000101a |
Previous | 4 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
vMMiiiiiHlMMiBll M%92£l8Zi&£nFfiB c jjIUjk!T?W _ __ „ „z:™ JfJ4WW)! ' ' X "' r 3 " HI "--" ipf'- - Sf d r ' F
lisT
Stronica 4-t- a " Z' W I Ą' ZtK 037:m C"i CZERWlECfUNE) 20 - 19£T ' 1- -
"ZWIĄZKOWIEC"
OFFIdAL PUBLIĆATION OF THE FOLISH ALLIANTE
OF CANADA
Published for Etery Sunday
ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE
Wychodzi na każda niedzielę
Redaktor A J
Admlaiitrator K J
MSATZAUNRIEKIVESWKIICZ
PRENUMERATA:
Roczna w Kanadzie $150
PóJ roczna SOI
W Stanach Zjednoczonych i Europie $200
Pojedynczy Numer 5£
Printed and Pufclished by Polish Alliance of Canada
Adres:
v "Z WIĄZKO W I E C"
606 Queen St W Toronto Ont Tel Redakcji: EL: 8683
Stanowisko Anglji
AM POLAKOM mieszkającym poza granicami ma-cierzystego
fcraju siedzącymi dziś bliżej berła an- gielskiego jak Polski warto wiedzieć i zapoznać się
z międzynarodową polityką tego kraju w którym ży
jemy i losy nasze są poniekąd silnie związane z losa
H W mi tego państwa gdyż czynimy poważny odsetek o-bywa-teh
lego przybraneero krain Do warunków rlnż™
tego potężnego państwa musimy się zastosować
miWstioeliksaoBlidrynteanniaa swtarnaozwzisekuswjoaimk inanjostzeeżrnsozmeji delrmnlonknrina-- -
cji Jest to jedyne dziś państwo w świecie które broni
CVnłrtl"7n lłnnin}ir„ll _ L 11__ _ mvvik uKjnuniauji mu uyiKO U SieD1 ie i1CCZ 1 W krajach urugicn
Jeżeli stanowisko Anglji i Francji które w ostatnich
dczoabsnaech towteporlóitżynceicezazgarcahnoicdzznąceej jmdąiedrazzvemtemuizndawmoymazaWproa
jami a Niemcami dadzą sie uiać z Grubsza w nastenuia- -
ce punkty :
W sprawie Hiszpanji rządy angielski i francuski gło-szą
zasadę nieinterwencji zasadę że naród hiszpański po- winien Sam (leCYdOWaĆ O SWOim lisrrniii wpwnpfi-zmr- m
Niemcy zasa z mmi i Włochy powiadają że nie dopusz
czą Dy w tiiszpanji rządził "bolszewizm" że one Niemcy
maja do spełnienienia misję w Europie mjsję walki z boi
szewizmem
Ponieważ Niemcy poczuwają się do misji walki z bol-szewizm-em
to— rzecz jasna — są wrogo usposobione
przedewszystkiem do Rosji sowieckiej i nie chcą wejść z
nią w żadne układy polityczne Anglja i Francja zaś hoł
dując zasadzie nie mieszania się do spraw wewnętrznycli
innych krajowi do ich form rządzenia chcą włączyć Ro-sję
sowiecką do ogólnego systemu bezpieczeństwa i ra-zem
z nią stworzyć powszechny gmach pokoju zwłasz-cza
ze Rosja należy do-LigLNarodó-w
a z Francją IzCze
chosłowacją jest związana specjalnymi układami wzaje-mnej
pomocy Ale Niemcy nie wierzą w ogólne bezpie- czeństwo nie wierzą by Liga Narodów mogła zabezpie
czyć to bezpieczeństwo i nie kwania sie wcale do nmwnrn
czeństwa syych granic i pokoju
To też Francja nie chce Dorozumienia "sam nn enm" ? Niemcami poza Ligą Narodów lecz właśnie w ramach
Ligi Porozumienie francusko niemieckie bvlobv częścią
inuionwuiHian-jAj-nu in jJu„ruiiUHUfScjnia_ europejS'Ki iego i! nie ' mogło-by
byc skieroAyane przeciw żadnemu z innych państw Francja a z nia Anirlfa iest crotowa rinnnmnr Mipmrnm
pod względem gospodarczym ale pod waurnkiem że Nie
kmocjyu pFiyrasntacpjaiąchdcoe opgoózlnoesgtaoć swyiseternmau zbaewzapriteycmzeńpsrtzweaz isipe-o bie układom z Rosją sowiecka do którego Niemcy sa wro
go usposobione
Niemcy przeciwne Lidze Narodów zgodziłyby się na noweLokarno zachodnie to jest na gwarancję granic
iNiemięc z ueigją wolandją i Francją Ale dla Anglji i
H-anc- ji taka gwarancja oderwana od paktu Ligi Naro-dów
nie miałaby tej wartości co poprzedni układ lokar-nens- ki
wsparty o Ligę A o Lokarnie wschodnim i nolud
niowym Niemcy słyszeć nie chcą
wciusFzroeacLnhcingjeaę aNi leAarntoagdklójżawe dpnąoiżepąrtzydelozkoutsprtwooppanrliezonewziaebepzorpokizoebcjurzoejwńesntiweoopappro--o wszechne i powszechna kontrolę zbrojeń Ale oto kanc-lerz
Hitler oświadczył że tylko Niemcy same mają decy
uuwiu u juuuaiacn zorojen swego Kraju unpaaa teny
rozbrojenie powszechne i kontrola zbrojeń
Wreszcie Niemcy wysuwają coraz energiczniej zada-nie
zwrotu kolonii utraconych w wielkiei woinie nHa- - nie to napotyka silny opór ze strony Anglji i Francji któ
re godzą się na uregulowanie sprawy podziału surowców
nji lub obszarów tak zwanych mandatowych któremi za
jrządzają -
Niemcawm"i""Aoupuocnjiąewiawż mrorzemmowięyazsyą Annagrljaaziie Fwraynłąccjazonea
v- - wuiu suuii uioją się gorączKowo Zbrojenia zastę- FpurająncdjąyplaomNaicejmę cajemsii cliodzi o stosunki między Anglja i
Cnota jest przez się chyralebna 1 Czas oczy Izami zalane ociera
pochwala jej nie potrzebna - r„ rf„ Ł_
Nie rawsze cnotę posiada
cnocie zawsze gada
kto
Często bieda i kłopoty prowadzą
ludzi do cnoty
„„_ HV błWawłu fWłWłł
otwiera A czego w ludzkim nie znaj
dzie rozumie długi rr?s umie
Cnoty do bogactw prowadzą a bo
gactwa cnót nie dadzą
ŚPIEWAJCIE TO ZE MNĄ
GWIDO TRZYWDAR - RAKOWSKL
Marszałkowska Buława
W Warszawie na podwórcu zamktrtrym-Wojsk- o
schyłSo sztandary 5
Nad sprężonym żołnierzem
Rząd bagnetów błyska " Co głów! Przy głowie głowy "--
Festum oręża wspaniały! _ _
X
~ Przez otworzone w zamku dŁsierz& "-W-szedł
Wódz '~t -
Muzyki zagrały v
Zmilkły znów _ '
Jak gdyby skamieniały
Słyszycie dźwięki hejnału? w ! Od Krakowa od krakowskiej błoni
Hv-- j Ora
X' ' Minionych wieków głosi chwałę rn " - Jak grał w sierpniowy świt
v Gdy Rozkaz padł: do broni!
