Zwilazkowiec Alliancer, November 29, 1936

              Hf §
Hn
HIS
n & 88
m
I
ntni tfx±rZZ„r~ --—£-_
Sfrr-nr- a ]-- tn "ZWIĄZKOWIEC" LISTOPAD (NOYEMBER) - 29 — 1936 Nr 48
U
"Z W I A Z K O W I E C"
OFFICIAL PUIJLICATIOŃ OF THE POLISH ALLIANCE
OF CANADA
Published for Every Sunday
OKGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE
Wychodzi na każdą niedzielę
Redaktor
Administrator
J STANIEWSKI
K J MAZURKIEWICZ
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie $150
Półroczna 80&
W Stanach Zjednoczonych i Europie $200
Pojedynczy numar 5c
Printed and Published by Polish AIKance of Canada
Adres:
"ZWIĄZKOWIEC4
696 Queen St W Toronto Tel Redakcji EL 8683
Polska Literatura To Bogactwo
Zima nastaje — a równocześnie zbliżają się zimne
dnie i długie monotonne wieczory których me wolnoi
nie można bazkorzystnie bezczynnie spędzać Tracić
czas na drzemce pustem rozumowaniu obgadywaniu
bliźniego swego lub na zwykłem dłubaniu w nosie
Każda chwila w życiu człowieka jest bardzo drogą i
dlatego powinna być rzeczowo i umiejętnie wykorzysta
na
— Człowiek raz żyje!
Człowiek nie przyszedł na świat po to aby tylko jadł
ciężko pracował spał i rozmnażał się i o niczem nie my-ślał
— Nie!
Posłannictwo każdego człowieka jest całkiem inne
Człowiek jako król wszelkiego stworzenia jako jed-nostka
duchowo i cieleśnie inteligentna przyszedł na
świat panować!
Przychodzi na świat po to jedynie by świat ten budo-wać
i ulepszać Ujarzmić naturę i przyrodę i to wszyst
ko co go otacza zaprząc do jednego rydwana stać się
właściwym twórcą i kierownikiem życia
— Czy jest dziś człowiek tern kierownikiem swego ży
cia?
— Nie!
— Dlaczego?
— Gdyż błądzi w nieświadomości swojej Wszystkie
go się boi wszystkiego się lęka i to co dla niego jest nie
znane i niezbadane boi się zdrową myślą kroczyć i do
trzeć do celu prawdy i zadania Brak mu gruntownego
uświadomienia oczytania Dla ludzi którzy nie mieli
AW-ffi- i możności pokończyć wyższych szkół czytanie jest bar-KSfdżolważnarz- ecza
Bez czytania naukowych książek
! &5B3V&łow jest do ociemniałego
'#vs '"'rpotocy marny piękną i bogatą literaturę Polską
Nie jeden naród zazdrości nam jej W ubiegłym roku
dzieła naszych pisarzy były przetłumaczone na 17 języ-ków
świata Dzieła Sienkiewicza Mickiewicza Rejmon
ta Żeromskiego i t d są przetłumaczone na wszystkie
języki europejskie i azjatyckie
Ćaly świat czyta i podziwia zmysł literatury polskiej
A ze wstydem trzeba się przyznać że całe tysiące rodo-witych
Polaków nie tylko nie czytali tych utworów lecz
nie znnią nav"t' nazwisK po1is1ia!cn1 au_Jtuiiw
— Dlaczego?
Szkoda pieniędzy na dobrą książkę na książkę nauko
wą czy powieściową? Znajdzie się pieniądz na wszystko
tylko brak pieniędzy i czasu na czytanie książek
Właśnie wieczory zimowe nadają się na czytanie i stu
djowanie Każda organizacja posiada swoją bibljotekę
Każda Grupa Związkowa posiada taka bibljoteczkę Nic
ma tu wykrotów Trzeba tvlko znaleźć czas na czytanie
Zimowe wieczory nadają się najlepiej na czytanie i nau
ke Po pracy i kolacji w ciepłem mieszkaniu ojciec-e- -
t _ _i_ :' „„-- „ -- -n rze KSiaZKC W rcuc i yui na frcA' na vńw4nwo rW-jio-ivP świata --- ---
rzeczy naukowe i wesołe dokteryjki Zona dzieci lun
mieszkańcy słuchają podziwiają i tern samem wszyscy
sę uczą i uświadamiają
Co zn """naniała i przykładna rzecz istna ludzka stra
wa duchowa
— Spróbujcie!
