Zwilazkowiec Alliancer, December 13, 1936

              BBbBBBBBJBKBżISfsii?SiP5gc!łiilJ t~ ——
fili
Hfefd
bH-hbbbbb- h dH
BbISeT7i '?£'
BBaRwjk !
ssiH '
bbJs-si- I 4
H&ill]
tyj-i- !
BEi
WmB J
If#tfei# IiMi V'
Hf!
lijIpiWp!
B!♦ 2
!'! -- aa
(Ul MJ'Ui l
!t-?&5-- Jf Mlfar
S3f:
mmm&mai
MSWIi
ii[f?Ll!S
1
a
ml
m
Stronica 6
Wolne Głosy Korespondencie
' ?"au"im[oyec"0P"ne w"t"JwrujborewiwW°"' ni
-- --- '"""j"
- -
SPRAWOZDANIE
TORONTO O NT
Z wieczorku urządzonego przez Kom-itet
Jrkietry Dętej dnia 25 listopada
1531 roku
Jak wiadomo 1'olonjl ze Grupa S-- ta Z
1 w K zalozjla orkiestrę dęta składa
Jącą nic z 2S Instrumentów które kosztu
Ja ll3bu Chociaż obowiązek w dzisiej-szych
czasach duży lecz przy dobrych
chęciach I poparciu 1'olonjl spodziewa-my
Me ze splata pójdzie dosyć lekko
gdy jak ilotyrhczas okazuje się to zro
zumienie Jest ogólne I poparcie wszel
kich przedsięwzięć na ten cel Jaknajkp
sz- - Co daje dowód ostatni wieczorek
urządzony dnia 2-- t Ilnopada b r w Do
mu Polsko Narodowym
Publiczność dopisała jaknajleplej kaz
dy bawił s ię doskonale przekąski urzą
dzone prawdziwie po polsku przez nasze
I 'anie smakowały każdemu I nic Jedne
mu zdawało się ze nie bawi się na ob-czyźnie
lecz w l'olscc co się rzadko
zdarza na zabawach
Ogólny dochód z wieczorku przyniósł
łiJM za co komitet orkiestry składa
wizyntklm którzy przyliyil na te zabawę
ferdecznc podziękowanie Jak również
tern 1'anlom któro przyżądzaly przekąs-ki
Następująco osoby złożyły swe datki
na orkiestrę podczas wieczorku:
10 K'0') S W A I' 1'lacówka NT 111
Szypkowskl IV jlUO: Daniel Hąkowscy
Kożuch lleczkowskl Wojnarowski JJa
naS Kajca I Kopacz 'James l'alefi A-dam- ski
Mickiewicz Sierżant Saja PI- -
BUlskl Sapleski Wnlnin 75 c złożyła
1'lotrowska l'o 60c złożyli: Undyfl llul
Żurawski Majka Skorobochaty Stanl-szewsk- a
Czupryna Wilk Wloncck Nę-dza
Rajca 3Sc złożył: Węzak 30e zło
vla OIJaszewska
Io 25c złożyli: l'iwlik Swiderski Woj
laszyn 1'aweiskl Strojek Nieznany Ul-jaszew- skl Kucharski Urzymskl UInal
Nowak Zienkiewicz OleS Krukowska
Jlojdys 1'yjor ponadto zebrano 1410
od tych którzy nio podali swych naz-wlea- k
' V Porębski Gospod wieczorku
JAK POWSTAŁA GRUPA 15tn?
PORT COLBORNE ONT
(Dalszy Cii)ff z poprzedniego numeru)
Wyhor Zarządu Urupowcpo odłożono
ha czas nleoBranlczony W dniu 17 listo
pada zarząd Grupy 12-t- cJ zostnl zanlar
mowany żeby przybyć na godzinę 7-- mą
do Tort Colliornc ponieważ nastąpi wy
'łłtpórZarządii (JdyżcSmy przybyli do 1'ort
fiColborojftsUiUSrał- - zgromadzonych 60 'f'6t(:rttVln(eywiowanych sprawą Z mWłbblBłailfiskl odczytywał nrty- -
w'kul)lparn(rrafyMwarte w Konstytucji
' 1 w K: n''ebrńnl wsłuchiwali się z
wlelklem zalnteresowniilem co należy
pr-dltreSl- lć że glęlioko wzięli tlo serca
fprawę organizacyjną l'o odczytaniu I
rozważeniu Knn(ylucJI Z 1 w K posta
nowlnun przystąpić do wytinril Zarządu
Grupy l"-t- ej Na przewodniczącego powo
łann oh Szalińskiego sekreliirzt proto- -
ku)i?wcj'D Grupy li-t- ej z Crowlnnd Ont
Oli Sznllńkl podziękował zebranym za
takie zaufanie jikle żywią do Grupy VI
tej ft także do Jego osoby WyWr Zarżą
mivwil sie w mtwlększem spokoju I
7 wlelklein z'ili]erenwaniem Co nit nns
wywarło iluże wrażenie lio4mv zauważy
li tolerancję która nam Jest tak potrzeb
na do zyolt ttk w życiu prywatnym Ja
k"też organlzaeyjnem
lodncnt słowem możemy oświadczyć
że Umlacy I Uodaczkl w Port Cnllinme
n ioteniiweml I uwhdnmlnneml (ik
jak pr'vtało na i'niii-- e Vvolioilłtwn w
Knnnilzlc Przy Hncu rnbrania poleco
ro seUretarziiwl ob Szalińskiemu zawla
rtoTilć Zarząd Centralny w Toronto nże
by pr7ii%ł ni dzień "'Ił llstopadi w celu
przeprowadzenia Instalacji Grupy 15-l- eJ
w Port Coltiorne Ont
W dniu -- 9 listopadi zastnllsmv Już
o'i WaełTwskleen wice prezesi Z C o
nz oh tiiitowiilirn sekretarza flnano-mpc- u
Z (' z umnto Wice prezes oh