- i Z onym królewskim hejnałem
Od Wawelskiego Sarkofagu
Od Wodza srebrnej trumny
Duchy rycerzy wstały
I słychać głosu znak piorunny:
' Oto Następca Marszałka widomy
Moc Jego posiądzie sławę '
Weźmie rząd dusz buławę
Hetmańską Jego buławę! - ""
I w ogniach stanie piorunach - J f Jako to stawał przed laty re ~~
W walkach o wolność Ojczyzny '
W dymach bitewnych i łunach "
On serca zbudzi co w trumnach
Zda się schroniły strwożone
Ognie zapali zwiastuny Ł Czasów co idą nowe! "~
My z Nim w świtania łuny
My z Nim w serdecznej komendzie
Po życie sięgniemy nowe!!!
Buławę krzepko wziął w dłonie
Nad Nim błyszczące oręże
-- i " U stóp zwycięskie sztandary
' Ogniem Mu lico płonie
Serceś dał bierz serc żołnierskich
Bez miary
Zwyciężaj!!
Polski Pawilon na Wystawie
Wystawa o charakterze między-narodowym
jest dla każdego pań-stwa
najlepszym środkiem propa-gandy
To też udział Polski w wy-stawie
paryskiej 1937 rokiyjest dla
nas niezmiernie cenny Przez 6 mie
sięcy od maja do października wie
lotysięczne nawet miljonowe rze-sze
przepływać będą przez miasto
zwane stolicą świata Przybędą z
krajów bliskich i dalekich zza gór
mórzji oceanów Wielu 'zinichlpew-n- o
nie wie nawet gdzie 'leży Pol-ska
Tym rzeszom trzeba pokazać
czym jest nasze państwo Nie jest
to zadanie łatwe Na nie dużym pla
cu będącem przez okres wystawo-wy
skrawkiem Rzeczypospolitej
Polskiej trzeba zobrazować nasz
dorobek zarówno na polu ekonomi
cznym jak i kulturalnym
Trudno powiedzieć już dziś czv
pawilon polski to zadanie soelni'
możemy być jednak pewni że za-równo
organizatorzy jak i artv4c'r
dokładać będą maksimum starań i
wysiłków: aby Polska była godnie
reprezentowana
Pawilon polski przedstawia sie
wanlale zwraca uwagę wszyst-kich
zwiedzających Położony on
iest na nrawym brzegu Sekwany w
parku Trocadero w trójkącie u-tworzo- nym
przez Dlace de Varso-vi- e
i Avenue de Tokio Obszar pla
cu wynosi około 4000 m i ma
kształt prostokatu nie zupełnie fo-remn- epo
Najbliższymi naszymi sa
stadami beda Niemcv Hiszpanja
Urugwaj i księstwo Papieskie
Szczęśliwym zbiegiem okolicznoś
ci trrpn który otrzymaliśmy jest
wyjątkowo ładny urozmaicony
pr--pz wzniesienia i liczne drzewa
Rozmiary" naszego pawilonu są
skromne a założeniem jeeo jest
nrzdetawić w formie symboliczne!
charakter Dolskiej kultury i współ
czesnej zarówno materialnej jak i
duchowej O charakterze tvm zade-cydowały
dwa czynniki Z jednej
wiec strony nasze tradycje history-czne
wielkość naszej przeszłości z
druelej zaś strony oromnv wysi
łek twórczy Polski Odrodzone! na
oolu rozwoju cosorarczeo Wys'
łek który wykazuie żywotność na
szera narodu cnergję i moc tkwią
ce w nim jako stooniowo wyzwala ja4 sję siły potencjalne
Takie iest założenie co do treści
JUZ i Jczeu ras cnodzi o iormę to głów
ny uacisK wiozum zusiai na siai
monizowanie pawilonu z otaczają"
cym po terenem
Pawilon składa sie z trzech bu-dynków
powiązanych ze sobą ga-leriami
i chodnikami
Budynek główny — to ooteira ro
ttindi honorowi z bialeco kamie-nia
Na szczycie jej nad welśoem
stanie posag z bronzu Polonii Resti
tuty Front rotundy przecięty jest
Nie wielu umie cierpliwie znosić
cudze zdanie ale kto innych cier-pieć
nie może tego tez inni nie znio
są f
Czasowi ludzie służą a skoro! sie
— - poda do zemsty okazja nie pomoże
zgoda
#
przez wielkie podłużne okno na tle
którego rozpięty biały orzeł zdaje
się wyrywać do lotu Rotunda ta
nie zawiera żadnych eksponatów
Ma symbolizować jedynie niespoży
tośc i żywotność narodu polskiego
Jest jakby hołdem złożonym naszej
wielkiej przeszłości przez Polskę
Odrodzoną Dlatego też wnętrze
rotundy nosi miano "Sali Tysiącle
ci" W sali tej staną posągi wiel-kich
Polaków
Olbrzymi palfon przedstawiają-cy
Polskę Rycerską oraz cudowny
w kolorze i rysunku gobelin tema
tern którego jest odsiecz Wiednia
dopełniają imponującej całości
Opuściwszy Salę Tysiącleci znaj
dziemy się przed podłużnym pawi
łonem w którym mieszczą się wła
ściwe eksponaty Będzie to przede-wszystkiem
galerja architektury
wnętrza
Z galerji architektury wnętrza
nrzechodzimy do dużego hallu Mie
ści się tu cały szereg kiosków wśród
których największe i najbogaciej u
rządzone będą kioski: polskiej ksią
żki turystyki wreszcie polskiego
przemysłu ludowego Na środku tej
sali we wgłębieniu tworzącym ma
ły basen stanie ciekawie pomyśla-ny
i wykonany z wielkim artyz-mem
mały model portu Gdyni
Ważną częścią naszego pawilonu
jest kawiarnia i restauracja połą-czona
z wystawą polskiego przemy
siu przetwórczo spożywczego któ-ry
w naszym eksporcie zajmuje bar
dzo poważną pozycję Na wprost
kawiarni na dużej zielonej scenie
