000174b |
Previous | 7 of 8 | Next |
|
small (250x250 max)
medium (500x500 max)
Large
Extra Large
large ( > 500x500)
Full Resolution
|
This page
All
|
aiwwfffeAwłHJtf wk&w ig8!T "ss
" r j? w ' ' £ 4 9 " r - # TM-"-- "- Nr3 "ZAYIĄZKOOTECUPAŹDZIERNIK!
Każdy System
Dobre
Wszystko na świecie podlega e-ffol- ucJi
czyli mniej lub więcej po
0lnej zmianie — Zmienia się
wszechświat zmieniają-si- ę istoij
jyjace zmienia się człowiek i wszy
stkie instytutcje społeczne Zmie-nia
się również ustawicznie funk-v- u
pieniędzy w ustroju społecz-nym
Dzięki tej ustawicznej zmia-nie
pozostaje tylko to co najlepiej
odpowiada danym warunkoin
Pieniądz którego dzisiaj używa
my jest rezultatem ewolucji setek
tysięcy lat czasu Społeczeństwo
zachowało te formy systemu pie-niężnego
które były najbardziej
dogodne dla tych co posiadali kon
trolę nad pieniędzmi
Posiadanie dostatecznej ilości
dobrych" pieniędzy zapewnia ich
właścicielowi żywność ubranie
mieszkanie i panowanie nad pracą
tych co pieniędzy nie posiadają
Brak zaś pieniędzy skazuje czło-wieka
na nędzę głód i zmusza go
pracować dla innych jeżeli chce
zyć
Nic więc dziwnego że prawie
każdy człowiek chce mieć jak naj
więcej pieniędzy W Stanach Zje-dnoczonych
całe życie człowieka
stanowi pogoń za dolarem Wielu
ludzi gotowych jest popełnić ioz-mai- te
ffirodnie celem zdobycia
pieniędzy
Mało ludzi zastanawia się nad
tern czem jest właściwie pieniądz
Były czasy kiedy pieniądz stano-wił
bogactwo Naprzykład kiedy
złoto było w obiegu to zloty pie-niądz
miał zawsze wartość jako
złoto Dzisiaj kiedy mamy tylko
papierowe pieniądzp z wyjątkiem
drobnej monety pieniądz — jako
materjał — nie przedstawia żad-nej
wartości Jednakże za ten pie-niądz
można kupić coś co ma wart-ość
jak ziemię domy fabryki ko
palnie banki koleje ubranie pi-wo
i tysiące innych mniej lub wic
cej użytecznych lub szkodliwych
przedmiotów
i Pieniądz jest więc pośrednikiem
przydymianie towarów Naprzyj
kład sprzedając krowy lub świ-nie
otrzymuje rolnik pewną su-mę
pieniędzy Za te 'pieniądze ku-puje
konie-- zboże ubranie auto-mobil
lub cokolwiek innego Pie-niądz
umożliwia człowiekowi
sprzedanie towarów których nie
potrzebuje a kupienie innych to-warów
Pieniądz jest nietylko śro
dkiem wymiany jest on równiej
środkiem za pomocą któiego mo-żemy
spłacać długi i inne nasze zo
bowiązania Kiedy pierwotny rzło
1 JAN WSZEBOR
'
1 Głoś Krwi
g] " — - --— "
JJ
IllSirtMMMłWffl
Ma Swoje
Strony
wiek doszedł do pewnej cywiliza-cji
rozpoczęła się wymiana towa
rów Nadwyżkę swoich towarów
wymieniał człowiek za towary kto
rych nie posiadał Naprzykład w
wielu okolicach niema soli Ci
co mieli soli poddostatkiem wymię
niali ją za broń bydło skóry zwie
rząt miedź żelazo lub na inne
przedmioty W ten sposób z bie-giem
czasu rozwinął się handel
Z udoskonaleniem żeglusi rozpo
czął się handel na dalszą odleg-łość
Kupcy zaczęli szukać takie-go
źródła wymiany który zadowa
lałby wszystkich a równocześnie
można go było łatwo przewozić --
miejsca na miejsce Próbowano ró
znych przedmiotów z mniejszym
lub większem powodzeniem U sta
rozytnych Greków obliczano war
tość wszystkich towarów stosow-nie
I do wartości bydła Innemi sło-wy
bydło służyło za pieniądz Tru
dno jednak było przewozić bydło
na dalszą odległość Z czasem za-częto
używać różnych metali za
pieniądz Używano miedzi żelaza
srebra i złota
Na malej wyspie Uap w pobliżu
Australji tubylcy używali ogrom
nych ciosanych kamieni za pie-niądz
Te kamienic były tak ol- -
brzymie ze trzeba było kilku lu- -
dzi 2eby je ruszyć z miejsca Wo
bec tego te kamienne pieniądze
przechodziły z ręki do ręki za po-mocą
robienia pewnych znaków
(podpisów) przez ich właścicieli
Na wyspie Uap każdy był bogaty
gdyż każdy mieszkaniec miał pcw
na ilość pieniędzy kamiennych
Kiedy Niemcy zajęli tę wyspę w
roku 1898-y- m nie mogli nakłonić
tubylców do pracy przy budowie
dróg i innych robót dla przyby-szów
Wówczas Niemcy wpadli na
pomysł skonfiskowania kamien-nych
pieniędzy przez znaczenie
tych kamieni czarnym krzyżem
Tubylcy pozostali bez "grosza"
przy duszy i musieli iść do pracy
Który -- wykonał swoja część pracy i ten otrzymał z powrotem kamień
ne pieniądze Niemcy robili to
przez wymazywanie czarnych krzy
żów na kamieniach
Pieniądz był i jest jeszcze zagad
ką brudną do rozwiązania Najtęż
sze mózgi nie mogą jeszcze stwo-rzyć
systemu pieniężnego któryby
zadowolił wszystkich i uratował
kraj od kryzysów Wszystkie wy-siłki
w tym kierunku są tylko pró
bami znalezienia czegoś lepszego
Człowiek próbował różnych ma- -
terjalów jako środka przy wymia- -
I
i Zfemil
Ca
— Dajcie spokój Juz dosyć tego! Czy to co pomoże w ostatniej chwi-li?