WirlawUI 7icll noledzenle I wyclosll
mowę na temat nrcmlzacyjny 1 serdecz
nie podziękował vm en się przyczvnill
do 7ali7enla Gruoy li-t- ej Zt oo oldi
Tzony liyl burzą oklasków Następnie po
M-nl-ał
ob Gutowskiego który w swej
dowcipnej mowie pornzył sluclnczv do
miec!iu a kobietki do płaczu Przy za-łtnftc-e- nl'1
swej mowv 7łołvł serd"C7na
cratuHcJę nowej Grupie za eo również
obdarzony zotat Imr7ą oklisków Wice
prezes pr7odtiwii zehranym że prvhv
M delegTc! z Grupy i:-te- 1 2 Crowlard
I poproił ob lvbuli Jako prezesa Gru
fy 11-t- ei ażeby co4 powiedział th Iy
Im podziękował przewodniczącemu I mó
wił że jeet nad wj-ra- z zadowolony z po
woilu piwotanla do życia Grupy lS-t- ej
ponieważ Jest sąladka Grupy ir-t- ej I
wspMnio dużo zdziałać można Poczem
wice prezes przystąpił do odebrania przy
sieci od członków I Zarządu Nn prawdę
że podniesiona to było chwilą poczem
posypały się życzenia przez wloe preze-sa
Wacławskleco I sekr fin Gutowskie
go Poczem wice prezes zamknął posio
d7enle
I tak Szanowni Związkowcy I Zwlaz-kowczyn- le
powstała nasza Grupa 15-t- a
w Port Cołborne która oficjalnie weno
dzl na arenę życiowa z dniem 30 lltopa
da 1?35 roku z liczbą 50 członków Swli
domych I postępowych itodakow i Koda
czek Hądłmy dumni ie społeczeństwo
rolskle --w Kanadzie w tej to przybranej
Ojczyźnie zaczyni się orjęto-wa-ć I rozu-mieć
to te potrzebna nam Jest orpanlza
cja nie lcomunlstyczna nie faszystowska
tyrko orcanlzacja postępowa o duchu
Narodowo Polskim taka jaka jest Z r w K I Wychoditwo Polskie zaczyna
to coraz lepiej rozumieć lecz łe jest ros
rzucone po całej Kanadzie więc nie mo- -
9'r I KłfłpudłiwJB natzycti Cytlnłłcóv
iywifCwj uiMi k tfrwvfyt mkwar%tki Ppavpieru zwIyłdHo
ze wszędzie dochodzić hasło Związkowe
Są osiedla w Ontario ze Jest spora lloSC
naszych Kodaków którzy nie mają zad
nej organizacji I do żadnej nie należą
Tam to komuniści wysyłają swoich agi
tatarów a cl pod płaszczykiem patrjo-tyczny- m
polskiego robotnika wclącają
Ich na listę komunistyczną tak samo
Jak było w Welland Ont Gdy przyje-chał
towarzysz Jastrzębski I założył od
dział Polskiego Towarzystwa Robotni-czego
w dniu 25 marca l'J33 roku Otóż
kto należał do tego oddziału? Mogę smla
ło stwierdzić że sami Ukraińcy co na
dowód podiję ze najgłównlejsze to że
posiedzenia prowadzili w ukraińskim Ję
zyku I wy towarzysze macie odwagę I
honor takie oddziały obdarzać najwlęk'
szemi Imionami Synów lolski Jak: Alle
kiewlcz Słowacki Żeromski Ud?
Jan Dybuś prezes
ODEZWA DO CZŁONKÓW
I CZŁONKIŃ' (JR I-sz- ci!
Podwójne Wysiłki! Ramię do Ramienia!
TORONTO ONT
Werbunek rozpoczęty z dniem I-- go
grudnia Wstęp do Grupy Jest bezpłat-ny
tylko epzaminaeja lekarza Jednego
dolara Grupa 1-- sza ma członków 350
Jest to ładny przyrost Jak nn obecne sto
simki lecz nie powinniśmy się tern za-dawnln- lnć
lecz wysiłki nasze podwoić w
kierunku werbowania nowych członków
Nie widzimy żadnej przyczyny dlaczego
wszyscy członkowie I członkinie naszej
Grupy nie mogliby dołączyć swej pracy
chociaż po Jednym członku zwerbować
lloblą to Jednostki werbując nawet po
kliku członków nic więc nie stoi na
przeszkodzie ażeby I cl którzy jeszcze
nic nie zdziałali nie mogli postarać cho
clażby o Jednego członka Nio potrzeha
się zbytnio wysilać nad zapisaniem Jed
nego członka a korzySĆ dla Grupy bę-dzie
bo gdy każdy przyprowadziłby po
Jednym członku to Grupa 1-- sza czyli
nasza Grupn natychmiast podwollnby
się Trzeba trochę dobrej woli poświę-cić
trochę wolnego czasu rozejrzeć się
wokoło siebie a kandydatów na człon-ków
do naszej Grupy 1-s- zeJ znajdzie się
dużo Howlem Grupa 1-s- za Z P w K
Jest organizacją pewną cieszącą plę Jak
najlepszą oplnją I do tego najtańszą
Zastanówmy się Jednak z ręką na ser
cu czy nic? Czy wszyscy speinmsm)
trwój obowiązek czy spełnimy swój ono
wiązek w obecnym werbunku?