utworzonej przez trawnik obramo
wany kwiatami ujrzymy występy
zespołów baletowych które będą
tańczyły przedewszystkiem tańce lu
dowe Z kawiarni prowadzi przej-ście
do trzeciego pawilonu zwane-co"przemysłow- ym Tam w formie
syntetycznej — również ze wzglę-du
na brak miejsca — przedstawio
ny zostanie nasz dorobek na polu
SosDodarczym
Tak się w głównych zarysach
przedstawia pawilon polski Sądząc t rysunków i fotografji modeli bę-dzie
on naprawdę bardzo ciekawy
'arówno co do treści jak i formy i
juz dziś możemy zaryzykować
twierdzenie że wśród 42 państw
których pawilony staną na wysta-wie
paryskiej — nasz pawilon bę-dzie
jednym z najbardziej atrakcyj
nych
Ale udział Polski nie ogranicza
ic tylko do tego pawilonu Polska
Plastyka rzeźba malarslwo znaj-dą
miejsce w specjalnie na ten cel
zbudowanym palais des tits Rów-nież
i nasze zdobycze gospodarcze
będą przedstawione w specjalnych
pawilonach ogólnych
Z sercem więc spokojnym i peł-nym
dumy możemy oczekiwać wy
stawy paryskiej
Komu są przyszłe powierzone rze
czy niech dba o jutro my zaś miej
my dziś na pieczy
♦
— Jak mucha bierze swe pożywię
nie?
— Tak jak słoń panie profesorze
tylko mniej!
Zbiorowe Układy Pracy
Z" dniem 1 czerwca b n nabiera : mieśhiiczych a zwi&z&-T- l
mocv obowiazuiacej ustawa o u-cł- i
aeft zbiorowych Drący Dziennik U
taw Rl P Nr 31 poz 242 Wchodzi
ona w żvcie na terenie całej Rzeczy
loosnolitej nie wvłaczaiąc woiewódz
łwa ślaskieo cdzie jednak wymaga
jeszcze uchwały Seimir slaskieeo
Ustawa o układach zbiorowych
pracy jest ustawą szczególna --wcho-
(riacą w ramy t zw ustavodaws- -
twa sorialnego i w tej dziedzmia
[jest dalszym krokiem naprzód w
dziedzinie rozwom uprawnień mas
nracowniczych Umowa o pracę ro-botników
i pracowników uregulo-wana
była dotychczas dekretami
Prezydenta Rzeczypospolitej z 1927
roku w zakresie indywidualnym to
znaczy pracodawca zawierał ustnie
lub na piśmie umowę z każdym pra
cownikiem oddzielnie Już kodeks
zobowiązań w art 445 przewidział
jednak możliwość zawierania umów
zespołowych obecna ustawa o ukła
dach zbiorowych pracy zasadę tę po
traktowała szczegółowo umożliwia
iac praktycznie wprowadzenie jej w
życie
Układ zbiorowy pracy ma na ce-lu
ustalenie całości warunków ja-kim
powinny odpowiadać indywidu
alne umowy o pracę oraz określenie
związanych z pracą wzajemnych zo
bowiązań stron W pierwszym rzę-dzie
w układach zbiorowych będzie
niewątpliwie chodziło o zbiorowe u
stalenie zarobków
Układy zbiorowe pracy nie mogą
oczywiście przewidywać postano
wień sprzecznych z ustawami o o
chronię pracy z ogólnymi ustawami
o umowach ltp
Stronami w układach zbiorowych
pracy są: pracodawca lub też zrze
szenie pracodawców oraz zespól za
trudnionych u pracodawcy pracow-ników
umysłowych i robotników
Ustawa o układach zbiorowych
pracy nie obejmuje:
1) Urzędników państwowych oraz
pracowników zatrudnionych w pań
stwowych przedsiębiorstwach posia
dających specjalne przepisy w za-kresie
stosunku pracy np koleje
państwowe poczta lasy itp
2) Pracowników związków samo-rządu
terytorialnego za wyjątkiem
pracowników kontraktowych
3) Uczniów pracujących w war-sztatach
szkolnych oraz terminato-rów
w zakładach rzemieślniczych
4) Robotników zatrudnionych w
gospodarstwach rolnych leśnych i
ogrodowych znajdujących się poza
obszarami gmin miejskich
Układ zbiorowy pracy może być
zawarty między pracodawcą lub
zrzeszeniem" pracodawców nie wy-łączając
cechów i związków rze- -
Z dwóch amerykańskich labora-toriów
naukowych mogą wyjść od
powiedzi w sprawie najbardziej
dręczących problemów w świecie
chorób zawodowych
Ofiarą tych chorób padają miljo-n- y robotników każdego roku a w
Stanach zjednoczonych powodują
sześć razy większą stratę czasu niż
nieszczęśliwe wypadki w przemy-śle
Robotnicy nabywają się chorób
z różnych substancii które przecho
dzą przez ich ręce Pracownicy przy
granicie lub kamieniach np cier-pią
na straszną chorobę silicosis
która powstaje przez wdychanie ku
rzu podczas gdy ci co pracują
przy wyrobie farb padają ofiarami
zatrucia ołowiem szewcy zatruwa-ją
się benzolem itd Choroby zawo
dowe powstają z różnych substan-cji
Dzięki WPA został rozpoczęty na
ukowy wysiłek który rna na celu
powstrzymanie i zwalczanie tych
chorób W Bostonie i w New Yorku
chemicy i inni pracownicy z wyż-sze- m wykształceniem wybrani z list ratunkowych pracują w spec-cjalny- ch laborartorjach gdzie bada
nf są przyczyny i objawy tych cho
rób a także sposoby zabezpieczenia
robotników przed niemi
Jeden z dwóch bostońskich pla-nów
w tym zakresie poświecony
jest ogólnym badaniom chorób za-wodowych