Okólnik P Premiera
P Prcmjer Sławoj Szadkow-ski
wystosował d0 wszystkich pp
ministrów okólnik aby zwrócili
uwagę funkcjonariuszom pańs-twowym
którzy z ramienia władz
urzędów i instytucji państwowych
vvkonywuja czynności inspekcyj
ne i nadzorcze że przy pełnieniu
swych funkcji ograniczać się win
ni do ściśle służbowego zakresu u nikajc nawiązywania bliższego
kontaktu prywatnego
Szczególnie pocincllwość wzr
nawiązywaniu kontaktu wykra-cza
iacego poza granice koniecz-ne
dla wykonania czynności służ-bowej
powinni zachować urzedni
cy przy wypełnianiu zadań pole-gających
na rozstrzyeaniu pomie
dzy dwiema stronami Zwłaszcza
przv zatareach zbiorowych nr
pomiędzy dworem a wsią urzęd-nicy
powinni unikać nawet pozo-ru
wejścia w porozumienie z jed
ną ze stron taki zaś pozór mogło
bv stwarzać np zatrzymanie sie
powagą ma się rzecz tak jak
z odwagą kto jej nie ma ten jej
nie uda
A
stron nu we dworze
Drugi okólnik dotyczy polowa-nia
funkcjonarjnszóv- - państwo-wych
w lasach prywatnych Okol
nik ton brzmi:
"Zdarza się że urzędnicy w
szczególności zajmujący wyższe
stanowiska w administracji pań
stwowej przyjmują zaproszenia
na rolowania urządzane nrzez
właścicieli większych obwodów ło
wiockieh nie liczne sie z tern że
w ten sposób zaciągają wobec za
zraszających rewne zobowiązania
towarzyskie które mopa okazać
M kremi ince przy wykonywaniu
nbnwin7ków służbowych Prosta
irzvzwoitoe w stosunkach towa
-- 7vkich wrpnpa że tv]l--n ten po
winipn kździć m przviecia i rolo
wania kto może odwzaiemmc się
w równej mierze Jeżeli nato-miast
możliwość ta nk istnkie
zaproszeń przyjmować nie wolno"
Czyli mówiąc innemi słowv nie
bierz łapówki bo ci nie wolno roz
dawać tępo co nie jest twoje —
w budynku należącym do jednej tylko społeczne
Z
ze
To jest dla mężnych pociechą
jedyną
Kiedf nie w łóżku rlc w polu
giną
ŚPIEWAJCIE TO ZE MNĄ!
MARJA KONOPNICKA
Ja Się Nie Skarżę
Ja się nie skarżę Boże! Ja nie plączę
Że wiatr roznosi jękami gluchemi
Chmur}' lez pełne westchnienia tułacze
Po całej smutnej tej ziemi!
Ja się nie skarżę że jasność dnia blada
Zaledwie słońca promieniem draśnięta
W cień i zmierzch nocy wieczystej zapada
Nieznana często — przeklęta
Ja się nie skarżę choć kwiat nicrozwity
W pąku zdeptany bezpłodnie umiera
Ja się nie skarżę choć prawdy błękity
Burza piorunem otwiera
Choć po dolinach mgły ciemne się wloką
Chociaż szczyt każdy — bezduszną opoką
Choć po przepaściach zwątpienia jest droga
Myślicielowi — do Boga
Choć wiekuistej harmonji Twej tony
Milkną wśród dzikich rozdźwięków wybuchów
Chociaż stworzywszy ciał całe miljony
Tak mało dałeś nam duchów!
Ja się nie skarżę choć Twoje narody
Idą nie wiedząc skąd kędy i poco?
I bijąc w siebie jak morskich fal wody
Pracę stuleci druzgocą!
Choć hasła wielkie jak błędne ogniki
W strasznej nicości prowadzą was w bagno
Choć próżno bija w niebiosa okrzyki
Tych co konają i — pragną!
Ja się nie skarżę choć Twoje ołtarze
Nie płoną --wiecznej jedności pochodnią
Choć synom Twoim na imię "nędzarze"
A nędza tak często — zbrodnią
Ja sio nie skarżę że serce człowieka
Z porywów marnych wykułeś nie z siły
Choć smutnym droga tak bardzo daleka
do ukojenia — mogiły
Chociaż ideał na szczątki rozbity
Wspólnego duchom nie tworzy ogniska
Choć przez najczystszych uniesień zachwyty
Płomień żądz ziemskich przebłyska
Ja się nie skarżę choć słońce nie świeci
W chacie nędzarza wskaźnika ciemnicy
Choć pokolenia posępnych stuleci
Marnieją w gnuśnej tęsknicy
Choć tyle smutków i łez na tej ziemi
Tyle niedoli nch! i tyk — winy
Choć ponad ludów tłumami blademi
Biją okropne godziny!