Napcwno przyjdziemy do tego przeno
nnnla żo wlększoSć naszych członków
nlczem nio przyczyniła się do zwiększę-nl- a
szeregów naszych
Do tych wlaSnle odzywamy się nżeby
zbudzili się z letargu nżeby rzucili oho
JętnoSĆ 1 zakasali rękawy I tak szczerze
zabrali się do pracy Czasu jeszcze mamy
dosyć gdyż w przeciągu miesiąca moż-na
dużo zdziałać Niechaj miesiąc gru-dzień
nie 3Gn lecz przynajmniej 70 no-wych
członków przysporzy
Stary członek Grupy l-s- zej
SPRAWOZDANIE
PORT COLBORNE ONT
Polacy tutejsi Idąc za przykładem in-nych
ugrupownń przystąpili do zorga
nlzownnla się Już ol dłuższego czasu
klcrownla mySI zorganizować się w Jed
na Grupę aby tern samem poprzeć naj
silniejszy Z 1 w K To też myftl ogólne
go życzenia PolonJI spełniła się pdyż
zwołano zebranie na dzień 2S listopada
na które zaproszono przedstawicieli Za-rzą- dn
Centralnego Z 1 w K Zebranie
to zwołano w celu zalstalowania Grupy
15-t- e) Zebranie zagaił organizator ob
A Skrzypek który powołał na przewod-niczącego
ob Wacławskiego wice preze
sa Z C z Toronto Ob Wnclawskl w
swojem przemówieniu objaśnił zebra-ny- m
obowiązek zadanie oraz korzySci
Jnkle członkowie będą mieli ze swej przy
należności Następnie udzielił głosu se-kretarzowi
fin Z C ob Gutowskiemu
Pan Gutowski objaSnlł nam hlstorję po
wstania Z 1 w K I Jego trudności któ
re przez szereg lat były do zwalczania
Oraz podał nam Jak Zarząd Centralny
pomaga Grupom w życiu kulturalno o-swlato- wem
Przemówienie wyżej wymle
nlonych panów było przyjęte huezneml
oklaskami Po tych przemówieniach
odebrał przrrec:enie od kandydatów
eh Wnclawkl Zarząd któn został Już
poprzednio wybrany pozostał w komple
rie nrócz prezesa Na wspomnlanem ze
braniu Jediog1onle wybrano prezesem
oh II Kalcraka lo Zarządu Grupy we
szli: Prezes 1! Kijczak wice prezes W
Pernanl: Sekr prot K sclcslńskl sekr
fin K Krukowski organizator A Skrzy
rek Kontrolerzy: Jadwiga Paluszkie-wicz
I ob t Itomchowskl Komisja do
olwledzania chorych: ob l?okadJa KaJ
czak Anna Salach ob W Serafin I ob
T Sludura Korespondent ob J Zawa-da
Po tym radosnym akclo nastąpiło wrę
czenle Zarządowi wszelkich książek I tor
mularzy czarter Ud Grupa tutejsza o-trzy- mala
numer 15-t- y Prezes w' gorą-cych
słowach podziękował w Imieniu
Grupy 15-t- ej przedstawicielom Zarządu
Centralnego za Ich trudy I poświęcenie
Zebranie odbyło się w sali członkini ob
Zielsklej
Korespondnt '
Z OBCHODU
London Ont
Polskie Stowarzyszenie Narodowe ob
chodziło tradycyjną uroczystość 106-t- eJ
rocznicy Powstania Listopadowego ku
pamięci poleclych bohaterów w tern po-wstaniu
W niedzielę dnia 23 Hsterada
b r o godzinie S-- mej wieczorem w sali
roL Stów Nar Obchód rozpoczął się pro
gramem przygotowanym przez reżysera
Pol Stów Nar p M Grala
UroczystoSĆ zagaił pięknem przemówię j „
"ZWIĄZKOWIEC" GRUDZIEŃ (DECEMBER?