druei obeimuie bada- - nia choroby silicosis która sprowa va ciiit na jcuiici ll£t:iłćl CZcSC wszystkich robotników pracują-cych
przy granicie Departament
Pracy i Przemysłu w stanie Massa-nchizuusieettsrobportzneimczyesł
stgorwanaritzoywszyeniaorglae
karskie i stowarzyszenia przeciw-suchotnic- ze a także kompanje ase
kuracyjne — wszystkie te czynniki
przyczyniły się do powstania tych
laboratoriów w Bostonie
Manfred Bondwitch kierownik
DywiMi Hyeieny Zawodowej na
stan Massatchusetts i znany auto-rytet
%y zakresie chorób zawodo-wych
kieruje obu planami w Eosto
nie Ta cześć jeEO sztabu pracowni- - ików których przydzielono do stu-hijó- w ogólnych nad temi choroba
mi najpierw zebrała próbki powiet
rza z przeszło 100 fabryk w całym
InsotanoiedpoPwróiebdkni ietje n'aansatęlipznieie woodcdeal-u-przekonania
'sie w jakiej ilości znaj
dują sie w niej substancie powodu-iąc- e choroby Jeżeli analiza wykaza
la nadmierną ilość szkodliwych sub-stancji
w atmosferze ostrzeeano
wówczas kierowników danej fabry ki i podawano im odpowiednie spo
soby przeczyszczenia powietrza i
"J~r"r rr „"-?-! ?&i
stawa nie wprowadza przj--2 do zawierania iiVJarł-Ł- ~
pracy a _ lin "yajfeł n ~T- cie len w":i'n"te"resie"-"-'"zduww- Oia-u-- l Tym samym ustawa poćWl
równo pracodawców jafe
iu yneue sijsiKiem praccT
um"u uiorowy pracy jJ przez obie zainteresowanej
wj maga ooowiązKu Zarejestel
Tweanć opsotsaztcnziegmólane prapwosotanzoanbitroes
„ — - „ wu kuc iJi£ecznejA
uRioclajiuwwijęicu inŁsipdmekutmorózwawpierraacnyace i
„ - uaiMjn wjhunywama go przez obie
jesi uciiuu uuniosia
zi
!SS
Ustawa uprawnia Minister
uiJicK1 opoiecznej w przypjj
fptojeduayrczuomupurzezwuiaożraojwącj'e pzonsaiandtaói
gałęzi pracy objętej ukłatłari
nadania takiemu układowi mon wszeennie obowiązującej
tym zakresie jeśli chodzi
--ł3
na aV
o Br
sly: węglowy naftowy wlókie
czj' hutniczy i_ kopalniany jw
siersiwo upieKi społeczne r- - nadać na danym obszane nihil
wi zmuruwtrau pracy moc pour chnie obowiązującą po poremrł
niu się z Ministerstwem Przecri
i Handlu
W konfliktach wynikającjch
stosowalna postanowień ukladr'
zbiorowych pracy obie zaintera
wane strony mogą być repretó
wane przez przedstawiciela n&
wego związku lub zrzeszenia ar
dowego rozjemcą w tych koniu
tach jest sąd polubowny ustano
przez uczestników układu Jł
układ nie przewiduje ani sądu p lubownego ani odpowiedniego c
ganu rozjemstwo vykonuie sx
jalna komitja pod przewodnictc
inspektora pracy i z udz!alem
stawicieli obu stron Komisja ta k
strzyga spor ostatecznie
Spory które w myśl układu ń
rowego pracy nie podlegają ra
strzygnięciu sądu polubownego rd
patrywane są przez właściwy s
pracy i dalsze jego instancje
Ustawa o układach zbionwyi
pracy wymaga jeszcze wydania rc
porządzenia wykonawczego sza
gółowo omawiającego postępów
nie i doi szeregu postanowień tói'
wowych
H S
Choroby Zawodowe
!S
co
Pracownicy którzy badają cho:
bę silicosis szukają skutecznjd
środków zabezpieczenia roboli
ków przed kurzem granitowy:
Kurz ten ostry jak szkło wbija p
w płuca robotnika który w końr
zapada na suchoty Dotychczas U"
dzo obcisłe maski niewygodne jei
nak i drażniące twarze robotniM
do tego stopnia iż nie wielu z me
korzysta uważane są za najlepsa
zabezpieczenie przeciw temu kurs
wi
j" IPniTlO
ny
pa
Zagadnienie to iest podwójnie pt
ważne gdyż robotnicy zatrudnią
orzy kamieniach przedstawiali
tak duże ryzyko że tylko niektfc
Pozatem pracodawcy ich muszą $
cić wysokie raty za ich ubczpiea
M
kompanie godzą się na wydalani
nie
Jedynym wyjściem z tej trudre
sytuacji może być tylko udoskonal"
nie środka skutecznego taniego i
wygodnego zabezpieczającego r-obotnika
przed owym kurzem_ Prf?
rząd ten musi być tani gdyż W
szość przedsiębiorstw granitowya
to małe zakladyT które nie są w sta
nie kupować drogich przyrzadoi
Prócz tego przyrządy te muszą b?
wy godne jeżeli mają znaleźć P-owszechne
zastosowanie wśród row
ników
Mając ten' cel na oku pracownicj
z bostońskieso laborartorium P
jęli mały zakład granitowy
po wypróbowaniu aparatu bedas
eo juz w uzvciu udosKonauu
przyrzad bedacy w formie pew1- -
go rodzaiu pompy który wchla--2
ow Kurz zanim może sie u "- -
rfn nnTrlr w n-iłinłni- trn - r " OnrOCZ WF __ j„v przeprowaazin oni ciosywu"~t
nróbv 7 nmiTm rVipmirznvm "'
kiem osadzaiącym na miejscu kff
i wybudowali odpowiedni do t£n
przyrząd który można w i"
z łatwością przenosić
Pracownicy WPA zajęci przy£
nośnych nroiektach w New io
popieranych" i prowadzonycli F16
miejski Departament wro
New York HospitaL BeUeyue
oital Córnell Medical CoUeB'
New York Tuberculosis and Hea-Assicia- tion
badają historię zó&?
