Zwilazkowiec Alliancer, August 08, 1937

              BMWWWWWWBWWWWMMII lilui liii mmi m ' i
i i "UW i
Kr ?9 "Z WI 4ZK0WIE C SIERBIEŃ (AUGUST) S -=--
1937 Stronica S-- ta
i
i
WYCINANKI
Wycina Dla "Związkowca"
sprawozdanie z Wiecu Rady
Milcząca 3Iova Generalnego
Lia Nowe Mody Dla Kobiet
Jmistrza Lonaynu ao iuateK — Porównanie 1S30 z 1930
Rokiem — Odłączenie Kościoła od Państwa Leży w
interesie Ubydwoch Stron
#LJrAV--Ł7 łXvnwv"rVwJ WYI47T cTT-ł-„ -- rl t wnrka "ziednoczen—iowweco"jvPsi I ( saliiray już o tem nie raz wska- -
vzvwaliśmy na dwoistą politykę
tych ludziach
i Chociaż co prawda nic dziś nie
IFcrzedstawiają ani nikogo nie repre
iHpntuia Jest tam ich po kilku w ka
fdem mieście bawią się i pociesza-li
t i-ir- vii ?viap rir7PQ7lncri Staro
ą 5iC JOi -- Jjn r--—-
-— w v
kapryśne azieciaiu
Przed kilku dniami otrzymaliśmy i Wawozdanie na lamy ''Związkoy
§-- ła Z OODyiego nie uawnu wiecu
Hrotestacyjnego w mieście Windsor
rpnt przez tamtejszą Radę Okręgo
wa Zjednoczenia zrzeszeń oiskicn
["l Kanadzie którą zamieszczamy na
Stronicy szóstej tego numeru
I Ze sprawozdania tego dowiaduje-my
się arcy paradnych szczegółów
i działalności tego "stronnictwa"
Rada Okręgowa tego zespołu w
Windsor należy do postępowych lu
jri Kiedy przyszło zaognienie zatar
fi z krakowskim Sapiehą postanow-iła
wziąśc udział i zaprotestowała
iraz z aruguiu uiBiuuiutjauu prze-cw- wj
brykom arcybiskupa W tym
telu odbył się tam wiec mowy i ra
tolucja
i
j Potrzeba trafu że na ten wiec za
Jiąkał się sam generalny sekretarz
Sady Naczelnej Zjednoczenia Zrze- -
ceń Polskich w Kanadzie w Chu-Łic- ki
który pono w interesie i za
eniadze tej Kady objeździ po
anadzie i urabia politykę "senator
sl-ą- " Mając zapewnie $150 pensji
iiesięcznej tak jak i jego poprzed
k p Sikora
I jak wykazuje sprawozdanie se- -
iretarza wiecu p Junga kiedy za- -
oszono tego pana do głosu aby
wiedział się w sprawie protes- -
co myśli Zjednoczenie o tem u- -
lil się od wydania opinji swojej
r
Tłumaczył się biedak że przybył
sprawach oragnizacyjnych iż mu
e wolno mówić o protestowaniu
zeciw Sapiesze (Kto temu panu
bronił mówić Warszawa Rzym
:v Winnipeg?)
Czy ten pan sekretarz jest niewól
Uem swoich myśli czy niewolni
em Rzymu„czy tych co mupłacą
te objazdy aby ludzi w błąd wpro
dzac? Osądźcie) Czytelnicy sami i
] Związkowcy po przeczytaniu
komentarzy i głównego spra--
zdania nadesłanego nam do publi
:ji od Rady Okręgowej Zjednoczę
w Windsor
ad i ocenę o Zjednoczeniu pozo- -
uiamy Wam samym
HICAGOWSKI ARCYBISKUP
Muntleleina ten có"4onledawno
ku katolików i przesłał list s paster
oo wszystkich" katolików księży
:Iskupów sobie podwładnych w
rym przypomina mowę Papieża
o z dnia '127 stycznia 1930 frw
j mowa jest] o przyzwoitych u
ach damskich
Okólnik poleca walkę z nieDrzy- -
pitemi ubraniami kobiecemi o- -
: znajdują się tam przepisy ubra- -
jaiue nie powinny byc tolero- -
e
-- zytamy tam ooniższe remiłv:
Suknia nie powinna być wycie
M-rzod-u
ani z tyłui niżej1 dwa ca
w Końca szyji przytułowiu
-- ce powinny byc zakryte az
j łokcia a spódnica ma być
2ej kolan prawie do kostek
I Pończochy mała bvć nosronr- - na
lUhigość nóg Tnie powinno być
[- - cienkie ani przeźroczyste
aie ubranie wogole powinno
c takiego materjału uszyte aża
niego nie widać było ciała
WgoKto nie jest ubrany przy
CC TUP trnlnn nni V:„ł„— nnl
RMłom ani biskupom 'takie o- -
t-rayjm-owac
w swoinrmieszka-'- &
wpuszczać do kościoła ani
czcząc do Sakramentów
rzRokdsnikBóKjńaotwnlsikrliceig"o„mzaiłmuwiesaz
[J-- Powyższy okólnik Mundelei--
śemi uwagami:
I coz widzimy i na co patrzy- -'
OCZYTTia CXfitY"it 11'łnFnAni t
ch Zjednoczonych? _ Oto ni ft ni księża świecc- - ani za- -
Eni biskupi ani zakonnice
i-re- w me zacłiowują — rozu
Ł? Z Pani wv!?tttflmi na rnła
Tkę!