Redakcja ! Mm o4awHzlaMl ptaarwfo tytko na ) (tronie aVa- - akrootnie Fbjfcopiaów ni nrrtu aie
nlem prezes p0l Stów Nar p J Uogal
powołując na przewodniczącego obchodu
organizatora p A Uupera oraz J Zioła
na sekretarza obchodu
Przystąpiono do następującego progra
mu: Orkiestra odegrała hymn polski i
angielski poczem nastąpił popis młodzie
ży miejscowej I przemówienia
Pierwszym numerem na prorramle by
la deklamacja p t "Noc Listopadowa"
wypowiedziana przez J Mac '! popis
muzyczny harmonja p J Mielecki 1
skrzypce p K Kuper 3 Przemówienie
prezesa Pol Stów Nar p J łiogala
i Deklamacja: "OIS Jet Święto" J Lu
pa Ti Chór odśpiewał 'O mój rozmarynie
n popis muzyczny harmonja p J Kie
lecki: 7 Deki "Gdzie ma Ojczyzna" J
Ilogal S fpiew "Gdzież ukojenie" p Z
Ciamaga 9 popis muzyczny harmonja
p A Frydryszczyk 1 skrzypce p K So- -
czowa "Alarsz Pierwszej lirygady": 10
Deki "Do Kobotnlków" przez S Kuma
sa: 11 Przemówienie prezesa Klubu Mło
dzieży Pol Kan p W Pupera 12 Or-kiestra
odegrała "Z dymem Pożarów'
13 Deki "llewja' 1 Walczak: U Chfr
odśpiewał "Za górami za lasami": 15 Po
pis muzyczny harmonja p J Kielecki
"Ink to na wojence ładnie' 11 Deki p
t "Do Ludu" przez M l'urnaa 17 lrze
mówienie o Powstaniu Llstopadowem
przez członka Pol Stów Nar" p J Olek-slk- a:
15 Deki przez W Laek 19 Wiór
odśpiewał "Tam na błoniu błyszczy kwie
cle" 20 Deki "O pszczółce" przez J Ko
gał 21 Kardzo piękny popi muzyczny
przez p L Maca którego wynagrodzono
burzą oklasków I zmuszono do wystąpię
nla poraź wtóry 22 Deki "Ty nie płacz
przez p Z Ciamaga
"Przewodniczący obchodu p A Kuper
podziękował publiczności za przybycie o
raz wszystkim tym którzy wzięli udział
w programie oraz "Związkowcowi" za
dobrą reklamę
Również nadmieniam żo wszystkich
tych którzy występowali w programie
publiczność nagrodziła burzą oklasków
A na zakończenie chór odśpiewał
"CzeSć Polskiej Ziemi" I na tern obellód
zakończono
Jan Zioło Sekr Onch
Teatralny?
komedję
Zapraszamy
odbędzie
początek
POLACY i POLKI
DZIĘKUJĘ JESZCZE RAZ DZIĘKUJE
Moi Drodzy:
Tu tern miejscu pozwalam sobie przez lamy na-szego
"Związkowca" podziękować wszystkim
Wyborcom glosującym którzy oddali swój
mnie
Polskiemu Blokowi" Politycznemu wszystkim Orga
nizacjom Paraf jom oraz tym którzy przyczynili
do pracy wyborczej moralnie f materialnie Tvm któ
rzybądź w jakiej niebadź formie przyczynili
mojej wyborczej kampanji
Składam serdeczne po stokroć razy Wam wszyst
kim dziękuję jeszcze raz dziękuję
Raczcie przyjąć mój bratni uścisk dłoni
dla naszej wspólnej Polskiej sprawy
J Staniewski
NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZE-NIA
DLA GRUPY Iń-t- ei okazji (trupy 15-t- ej
K Port Co!!orne Ont dniu
listopada 193(1 r (Jrupa 12-t- a Crow-lnnd
Ont przesyła przez lamy naszego
'Vfranu "iZwAjizkowcn"'! najpcrdocznlcj-z- e
życzenia Zarządowi ' tejże (trupy I
wszystkim członkom I członkiniom do-brego
na niwie społeczno oSwia
towoj
CzeSć PolonJI Port Cołborne!
Za Zarząd Grupy 12-t- eJ
Szaliński sekr
SPRAWOZDANIE Z RALU
PRESTON ONT
W dniu 21! listopada r na sali Zwlą
zkowej odbył się bal na którym przy-cryw- ałi
do tańca doborowa orkiestra
chociaż pocoda nie dopisała
tańca rrzybyło nadspodziewanie goś-cie
zapełnili salę po brzegi hratstwo ba-wiło
się wybornie Przybyli goScle z
Cluelph Kitcherer l Oalt za co Im ser
decznie dzlękulemw
godzinie rozpoczęto ciągnię-cie
biletów rozgrywkowych które clagne
H mała Wiktorja pp Rusieckich Pierw
sza nagrvla Nr 71 przypadła ob
Kowalskiemu drucn Nr 937 W Smvcz-k- o
z trzecia Nr 241 t-ru- pa S-- ta z
West Toronto Pochód z I biletów
rozgrywkowych przeznaczono na utrzy-manie
polskiej szkółki
Przy tej okazji Komitet Szkolny skła
da mJerdee7Jii1ze podz lękowante
wszystkim towarzystwom I (Jrupom
Związkowym które przyczyniły się
rozsprzedani"! biletów rozgrywkowych
te towarzystwa 1 Orupv które nie roz
nrzedall biletów prosimy o
wn'cenle takowych
bratnlem pozdrowieniem
Komitet
NOTATKI KORESPOND GR 9
W ubiegła niedzielę dnia K-- co cmd-ni- a
na sali Domu Polskiecn Narodo
we pi naukowy referat wygłosił ob
Stasior na temit "Nasza Młodzież" z
któreco zebrani by!l bardzo zadowoleni