Ta sie nie skarżę! Cóż światu pomoże?
Choćbym go skarg mych wstrzasła huraganem?
— Smutno mi tylko że Ty wielki Boże
Całej tej nędzy jesteś — panem
Stan Bezrobocia w Świecie
Zestawienie liczbowe stanu bez
robocia w różnych krajach pod
koniec września roku bieżącego
dokonane przez międzynarodowe
Biuro Pracy wskazuje na spadek
liczby bezrobotnych w Niemczech
Belgji Austrii Eułcarji Knna-dzi- e
Chili Danji Estonii Sta-nach
Zjednoczonych' Finlandji
Tnnonii: Łotwie Norwegji Pol
sce Szwecji Czechosłowacji Ju-gosławii
Spadek ten rozumie się
w porównaniu z cyfra bezrobot-nych
za rok ubiegły Wzrost nato
miast liczby bezrobotnych wyka-zują:
Austrja Francja Rumunja
Szwajcarja
Cyfrowo stan bezrobocia przed
stawia sie w porównaniu z ro-kiem
ubiegłym jak następuje:
W Austrii 217991 bezrobotnych
wnbec 20049' w roku 1P35 w
Anglii 1G1 1939 bezrobotnych wn
hec 19-1980- 5 w 193ó r w B'Hi
100838 wobec 1465S1 w Danii
"0822 wobec 53041: w Holandii
1539GS w 164068: w Czechosło-wnc- ii
185259 w 203736: w Au-stralii
57000 w 77177: w Kana-dzie
22375 w 24736: w Norwerii
O021 w 12233: w Szwecii 46181
w 568P6: w Stan Zkdn 119 urn
cent oeółu robotników wobc" 1S4
procent w l°35 roku: w Niem-czech
142965G w "IUOl: w
Bułgarii 237S0 w 42072: m We
erzech 46713 w 4G0G9 w Janon
ji 352501 362273 na Łotwie
1116 1595 Polsce 284000
3055G0 Rumunji 12923
12003 Szwaicarji 79281
GG656 Jugosławji 12135
12260
Jak widać powyższego zesta-wienia
bezrobocie zmniejszyło
się wydatnie większej liczbie
krajów Dla uwypuklenia popra-wy
sytuacji ostatnich latach
Międzynarodowe Biuro Pracy spo
rzadzib tabelę wskaźnikową sta
nu zatrudnienia przyczem jako
wskaźnik wzięto cyfrę 100 dla ro
ku 1929 przed kryzysem Według
tei tabeli stan zatrudnienia wyno
si:
W Belgji S66 wobec 823 1935
roku Bułearji 1288 1048
Kanadzie 886 S48 Eston
1350 1152 Stan Zjedn
S2S 76 0: we Francji 750
1: Anrlii 1073 1024 na
Wocrrzech 981 910 Japonji
116 1111: na Łotwie 10S4
1021: Holandji 732 756:
Polsce 756 718: Szwecii
1092 1042: Czechosłowacji
s1?0 S31 Jugosławji 1035
937
ta statystyka porównawcza
wskrzuk również na stały postęp
ri7-rl-5n- je zatrudnienia stwier
d7T bowiem że stosunki na ryn-Vc- h
uracy zaczynają zbliżać "się "rikwo d0 normy lat przedkry
zysowych
Hiszpania w Cyfrach
Madrycki dziennik "Polityka" klasztorów żeńskich przeszło 5°
nodaje szczegóły o rm-eotow-a- tys zakonnic 62 tys probosz-liiłc- h rokoszu faszystowskiego rzów i ponad 10 tys seminarzys
W dniu wybuchu rokoszu dnia tów
n i! 11- - r t_: -- i '
w
w w
w w w
w w
w w
z
w
w
w
w w
w w w
ii w w
w w " w w
w w
G w w
w w
w w w
w w
w w
I
"
sf
z
kiei S50 eenerny wliczając Lud hiszpański dzwieał ciężar ' n? mn oi n? Mia ren l„:i- - __ ! juz wszystkie rezerwy powołane ""-- ""j " --iuciu_ hmj i za
do broni i konnic W samym Madrycie było
Ponieważ armja hiszpańska ' '30S klasztorów vr BarcAlonie 1- - 377 Rekord £
czyła około loO tys osób wiec d dzie da{ met0
onkaołojed1n7e5gożogłneinereznyr!ała przypadało "t0r na 3S' ""!fzXkancow i Je"den
Wedlue statystyki z roku 1927 na nieKtałcfiw A
w Hiszpanji bvło 940 klasztorów Jedna zakonnica na 8 mieszkań-- z
12 tysiącami mnichów i 372S ców Trochę za dużo?