"'Zdający wchodzili według list ułożonych alfabetycznie wywieszo-nych
w" korytarzach A gdy który z nich wyszedł z egzaminu niezdą-zyłjescz- e
odsapnąć po przebytych wrażeniach gdy znalazł się w obję-ciach
zbitej zniecierpliwionej gromady pośród potoku pytań Pomjc-dz- y
zdającymi znajdował się i Janek Był zdenerwowany Gdy nade-szła
na niego kolej wszedł na salę powoli jakby nie na swoich nogach
Dopierogdy zajął miejsce opanował się zupełnie Z początku jąkał się
trochę ale potem odpowiadał śmiało i płynnie Zdał Wyleciał z sali
jakby mu rzypięto skrzydła
— Dobrze "poszło! — wykrzyknął rozradowany do koleżanek i kole-gów
Wyciągały s'ię km niemu przyjazne dłonie Pożegnawszy się śpie-szył
do domu Pilno mu było posłać radosną wieść w rodzinne strony
do swych bliskich kochanych
Jak ucieszy sięstara babka i Barczewski! „ -
Wszedł do domu" prędkim krokiem 'uśmiechając się bezwiednie do
(przechodniów "Wszystko wokoło wydawało mu się jakieś inne' niż za-zwyczaj:
ulice ładniejsze milsze ludzie spieszący w różne strony ja-cyś
bliżsi
Wkrótce 'otrzymał zaproszenie do Olszówki Jurek Załęski przyjechał
na parę dnido"ciomu z_praktyki rolnej 'Chciano mu wyprawić imieniny
i oblanie dyplomu Postanowił jechać Miał opuścić Warszawę wpraw'
dzienarazie na krótko--a potem na długo może i na zawszeć Przesu-wały
się obrazy niedawnej przeszłości Przypomniał ( sobie
s
swój przy- -'
jazd do 'stolicy zapisanie się na uniwersytet studja Jakie ogromne
wrażenie wywarła'wtedy'naŁnim" Warszawa
— Duża i ruchliwa pełna ludzi samochodów i rozmaitych pojazdów
mknącychw- - różnych' kierunkach
Gwar przechodniów trąbienie samochodów dorożkarskie wołanie
"na bok na bokzlewającsięWy jeden akord wielomiejskiego poszu-mu
oszałamiały a -- jednocześnie podągały Oczy nęciły piękne duże
sklepy z 'dużymi wystawami napotykane po drodze gmachy i kościo-h- :
Pó spokojnym' Ciechanowie miał tumoc wrazeń- -
Cztery lata temutu apisałjsic we' wrześniu na uniwersytet Jak wte-d- y
było 'rojnoij gwarno Wokoło pełno nowow stępujących kandydatów
na różnewydźiały"stalmiędzy'nimi w długiej 'kolejce 'by oddać swe
dokumenty i wypełnione formularze w kwesturze w okienku wydzia
nie towarów Za pieniddz szukał
takiego materjału który byłby sto
sunkouo lekki (celem łatwego
noszenia) miękki (celem łatwego
dzielenia) który byłby twardy 'i
nie rdzewiał Ażeby pieniądz za-wsze
miał tę samą wartość musi
ilość pieniędzy być zawsze mniej
więcej ta sama
Po długich próbach tylko złoto
i srebro odpowiadały tym wyma-ganiom
i wszystkie cywilizowane
narody przyjęły złoto i srebro za
pieniądz Lecz ewolucja dokonuje się ustawicznie — W k r a-jp- ch
cywilizowanych obroty han-dlowe
wzrastały i przenoszenie zło
tych i srebrnych pieniędzy było
niewygodne i niebezpieczne Nad
to pieniądz różnych państw miał
odmienną zawartość złota' i tylko
eksperci mogli obliczyć jaką war
teść posiada pieniądz jednego pań
stwa w porównaniu z pieniędmu
innych krajów Dla zaradzenia lej
potrzebie jeden z domów handlo
wych w Holandji wpadł na P°~
mysł przyjmowania od kupców
złotych pieniędzy różnych kra
jów badania wartości w tych pie-niędza- ch
i wydawania kupcom p
pierowych pokwitowań za które
to pokwitowania mogli dostać w
każdej chwili z tego domu handlo
wego albo holenderskie złote pie-niądze
albo czyte złoto Te pokwi
towania za złożone w banku złoto
zaczęły przechodzić z ręki do ręki
i z czasem ludność przyzwyczaiła
Qlf ll7Vvnf rmninr 71 rioniorl-- 7
Ten prańyczny p0mysł
zaczęto naśladować wkrótce w
caivm świecie
Z początku na każdy papierowy
pieniądz w obiegu było w banku
całkowite pokrycie w zlocie Pome
waż jednak ludność nie śpieszyła
się z wymiana papieru (bankno- -
tów) za złoto wobec tego stopnic
wo obniżano ilość deponowanego
złota w banku przeznaczonego na
pokrycie puszczonych w obieg pa
Pierowych pieniędzy
Na miejsce złota
-'-
składano w I
banku lozne warstosciowe papie- -
ry jak weksle noty i akcje Dd
szło już do tego że bank emisyjny
t który drukuje papierowe pienią- -
'jzdłozeta mnrnazapl'eoTdkwry'ipcieokoło 40 nrocent s małą twtpiet życzkę zaopa- -
i- -
mt rVifrr ninnin7ir
Obecny rząd amerykański posu I
nnł Cio ifC7f7Fi rinmi (Jnciorla umrą T J %-- włv wuibj vkiu_Ł tyuiu
wdzio w skarbcu deponowane zło
to jako gwarancję za wydane ban
knoty lecz żaden obywatel amery
kański nie może zażądać wydania
zlotp za papierki
Rozwój przemysłu wymagał co-raz
więcej pieniędzy celem doko
nania różnych tranzakcji Pienię- -
Idzy tak złotych jak i
było za mało a nadto koszta prze
noszenia sum byly- -
oraz
która" wielu
if inomnnr Jurek lubił sięi
słowkai zręczne
Często Krysia
TjTriuiTruijiwmimifii imit wiiinmrniinMniiTimiwi ifriyitrTriTTiirytminirriiijilfiiiitT! TiiritMmytin nnni - Tr irrffiiT~ i WT f r -- Vrlif MniTrrT- - rr ViTTiirii th r— ir'n "r -rr-rri-irrt-
y-T-f-TTTrr! T-f--1- iiiJJwMWwaiitłMrmitiJ n'M"ŁfftrtntwflBwBW
-- °' K- - v ' -- Pffis
"' "" v:"'vtaKze wypuszczonych „ ( - -
s
j
papierowych
miljonowych
- - _
n
a7a--1940- '_ ' - _ - airuHw I1® — ' " - -- -- " "—' " LriB Sr "łrM
Historia Łodzi
Od dawna marzeniem ludzkości
było opanWać wszystkie 'żywioły
Ludzie chcieli nietylko chodzić po
ziemi ale patrząc na ptaki poza-zdrościli
im lotu ryli się jv ziemię
jak krety w poszukiwaniu skar-bów:
węgla żelaza soli puszcza-li
się na wodę jak ryby i ry-by
też chcieli pływać pod wodą
Lecz też wkrótce znaleźli się wy
nalazcy którzy pragnęli budować
łcć2ie podwodne Zapewne na po
czątku kierowała nimi ciekawość
zbadania tajemnic głębin oceanu
gdzie żyją olbrzymie zwierzęta H
rośliny do dziś nam nieznane
Główna trudność leżała w tern
jak utrzymać się pod wodą bez
powietrza Lecz tu nauka przysz
ła szybko z pomocą zaczęto wyia
biać zgęszczone powietrze które
w miarę potrzeby można było wy
puszczać z osobnych rezewatorów
Pierwszą łodzią podwodną o
której mamy pewne wiadomości
jest łódź Anglika Day'a który
wbudował łćdź podwodną do zwy
klych łodzi tylko że miała podwój
ne ściany by móc ciś
nienie wody i ze pokład był śzcze
lnie zamknięty Pierwsza próba
nurkowania udała się dobrze lecz
za drugim razem ani łódź(Jani wy
nalazca nie wypłynęli już na po-wierzchnię
Drugą próbę zbudowania łodzi
podwodnej podjął Francuz Ful- -
lu"' omiąK priyjuaa z natury zdu
swa łódź!'uv formie wielory
"a "u uŁW_ o ywucme puu J wod Gdy }?d? ta P°™szała się
nad'wodą pędził ją żagiel rozpij
ly na P°kładzieGdy chciano sanu
rzyć się Pod wodc-- sejmowano ża
gie1 zamyka™ zarannie wejście
do wnętrza iPoczem przez otwór z
b°ku wpuszczano tyle wody ile
byl° Potrzeb do zupełnego zanu- -
rżenia się pod 'wodę u wodą
łodz pędziła śruba poruszana rę- -
--r w - - czme Gdy chciano wznieść się na
powierzchnię wody ręcznem! pom
parnie wypompowywano wodę i
ta posiada
- ' " ♦ r l --p '_
liuim vv f iłiiiiin i I7T-1- 1 nfijrł viz _- - „„__„ „„
Iw ten sposób można było choć
trochę się orjentow- ac pod wodą
Tak skonstruowaną łódź Fulton o
fiarował 'Napoleonowi I-- mu na'
by olbrzymie Zaczęto więc uzy-w- ac
czeków Fabrykant lub ku- -'
piec olwierał konlo"'w banku i wy
płat dokonywał czekami W Sta-nach
Zjednoczonych 20 pro
cent wszystkich wypłat dokonuje
się pieniędzmi a 80 procent cze-kami
wiele wspaniałych kościołów I paia-- i
na Krakowskim Przedmieściu 4na!
Tiirtra ™iVmji1i _ ii— A
--- -„ Łu-iiojoiiu- ansic na lewo i
wszędzie eoz sob'a Wiał s™- -
— o'bo nauczył się flirtować
jej naturalny wdzięk neW snoi
%%Z
łu prawnego Potem czym prędzej zapisał się do Bratniej Pomocy by
móc wystroić się w studencką czapkę 'Kiedy ją kupiłi wracał do do-mu
szedł dumnie pewnym krokiem Zdawałomu sięże wszyscy nan
patrzą — Idzie przecież student Wprost nie chciał wierzyć że nim
jest ale śnieżna czapka odbijająca się w wielkich wystawowych szy-bach
świadczyła o tym niezbicie ""
Na Wilczej gdzie mieszkał otworzyła mu drzwi pani Sadowska wy
najmująca pokoje studentom i z ich światem doskonale obeznana
— Nie mogłam pana poznać w tej białej czapce Już pan zdążył się
w nią wystroić j"
Przecież przyjechał do "Warszawy żeby -- być studentem i ma prawo
czapkę tę nosić Nic nie odpowiedział bo cisnęły się na usta słowanic-zby- t
grzeczne
— No ale trzeba ją trochę przybrudzić Tak wszyscy robią ciągnęła
dalej z uśmiechem pimi Sadodwska '
— iPrzybrudzic? — spytał zdziwiony— Po co? ''
— Po to żeby pana nie brano za fuksa
— Jakiego fuksa?