Sala była przepełniona I po
nublicznoSć nagrodziła ob Stasiora hucz
remi oklaskami 1 powiedzieć można ie
takich referatów prcydsłohy sdę nas „toWwj 0b stalMW" należr „
serdeczne nznarde nnn-„- r f- -
W następną nledsMlę- - dnia 13 grucftffa
r Kółko Amatorskie Gr
py -- tej na cały wieesór" wystawia bar-dzo
wesołą i-tS- ia aktach
wszystkich rrzybycie
każdy tiSmfeJe się do woli'
Kazar Grupy 9-t- ej P JC
się czwartek piątek I sobót? tego ty
godria t 10 11 i 12 grudnia 1V36 na
sali Polsko Narodowego Domu przy uli
cy 5S3-- 5 Ad'afJe W
Na bazar Grupa 9-- ta zapraza całą Po
Ir-nj- ę na któryrrr każdy będzie spo
sonoSć do wygrania wartościowych rze
czy Wstęp wolny 730 wieczór
Zwncamy się do posiadaczy ksiąze-rze- k srji rozgrywkowej aby odcinki bl
i
—
na
moim
dos na
sie
to się w
i
Wasz
A
Z założenia Z P
w w w 2:
w
rozwoju
w
J
b
amatorów
O 11-t- eJ
K
(ialt
balu
w
żadnych
Z
b t
S
referacie
u
b
w
O a
Z w
w
mlaf
lety nlesprzedane i gotówkę za sprzeda
re bilety zostały zwrócone na ręce ob
M Nędzy w czwartek piątek i sobotę
na bazarze gdyż w sobotę będzie ciąg-nięcie
losów serjl
M Nędza Koreip Cr I
O CZYSTOŚĆMOWY" POLSKIEJ
Józef Conrad twórca najlepszych an-gielskich
powieSci morskich był pocho
dzenla polskiego I my Polacy znamy po
pod nazwiskiem Józefa Korzeniowskiego
Jego to właSnie zapytano dlaczego
nie plze po polsku na co odpowiedział
że jeżyk pol=kl jeet tak doskonały I tak
urobiony przez poetów I wieszczów tej
mlnry Jak Mickiewicz Słowacki i Kra-siński
że nie Śmiałby go profonownć
Świadczy to o tern Jak wysokie rnlał
wyobrażenie o języku naszym genjalny
pisarz angielski boć — niestety trudno
go nazwać polskim
Mowa polska nie była kiedyS tak do-skonała
Jak dzIS Każdy rozumie ze
wszystko przechodzi przez dlntrie lata a
nferaz wieki cale rozwoju Tak samo
przedstawia się 1 z naszym skarbem W
zaraniu dziejów dźwięki bły twarde
grnbe I proste — tak proste 1 twarde-Jn- k
ówczene życie Z wiekami mowa'
nasza nabywała pewnej ogłady I wyro-bienia
Jan Kochanowski twórca trenów
prorwszy stawia Ją na poziomie ogólno-europejskim
Po stuleciach Allcklewlcz
"wyrębuje drogę przoz las" jak wyraża
się o nim literatura którędy przeszedł
Słowacki wznosząc język polski do
szczytów doskonałości
JeSTT znasz dobrze mowę ojczystą po-znasz
w niej zwyczaje i obyczaje swego
narod"ir Nazwy dnf f miesięcy mówią cl
nfetylko o zjawiskach w przyrodzie nie
I o nfektórych zajęciach gospodarskich'
nazwy miast osad n nawet przedmio-tów
legendy I historje Ich powstania
llilacy rozumieją znaczenie mowy oj
czystej I dlatego kochają szanują 1 ce-nią
ją Oto co ptsz-- e nasz genjalny mySir
ciel ubiegłego stulecia Karol Libelt:
"Jęzk Jest krwią ojczyste ciało oply
wnjącą jest to głos ojczyzny z Jej sep
ca I duch wydobyty Ojczyzna nim- - do
swych dzieci przemawia I dziatwa zrodzo
na między sobą nim przemawia i rozy-mlej- ą
się dzieci z Macierzą"
Nietylko my ale I wrogowie nasi zro
zumieli znaczenie tego skarbu To też
wszystkie Ich wysiłki za czasów- - niewo-li
skierowane były przeciwko mowiei Ca
łe srmłec7eństwo Jednak solidarnie stanę
ło do walki — chwalebnie zapisując się
do kart bohaterstwa I męczeństwa 1 oto
Język polski zamiast zginąć zabłysnął
rową chwałą dorobku literackiego
Człowiek który dłuższy czas mieszka
tu nie odczuwa tego nienormalnego sta
nu w mowie polskiej nie widni tez ni
przyczyn ni skutków — zżył się I do-brze
mu z tern Nic nie zmienia bo I po
-- óż? Przecie t tak każdy go rozumie
ha nawet wszyscy tak mówią! Nato-miast
osoba która z kraju przyjeżdża
z wielkim przestrachem 1 smutkiem zair
waza że skarb ginie pod Śmiercią jakr
goS żargonu Z początku postanawia
walczyć ale JakoS nie umie zabrać stę i rreczy: wreszcie przerażony ogro-mem
klęski zniechęca się I wszystko po
zostawia swojemu biegowi z
Co fccrza sam ulega ogółowi l już
sam żargoni
Oto obrazek tutejszego żargonu:
— Wie "mlsys Dziolowa" co? — pyta
Jedna z kumoszek która w Polsce była
GrzeSkową tu zaS wobec zmienionych
warunków "Dzfordzlową" na poufnej po
gidance
— "No" — rzecze tęca jejmoSć:
— "Llsen mlsys" — zwierza się to-nem
największej dyskrecji 'Dzlołowa" —
"Majk wyfajerował swoją lejdy" w
— "Yeee?"