pracy 3 tysięcy robotników J?
tych w 140 różnych zajęciach p
których istnieją zagadnienia kcip
Robotników treh poddano ba-- %
niom przy pomocy promieni '
powiednim egzaminacjom -- e£
skim zbadano ich płuca przy P°
no ezas_ w lrfńnrm robotnicy E
ni są na kurz i zebrano próbki
wietrzą lla zbadania ilości zsaj—
jącego się w nim kurzu
- Ł _
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, June 20, 1937 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1937-06-20 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD4000101 |
Description
| Title | 000101a |
| OCR text | vMMiiiiiHlMMiBll M%92£l8Zi&£nFfiB c jjIUjk!T?W _ __ „ „z:™ JfJ4WW)! ' ' X "' r 3 " HI "--" ipf'- - Sf d r ' F lisT Stronica 4-t- a " Z' W I Ą' ZtK 037:m C"i CZERWlECfUNE) 20 - 19£T ' 1- - "ZWIĄZKOWIEC" OFFIdAL PUBLIĆATION OF THE FOLISH ALLIANTE OF CANADA Published for Etery Sunday ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE Wychodzi na każda niedzielę Redaktor A J Admlaiitrator K J MSATZAUNRIEKIVESWKIICZ PRENUMERATA: Roczna w Kanadzie $150 PóJ roczna SOI W Stanach Zjednoczonych i Europie $200 Pojedynczy Numer 5£ Printed and Pufclished by Polish Alliance of Canada Adres: v "Z WIĄZKO W I E C" 606 Queen St W Toronto Ont Tel Redakcji: EL: 8683 Stanowisko Anglji AM POLAKOM mieszkającym poza granicami ma-cierzystego fcraju siedzącymi dziś bliżej berła an- gielskiego jak Polski warto wiedzieć i zapoznać się z międzynarodową polityką tego kraju w którym ży jemy i losy nasze są poniekąd silnie związane z losa H W mi tego państwa gdyż czynimy poważny odsetek o-bywa-teh lego przybraneero krain Do warunków rlnż™ tego potężnego państwa musimy się zastosować miWstioeliksaoBlidrynteanniaa swtarnaozwzisekuswjoaimk inanjostzeeżrnsozmeji delrmnlonknrina-- - cji Jest to jedyne dziś państwo w świecie które broni CVnłrtl"7n lłnnin}ir„ll _ L 11__ _ mvvik uKjnuniauji mu uyiKO U SieD1 ie i1CCZ 1 W krajach urugicn Jeżeli stanowisko Anglji i Francji które w ostatnich dczoabsnaech towteporlóitżynceicezazgarcahnoicdzznąceej jmdąiedrazzvemtemuizndawmoymazaWproa jami a Niemcami dadzą sie uiać z Grubsza w nastenuia- - ce punkty : W sprawie Hiszpanji rządy angielski i francuski gło-szą zasadę nieinterwencji zasadę że naród hiszpański po- winien Sam (leCYdOWaĆ O SWOim lisrrniii wpwnpfi-zmr- m Niemcy zasa z mmi i Włochy powiadają że nie dopusz czą Dy w tiiszpanji rządził "bolszewizm" że one Niemcy maja do spełnienienia misję w Europie mjsję walki z boi szewizmem Ponieważ Niemcy poczuwają się do misji walki z bol-szewizm-em to— rzecz jasna — są wrogo usposobione przedewszystkiem do Rosji sowieckiej i nie chcą wejść z nią w żadne układy polityczne Anglja i Francja zaś hoł dując zasadzie nie mieszania się do spraw wewnętrznycli innych krajowi do ich form rządzenia chcą włączyć Ro-sję sowiecką do ogólnego systemu bezpieczeństwa i ra-zem z nią stworzyć powszechny gmach pokoju zwłasz-cza ze Rosja należy do-LigLNarodó-w a z Francją IzCze chosłowacją jest związana specjalnymi układami wzaje-mnej pomocy Ale Niemcy nie wierzą w ogólne bezpie- czeństwo nie wierzą by Liga Narodów mogła zabezpie czyć to bezpieczeństwo i nie kwania sie wcale do nmwnrn czeństwa syych granic i pokoju To też Francja nie chce Dorozumienia "sam nn enm" ? Niemcami poza Ligą Narodów lecz właśnie w ramach Ligi Porozumienie francusko niemieckie bvlobv częścią inuionwuiHian-jAj-nu in jJu„ruiiUHUfScjnia_ europejS'Ki iego i! nie ' mogło-by byc skieroAyane przeciw żadnemu z innych państw Francja a z nia Anirlfa iest crotowa rinnnmnr Mipmrnm pod względem gospodarczym ale pod waurnkiem że Nie kmocjyu pFiyrasntacpjaiąchdcoe opgoózlnoesgtaoć swyiseternmau zbaewzapriteycmzeńpsrtzweaz isipe-o bie układom z Rosją sowiecka do którego Niemcy sa wro go usposobione Niemcy przeciwne Lidze Narodów zgodziłyby się na noweLokarno zachodnie to jest na gwarancję granic iNiemięc z ueigją wolandją i Francją Ale dla Anglji i H-anc- ji taka gwarancja oderwana od paktu Ligi Naro-dów nie miałaby tej wartości co poprzedni układ lokar-nens- ki wsparty o Ligę A o Lokarnie wschodnim i nolud niowym Niemcy słyszeć nie chcą wciusFzroeacLnhcingjeaę aNi leAarntoagdklójżawe dpnąoiżepąrtzydelozkoutsprtwooppanrliezonewziaebepzorpokizoebcjurzoejwńesntiweoopappro--o wszechne i powszechna kontrolę zbrojeń Ale oto kanc-lerz Hitler oświadczył że tylko Niemcy same mają decy uuwiu u juuuaiacn zorojen swego Kraju unpaaa teny rozbrojenie powszechne i kontrola zbrojeń Wreszcie Niemcy wysuwają coraz energiczniej zada-nie zwrotu kolonii utraconych w wielkiei woinie nHa- - nie to napotyka silny opór ze strony Anglji i Francji któ re godzą się na uregulowanie sprawy podziału surowców nji lub obszarów tak zwanych mandatowych któremi za jrządzają - Niemcawm"i""Aoupuocnjiąewiawż mrorzemmowięyazsyą Annagrljaaziie Fwraynłąccjazonea v- - wuiu suuii uioją się gorączKowo Zbrojenia zastę- FpurająncdjąyplaomNaicejmę cajemsii cliodzi o stosunki między Anglja i Cnota jest przez się chyralebna 1 Czas oczy