5?°zie widzimy że księża bi
zakonnice w nieprzyzwo- -
graniu przyjmują w miesz- -
rtow świętych do kościo
-- fiost Obrrvrłli-nć- A ?or-- r 'fęsy paradują przed księż- -
Polach zabaw ale w kościo
juasztorach w salach i kla- -
aijalnych
hsSOwł nic nie pisze jakie
"- rti u: - " f""j"' —t 14070 rnrnncm no rl-n-r
I
PRASOWE
Jacek Rolnik
Okresrowei Ziprlnnnin
Sekretarza — Kler Ustana
— Znamienny List Bur- -
w ają swoich pulchnych biustów aż
po szyje ani powłóczystych sukien
me noszą do kostek
Przy tem co tu takim starym ka- walerom wydawać modę dzisiejszej nkoosbićie?cieLejpaikej mzaajsmięijcuibeiesriaęć siwcoojemmia
rewerendami bo już całkowicie wy- chodzą z mody Wychowanie i ubiór
dzisiejszej kobiety pozostawcie jej
samej lub społeczeństwu
Sam ks B przyznaje otwarcie że
sanu księża biskupi i zakonnice nie
przestrzegają tych reguł tualeto-wyc- h dziś Mają rację Tylko widać
rczoąs dzkeuzdjreożweilei m pkisękBne niei jepsut lwchnpoe
kształty naszych cór Ewy nie od-działow- ują już na naszego pobożne-go
redaktora Przebrałeś bratku
Wstydem jest doprawdy zęby ta
cy zgrzybiali mężczyźni zajmowali
się ubraniami damskiemi
URMISTRZ DZISIEJSZEGO
Londynu w Anglji osoba wyso- ko postawiona w hierarchii Me- - tropolji londyńskiej Herbert Mo
raison ogłosił list w prasie angiel-skiej
do matek niemieckich i włos-kich
o treści która głośnym echem
odbiła się w całym świecie i wywar ła głębokie wrażenie
Treść listu otwartego brzmi:
"Jeśli wiadomości jakie otrzymu-jemy
w Anglji są prawdziwe to są
todpbre wiadomości Zaczynacie sta
wiać opór Domagacie się powrotu
waszych synów — Twierdzicie że
nie wolno poświęcać życia młodych
Niemców i Włochów dla zdławienia
wolności ludu hiszpańskiego że inte
resy ludu niemieckiego nie idą zu-pełnie
po linji interesów gen Fran-co
"Frotestować przeciwko zbrodni
to nie tylko Wasze prawo ale obo-wiązek"
"Nie tylko rozpacz i nędzę sprowa
dzono bezmyślnie na lud hiszpański
Miljony hiszpańskich matek mają
swych synów i mężów na froncie
Hiszpańskie matki oglądały swoje
dzieci ranione i zabijane przez bor
by"lotnicze które przywozi się z wa
szych krajów Wiele matek hiszpań
skich jest zabitych i poranionych a
tysiące dzieci pozbawionych macie-rzyńskiej
opieki
Matka jest zawsze matką — o
tynfWy same wiecie Matki hiszpań
skie wszak Wam nic nie zawiniły
Wasze niemieckie czy włoskie ser
ca biją dla Waszych dzieci w ten
sam takt co serca matek hiszpań-skich
Matki świata! Zjednoczcie się dla
sprawy pokoju chleba i wolności t
Niechaj szepty i pomrókł niazado
wolnenia zmienią się w jeden niemil
knący okrzyk:
''Chcemy naszych synów z powro
tem!" — Chcemy naszych synów!