— "Te" tylko "siarap" bo to niczyj
"biznes" — przestrzega kobiecina — a
było tak: "Majk jestedy" "no"
to było "biforjesterdy: wraca ze "slapy
strytkarą I se patsy na "Stryte" Nagle
widzi swoją "mlsys" na "saldwoku" z
"bojsem"
— Z "fajnym bojsem"? — pyta zalnte
resowana "Dzlołowa" zawsze czuła na
tracedje miłosne
— "Ye" jeno "llsen misy?" dalej On
zara wyskoczył ze "Strytkary" klej za- -
13—193£
'itapowala" i za nimi! thgaa5 UM "J
mógł ale zaraz e pomyślał z- - są "hau
Bi"r Ta!f do "lMizu" 1 pt--f Otworzy!
Łdrzwl — tu nag zatrzymała się dla
fwywołanla efektu widząc ze sąsiadka
jnl zniecierp!iwionay dodała g!oem w
kfVr?m wszystko co z'lo pomleScić się
motf'- )'- ten "bojs" JeT "kisa" dawał
— "Maj gudnes" — o mało co nie zem'
Hala "Dziołowa" — I ci?' i' co?" "har-jap- "
— Spiesznie dodala- -
— "Aajdowej mlsys" — rzecze fleg-matycznie
"Dzlołowa" OK Ją "wyfaje-rował"
i "hauzu"! t r
— "Yt-- e V"
— "Ye" ale "sy mlsys" ttn "bojs" to
był jej "border"
Każdy przyzna ze w tym przykładzie
żargonowym- - niema żadnej przesady
Taki stan rzeczy trwa nietylko w zy
clu codziennym ale I w towarzysklem
organizacyjnym publlcznem w prasie i
co gorsza przechodzi na młode pokole-nie
Słyszymy zetem ten żargon na wszy
stklch odcinkach życia społecznego i zy
skał sobie u nas prawa obywatelstwa —
co niestety Jest' bardzo trudne do zwal-czenia
Dlatego właSrie wszyscy bez
wyjątku winniśmy zabrać się do pracy
wolnej n systematycznej by wyplewić
kąkol żargonowy z pszenicznej mowy oj
czystej
llardzo ważrynr czynnikiem Jest pra
a Niestety i do niej przedostał sfę ten
chwast Ludzie zazwyczaj gdy czytają
coS driikowaneco s-ąd-zą
że tam w?zyst
ko bezbłędnie Im większy autorytet pra
sy tern większa jej odpowiedzialność Z
pewnem zadowoleniem stwierdzić nale-ży
że czasopisma polskie zagranicą
pierwsze zrozumiały waznoSć czystości
mowy ojczystej I rozpoczęły powolną
nie skuteczną kampanję Mimo to zaii-u:l- n
się pewne niedociągnięcia w styl"
I fnterpunlacjl Najgorzej przedstawia
się sprawa w dziale ogłoszeń gdzie m-j- ą
się obce wyrazy jakby nas nie srać
było na swoje własne:
Dfaczego to tak? Społeczeństwo tole
ruje a redakcje nie dopatrują Na uspra
wfedriwlenle wydawnictw można podać
to ze mają wiele pracy a pracowników
mało Utrzymać zaS czasopismo isnszm
Je bardzo dużo Mimo --wszystko winno
sę znaleźć na tyle sil' I czasu by zapo-biec
dalszej chorobie
Mozę nfejednej z nadobnych czytelni-czek
czy czytelników-cfSni- e się na utn
pytanie: "Dlaczego mown polska tak się
zachwaściła"?
Przyczyny są różnorarWe Jest ' Ich- - za
tern wfęcej Tnk jnk' u cierpiącego czfo
wtekn różno przyczyny składa ją się na
jego chorobę tak samo' przedstawia się
Z" naszą mową
Przybyła pierwsza emrgracja Wiemy
ze-t- o stało się przed'wojrtą ze byli to lu
dztć wsi polskiej że' zylf za cznsow- - nie
woli" kfedy trudno było o oSwintę: że
mało znali miasto technikę-lt- d
Pierwszy emigrant polski na tym ła-dzić
znadtzl się odrnzu zupełnie w- - ob-ce- m
Środowisku Więc aby żyć 1 porożu
mieć"srę z Innymi chwytał pierwsze wy
rnzy angielskie: "shop"- - "street" "nou-se"-'butch- er"
itp Pdwoll tak się- - przy
zwTczaiT do tych wyrazów żo mówiąc
IopolSkti zaczął Ich' rrżywać w brzmle-nii- r'
swego ojczystego języka Tnlr więc
z "yhop" zrobiła się "ylapa" ze "street1
"Stryta" i zaroiła się nasza mowa od
"hauzów" "karów" itp Nowi emigran-ci
'nabierali szybko tego samego języka-- i
tak" rozwijał się żargon w nlczem- - nie
lvi mowany'
Nnjciekawsze ze znajdujemy w- - tym
żargonie te słowa których przeciętny e
mtCTnnt nie znnr wcale nlbo mało uzy-wał"- w
krnju Nit wsi niema tramwajów- -
fabryk fryzjerów ulic składów- - więc za
pożycza z angielskiego
JeSII chodzi' o wyrazy więcej używam?