— „Nowoupieczonego studenta Niech się pan spyta starszych kole-gów
Śmieją się oni z tych czystych czapek
Nazajutrz sam przekonał jię o tym no czapka straciła śnieżną bia- - łość '"
Po przyjeździe Jurka Zaleskiego który na drugim roku rolnic- - twa w Szkole Głównej Gospodarstwa iWieiskieco nastałv wrnir-- Hnl
Mieszkali razem Jurek oprowadzał go po Warszawie
Janek zapamiętał na zawsze piękny stary królewski 'zamek z szumi4
mcyimwi ifeażlaammii WwisspłyaniuałpąodnmóżaajeKstaytcezdnręąwśiwątyJanniaę zSptrazreepMysizansytomi"z wwyąssokkii
mi przytulnymi uliczkami i' rynkiem gdzie wokołoładne pamiętające'
duuwieogrikuamcziaspyełKnyammiienbicaelkozneiksónwczniiekrruęcżzgnainekórzwcżbiAonyŁmazivieondkrzowwisakmi i pai łapVo
i park Aleje Ujazdowskie ze starymi drzewami i Dałaćykami £luże'Wv'
sokietnowoczesnekamienice
tuw iaujii&uw aawuuj szluki
ppróez„nauki prawa zajmował się historją socjologią i etnografjs lCahzłodsziięł cczoadsznieannrioezrynwa kwi yikzłaabdaywypraBco£wałałróswunmieieżncnziyennAyleudzzawiasłze! zna- nych organizacjach studenckich pracował w Polskiej Macier™ 5 w róż-- i C7l-nl-- '
nej od latmieściłav(sic
przeciw uniwersytetu Przvw j na prawo bawi:
piękne
mi
jak
wytrzymać
dował
Pod
około
już
był
li mile czas na spacerachj w teatrze na wizytach 'i dancingach Choć'
poznał wiele panien nie zainteresował !io"ni(ii"in v:- - _i„-t- '
komplimenty
przypominała mu się
pnrnzoiieceśmhjrróeTdjveeijsiknmnnieyłchzatwmaąr1zyto Pznrzoewzu coałbynraiązczains nsseot)ubPdiapjnónwsyprawtwwidyiezridzaezł ą'css"tioęsżueznażkbauadwnadwoz z-ni- ą na ulicy oraz na balu prawników — Ach'tenbal cudny baL _ Rosriiarz
tMtiijwwBwfeniŁgiEaŁ
?'-:A?'''-rr rrTTi-puT!- '
(OCTOBERL
łódź:wznosiłasieŁódź
mimowoliporownywał
dorównywałaNiezdawał
jejiżaćieral!się'wwirźe
Podwodnych
sprzedaż Napoleon chciał wynala
zek ten zuzyc do zniszczenia flo-ty
angielskiej Gdyby bowiem u-d- ało
się podjechać łodzią podwod
na niespostrzeżenie do nieprzyja
cielskiego okrętu i fam założyć mi
nę tj# bombę podwodną można
nieprzyjacielowi znaczne szkody
wyrządzić Lecz budowa tej pier-wotnej
łodzi podwodnej na podob
ne wyprawy jeszcze nie pozwala-ła
ł
Dopiero całe stulecia staiannych
planów i drobiazgowych ulepszeń
pozwoliło na powstanie dzisiejszej
łodzi podwodnej I tak np w r
1840 Amerykanin Philipps używał
zawartego w łodzi zgęszczonego
powietrza do wypompowania wo-dy
z łodzi co przyśpieszało wzno-szenie
się na powieizchnię wody
a tern samem zmniejszało niebez
pieczeństwo uduszenia się załogi
Następnie Niemiec Bauer umieś-cił
w łodzi otwory zasłonięte gu-mowymi
woreczkami któremi mo
żna było sięgnąć do wody wziąść
minę umieszczoną zewnątrz łodzi
i przymocować ją u spodu nieprzy i
jacielskicgo okiętu Od 'tej miny
zwieszały się odpowiednio od pod
minowanego okrętu druty któro
prowadziły do elektrycznej bate-r- ji
w wnęlrzu lodzi Gdy łódź od
dalila się odpowiednio od podmi-nowanego
okiętu zapomocą bate-r- ji
zapalono minę [która okręt wy
sadziła w powietrze
W r 1896 Francja ogłosiła kon-kurs
na budowę łodzi pod wodnej
Pierwszą nagrodę dostał inżynier
Laubeuf Jego łódź była urządzo-na
na to by głównie jechać na wo
dzie Wtedy była poiuszana molo
rem naftowym a dopiero' gdy'na
krótki czas zanurzano się pod wo-dę
używano motorów elektrycz-nych
jedynie' używanych pod wo-dą
ale prędko' się wyczerpujących
Dzięki budowie podobnej bardziej
do budowy okrętu uzyskano wię-c- ej
miejsca % łodzi podwodnej
która 'dziś' może zabierać załogę
złożoną 'zs25 ludzi a niesjak pierw
sze próbneA3odzievnajwy"że'jf 4'lu dzi
'Podczas wojny budowa łodzi
podwodnych udoskonaliła się 1
wzmogła' nadzwyczajnie W r 1917
Niemcy zaczęli t źw bezwzględ-n- a
wojnę łodzi podwodnych By
odciąć bowiem Anglję zupełnie od
dowozu żywności i amunicji z A-mer- yki
niemieckie łodzie podwod
ne pilnowały dostępu do portów
angielskich i zatapiały okręty'rwo
jchne i handlowe angielskie a o:
kręty państw neutralnych jadą-cych
do Anglji zatrzymywali re-widowali
czy nie wiozą amunicji)"
siłę
I m V TT A A TH KI A i k ł 31 ' i ''JW
Dowiedziałam się o pewnej mlo
dzieży 'zwłaszcza o dziewczętacn
które albo nie chcą zapraszać
swych przyjaciół do swych domów'
albo też jeżeli ich zaproszą nie
czują się' z tego zadowolone Dla-czego?
'Dlatego że'iodzice ich juro
dzilf się w innym kraju i' przywie
źli ze" sobą zwyczaje które mogą
wydawać się dziwnymi Aby nie
obwijać niczego w bawelnę powie
my otwarcie że dzieci owe wsty-dzą
się swych rodziców Trudniej
o inne doświadczenie bardziej bo
leśne widzieć właśnie dzieci dla
których tyleśmy się napracowali
wstydzące się nas! Boli nas to bar
dzo i gniewa Ale zastanówmy się
nad tym głębiej
Dlaczego się nas wstydzą? Dzie
ci nasze spotykają inno narodowo
ści a także wiciu rdzennych A-meryka-nów
Widzą one pewne spo
soby życia i zachowania się któie
staraia sie naśladować Nikt nie
chce odióżniać się od innych z któ
rymi się spotyka w szkole pizy
pracy czy w innych miejscach do
lego stopnia by uchodzić za dziwa
ka Dzieci nasze chcą być takimi
JUJlUjUMJ V WU WW
i i i 1
L-- u aillUtiaiiaivi(j i oiuiuiujr ojy u- -
pai cie zmusić dzieci oby Ink po- -
broni lub żywności Gdy okazało
się żctak jestf za pomocą torpedy
topiono te statki tęcz Niemcy w
swej wściekłości topili nietylko fta
kie okręty ale i zupełnie niewinne
okręty handlowo a nawet pasa-zersk- ie
Lecz łodziepodwodńe' mimo dzi
siejszego swego" udoskonalenia są
narażone na wiele 'strasznych nie-bezpieczeństw1
Gdy "bowiem nle-przyjaciel-ski
'okięl zobaczy taką
łódź może ja' zbombardować za-ni- m
zdoła sclironić się pod vdclc_
Lub kilka okiętów może czatować
na nia i zmusić ją albo do podda
nia się albo do pozostawania pod
wodą azsię załoga udusi z powo
du 'braku powietrza (Istnieją tak-że
-- grube stalowe sieci rozpięte
pod wodą-gdy'lód- ź podwodna któ
ra prżcd sobą nicJ widzieć niemo--
że "zapłacze się w taltą sieć wte-dygn- ie
może się iownioż wydostać
na powierzchnię morza i załoga (
nie marnie w głębinach oceanu
Dość powiedzieć ze Niemcy w woj
nie światow' ej stracirli około "2X00 łodzi podwodnych Widzimy więc
że łodzie podwodne to broń stra-szna
lecrstraszna nietylko "dla nie
przyjaciół' aleJ dla tych kio tjej
używa Nienadarmo Pismo Św po
wiada że "kto mieczem wojuje
ten od miecza "zginie" '
Tu raźr-mt- z (rimtón T
i
saobywatelska piękna sala z kryształowymi pająkami tu sufitu pełna
luster doborowa orkiestra panie w strojnych sukniach niby kwiaty
Njgdy jeszcze Krysia nie podobała mu się lak jak wtedy TańczyH z so- -'
bą bardzo dużo Gdy 7agrano mazura lub oberka 'Janelc poproslu sza-- ? lał Oboje czuli się świetnie mimo min dostojnej ciotki Puławskiej
która towarzyszyła Krysi
Od tego pamiętnego balu co raz częściej myślał o Krysi Czuł że w
nim się coś 'dzieje '
— Czyżby kochał ?