Gdzie są nasi młodzi? Domagajmy
się ich powrotu!
Matki Anglji łączą się z Wami w
tej myśli siostrzanej Wiem o tem
One Was pozdrawiają! Oby udręczo
ne Wasze serca zaznały wreszcie spo
koju"
LA PRZECIĘTNEGO śmiertel-Dinika
ciekawą rzeczą jest prze
rzucie się mysią na chwilę w da
leką przeszłość kpoza sobą i po
równać z dzisiejszym czasem
Jak to się kiedyś wyglądało z wą
sami a jak dziś bez wąsów lub też
jak to człowiek dawniej rozumował
a jak dziś? Można porównać dzisiej
sze warunki z dawnymi w końcu
stan rzeczy z przed 100 laty i wię-cej
porównać go z dzisiejszemi sto
sunkami
Poniżej podajemy zestawienie li-czby
ludności niektórych państw i
narodów z dzisiejszymi Wysuwając
dalsze wnioski na tym tle pozosta
wiamy samym czytelnikom
I tak: w roku 1830 Francja posia
dała wtedy 27350000 ludności
dziś posiada 41300000 Niemej-- 24-8500- 00
dziś 65300000 Anglja 8-900-
000 dziś 39950000 Wielka Bry
tanja posiadała w 1830 roku 15-700- 000
dziś liczy 49000000 ludno
ści Polska liczyła 8000000 dziś li
czy 34150000 Stany Zjednoczone
liczyły 5300000 dziś posiadają 122
750000
Dość wymowne zestawienie w po
równaniu stu letniego okresu
0
jlODJETA SWEGO CZASU wal-IJi- rn
? odłączeniem kościoła od
państwa skończyła się w wielu
państwfrh zwyaestweia pań
stwa nrzez oderwanie się Rzymu i
uzależnienie nowej wiary od świec
vrH władz naństwowych a w o- -
:tatnim stuledu znalazła jedyne ro
zumne i sprawiedliwe rozwiązanie
vc Francji w tezie: rozdzielenie ko
ścioła od państwa
Tanvgdzie tego na czas nie zro-biono
wierząc że dla wygody i ma
terialnvch korzyści można uuzy
mać na stale dawny półfcudalny
stosunek wzajezanej zależności
PRZEZ OENO NIAGARY
Specjalnie dla "Związkowca" —
Co Się Dzieje w Stanach Zjednoczonych? da Obecna t zy "Prosperity" --— Jak Wysia- --1 Rozmaitości "
W Stanach Zjednoczonych że mo
zna to tak określić przeżywamy t
zw rewolucję ekonomiczną Za o-statn- ich
parę lat nietylko ogólny na
strój ale wogóle cały system czyli
ustrój tak w życiu tutejszem jak i
w samej administracji państwowej
uległy olbrzymiej zmianie
Początek tej wielkiej zmiany na-stąpił
od czasu objęcia rządów przez
obecną Administrację Partji Demo-kratyczn-ej
z Prezydentem Frankli-nem
Dclano Rooseveltem na czele
który swą platformę wyborczą o-p- arl
na odwołaniu prohibicji t j
zakazu używania trunków alkoholo-wych
oraz na udzielaniu pracy mil
jonom bezrobotnych dotkniętych za
stojem przemyslowem po wojnie
światowej co w owym czasie kon-centrowało
w sobie politykę całego
kraju Amerykańskiego
Zwyciężywszy w wyborach olbrzy
mią większością Prezydent Roose-ve- lt
przedewszystkiem dotrzymał o
bietnicy w odwołaniu prohibicji fe
deralnej i kraj ponownie stal się
"mokrym" — co miało być jakoby
pierwszym szczeblem drabiny u
szczytu której miało zajaśnieć ogól-ne
polepszenie warunków egzysten-cji
czyli miało nastąpić t zw ''pro
spenty"
Naturalnie powołany do życia
wielki przemysł wyrobu napojów al
koholowych wywołał odrazu bardzo
znaczny ruch zapewniający stale i
możne nawet dostateczne utrzyma-nie
setkom tysięcy bezrobotnych w
różnych gałęziach pracy z tym prze
myslem związanych jednocześnie
przysługując się częściowo do polep
szenia bytu i dla farmera Amery-kańskiego
Ten ruch jednak ograniczył się do
polepszenia sytuacji bezrobocia jedy