przez emigrantów w krnju Jak ch!ef
sflf ftd zostały one-ni- e naruszone
Starą emigrację można w- - pewnych wa
runkach Jeszcze usprawledtrwlć — trod
niej Jednak ttfiricli którzy rozmyślnie ha
leczą mowę ojczystą Są to pyszałkowie
którzy mtją pretensje do Intellgenctl I
Jednoc7enle- - starają się wykazać' majo
moSć angielszczyzny U"ż5"vają obcych
wjTazów- - w- - mowie poltfctej givałtem u-slłu- jąe
Im nadać Jaknajczciejsze
brzmienie angielskie Oto Jak nrfwl ta
ki okaz: to no merrer" "to- - onklej"
"to nou rfiference"' itp Ciekawszym czy
telnlczkom 1 czytelnikom dla zobrazowa
nla Ich wymowy radziłbym włożyć go
racy ziemniak w ittn
Dalej-- — brak nam Inteligencji Wlado
mo ze ta częSć społeczeństwa nie ule
ga tak szybko wpływom angielskim
Choć" brak nam Inteligencji krajowej że--
tak się wyrażę-- mamy- - Jednak taklcrn
którzy własną pracą wybili się na Jej
topień Jest to fakt naprawdę pociesza
Jacy Potrzeba nam takich którzy umie
Ją mówić czysto po pwisKu I poświęcić
się dobru społecznemu
Jedną z bardzo warnych przyczn za
chwnszczenla naszej mowy Jest tilewła
clwy sposób uczenia się angielskiego
lub zupełnego zlełccewnżenia go Dlacze
co? — bo bez systematycznej I celowej mi
nauki zatraca sfę ducha własnego języ-ka
Lndzie gubfą się w chosle I żadnym
obu Języków dobrze nie mówią cle
Rozumiemy wszyscy że JeSli nie sto-czymy
walkr z tą chorobą stan rzeczy
nie tylko ze nie poprawi się ale wręcz
pogorszy Hędzte tak jak tc Stanach Zje
dnoc7onych a potem? potem będzie-my
żarconić na równi z zydamt Kąkął
zastany przez nas rozpłenl się wśród że
dzieci naszych z dziesięciokrotna siłą
Stanie się tak — Już stę dzieje! — te 'ta
młodzież lekceważy mowę ojców a po-tem
Ich samych Ulega asymilacji ka
Wola wtedy cała prasa amerykańska
rozpaczy I taloScI okrutnej że mło-dzież
dziczeje I płynie wartką rzeką
skarg I tragicznych wołań ratunku i żeby ułatwić sobie pracę w krvstallzo
waniu mowy ojczystej winniśmy praco a
wać więcej organizacyjnie uczęszczać i na programy polskie Jak przedstawie
nia odczyty deklamacje czytać książ-ki
Wszystko to może być pracą a jed
neczeSnle rozrywką
NaleiaU-b- y omówić sprawę języka an
gielsklego Kto pozna ten języtr pozna
13
lasny jeszcze lepiej lrzez naukę an-gielskiego
— w2boFiclmy swoje polskie
A 31
!
Nr 50
j ri~i~i~i~i~i~i~i~i~i~i~i~i~i~i'i~irr tu u u i
Zawiadimienia
jb sMNrfNNs 'MyMAtwyu
HAMILTON OMT
ZawŁdarnta się członków Grupy 2-g- iej
ze dnl'j- - 13 grudnia IK36 roku odbędzie-si- ę posiłdzenie na którym odbędą się
wybory Zirządu na rok 1937
Obowiązkiem każdego członka Jest być
obecnym- - tut-- tern posiedzeniu
£a Zarząd' Grupy 2-gi- eJ
A Kargol SekT prot
BRANTrORO ONT
Nlniejszem zawiadamia się wszystkich
członków Grupy' 10-t- eJ Z P w K ze
posiedzenie miesięczne odbędzie się w
niedzielę dnia 13 grudnia o godzinie '--
giej
po południu przy Terrace Hill St
Na posiedzeniu tern odbędą 'się wybory
urzędników na rok 1V37 Zatem" ohecnoSe
wszystkich członków jest' konieczną
♦ -
W niedzielę dnia IG 17 1 1S grudnia b
r odbędzie się doroczny bazar Grupy
10-t- eJ na sali przy Terrace HIU' St
Zwracamy się przeto z proSbą do wszy
-- tkich członków I przyjaciół i sympaty-ków
o liczne przybycie na ten bazar w
wyżej wymienionych' dniach gdzie bę-dzie
bardzo wiele pięknych I drogich
rzeczy do rozgrywki! I każdy będzie miał
sposobność coS wygrać
Również uprasza się wszystkie Grupy
Związkowe które posiadają Książeczki
rozgrywkowe lr lU-t- eJ nżeby zwracali
'odcinki i pieniądze do dnia 15' grudnia
b r na adres: J Pokój 8 Sydenham St