W jakiejś książce wyczytałże miłość — to choroba ale ponieważ
organizm prawem natury "dąży do równowagi — czas tę chorobę wy-leczy
Zatem i on jeżeli kochał to rnoe kweslja casu Pojedziddalc-k- o
wszystko się skończy Zresztą czyż można kochać po raz" drugi?' Co
prawda tamte czasy pierwszej miłości na Mazurach — tak pięknej
leczsmutnejjt — wydały mu się' teraz takie odległe jakby przeżyte w"
jakimś innym świecie żal mu opuszczać Waiszawę- - alej musi jechać
na Mazury Wiedział ze tu w Polsce mógłby źyć spokojniej i łatwiej
ale nie zostanie Pojedzie tam gdzie wzywa obowiązek:
Zastanawiał się czy do tej pory spełniał należycie swe zadania
Chwilami zdawało rau się że może za bardzo się bawił afe przecież P
sumiennie pracował Co stracił na rozrywkach odrabiał w dwójnasób- - Miał poznać Polskę — To chyba spełnił należycie" '
Od skończenia gimnazjum nie zaglądał do Olszówki a wszystkiej
wakacje poświęcał na zwiedzanie ojcystej ziemi Wszędzie spotykał
lud poćzciwyfak mu bliski Fdiogi Zwiedził wszystkie większe mia- - sta Polski
iZnowu myśli błądziły w krainę wspomnień A niektóre 'z owychi
wspomnień piękne niezatarte wiążące 'się głównie z Krakowem Wil-- i
nein Lwowem { Częstochową — 'miastami 'drogimi każdemu Polako- - wi 'Kraków — to przecież serce Polski" wspaniała kolebka prastarej
"- - "'"-i- - uveu muicM tomKH na-wawei-u
co rozpościera się dum-- i
nie i uroczyścieu stóp królowe] wód naszych I-- 'WisłyTgdyby mógł'
mówić głosiłby światu o świetnych naszych llzieiachowiolknśćf i nT ledze Starpr Rynek z Sukiennicami kościołem 'Marjakimf — to'świad
kowic niejednej nodniosłei i iwsnanińjpi win 'U™i)u „iiiTri
Tu pjrzyMęgał-n- a wierności vzywał lud doiboju— Kościuszko Un'i- -' swiwerosykteotścibołióbwljotiekgadziJeagtiyelllkoońskstoąpnąwćielezabwystpkai niafłych gmachów rnnb- - bez końca mające'polężną wymowę pami~ątki ' pamiątki
wLazWglelęjdldnreąomirmuaanrliocwhweintreisckyztotoenteipcmozłnoyżnmoaneczJealsketaierżoTutpuzealhcpheięwkyncuearłogk'musięacfhayrscpikanokioiaiśłceiokłytpóorydz
istoptMarji czerpać moc i
M
tłumie wzruszony 'klęczał przed cudownym ooiaem: przed którym f
lusidęzideoinstnoypcMhwalykLznEaońżejchylą czoła Słowa gorącej modlitwy wyrywały
[stępowały jak i my av młodym
wiekuŁ wówczas znajdują' się one
pomfędzy dwoma światami pojęć
i zwyczajów z Ktorycn swiai amu
rykański jest silniejszy
Przywieźliśmy pewne rzeczy ze
starego Kraju które" kochamy i
mamy prawo do tego Co więcejj —
powinniśmy owe izeczy uczynić
jaknajbardziej atraktywnymi dla
naszych dzieci — nie drogą przy-musu
lecz wykazania im ich wici
klej warlości_ Ale — i lu właśnie
jest cala trudność — powinniśmy
pozwolić dzieciom wybrać tyle i
takie zwyczajet jakie pizemawia-j- ą
do ich przekonania Im więcej
starać się będziemy narzucić dzie
ciom nasze pojęcia tym silniej bę
dą im się opierały a nawet będą
się wstydziły za nas za to Jeżeli'
wykażemy dzieciom że jo szanu-jemy
i zgadzamy się z tym by we
szły w amerykańskie życic jak im
lozum dyktuje tym więcej będj
nas szanowały a także i nasze po
jęcia W praktyce oznacza to za-stosowanie
w domu zasad dcmo- -
'kracji tego niezmiernie cennego- -'
sposobu życia
UJzy to niewątpliwie niejedne
"u"l v "-W W„ł„lj„ru JUKI: WJTK1_U
I i f
" lrt #
winą Jest to lezultal wielkiej 'i
skomplikowanej sytuacji w jakiej
znaleźliśmy się na skutek 'zupełnie
obcego dla nas otoczenia Wiele ro
dzm pizechodzi pi zez tego rodzą
ju trudności ale jeżeli zastanawia
ją' się nad tym pownnio zwykle
lozwiązują je
Tak samoj jak my chcemy aby
nasze dzieci rozumiały 1'bylyża-inteicsowan- e
w „tym co przeżyli--
śmy( ze sobą podobnie"- - 'i dzieci
chociaż tego nie mówląpiagnąc
dnak byśmy zajęli pjoUóbne sta-nowisko
wobecnich'Musz-)U_u'by- ć
wzajemne ustępstwa i wzajemne
korzystanie z doświadczeń i zain
teresowań Rada ita1stosujclsięnie
tylko do'życia-domoweg- o ale i o-gólnospołec-zncgo
'Dziś widzimy
Europę w' upadku dopiowadzoną
do HegOjpi zez nienawiść i zniszczę
nie Stóie pozostawią nieagojone
rany ńa długie łata Nieiaz czu-jemy
że chcielibyśmy 'pomóc do
usunięcia tych nieszczęść- - jakie
nawicdily świat ale czujemy się
bczsilni_ Ale jedno moTemy zro-bić:
'wytworzyć ducha prawdziwej
przyjaźni) i zrozumienia w na-szych
domach a także rz predśtai
wicielami" każdej irasy wyznania i
narodowości którymi się 'spoty"
lcamy Taci duch powinien przenf
kąć domy1 amerykańskie i 'taki
duch może tylko tc zmienić nasze
dziećibynas'sanowały i były-td- o
brymi Amerykanami
ł % 2 Powieści
pióra
Cz Łukaszkiewicza
a to niezwykle 'zajmująca
powieść p t
Syn Czarownicy '
oraz cieką vat książka pt '
Jubileusz i Jasnej 'Góry1
wydana w rocznicę sąclunadjks"
Damazym Macochem wyszły "z druku i są do nabyciafwiwydaw
nviwi(- - AiwjMzjiowca isio je I
ence otrzymać i(poznać tajemni
ce "cudownego""miójsca niech'
włoży "do tkoperty swój dokład-ny
adres i dolara i' zaadresuje: !