nie w pewnym tylko zakresie jak-keś- my
to wyżej starali się wykazać
pozostawiając w dalszym ciągu kil- -
kumiljonową armję bezrobotnych
stale bezczynnie -
I tutaj dopiero rozpoczyna się że
tak określimy rewolucja ekonomicz
na kraju Chcąc dotrzymać drugiego
głównego warunku swej platformy
wyborczej Prezydent Roosevelt two
rzy cały szereg Komitetów Komisji
organizacji federalnych mających
zająć się rozstrzgnięciem problema
tu bezrobocia jednocześnie pomię-dzy
innemi t zw W P A (Works
Progress Administration) jaka to
instytucja 'federalna rozpoczęła od-razu
po całym kraju różne roboty
na wprost gigantyczną skalę dając
w ten sposób zatrudnienie miljonom
bezrobotnych
I tak rzucone przez Rząd Stanów
Zjednoczonych biljony dolarów po-między
naród automatycznie wywo
lały większy ruch ogólny w całym
kraju wobec powiększenia się siły
zakupczej narodu t zw "peoplcs bu
ying power"
Tutaj jednakowoż (dla naszych
przekonano się praktycznie że to
jest niemożliwe
Dzisiejsze państwo potrzebuje dla
siebie kościoła Jako potężnego śród
ka rządzenia i coraz bardziej wyła
cznie chce przy jego pomocy opano
wać i kierować ludźmi Im więcej
też dane państwo skłania się ku to
talizmowi i zasadzie wszechmocy
państwa tem więcej muszą się za
ostrząc w nim konflikty pomiędzy
kościołem a władzą państwową
Tak jest w Niemczech gdzie roz
pętała się wałka z kościołem katolic
kim broniącym resztki swej nieza-leżności
tak staje się w katolickiej
Austrji i tak zaczyna się dziać w
Polsce gdzie wyłoniły się spory na
Ile wzajemnych uprawnień prsed-stawicie- li
państwa i kościoła
'
Najidealniejszym pozostał stosu-nek
państwa do kościoła tam gdzie
państwo i kościół zgodziły się na
rozdział zapewniający kościołowi
zupełną niezależność wiary i kultu
a państwu zupełnie nie wtrącanie
się do kościoła i kleru w jego interc
sy Wystarczy porównać stosunek
niezależnego kościoła katolickiego
we Francji i głęboki szacunek
Rządu Ludowego — zgłosami na
szej prasy jakie od tygodni roz-brzmiewają
na temat walki wawel-skiej
by się przekonać że postulat
rozdzielenia kościoła od państya
Pisze KaTze
dalszych wywodów) należy zwrócić
uwagę że chociaż nie oficjalnie —
pracy tej udzielano przeważnie mło-dej
generacji a nawet dla chłopców
w vicku od lat 16-t- u została zaprą
wadzona specjalna organizacja C C
C (Concentration Camps) z wyna-grodzeniem
miesięcznem dla tych
chłopców za robotę jaką dawniej
wykonywali nowi przybysze do Sta
nów Zjednoczonych czyli imigranci
jakich już obecnie brakuje wobec
zamknięcia granic kraju dla naply
wu„ obcokrajowców Znaczna część
naszej polskiej emigracji do Stanów
Zjednoczonych początkowo wykony
wala te roboty zanim inne zajęcie w
przemyśle krajowym nie zostało u- -
zyskane
Jednocześnie z temi robotami fede
ralnemi rozpoczyna się też prawie
że ruch rewolucyjny wśród klasy ro
botniczej o lepsze warunki egzysten
cji w całym przemyśle kraju Poczę
to organizować masowe strajki do
tego stopnia że po większych mia-stach
w dzielnicach przemysłowych
nie było prawie ulicy gdzieby nic
widniały posuwające się tam i nazad
plakaty oznajmiające o zatargu ro-botnika
z pracodawcą Wobec ogól-nego
polepszenia się sytuacji bezro-bocia
większa część fabrykantów i
wogóle pracodawców pogodzili się
ze strajkującymi robotnikami część
jednak była zmuszona pozwijać swe