rolska IM
Dla Żydów
Pod takim tytułem pisze pismo
ludowe "Zielony Sztandar" o za-gadnieniu
sprawy żydowskiej na
ziemi polskiej
Sprawa żydowska — powiada
powyższe pismo nie może być za
łatwiona przez bezpłodne akty
gwałtu przez turbowanie Żydów
lub bicie szyb żydowskich ale
przez rozwój spółdzielczości oraz
przez popieranie emigracji żydów
z Polski tak do Palestyny jak do
innych obszarów które winny być
uzyskane na podstawie porozumie
nia międzynarodowego pod kolo-nizację
żydowską
W niespełna rok potem zrobiła
Polska pierwszy krok celem urze
czywistnienia tego co wskazał
program Stronnictwa Ludowego
Oto bowiem w Lidze Narodów na
oosiedzeniu Komisji gospodarczej
zabrał głos delegat polski p Ro-sę
oświadczając że sprawa ży-dowska
w Polsce winna być za-łatwiona
na podstawie porozumie
nia międzynarodowego
Sprawa żydowska w Polsce —
mówił p Rosę — jest szczególnie
paląca Na 10 miljonów ludzi
mieszkających w miastach pol-skich
jest 3 miljony 600 tysięcy
Żydów którzy trudnią się przede
wszystkiem handlem i pośrednic-twem
W miarę przechodzenia
handlu w ręce polskie Żydzi tra
cą i trącić będą podstawę bytu
Trzeba znaleźć dla nich obszary
pod kolonizację i spraw tą musi
się zająć Liga Narodów
Ale jest druga jeszcze sprawa
— mówił delegat Palski w Lidze
Narodów W ciągu 1935 roku Ży-dzi
wyjeżdżający do Palestyny
wywieźli z Polski 50 miljonów zł
co przyczyniło się do zwiększenia
trudności finansowych państwa
Polska nie może sama dostarczyć
środków na sfinansowanie emłgra
cji żydowskiej musi się tą spra
wa zająć Liga Narodów
W tej samej sprawie zabrał
głos drugi jeszcze delegat Pol-ski
który na posiedzeniu politycz
nej Komisji Ligi Narodów złożył
oświadczenie następującej treś
ci: Musi byc wzmożona emigra-cja
żydów z Polski Palestyna nie
nrzyjmie wszystkich wobec tego
Liga Narodów musi się zająć wy
szukaniem innych jeszcze tere-nów
kolonizacyjnych dla emigran
tów żydowskich środków na sfi-nansowanie
emigracji żydowskiej
nie może dostarczyć Polska bo
jest na to za uboga środków tych
dostarczyć winni finansiści za-graniczni
zwłaszcza finansiści
żydowscy
W ten sposób postawiła Polska
sprawę żydowską w Lidze Naro
dów jako sprawę która obchodzi
jaJOCych 270 miesięcznie
pół miljarda dola-rów
w jest po przeracho
ia Kolonji
two tej metody jeżeli nie otworzy
się im możności emigracji byto
wania gdzieindziej? Gdyby istot-nie
udało się powiększyć liczbę e
żydowskiej z Polski do
S0 tysięcy osób rocznie to po kil
kudziesięciu latach nie mieliby!-m- y
w Polsce sprawy żydowskiej
Zdawałoby się że z takiego po stawienia sprawy najbardziej po
winni by być zadowoleni sami źy
dzi którzy skarżą się na ciężkie
swe położenie w Polsce wskutek
rosnącego antysemityzmu Tym-czasem
widzimy coś wręcz odwrót
nego Żydzi z małymi wyjątkami
nodnoszą alarm z powodu wysu-niętego
projektu przez Polskę w
Lidze Narodów Nie mają ochoty
opuszczać Polski! Oto np co pi-s- ze
żydowskie pismo " Nowy
Dziennik":
"Nikt nas nie może zmusić do
opuszczenia Polski nikt nie może
od nas się abyśmy zre-zygnowali
z naszych praw obywa
telskich zagwarantowanych nam
przez Konstytucję