"Zviązkowiec" '
TorontotJOnt
Mi Ą
trr 2EH rtłr i-lTl-ull-
ai ii nr -- u- WL3JMWvmmm - i i 'l"''wr1Uf'Hvl!ffln Żelazny Stefan
czyli
V OBKONIE WARSZAWY
Najnowszy 'Dramat 2Ógo Wleku
Krwawe Sceń Pamiętnego" "
WRZEŚNIA' 1939" ROKU '
Napisał Stanisław Wójcik
Książka ta zawierająca utwór'sce
knnaaiccżzdhneyj ławptwolsyskzieeśdjco"iu wsckyersnótaitekw'iciehnz' ioaosdtasnłnoiane
wy&?pta każdemuiklp nadeśle 50cI
ido tygodnika "Związkowca"
700Quecn StwTornńto '6nf
Czytelnicy sprawa" Polski wyma-ga- ś -po rozpcoawłesJzteKchannaiednziiac 'zNwiiączckhojwkcaaż"--u-y 7iIobcdziechoć jednecc'"
czytelnika i
J2'frBe?r? CTWAJrffi nshłwf'i4a'5Mts3?&iv5 —„Jf'ił3i- - ii-- 'sTnPWMia jsotsv--s ire
pś m w IM
'
frńll
n -- u
1
t4~ i
SwBrSmJhfrFv ! m
LŹAK--'ti '!lB 3
i?v
w
m
mi
hi
W
IHHMHMjiteJł-I-
Object Description
| Rating | |
| Title | Zwilazkowiec Alliancer, October 27, 1940 |
| Language | pl |
| Subject | Poland -- Newspapers; Newspapers -- Poland; Polish Canadians Newspapers |
| Date | 1940-10-27 |
| Type | application/pdf |
| Format | text |
| Rights | Licenced under section 77(1) of the Copyright Act. For detailed information visit: http://www.connectingcanadians.org/en/content/copyright |
| Identifier | ZwilaD4000221 |
Description
| Title | 000174b |
| OCR text | aiwwfffeAwłHJtf wk&w ig8!T "ss " r j? w ' ' £ 4 9 " r - # TM-"-- "- Nr3 "ZAYIĄZKOOTECUPAŹDZIERNIK! Każdy System Dobre Wszystko na świecie podlega e-ffol- ucJi czyli mniej lub więcej po 0lnej zmianie — Zmienia się wszechświat zmieniają-si- ę istoij jyjace zmienia się człowiek i wszy stkie instytutcje społeczne Zmie-nia się również ustawicznie funk-v- u pieniędzy w ustroju społecz-nym Dzięki tej ustawicznej zmia-nie pozostaje tylko to co najlepiej odpowiada danym warunkoin Pieniądz którego dzisiaj używa my jest rezultatem ewolucji setek tysięcy lat czasu Społeczeństwo zachowało te formy systemu pie-niężnego które były najbardziej dogodne dla tych co posiadali kon trolę nad pieniędzmi Posiadanie dostatecznej ilości dobrych" pieniędzy zapewnia ich właścicielowi żywność ubranie mieszkanie i panowanie nad pracą tych co pieniędzy nie posiadają Brak zaś pieniędzy skazuje czło-wieka na nędzę głód i zmusza go pracować dla innych jeżeli chce zyć Nic więc dziwnego że prawie każdy człowiek chce mieć jak naj więcej pieniędzy W Stanach Zje-dnoczonych całe życie człowieka stanowi pogoń za dolarem Wielu ludzi gotowych jest popełnić ioz-mai- te ffirodnie celem zdobycia pieniędzy Mało ludzi zastanawia się nad tern czem jest właściwie pieniądz Były czasy kiedy pieniądz stano-wił bogactwo Naprzykład kiedy złoto było w obiegu to zloty pie-niądz miał zawsze wartość jako złoto Dzisiaj kiedy mamy tylko papierowe pieniądzp z wyjątkiem drobnej monety pieniądz — jako materjał — nie przedstawia żad-nej wartości Jednakże za ten pie-niądz można kupić coś co ma wart-ość jak ziemię domy fabryki ko palnie banki koleje ubranie pi-wo i tysiące innych mniej lub wic cej użytecznych lub szkodliwych przedmiotów i Pieniądz jest więc pośrednikiem przydymianie towarów Naprzyj kład sprzedając krowy lub świ-nie otrzymuje rolnik pewną su-mę pieniędzy Za te 'pieniądze ku-puje konie-- zboże ubranie auto-mobil lub cokolwiek innego Pie-niądz umożliwia człowiekowi sprzedanie towarów których nie potrzebuje a kupienie innych to-warów Pieniądz jest nietylko śro dkiem wymiany jest on równiej środkiem za pomocą któiego mo-żemy spłacać długi i inne nasze zo bowiązania Kiedy pierwotny rzło 1 JAN WSZEBOR ' 1 Głoś Krwi g] " — - --— " JJ IllSirtMMMłWffl Ma Swoje Strony wiek doszedł do pewnej cywiliza-cji rozpoczęła się wymiana towa rów Nadwyżkę swoich towarów wymieniał człowiek za towary kto rych nie posiadał Naprzykład w wielu okolicach niema soli Ci co mieli soli poddostatkiem wymię niali ją za broń bydło skóry zwie rząt miedź żelazo lub na inne przedmioty W ten sposób z bie-giem czasu rozwinął się handel Z udoskonaleniem żeglusi rozpo czął się handel na dalszą odleg-łość Kupcy zaczęli szukać takie-go źródła wymiany który zadowa lałby wszystkich a równocześnie można go było łatwo przewozić -- miejsca na miejsce Próbowano ró znych przedmiotów z mniejszym lub większem powodzeniem U sta rozytnych Greków obliczano war tość wszystkich towarów stosow-nie I do wartości bydła Innemi sło-wy bydło służyło za pieniądz Tru dno jednak było przewozić bydło na dalszą odległość Z czasem za-częto używać różnych metali za pieniądz Używano miedzi żelaza srebra i złota Na malej wyspie Uap w pobliżu Australji tubylcy używali ogrom nych ciosanych kamieni za pie-niądz Te kamienic były tak ol- - brzymie ze trzeba było kilku lu- - dzi 2eby je ruszyć z miejsca Wo bec tego te kamienne pieniądze przechodziły z ręki do ręki za po-mocą robienia pewnych znaków (podpisów) przez ich właścicieli Na wyspie Uap każdy był bogaty gdyż każdy mieszkaniec miał pcw na ilość pieniędzy kamiennych Kiedy Niemcy zajęli tę wyspę w roku 1898-y- m nie mogli nakłonić tubylców do pracy przy budowie dróg i innych robót dla przyby-szów Wówczas Niemcy wpadli na pomysł skonfiskowania kamien-nych pieniędzy przez znaczenie tych kamieni czarnym krzyżem Tubylcy pozostali bez "grosza" przy duszy i musieli iść do pracy Który -- wykonał swoja część pracy i ten otrzymał z powrotem kamień ne pieniądze Niemcy robili to przez wymazywanie czarnych krzy żów na kamieniach Pieniądz był i jest jeszcze zagad ką brudną do rozwiązania Najtęż sze mózgi nie mogą jeszcze stwo-rzyć systemu pieniężnego któryby zadowolił wszystkich i uratował kraj od kryzysów Wszystkie wy-siłki w tym kierunku są tylko pró bami znalezienia czegoś lepszego Człowiek próbował różnych ma- - terjalów jako środka przy wymia- - I i Zfemil Ca — Dajcie spokój Juz dosyć tego! Czy to co pomoże w ostatniej chwi-li? "'Zdający wchodzili według list ułożonych alfabetycznie wywieszo-nych w" korytarzach A gdy który z nich wyszedł z egzaminu niezdą-zyłjescz- e odsapnąć po przebytych wrażeniach gdy znalazł się w obję-ciach zbitej zniecierpliwionej gromady pośród potoku pytań Pomjc-dz- y zdającymi znajdował się i Janek Był zdenerwowany Gdy nade-szła na niego kolej wszedł na salę powoli jakby nie na swoich nogach Dopierogdy zajął miejsce opanował się zupełnie Z początku jąkał się trochę ale potem odpowiadał śmiało i płynnie Zdał Wyleciał z sali jakby mu rzypięto skrzydła — Dobrze "poszło! — wykrzyknął rozradowany do koleżanek i kole-gów Wyciągały s'ię km niemu przyjazne dłonie Pożegnawszy się śpie-szył do domu Pilno mu było posłać radosną wieść w rodzinne strony do swych bliskich kochanych Jak ucieszy sięstara babka i Barczewski! „ - Wszedł do domu" prędkim