Izami zalane ociera pochwala jej nie potrzebna - r„ rf„ Ł_ Nie rawsze cnotę posiada cnocie zawsze gada kto Często bieda i kłopoty prowadzą ludzi do cnoty „„_ HV błWawłu fWłWłł otwiera A czego w ludzkim nie znaj dzie rozumie długi rr?s umie Cnoty do bogactw prowadzą a bo gactwa cnót nie dadzą ŚPIEWAJCIE TO ZE MNĄ GWIDO TRZYWDAR - RAKOWSKL Marszałkowska Buława W Warszawie na podwórcu zamktrtrym-Wojsk- o schyłSo sztandary 5 Nad sprężonym żołnierzem Rząd bagnetów błyska " Co głów! Przy głowie głowy "-- Festum oręża wspaniały! _ _ X ~ Przez otworzone w zamku dŁsierz& "-W-szedł Wódz '~t - Muzyki zagrały v Zmilkły znów _ ' Jak gdyby skamieniały Słyszycie dźwięki hejnału? w ! Od Krakowa od krakowskiej błoni Hv-- j Ora X' ' Minionych wieków głosi chwałę rn " - Jak grał w sierpniowy świt v Gdy Rozkaz padł: do broni! - i Z onym królewskim hejnałem Od Wawelskiego Sarkofagu Od Wodza srebrnej trumny Duchy rycerzy wstały I słychać głosu znak piorunny: ' Oto Następca Marszałka widomy Moc Jego posiądzie sławę ' Weźmie rząd dusz buławę Hetmańską Jego buławę! - "" I w ogniach stanie piorunach - J f Jako to stawał przed laty re ~~ W walkach o wolność Ojczyzny ' W dymach bitewnych i łunach " On serca zbudzi co w trumnach Zda się schroniły strwożone Ognie zapali zwiastuny Ł Czasów co idą nowe! "~ My z Nim w świtania łuny My z Nim w serdecznej komendzie Po życie sięgniemy nowe!!! Buławę krzepko wziął w dłonie Nad Nim błyszczące oręże -- i " U stóp zwycięskie sztandary ' Ogniem Mu lico płonie Serceś dał bierz serc żołnierskich Bez miary Zwyciężaj!! Polski Pawilon na Wystawie Wystawa o charakterze między-narodowym jest dla każdego pań-stwa najlepszym środkiem propa-gandy To też udział Polski w wy-stawie paryskiej 1937 rokiyjest dla nas niezmiernie cenny Przez 6 mie sięcy od maja do października wie lotysięczne nawet miljonowe rze-sze przepływać będą przez miasto zwane stolicą świata Przybędą z krajów bliskich i dalekich zza gór mórzji oceanów Wielu 'zinichlpew-n- o nie wie nawet gdzie 'leży Pol-ska Tym rzeszom trzeba pokazać czym jest nasze państwo Nie jest to zadanie łatwe Na nie dużym pla cu będącem przez okres wystawo-wy skrawkiem Rzeczypospolitej Polskiej trzeba zobrazować nasz dorobek zarówno na polu ekonomi cznym jak i kulturalnym Trudno powiedzieć już dziś czv pawilon polski to zadanie soelni' możemy być jednak pewni że za-równo organizatorzy jak i artv4c'r dokładać będą maksimum starań i wysiłków: aby Polska była godnie reprezentowana Pawilon polski przedstawia sie wanlale zwraca uwagę wszyst-kich zwiedzających Położony on iest na nrawym brzegu Sekwany w parku Trocadero w trójkącie u-tworzo- nym przez Dlace de Varso-vi- e i Avenue de Tokio Obszar pla cu wynosi około 4000 m i ma kształt prostokatu nie zupełnie fo-remn- epo Najbliższymi naszymi sa stadami beda Niemcv Hiszpanja Urugwaj i księstwo Papieskie Szczęśliwym zbiegiem okolicznoś ci trrpn który otrzymaliśmy jest wyjątkowo ładny urozmaicony pr--pz wzniesienia i liczne drzewa Rozmiary" naszego pawilonu są skromne a założeniem jeeo jest nrzdetawić w formie symboliczne! charakter Dolskiej kultury i współ czesnej zarówno materialnej jak i duchowej O charakterze tvm zade-cydowały dwa czynniki Z jednej wiec strony nasze tradycje history-czne wielkość naszej przeszłości z druelej zaś strony oromnv wysi łek twórczy Polski Odrodzone! na oolu rozwoju cosorarczeo Wys' łek który wykazuie żywotność na szera narodu cnergję i moc tkwią ce w nim jako stooniowo wyzwala ja4 sję siły potencjalne Takie iest założenie co do treści JUZ i Jczeu ras cnodzi o iormę to głów ny uacisK wiozum zusiai na siai monizowanie pawilonu z otaczają" cym po terenem Pawilon składa sie z trzech bu-dynków powiązanych ze sobą ga-leriami i chodnikami Budynek główny — to ooteira ro ttindi honorowi z bialeco kamie-nia Na szczycie jej nad welśoem stanie posag z bronzu Polonii Resti tuty Front rotundy przecięty jest Nie wielu umie cierpliwie znosić cudze zdanie ale kto innych cier-pieć nie może tego tez inni nie znio są f Czasowi ludzie służą a skoro! sie — - poda do zemsty okazja nie pomoże zgoda # przez wielkie podłużne okno na tle którego rozpięty biały orzeł zdaje się wyrywać do lotu Rotunda ta nie zawiera żadnych eksponatów Ma symbolizować jedynie niespoży tośc i żywotność narodu polskiego Jest jakby hołdem złożonym naszej wielkiej przeszłości przez Polskę Odrodzoną Dlatego też wnętrze rotundy nosi miano "Sali Tysiącle ci" W sali tej staną posągi wiel-kich Polaków Olbrzymi palfon przedstawiają-cy Polskę Rycerską oraz cudowny w kolorze i rysunku gobelin tema tern którego jest odsiecz Wiednia dopełniają imponującej całości Opuściwszy Salę Tysiącleci znaj dziemy się przed podłużnym pawi łonem w którym mieszczą się wła ściwe eksponaty Będzie to przede-wszystkiem galerja architektury wnętrza Z galerji architektury wnętrza nrzechodzimy do dużego hallu Mie ści się tu cały szereg kiosków wśród których największe i najbogaciej u rządzone będą kioski: polskiej