drobne przedsiębiorstwa nic mogąc
podołać żądaniom strajkujących
Razem z uzyskaniem prac fedcral
nych przez miljony bezrobotnych o
raz z podwyższeniem wynagrodzeń
w większej części przemysłu krajo-wego
— kilkuletnia depresja auto-matycznie
ustąpiła lepszym warun-kom
bytu dla szerszego ogółu f po-częto
już pisać ł głosić i "prosperity"
zapowiadając coraz to lepsze czasy
już wvnedalekiej przyszłości
że jednakowoż ''nic wszystko zło
to co się świeci" zatem postaramy
się w naszym następnym artykule
przedstawić Czytelnikom "Związ-kowca"
odwrotną stronę medalu tej
t 7W "prosperity" w Stanach Zje-tooc2ony- ch
(D C NO
P S — Pismo nasze idzie z każ-dym
tygodniem w górę Zdobyli-śmy
jeszcze jednego współpracow-nika
który znając detalicznie sto-sunki
Stanów Zjednoczonych przy
obiecał nam stałą współpracę w
"Związkowcu" dla szerszego poin-formowania
naszych czytelników
o tak zw amerykańskiej "prosperł
ty"
Polecamy naszym czytelnikom z
całego serca barwne i jędrnem pió-rem
pisane artykuły naszego kores
pondenta K - Tze do głębszej anall
zy ze stosunkami kanadyjskiemi co
wyjdzie zapewnie na jedno
Red
leży w interesie obu stron — a prze
de wszystkiem w interesie tych
którzy chcą wierzyć i modlić się do
Boga — i w interesie poczucia wol-ności
człowieka
CIEKAWĄ
STATYSTYKĘ
biuro przy
gdzie i ile jest naj
więcej wykształconych ludzi
Największą Ilość ludzi z pełrem
uniwersyteckiem wykształceniem
posiadają Srwajcarja i Szkocja W
Szwajcarji na 387 ludzi przypada
jeden człowiek z pełnem uniwersy
teckiem wykształceniem Stosunek
ten wyraża się w Szkocji 1473 we
Francji 1480 w Szwecji 1543 w
Holandji 1572 w Niemczech 1643
dalej idą Wiochy z jednym uczo
nym na 803 Anglja gdzie stosunek
leń wyraża się cyfrą I: 1013 Pol
ska 1:918 SL Zjedn 1:125 ludzL
GENEWIE ukazał się Rocznik
Statystyczny Ligi Narodów
który uważany jest za jt-dn-o z
uijłŁŁej5zjtJi JLiuuei in-formacyjnych
w świecie W roczni-ku
tym czytamy ie w obecnej chwi
li żyje na całej kuli ziemskiej dwa
miljardy 95 miljonów ludzi W Chi- -
nacrf mieszka poł miljarda ludzi
Wszystkie państwa przesłały do
sekretarjatu szczegół ?we obliczenia
swej ludności oprócz Abisynji Per
sji i EaliwjL
-ł- -
Rekrut Czy
(Z ''Zielonego
Stwierdziliśmy to już ńle raz że
najgłębszą treścią naszego stosunku
do nrisiejszej rzeczywistości polskiej
jest — zawód £adna jednak dziedzl
na tej polskiej rzeczywistości nie ra
ni nas tak bolesnym zawodem — jak
cśiriitc 5 wychowanie narodowe
jest ono nietylko dalekie ale często
Łprzeczne z tem cośmy stawiali na
purwszem miejscu idąc do walki—
o t? Niepodległą
Mija rok za rokiem polskiej gospp
darki państwowej w dziedzin'- - o-aw- iaty
— i lirzba rulfabctW rośnie
i rosnąć będzie Ł dzieci dli któ-rych
nawet szkoła elementarna sta-ła'
się niedostępną — jest już dziś w
Polsce półtora miljona Zaś w poję-ciu
tych co mają w ręku ster —
szkolnictwo właśnie jest tym dzia-łem
gospodarki państwowej w któ-rym
oszczędności można stosować
bezkarnie Może je nawet robić nale
ży bo bezrobotny analfabeta jest
mniej uciążliwy niż bezrobotny inte
ligent Typ inteligentnego pracowni
ka na roli czy przy warsztacie o- -
wiccony ogół pracowniczy myślą
ca i świadomie czynna zbiorowość
ludzka — to uznane zostało za mrzon
kę wysunięto natomiast ważną po-trzebę
hodowania elity zdolnej do