krokiem 'uśmiechając się bezwiednie do (przechodniów "Wszystko wokoło wydawało mu się jakieś inne' niż za-zwyczaj: ulice ładniejsze milsze ludzie spieszący w różne strony ja-cyś bliżsi Wkrótce 'otrzymał zaproszenie do Olszówki Jurek Załęski przyjechał na parę dnido"ciomu z_praktyki rolnej 'Chciano mu wyprawić imieniny i oblanie dyplomu Postanowił jechać Miał opuścić Warszawę wpraw' dzienarazie na krótko--a potem na długo może i na zawszeć Przesu-wały się obrazy niedawnej przeszłości Przypomniał ( sobie s swój przy- -' jazd do 'stolicy zapisanie się na uniwersytet studja Jakie ogromne wrażenie wywarła'wtedy'naŁnim" Warszawa — Duża i ruchliwa pełna ludzi samochodów i rozmaitych pojazdów mknącychw- - różnych' kierunkach Gwar przechodniów trąbienie samochodów dorożkarskie wołanie "na bok na bokzlewającsięWy jeden akord wielomiejskiego poszu-mu oszałamiały a -- jednocześnie podągały Oczy nęciły piękne duże sklepy z 'dużymi wystawami napotykane po drodze gmachy i kościo-h- : Pó spokojnym' Ciechanowie miał tumoc wrazeń- - Cztery lata temutu apisałjsic we' wrześniu na uniwersytet Jak wte-d- y było 'rojnoij gwarno Wokoło pełno nowow stępujących kandydatów na różnewydźiały"stalmiędzy'nimi w długiej 'kolejce 'by oddać swe dokumenty i wypełnione formularze w kwesturze w okienku wydzia nie towarów Za pieniddz szukał takiego materjału który byłby sto sunkouo lekki (celem łatwego noszenia) miękki (celem łatwego dzielenia) który byłby twardy 'i nie rdzewiał Ażeby pieniądz za-wsze miał tę samą wartość musi ilość pieniędzy być zawsze mniej więcej ta sama Po długich próbach tylko złoto i srebro odpowiadały tym wyma-ganiom i wszystkie cywilizowane narody przyjęły złoto i srebro za pieniądz Lecz ewolucja dokonuje się ustawicznie — W k r a-jp- ch cywilizowanych obroty han-dlowe wzrastały i przenoszenie zło tych i srebrnych pieniędzy było niewygodne i niebezpieczne Nad to pieniądz różnych państw miał odmienną zawartość złota' i tylko eksperci mogli obliczyć jaką war teść posiada pieniądz jednego pań stwa w porównaniu z pieniędmu innych krajów Dla zaradzenia lej potrzebie jeden z domów handlo wych w Holandji wpadł na P°~ mysł przyjmowania od kupców złotych pieniędzy różnych kra jów badania wartości w tych pie-niędza- ch i wydawania kupcom p pierowych pokwitowań za które to pokwitowania mogli dostać w każdej chwili z tego domu handlo wego albo holenderskie złote pie-niądze albo czyte złoto Te pokwi towania za złożone w banku złoto zaczęły przechodzić z ręki do ręki i z czasem ludność przyzwyczaiła Qlf ll7Vvnf rmninr 71 rioniorl-- 7 Ten prańyczny p0mysł zaczęto naśladować wkrótce w caivm świecie Z początku na każdy papierowy pieniądz w obiegu było w banku całkowite pokrycie w zlocie Pome waż jednak ludność nie śpieszyła się z wymiana papieru (bankno- - tów) za złoto wobec tego stopnic wo obniżano ilość deponowanego złota w banku przeznaczonego na pokrycie puszczonych w obieg pa Pierowych pieniędzy Na miejsce złota -'- składano w I banku lozne warstosciowe papie- - ry jak weksle noty i akcje Dd szło już do tego że bank emisyjny t który drukuje papierowe pienią- - 'jzdłozeta mnrnazapl'eoTdkwry'ipcieokoło 40 nrocent s małą twtpiet życzkę zaopa- - i- - mt rVifrr ninnin7ir Obecny rząd amerykański posu I nnł Cio ifC7f7Fi rinmi (Jnciorla umrą T J %-- włv wuibj vkiu_Ł tyuiu wdzio w skarbcu deponowane zło to jako gwarancję za wydane ban knoty lecz żaden obywatel amery kański nie może zażądać wydania zlotp za papierki Rozwój przemysłu wymagał co-raz więcej pieniędzy celem doko nania różnych tranzakcji Pienię- - Idzy tak złotych jak i było za mało a nadto koszta prze noszenia sum byly- - oraz która" wielu if inomnnr Jurek lubił sięi słowkai zręczne Często Krysia TjTriuiTruijiwmimifii imit wiiinmrniinMniiTimiwi ifriyitrTriTTiirytminirriiijilfiiiitT! TiiritMmytin nnni - Tr irrffiiT~ i WT f r -- Vrlif MniTrrT- - rr ViTTiirii th r— ir'n "r -rr-rri-irrt- y-T-f-TTTrr! T-f--1- iiiJJwMWwaiitłMrmitiJ n'M"ŁfftrtntwflBwBW -- °' K- - v ' -- Pffis "' "" v:"'vtaKze wypuszczonych „ ( - - s j papierowych miljonowych - - _ n a7a--1940- '_ ' - _ - airuHw I1® — ' " - -- -- " "—' " LriB Sr "łrM Historia Łodzi Od dawna marzeniem ludzkości było opanWać wszystkie 'żywioły Ludzie chcieli nietylko chodzić po ziemi ale patrząc na ptaki poza-zdrościli im lotu ryli się jv ziemię jak krety w poszukiwaniu skar-bów: węgla żelaza soli puszcza-li się na wodę jak ryby i ry-by też chcieli pływać pod wodą Lecz też wkrótce znaleźli się wy nalazcy którzy pragnęli budować łcć2ie podwodne Zapewne na po czątku kierowała nimi ciekawość zbadania tajemnic głębin oceanu gdzie żyją olbrzymie zwierzęta H rośliny do dziś nam nieznane Główna trudność leżała w tern jak utrzymać się pod wodą bez powietrza Lecz tu nauka przysz ła szybko z pomocą zaczęto wyia biać zgęszczone powietrze które w miarę potrzeby można było wy puszczać z osobnych rezewatorów Pierwszą łodzią podwodną o której mamy pewne wiadomości jest łódź Anglika Day'a który wbudował łćdź podwodną do zwy klych łodzi tylko że miała podwój ne ściany by móc ciś nienie wody i ze pokład był śzcze lnie zamknięty Pierwsza próba nurkowania udała się dobrze lecz za drugim razem ani łódź(Jani wy nalazca nie wypłynęli już na po-wierzchnię Drugą próbę zbudowania łodzi podwodnej podjął Francuz Ful- - lu"' omiąK priyjuaa z natury zdu swa łódź!'uv formie wielory "a "u uŁW_ o ywucme puu J wod Gdy }?d? ta P°™szała się nad'wodą pędził ją żagiel rozpij ly na P°kładzieGdy chciano sanu rzyć się Pod wodc-- sejmowano ża gie1 zamyka™ zarannie wejście do wnętrza iPoczem przez otwór z b°ku wpuszczano tyle wody ile byl° Potrzeb do zupełnego zanu- - rżenia się pod 'wodę u wodą łodz pędziła śruba poruszana rę- - --r w - - czme Gdy chciano wznieść się na powierzchnię wody ręcznem! pom parnie wypompowywano wodę i ta posiada - ' " ♦ r l --p '_ liuim vv f iłiiiiin i I7T-1- 1 nfijrł viz _- - „„__„ „„ Iw ten sposób można było choć trochę się orjentow- ac pod wodą Tak skonstruowaną łódź Fulton o fiarował 'Napoleonowi I-- mu na' by olbrzymie Zaczęto więc uzy-w- ac czeków Fabrykant lub ku- -' piec olwierał konlo"'w banku i wy płat dokonywał czekami W Sta-nach Zjednoczonych 20 pro cent wszystkich wypłat dokonuje się pieniędzmi a 80 procent cze-kami wiele wspaniałych kościołów I paia-- i na Krakowskim Przedmieściu 4na! Tiirtra ™iVmji1i _ ii— A --- -„ Łu-iiojoiiu- ansic na lewo i wszędzie eoz sob'a Wiał s™- - — o'bo nauczył się flirtować jej naturalny wdzięk neW snoi %%Z łu prawnego Potem czym prędzej zapisał się do Bratniej Pomocy by móc wystroić się w studencką czapkę 'Kiedy ją kupiłi wracał