Brantford Ont
Zarząd Grupy 10-t- eJ
NEW TORONTO
Nlniejszem zawiadamia się wszyst- -
kich członków Grupy 7-m- eJ Z P w K
Iż posiedzenie miesięczne odbędzie się w
niedzielę dnia 13 grudnia b r o gndzl- -
nip "'sn po południu w lokalu Grupowym
nod Nr 223 przy ulicy 7:mcJ
Na posiedzeniu tern będzie wybór Za
rządu Grupy na rok 1M7 Więc obowtąz
kłem każdego członka I członkini Jest
być obecnym na tern posiedzeniu
Również zawiadamia się iż podatek
miesięczny przyjmowany będzie tylko na
posiedzeniach miesięcznych 1 ndmlnlstra
cyjnych Podatek podawnny przez dru-gich
członków- - nie- - będzie przyjmowany
tylko w nadzwyczajnych wypadkach
Za Zirząd Grupy 7-- meJ
li Sżeptyckl sekr
CROWLAND- - ONT
Nlniejszem zawiadamia się Szanow-nych
członków członkiń Grupy 12-te- j-zv
p" w-k- : że-w-nledal- elę dnia 13 grud
nia b r odbędzie-si- ę posiedzenie Grupy
12-t- ej w sali Poimi Polskiego przy Onta
rlo Kd w Crowlnnd' Ont o godzinie 2-g- ief
po południu' Pozatenr uprasza Elę
wszrstklch członkrów I członkiń o przy
bvcfi gdyż będą- - przeprowadzone wybo
ry nowego Zlrządu na rokr 1937" Prócz
wyborów mamywlele Innj-ch- - ważnych-Rpra- w
do- - załatwienia któr-snta-clęjp- lą:
zwłoki:
J' Szaliński' sekr prot
słownictwo poznamy różnice w stylu-mowi- e
I grninatyce Jcdncm- - słowem u
rzne się po angielsku lepiej poznamy
nolskl I co najciekawsze ucznjemy dzl
Iwny pociąg do mowy ojczmystej Ko- -
rzySć będzie- - podwójna znać' będziemy
tnk bardzo potrzebny język angielski t
(poznamy leinej mowę swych ojców
Zalecałoby się nby organizacje pol-skie
pownzniej' zastanowiły się nad
wprowadzeniem kursów Języka angiel-skiego
Społeczeństwo oddnwna odczu-wa
ten lntk I niewątpliwie niemało zna
lazłoby się chętnych do nauki Tym spo-sobem-
orjranlzncje wrkaża- - swąr- - żywot- -
noSĆ co-- może Im- - przynlcSC wiele ko- -
rzyScI: JnftnleJ tłunmezne- - lud widząc
że organizacja dba-- o- - niego chętniej Je
wesprze- -
Powinniśmy także- - pamiętać o dzle- -
ciach P młodzieży Tam gdzie nie ma-szkól- k-polskich
organizować Je gdzie są-nosl- ai'
dzieci do- - nich Tworzyć organiza-cje
młodzieżowe gdzleby- - młodzi mogli-urządza- ć'
zebrania pogadanki odczyty-1- '
rozrywki w czysto polskim duchu- -
Mowa polska Jest kręjroslupem w- - n-7- em
życiu społecznem- - I Jak człowiek
urmera gdy kręgosłup-- złamie Jdę tak-m- r
7g1nlemr Bdy- - mowa polska umilk- --
knle
Pnmiętnjmy- - że-- "ozystoSć rmwy pol-skle- j"
jewt problem-e- m pierwszorzędnej- -
wagi' w nnszem życfu społeczmini Me- -
chaj więe knżdy- - dołoży po cegiełce- - a od'
budujemy- - piękny- - Kmach mowy polskiej
SKŁADKA NA C"""™1 r"
NEW TORONTO
U obj-ntlstrn- m Malczukrtw którzy za
mles7kuja stale na Lakeytew z "Kazji
KrzyjS-ci-a na s~wlat drugieoi syna r kt
reiro są hnnfzo zadowolml' tak rodzice
lak- - l dziad- - babka p Llce Kumotra
bytl ob CleSlak z New Toronto I
1'nradzlejowa z Toronto Odbyły ?'C
chrzciny na które byłf zuproszenl P"
chcsl nie w wlelR-ie-J łlczble ale przy
rać tm trzeba że-- przykładnie bawili
sę nie zapomnieli równte I o naszym
kochanym "Związkowcu" w którym wl
dzą najlepszego przyjaciela swojego
Postanowili zrvbtć zbiórkę która Pr
rlosła sumę tmę4 Dolarów uważaj
croz którr łdzie na cel oSw!att?wy
łest największą cechą I zasługą czl"'"!
kulturalnero
Czy nie fowlnien każdy l'oak t Pol
kroczyć tą drogą?
M nrłit
'iBTBlBTBlBJBTBTB-fBlHr- C
TDIMINS ONT
Dr P Wenger
Słowiański
FEYK I CHIRURG
Godziny: 2 — 4 7 — 9 "
PINE ST N Gordon Błock
Room 2 — Tel: 1920 i
irBftam? mim bc w m bibiti=
wM