila da ostavi uti-sa- k
kako to cini iz najboljih namera.
Sankcije protiv Bothe bi, tvrdi ona,
pogodile slabe, vecinsko crnacko sta-novnistvo.
Svejedno sto njegovi pred-stavni- ci
pa i biskup Tutu, uporno op-tuzu- ju
Amerikance, Engleze i za-padne
Nemce da svojim drzanjem za-pra- vo
odrzavaju u zivotu rezim nasi-lja
i tiranije.
Piter Botha, naravno, zna da u ru-ka- ma drzi jake adute. Jos prosle godi-ne,
u casu kada su zapadne sile bile
u nedoumici da li zaista da posegnu
za ekonomskim sankcijama, on je za-pret- io da ce zavrnuti izvoznu slavinu.
Slicnim recima je ovih dana progovo-ri- o
i njegov ministar spoljnih poslo-va- :
dve trecine ukupne razmene sa
svetom" iz Juzne Afrike ostvaruje se
sa tri zemlje — SAD, Velikom Britani-jo- m
i SR Nemackom.
SR Nemacka gotovo u tome ima pri-ma- t.
Na dalekom africkom jugu na-la- zi
se vise od tri stotine njenih firmi.
Tamo je zaposleno 65.000 Nemaca.
Cvetaju poslovi, rastu ulaganja. U
ovom casu nemacke investicije u
Juznu Afriku iznose 12 milijardi ma-rak- a.
Izmedu uzvisenih politickih prin-cip- a
i snaznog ekonomskog interesa,
zapadnonemacka vlada ocigledno
sledi logiku profita. Nju je sve teze
prikriti politickom retorikom i verba-nolno- m
osudom rezima u Pretoriji, pa
i ishitrenom inicijativom da lideri
SAD, Velike Britanije, Francuske i
SR Nemacke sto pre sednu za sto i
vide sta ce s Bothom.
M. STOJANOVIC
"Politika"
SAD — SSSR
NOVI PRIJEDLOZI
GORBACOVA
WASHINGTON — Jedan americki
funkcionar izjavio je da je sovjetski
voda Mihail Gorbacov u privatnom
pismu predsjedniku Ronaldu Rea-gan- u ponudio jos jednu kompromi-sn- u verziju svog ranijeg prijedloga za
smanjenje nuklearnih projektila
srednjeg dometa smjestenih u Evro-p- i.
Taj funkcionar, koji je zelio ostati
anoniman, dodao je da Amerikanci
"ozbiljno razmatraju sovjetski pri-jedlo- g
i mogucnost za odgovor na nje-ga".
Gorbacovljevo pismo urucio je
Reaganu novi sovjetski ambasador u
Washingtonu Jurij Dubinjin prilikom
predaje akreditiva u Bijeioj kuci.