do do-mu szedł dumnie pewnym krokiem Zdawałomu sięże wszyscy nan patrzą — Idzie przecież student Wprost nie chciał wierzyć że nim jest ale śnieżna czapka odbijająca się w wielkich wystawowych szy-bach świadczyła o tym niezbicie "" Na Wilczej gdzie mieszkał otworzyła mu drzwi pani Sadowska wy najmująca pokoje studentom i z ich światem doskonale obeznana — Nie mogłam pana poznać w tej białej czapce Już pan zdążył się w nią wystroić j" Przecież przyjechał do "Warszawy żeby -- być studentem i ma prawo czapkę tę nosić Nic nie odpowiedział bo cisnęły się na usta słowanic-zby- t grzeczne — No ale trzeba ją trochę przybrudzić Tak wszyscy robią ciągnęła dalej z uśmiechem pimi Sadodwska ' — iPrzybrudzic? — spytał zdziwiony— Po co? '' — Po to żeby pana nie brano za fuksa — Jakiego fuksa? — „Nowoupieczonego studenta Niech się pan spyta starszych kole-gów Śmieją się oni z tych czystych czapek Nazajutrz sam przekonał jię o tym no czapka straciła śnieżną bia- - łość '" Po przyjeździe Jurka Zaleskiego który na drugim roku rolnic- - twa w Szkole Głównej Gospodarstwa iWieiskieco nastałv wrnir-- Hnl Mieszkali razem Jurek oprowadzał go po Warszawie Janek zapamiętał na zawsze piękny stary królewski 'zamek z szumi4 mcyimwi ifeażlaammii WwisspłyaniuałpąodnmóżaajeKstaytcezdnręąwśiwątyJanniaę zSptrazreepMysizansytomi"z wwyąssokkii mi przytulnymi uliczkami i' rynkiem gdzie wokołoładne pamiętające' duuwieogrikuamcziaspyełKnyammiienbicaelkozneiksónwczniiekrruęcżzgnainekórzwcżbiAonyŁmazivieondkrzowwisakmi i pai łapVo i park Aleje Ujazdowskie ze starymi drzewami i Dałaćykami £luże'Wv' sokietnowoczesnekamienice tuw iaujii&uw aawuuj szluki ppróez„nauki prawa zajmował się historją socjologią i etnografjs lCahzłodsziięł cczoadsznieannrioezrynwa kwi yikzłaabdaywypraBco£wałałróswunmieieżncnziyennAyleudzzawiasłze! zna- nych organizacjach studenckich pracował w Polskiej Macier™ 5 w róż-- i C7l-nl-- ' nej od latmieściłav(sic przeciw uniwersytetu Przvw j na prawo bawi: piękne mi jak wytrzymać dował Pod około już był li mile czas na spacerachj w teatrze na wizytach 'i dancingach Choć' poznał wiele panien nie zainteresował !io"ni(ii"in v:- - _i„-t- ' komplimenty przypominała mu się pnrnzoiieceśmhjrróeTdjveeijsiknmnnieyłchzatwmaąr1zyto Pznrzoewzu coałbynraiązczains nsseot)ubPdiapjnónwsyprawtwwidyiezridzaezł ą'css"tioęsżueznażkbauadwnadwoz z-ni- ą na ulicy oraz na balu prawników — Ach'tenbal cudny baL _ Rosriiarz tMtiijwwBwfeniŁgiEaŁ ?'-:A?'''-rr rrTTi-puT!- ' (OCTOBERL łódź:wznosiłasieŁódź mimowoliporownywał dorównywałaNiezdawał jejiżaćieral!się'wwirźe Podwodnych sprzedaż Napoleon chciał wynala zek ten zuzyc do zniszczenia flo-ty angielskiej Gdyby bowiem u-d- ało się podjechać łodzią podwod na niespostrzeżenie do nieprzyja cielskiego okrętu i fam założyć mi nę tj# bombę podwodną można nieprzyjacielowi znaczne szkody wyrządzić Lecz budowa tej pier-wotnej łodzi podwodnej na podob ne wyprawy jeszcze nie pozwala-ła ł Dopiero całe stulecia staiannych planów i drobiazgowych ulepszeń pozwoliło na powstanie dzisiejszej łodzi podwodnej I tak np w r 1840 Amerykanin Philipps używał zawartego w łodzi zgęszczonego powietrza do wypompowania wo-dy z łodzi co przyśpieszało wzno-szenie się na powieizchnię wody a tern samem zmniejszało niebez pieczeństwo uduszenia się załogi Następnie Niemiec Bauer umieś-cił w łodzi otwory zasłonięte gu-mowymi woreczkami któremi mo żna było sięgnąć do wody wziąść minę umieszczoną zewnątrz łodzi i przymocować ją u spodu nieprzy i jacielskicgo okiętu Od 'tej miny zwieszały się odpowiednio od pod minowanego okrętu druty któro prowadziły do elektrycznej bate-r- ji w wnęlrzu lodzi Gdy łódź od dalila się odpowiednio od podmi-nowanego okiętu zapomocą bate-r- ji zapalono minę [która okręt wy sadziła w powietrze W r 1896 Francja ogłosiła kon-kurs na budowę łodzi pod wodnej Pierwszą nagrodę dostał inżynier Laubeuf Jego łódź była urządzo-na na to by głównie jechać na wo dzie Wtedy była poiuszana molo rem naftowym a dopiero' gdy'na krótki czas zanurzano się pod wo-dę używano motorów elektrycz-nych jedynie' używanych pod wo-dą ale prędko' się wyczerpujących Dzięki budowie podobnej bardziej do budowy okrętu uzyskano wię-c- ej miejsca % łodzi podwodnej która 'dziś' może zabierać załogę złożoną 'zs25 ludzi a niesjak pierw sze próbneA3odzievnajwy"że'jf 4'lu dzi 'Podczas wojny budowa łodzi podwodnych udoskonaliła się 1 wzmogła' nadzwyczajnie W r 1917 Niemcy zaczęli t źw bezwzględ-n- a wojnę łodzi podwodnych By odciąć bowiem Anglję zupełnie od dowozu żywności i amunicji z A-mer- yki niemieckie łodzie podwod ne pilnowały dostępu do portów angielskich i zatapiały okręty'rwo jchne i handlowe angielskie a o: kręty państw neutralnych jadą-cych do Anglji zatrzymywali re-widowali czy nie wiozą amunicji)" siłę I m V TT A A TH KI A i k ł 31 ' i ''JW Dowiedziałam się o pewnej mlo dzieży 'zwłaszcza o dziewczętacn które albo nie chcą zapraszać swych przyjaciół do swych domów' albo też jeżeli ich zaproszą nie czują się' z tego zadowolone Dla-czego? 'Dlatego że'iodzice ich juro dzilf się w innym kraju i' przywie źli ze" sobą zwyczaje które mogą wydawać się dziwnymi Aby nie obwijać niczego w bawelnę powie my otwarcie że dzieci owe wsty-dzą się swych rodziców Trudniej o inne doświadczenie bardziej bo leśne widzieć właśnie dzieci dla których tyleśmy się napracowali wstydzące się nas! Boli nas to bar dzo i gniewa Ale zastanówmy się nad tym głębiej Dlaczego się nas wstydzą? Dzie ci nasze spotykają inno narodowo ści a także wiciu rdzennych A-meryka-nów Widzą one pewne spo soby życia i zachowania się któie staraia sie naśladować Nikt nie chce odióżniać się od innych z któ rymi się spotyka w szkole pizy pracy czy w innych miejscach do lego stopnia by uchodzić za dziwa ka Dzieci nasze chcą być takimi JUJlUjUMJ V WU WW i i i 1 L-- u aillUtiaiiaivi(j i oiuiuiujr ojy u- - pai cie zmusić dzieci oby Ink po- - broni lub żywności Gdy okazało się żctak jestf za pomocą torpedy topiono te statki tęcz Niemcy w swej wściekłości topili nietylko fta kie okręty ale i zupełnie niewinne okręty handlowo a nawet pasa-zersk- ie Lecz łodziepodwodńe' mimo dzi siejszego swego" udoskonalenia są narażone na wiele 'strasznych nie-bezpieczeństw1 Gdy "bowiem nle-przyjaciel-ski 'okięl zobaczy taką łódź może ja' zbombardować za-ni- m zdoła sclironić się pod vdclc_ Lub kilka okiętów może czatować na nia i zmusić ją albo do podda nia się albo do pozostawania pod wodą azsię załoga udusi z powo du 'braku powietrza (Istnieją tak-że -- grube stalowe sieci rozpięte pod wodą-gdy'lód- ź podwodna któ ra prżcd sobą nicJ widzieć