ksią żki turystyki wreszcie polskiego przemysłu ludowego Na środku tej sali we wgłębieniu tworzącym ma ły basen stanie ciekawie pomyśla-ny i wykonany z wielkim artyz-mem mały model portu Gdyni Ważną częścią naszego pawilonu jest kawiarnia i restauracja połą-czona z wystawą polskiego przemy siu przetwórczo spożywczego któ-ry w naszym eksporcie zajmuje bar dzo poważną pozycję Na wprost kawiarni na dużej zielonej scenie utworzonej przez trawnik obramo wany kwiatami ujrzymy występy zespołów baletowych które będą tańczyły przedewszystkiem tańce lu dowe Z kawiarni prowadzi przej-ście do trzeciego pawilonu zwane-co"przemysłow- ym Tam w formie syntetycznej — również ze wzglę-du na brak miejsca — przedstawio ny zostanie nasz dorobek na polu SosDodarczym Tak się w głównych zarysach przedstawia pawilon polski Sądząc t rysunków i fotografji modeli bę-dzie on naprawdę bardzo ciekawy 'arówno co do treści jak i formy i juz dziś możemy zaryzykować twierdzenie że wśród 42 państw których pawilony staną na wysta-wie paryskiej — nasz pawilon bę-dzie jednym z najbardziej atrakcyj nych Ale udział Polski nie ogranicza ic tylko do tego pawilonu Polska Plastyka rzeźba malarslwo znaj-dą miejsce w specjalnie na ten cel zbudowanym palais des tits Rów-nież i nasze zdobycze gospodarcze będą przedstawione w specjalnych pawilonach ogólnych Z sercem więc spokojnym i peł-nym dumy możemy oczekiwać wy stawy paryskiej Komu są przyszłe powierzone rze czy niech dba o jutro my zaś miej my dziś na pieczy ♦ — Jak mucha bierze swe pożywię nie? — Tak jak słoń panie profesorze tylko mniej! Zbiorowe Układy Pracy Z" dniem 1 czerwca b n nabiera : mieśhiiczych a zwi&z&-T- l mocv obowiazuiacej ustawa o u-cł- i aeft zbiorowych Drący Dziennik U taw Rl P Nr 31 poz 242 Wchodzi ona w żvcie na terenie całej Rzeczy loosnolitej nie wvłaczaiąc woiewódz łwa ślaskieo cdzie jednak wymaga jeszcze uchwały Seimir slaskieeo Ustawa o układach zbiorowych pracy jest ustawą szczególna --wcho- (riacą w ramy t zw ustavodaws- - twa sorialnego i w tej dziedzmia [jest dalszym krokiem naprzód w dziedzinie rozwom uprawnień mas nracowniczych Umowa o pracę ro-botników i pracowników uregulo-wana była dotychczas dekretami Prezydenta Rzeczypospolitej z 1927 roku w zakresie indywidualnym to znaczy pracodawca zawierał ustnie lub na piśmie umowę z każdym pra cownikiem oddzielnie Już kodeks zobowiązań w art 445 przewidział jednak możliwość zawierania umów zespołowych obecna ustawa o ukła dach zbiorowych pracy zasadę tę po traktowała szczegółowo umożliwia iac praktycznie wprowadzenie jej w życie Układ zbiorowy pracy ma na ce-lu ustalenie całości warunków ja-kim powinny odpowiadać indywidu alne umowy o pracę oraz określenie związanych z pracą wzajemnych zo bowiązań stron W pierwszym rzę-dzie w układach zbiorowych będzie niewątpliwie chodziło o zbiorowe u stalenie zarobków Układy zbiorowe pracy nie mogą oczywiście przewidywać postano wień sprzecznych z ustawami o o chronię pracy z ogólnymi ustawami o umowach ltp Stronami w układach zbiorowych pracy są: pracodawca lub też zrze szenie pracodawców oraz zespól za trudnionych u pracodawcy pracow-ników umysłowych i robotników Ustawa o układach zbiorowych pracy nie obejmuje: 1) Urzędników państwowych oraz pracowników zatrudnionych w pań stwowych przedsiębiorstwach posia dających specjalne przepisy w za-kresie stosunku pracy np koleje państwowe poczta lasy itp 2) Pracowników związków samo-rządu terytorialnego za wyjątkiem pracowników kontraktowych 3) Uczniów pracujących w war-sztatach szkolnych oraz terminato-rów w zakładach rzemieślniczych 4) Robotników zatrudnionych w gospodarstwach rolnych leśnych i ogrodowych znajdujących się poza obszarami gmin miejskich Układ zbiorowy pracy może być zawarty między pracodawcą lub zrzeszeniem" pracodawców nie wy-łączając cechów i związków rze- - Z dwóch amerykańskich labora-toriów naukowych mogą wyjść od powiedzi w sprawie najbardziej dręczących problemów w świecie chorób zawodowych Ofiarą tych chorób padają miljo-n- y robotników każdego roku a w Stanach zjednoczonych powodują sześć razy większą stratę czasu niż nieszczęśliwe wypadki w przemy-śle Robotnicy nabywają się chorób z różnych substancii które przecho dzą przez ich ręce Pracownicy przy granicie lub kamieniach np cier-pią na straszną chorobę silicosis która powstaje przez wdychanie ku rzu podczas gdy ci co pracują przy wyrobie farb padają ofiarami zatrucia ołowiem szewcy zatruwa-ją się benzolem itd Choroby zawo dowe powstają z różnych substan-cji Dzięki WPA został rozpoczęty na ukowy wysiłek który rna na celu powstrzymanie i zwalczanie tych chorób W Bostonie i w New Yorku chemicy i inni pracownicy z wyż-sze- m wykształceniem wybrani z list ratunkowych pracują w spec-cjalny- ch laborartorjach gdzie bada nf są przyczyny i objawy tych cho rób a także sposoby zabezpieczenia robotników przed niemi Jeden z dwóch bostońskich pla-nów w tym zakresie poświecony jest ogólnym badaniom chorób za-wodowych