żądanie opuszczenia przez nas
miast dla zrobienia miejsca chło
pom uważamy i uważać będziemy
nadal za próbę wywłaszczenia nas
z prawnie zdobytego stanu posia
dania za próbę podważania pra
worządności za próbę analogicz-na
do konfiskowania majątku oby
watela X na rzecz obywatela Z
Za bezprawie będziemy rów-nież
uważali tworzenie tak zwane
'ro "sztucznego tłoku" mającego
nam obrzydzić życie w Polsce i
imusić nas do emigracji"
Czy żydzi nie zdają sobie spra
wy z tego że takie stawienie rze-czy
tylko im zaszkodzi i przyczy-ni
się do wzrostu antysemityzmu
Polska jest przeludniona Wieś
dusi się od nadmiaru rąk i gąb
Sama reforma rolna nie rozwiąże
zagadnienia przeludnienia wsi w
każdym razie nie na długi czas
Musi być otwarta brania dla od-nh--
wu
ludzi ze wsi do miast —
do nrzemysłu handlu gdzie tak-że
jest dziś ciasno Emiegraeja
zagraniczna musi odciążyć PoW
skę
Ale "dlaczego właśnie my ma-- w
emigrować?" — pytają Żydzi
Z dwu powodów! Po pierwsze dla
fpgo iż łatwiej da się na podsta-wie
porozumienia międzynarodo
wepo znaleźć tereny kolonizacyj-n- e
dla żydów niż dla Polaków
Po drutrie dlatego że jeżeli już
musimv kogoś z Polski "wyp-ychać"
to słuszniejszą jest rzeczą
ebv tym "ktosiem" byli Żydzi
którzy sa bndź co bndź elementem
nanływowym w Polsce aniżeli
chłoni którzy sa elementem rdzeń
nvm od prawieków w ziemie tę
nietylko nas i która wobec tego rżeniami wrośniętym Muszą
może być załatwiona tylko na dro to zrozumieć Żydzi ieśli nie chcą
dze porozumienia międzynarodo-- nrowadzić polityki krótkozrocznej
wego A więc na tej jedynie słusz Ci z nich którzy buńczucznie
nej drodze którą wskazuje pro- - wołaia: "żvdzi nie póida na emi
gram Stronnictwa Ludowego cn-nci- e — niech ida inni" ci prz?
Cóż bowiem pomoże bicie ży- - kkdnin ręko do wzrostu antysemi
dów pomijając już barbarzyńs- - tyzmu
Ile Kto w Polsce Zarabia
Według obliczeń statystycznych M„iłn„M „i-ni- n i snn ?} mięsie-- i
urzędów skarbowych mamy nlmr Pntn 'inosr ncAU 7nr1l1iaiacvch
nie w Posce: ' !od 1500 'do 3000 'zł miesięcznie:'!
31657 osób zarabiających oko 3-1-
47 osób 2arabinjacvc h od y ło 240 zł miesięcznie 23000 osób c1° r-°0-
0 7J: mieslcc'nJfj
zł snby zarabiające po
30580 osób zarabiających 300 zł! Po uwzględnieniu ilości oób
miesięcznie 30000 osób zarahk zarnliiałnrrrh od lftOO do le jących 400 zł miesięcznie 19301 zł miesięcznie utiHć można -- e
"auiwaiauiającycn ouo do 600 w Polsce 7irnbin ponad iw
ci llliesieczniP i:łviin ncńh „ „l 1~ o fnn „cAl -- „__ uovu uid uruiu ouuuu usuu
Potworny Cirżar Zbrojeń
Sekretarjat Ligi Narodów wv- - rnństwo wynosMv iuż rrsY16'!
riił nnvv rnpTnil- - ni-Jł- !j J nAl nitJi n1nrnv " Zi"--
cy stan zbrojeń w świecie ' około 50 miljardow zł
Z obliczeń w roczniku tvm za T ci:}P "iec d:5esieciuJfiS
wynosiły 3 i
złocie to
i
migracji
domagać
i
Ol n (l( Mrnpont
A na tern' nie koniec — mac I
bcwiem że olbrzymie zbrtfl
-- PV pienąaze OKOło „w trrwolalr nowy ju miljardow z} " --- "-' - 'jrżsU ścig zbrojeń i dalsze poawy
u " hjnu ivóo wy iie wydatków wojs"" datki na wojsko we wszystkich wszystkich prawie państwach
1