niemo-- że "zapłacze się w taltą sieć wte-dygn- ie może się iownioż wydostać na powierzchnię morza i załoga ( nie marnie w głębinach oceanu Dość powiedzieć ze Niemcy w woj nie światow' ej stracirli około "2X00 łodzi podwodnych Widzimy więc że łodzie podwodne to broń stra-szna lecrstraszna nietylko "dla nie przyjaciół' aleJ dla tych kio tjej używa Nienadarmo Pismo Św po wiada że "kto mieczem wojuje ten od miecza "zginie" ' Tu raźr-mt- z (rimtón T i saobywatelska piękna sala z kryształowymi pająkami tu sufitu pełna luster doborowa orkiestra panie w strojnych sukniach niby kwiaty Njgdy jeszcze Krysia nie podobała mu się lak jak wtedy TańczyH z so- -' bą bardzo dużo Gdy 7agrano mazura lub oberka 'Janelc poproslu sza-- ? lał Oboje czuli się świetnie mimo min dostojnej ciotki Puławskiej która towarzyszyła Krysi Od tego pamiętnego balu co raz częściej myślał o Krysi Czuł że w nim się coś 'dzieje ' — Czyżby kochał ? W jakiejś książce wyczytałże miłość — to choroba ale ponieważ organizm prawem natury "dąży do równowagi — czas tę chorobę wy-leczy Zatem i on jeżeli kochał to rnoe kweslja casu Pojedziddalc-k- o wszystko się skończy Zresztą czyż można kochać po raz" drugi?' Co prawda tamte czasy pierwszej miłości na Mazurach — tak pięknej leczsmutnejjt — wydały mu się' teraz takie odległe jakby przeżyte w" jakimś innym świecie żal mu opuszczać Waiszawę- - alej musi jechać na Mazury Wiedział ze tu w Polsce mógłby źyć spokojniej i łatwiej ale nie zostanie Pojedzie tam gdzie wzywa obowiązek: Zastanawiał się czy do tej pory spełniał należycie swe zadania Chwilami zdawało rau się że może za bardzo się bawił afe przecież P sumiennie pracował Co stracił na rozrywkach odrabiał w dwójnasób- - Miał poznać Polskę — To chyba spełnił należycie" ' Od skończenia gimnazjum nie zaglądał do Olszówki a wszystkiej wakacje poświęcał na zwiedzanie ojcystej ziemi Wszędzie spotykał lud poćzciwyfak mu bliski Fdiogi Zwiedził wszystkie większe mia- - sta Polski iZnowu myśli błądziły w krainę wspomnień A niektóre 'z owychi wspomnień piękne niezatarte wiążące 'się głównie z Krakowem Wil-- i nein Lwowem { Częstochową — 'miastami 'drogimi każdemu Polako- - wi 'Kraków — to przecież serce Polski" wspaniała kolebka prastarej "- - "'"-i- - uveu muicM tomKH na-wawei-u co rozpościera się dum-- i nie i uroczyścieu stóp królowe] wód naszych I-- 'WisłyTgdyby mógł' mówić głosiłby światu o świetnych naszych llzieiachowiolknśćf i nT ledze Starpr Rynek z Sukiennicami kościołem 'Marjakimf — to'świad kowic niejednej nodniosłei i iwsnanińjpi win 'U™i)u „iiiTri Tu pjrzyMęgał-n- a wierności vzywał lud doiboju— Kościuszko Un'i- -' swiwerosykteotścibołióbwljotiekgadziJeagtiyelllkoońskstoąpnąwćielezabwystpkai niafłych gmachów rnnb- - bez końca mające'polężną wymowę pami~ątki ' pamiątki wLazWglelęjdldnreąomirmuaanrliocwhweintreisckyztotoenteipcmozłnoyżnmoaneczJealsketaierżoTutpuzealhcpheięwkyncuearłogk'musięacfhayrscpikanokioiaiśłceiokłytpóorydz istoptMarji czerpać moc i M tłumie wzruszony 'klęczał przed cudownym ooiaem: przed którym f lusidęzideoinstnoypcMhwalykLznEaońżejchylą czoła Słowa gorącej modlitwy wyrywały [stępowały jak i my av młodym wiekuŁ wówczas znajdują' się one pomfędzy dwoma światami pojęć i zwyczajów z Ktorycn swiai amu rykański jest silniejszy Przywieźliśmy pewne rzeczy ze starego Kraju które" kochamy i mamy prawo do tego Co więcejj — powinniśmy owe izeczy uczynić jaknajbardziej atraktywnymi dla naszych dzieci — nie drogą przy-musu lecz wykazania im ich wici klej warlości_ Ale — i lu właśnie jest cala trudność — powinniśmy pozwolić dzieciom wybrać tyle i takie zwyczajet jakie pizemawia-j- ą do ich przekonania Im więcej starać się będziemy narzucić dzie ciom nasze pojęcia tym silniej bę dą im się opierały a nawet będą się wstydziły za nas za to Jeżeli' wykażemy dzieciom że jo szanu-jemy i zgadzamy się z tym by we szły w amerykańskie życic jak im lozum dyktuje tym więcej będj nas szanowały a także i nasze po jęcia W praktyce oznacza to za-stosowanie w domu zasad dcmo- - 'kracji tego niezmiernie cennego- -' sposobu życia UJzy to niewątpliwie niejedne "u"l v "-W W„ł„lj„ru JUKI: WJTK1_U I i f " lrt # winą Jest to lezultal wielkiej 'i skomplikowanej sytuacji w jakiej znaleźliśmy się na skutek 'zupełnie obcego dla nas otoczenia Wiele ro dzm pizechodzi pi zez tego rodzą ju trudności ale jeżeli zastanawia ją' się nad tym pownnio zwykle lozwiązują je Tak samoj jak my chcemy aby nasze dzieci rozumiały 1'bylyża-inteicsowan- e w „tym co przeżyli-- śmy( ze sobą podobnie"- - 'i dzieci chociaż tego nie mówląpiagnąc dnak byśmy zajęli pjoUóbne sta-nowisko wobecnich'Musz-)U_u'by- ć wzajemne ustępstwa i wzajemne korzystanie z doświadczeń i zain teresowań Rada ita1stosujclsięnie tylko do'życia-domoweg- o ale i o-gólnospołec-zncgo 'Dziś widzimy Europę w' upadku dopiowadzoną do HegOjpi zez nienawiść i zniszczę nie Stóie pozostawią nieagojone rany ńa długie łata Nieiaz czu-jemy że chcielibyśmy 'pomóc do usunięcia tych nieszczęść- - jakie nawicdily świat ale czujemy się bczsilni_ Ale jedno moTemy zro-bić: 'wytworzyć ducha prawdziwej przyjaźni) i zrozumienia w na-szych domach a także rz predśtai wicielami" każdej irasy wyznania i narodowości którymi się 'spoty" lcamy Taci duch powinien przenf kąć domy1 amerykańskie i 'taki duch może tylko tc zmienić nasze dziećibynas'sanowały i były-td- o brymi Amerykanami ł % 2 Powieści pióra Cz Łukaszkiewicza a to niezwykle 'zajmująca powieść p t Syn Czarownicy ' oraz cieką vat książka pt ' Jubileusz i Jasnej 'Góry1 wydana w rocznicę sąclunadjks" Damazym Macochem wyszły "z druku i są do nabyciafwiwydaw nviwi(- - AiwjMzjiowca isio je I ence otrzymać i(poznać tajemni ce "cudownego""miójsca niech' włoży "do tkoperty swój dokład-ny adres i dolara i' zaadresuje: ! "Zviązkowiec" ' TorontotJOnt Mi Ą trr 2EH rtłr i-lTl-ull- ai ii nr -- u- WL3JMWvmmm - i i 'l"''wr1Uf'Hvl!ffln Żelazny Stefan czyli V OBKONIE WARSZAWY Najnowszy 'Dramat 2Ógo Wleku Krwawe Sceń Pamiętnego" " WRZEŚNIA' 1939" ROKU ' Napisał Stanisław Wójcik Książka ta zawierająca utwór'sce knnaaiccżzdhneyj ławptwolsyskzieeśdjco"iu wsckyersnótaitekw'iciehnz' ioaosdtasnłnoiane wy&?pta każdemuiklp nadeśle 50cI ido tygodnika "Związkowca" 700Quecn StwTornńto '6nf Czytelnicy sprawa" Polski wyma-ga- ś -po rozpcoawłesJzteKchannaiednziiac 'zNwiiączckhojwkcaaż"--u-y 7iIobcdziechoć jednecc'" czytelnika i J2'frBe?r? CTWAJrffi nshłwf'i4a'5Mts3?&iv5 —„Jf'ił3i- - ii-- 'sTnPWMia jsotsv--s ire pś m w IM ' frńll n -- u 1 t4~ i SwBrSmJhfrFv ! m LŹAK--'ti '!lB 3 i?v w m mi hi W IHHMHMjiteJł-I- |
Tags
Comments
Post a Comment for 000174b