druei obeimuie bada- - nia choroby silicosis która sprowa va ciiit na jcuiici ll£t:iłćl CZcSC wszystkich robotników pracują-cych przy granicie Departament Pracy i Przemysłu w stanie Massa-nchizuusieettsrobportzneimczyesł stgorwanaritzoywszyeniaorglae karskie i stowarzyszenia przeciw-suchotnic- ze a także kompanje ase kuracyjne — wszystkie te czynniki przyczyniły się do powstania tych laboratoriów w Bostonie Manfred Bondwitch kierownik DywiMi Hyeieny Zawodowej na stan Massatchusetts i znany auto-rytet %y zakresie chorób zawodo-wych kieruje obu planami w Eosto nie Ta cześć jeEO sztabu pracowni- - ików których przydzielono do stu-hijó- w ogólnych nad temi choroba mi najpierw zebrała próbki powiet rza z przeszło 100 fabryk w całym InsotanoiedpoPwróiebdkni ietje n'aansatęlipznieie woodcdeal-u-przekonania 'sie w jakiej ilości znaj dują sie w niej substancie powodu-iąc- e choroby Jeżeli analiza wykaza la nadmierną ilość szkodliwych sub-stancji w atmosferze ostrzeeano wówczas kierowników danej fabry ki i podawano im odpowiednie spo soby przeczyszczenia powietrza i "J~r"r rr „"-?-! ?&i stawa nie wprowadza przj--2 do zawierania iiVJarł-Ł- ~ pracy a _ lin "yajfeł n ~T- cie len w":i'n"te"resie"-"-'"zduww- Oia-u-- l Tym samym ustawa poćWl równo pracodawców jafe iu yneue sijsiKiem praccT um"u uiorowy pracy jJ przez obie zainteresowanej wj maga ooowiązKu Zarejestel Tweanć opsotsaztcnziegmólane prapwosotanzoanbitroes „ — - „ wu kuc iJi£ecznejA uRioclajiuwwijęicu inŁsipdmekutmorózwawpierraacnyace i „ - uaiMjn wjhunywama go przez obie jesi uciiuu uuniosia zi !SS Ustawa uprawnia Minister uiJicK1 opoiecznej w przypjj fptojeduayrczuomupurzezwuiaożraojwącj'e pzonsaiandtaói gałęzi pracy objętej ukłatłari nadania takiemu układowi mon wszeennie obowiązującej tym zakresie jeśli chodzi --ł3 na aV o Br sly: węglowy naftowy wlókie czj' hutniczy i_ kopalniany jw siersiwo upieKi społeczne r- - nadać na danym obszane nihil wi zmuruwtrau pracy moc pour chnie obowiązującą po poremrł niu się z Ministerstwem Przecri i Handlu W konfliktach wynikającjch stosowalna postanowień ukladr' zbiorowych pracy obie zaintera wane strony mogą być repretó wane przez przedstawiciela n& wego związku lub zrzeszenia ar dowego rozjemcą w tych koniu tach jest sąd polubowny ustano przez uczestników układu Jł układ nie przewiduje ani sądu p lubownego ani odpowiedniego c ganu rozjemstwo vykonuie sx jalna komitja pod przewodnictc inspektora pracy i z udz!alem stawicieli obu stron Komisja ta k strzyga spor ostatecznie Spory które w myśl układu ń rowego pracy nie podlegają ra strzygnięciu sądu polubownego rd patrywane są przez właściwy s pracy i dalsze jego instancje Ustawa o układach zbionwyi pracy wymaga jeszcze wydania rc porządzenia wykonawczego sza gółowo omawiającego postępów nie i doi szeregu postanowień tói' wowych H S Choroby Zawodowe !S co Pracownicy którzy badają cho: bę silicosis szukają skutecznjd środków zabezpieczenia roboli ków przed kurzem granitowy: Kurz ten ostry jak szkło wbija p w płuca robotnika który w końr zapada na suchoty Dotychczas U" dzo obcisłe maski niewygodne jei nak i drażniące twarze robotniM do tego stopnia iż nie wielu z me korzysta uważane są za najlepsa zabezpieczenie przeciw temu kurs wi j" IPniTlO ny pa Zagadnienie to iest podwójnie pt ważne gdyż robotnicy zatrudnią orzy kamieniach przedstawiali tak duże ryzyko że tylko niektfc Pozatem pracodawcy ich muszą $ cić wysokie raty za ich ubczpiea M kompanie godzą się na wydalani nie Jedynym wyjściem z tej trudre sytuacji może być tylko udoskonal" nie środka skutecznego taniego i wygodnego zabezpieczającego r-obotnika przed owym kurzem_ Prf? rząd ten musi być tani gdyż W szość przedsiębiorstw granitowya to małe zakladyT które nie są w sta nie kupować drogich przyrzadoi Prócz tego przyrządy te muszą b? wy godne jeżeli mają znaleźć P-owszechne zastosowanie wśród row ników Mając ten' cel na oku pracownicj z bostońskieso laborartorium P jęli mały zakład granitowy po wypróbowaniu aparatu bedas eo juz w uzvciu udosKonauu przyrzad bedacy w formie pew1- - go rodzaiu pompy który wchla--2 ow Kurz zanim może sie u "- - rfn nnTrlr w n-iłinłni- trn - r " OnrOCZ WF __ j„v przeprowaazin oni ciosywu"~t nróbv 7 nmiTm rVipmirznvm "' kiem osadzaiącym na miejscu kff i wybudowali odpowiedni do t£n przyrząd który można w i" z łatwością przenosić Pracownicy WPA zajęci przy£ nośnych nroiektach w New io popieranych" i prowadzonycli F16 miejski Departament wro New York HospitaL BeUeyue oital Córnell Medical CoUeB' New York Tuberculosis and Hea-Assicia- tion badają historię zó&? pracy 3 tysięcy robotników J? tych w 140 różnych zajęciach p których istnieją zagadnienia kcip Robotników treh poddano ba-- % niom przy pomocy promieni ' powiednim egzaminacjom -- e£ skim zbadano ich płuca przy P° no ezas_ w lrfńnrm robotnicy E ni są na kurz i zebrano próbki wietrzą lla zbadania ilości zsaj— jącego się w nim kurzu - Ł _ |
Tags
Comments
Post a Comment for 000101a