funkcji urzędniczych i reprezenta-cyjnych
W atmosferze celowo piclęgnowa
nej bezmyślności święci się dziś po
szkołach rocznicę 3-- go Maja Ale nic
wspomina się słów Staszyca rzuco
nych już wtedy polskiemu Sejmowi
"Zamyślijcic się jaka ma być celu
kacja Rzeczypospolitej aby czło
wiek był użytecznym 1 szczęśli
wym"
Przeżyliśmy wiek cały w obcej
niewoli Wtedy samodzielny wysi-łek
naszego społeczeństwa nad dżwt
ganicm oświaty — poza ramami ob-cego
narzuconego szkolnictwa — po
chlanial olbrzymio zasoby energji
ofiarnej pracy i entuzjazmu najlep
szycli ludzi każdego pokolenia Ply
nęły ofiary1 i dary od wszystkich: na
tajne nauczanie na organizacje w
rodzaju T S L Macierzy Tow Kul
tury Polskiej i Ud na prywatne szko
ły rolniczo jak Pszczelin Kruszynek
Sokolówek I te samodzielnie two
rrono społeczne ogniska oświatowe
wychowywały w każdem nadrasta
jącem pokoleniu nowe zastępy lu
dzl zdolnych do trwania w wysiłku
nad dźwiganiem się wzwyż — mi-mo
wszystko Z tych zastępów wy-szli
ci co w chwili wybuchu wojny
nie poszli jako rekruci na wezwą-ni- e
obcej komendy ale znaleźli
drogę do ochotniczych szeregów 1-dą-cych
pod sztandarem wolności
Kiedy w wolnej Polsce rozpoczę-ło
się organizowanie wszystkich
dziedzin życia państwowego — my
wierzyliśmy że do pracy nad dźwi
ganicm oświaty staną liczne szeregi
ochotnicze wraz z kadrami i pla-cówkami
dźwlgancml przez pańs-two
Staną by odrobić olbrzymie
zaległości i corychlej dopedzlć te lu
dy które mają poza sobą przebytą
Rumun ja posiada 18025025 lud'
ności
Miasto kanadyjskie Sarnia posła
da 18191 mieszkańców ♦♦ Na zlot Sokołów w Katowicach
przybyło 10000 uczestników zlotu '
Torpeda została wynaleziona w
roku 17G przez Bashuda
Jeden funt miodu pszczelnego jest
ekstraktem 7500000 kwiatów
Ołówki z grafitu ' wyrabiano w
Anglji już w toku 1GC5
Pierwszy fortepian skonstruoyal
Bartola Cristofori w roku 1711
Gaz iwieilany wypradukowal
Dundonal w 1786 w Londynie
Rozmiar prowincji Saskatchewan
wynosi 251700 mil kw angielskich
— m +♦- - -- - -#- -—
Ochotnik
Sztandaru")
już drogę swobodnego rozwoju wła
sncj kultury Wierzyliśmy że te o-chotn- icze
szeregi przyniosą na ten
front społecznej pracy swoją cner-gj- ę
swój i ofiarny trud i cały entu
zjazm pokolenia mogącego naresz-cie
kształtować samodzielnie włas
ne życic
"Państwo — to zorganizowana
wola narodu" — wedle określenia
jcdrrgo z francuskich uczonych —
My ludowa większość narodu rm-lu- my
niezłomni} wolę dokonać jak-najrych- lcj
masowego dźwignięcia o
śwnty w naszern odzyskanem pan-siw- ic
koszlcm największego ti:1
ku społecznego W tem wit 1'i:iy
fundament I- '- lego łepski p Jh
tra Upragniony rozwój kulturalne-go
życia — został na wstępie zaha-mowany
i zatopiony we krwi kijów
sklej wyprawy A potem odrodzeń
czy impet gromady ludowej osnu-wa- ć
poczęo jakieś lepkie przędziwo
snutej u góry idcologjl Pojęcie pań
stwn — jako ogniska świadomej
zorganizowanej woli zbiorowej —
zastąpiła komplikująca się coraz bar
dziej maszyna do pełnienia funkcji
urzędniczych
W maszynie tej zatracił się pier-wotny
rozmacli pracy oświatowej
który mtał z razu takie konkretne
przejawy jak: pierwsze ustawy
szkolne lub organizacja oświaty ro
botniczej dokonana przez magistrat
m Lodzi
Dziś oświata jest działem gospo-darki
rządowej nic 2aspaknjącym
nawet w malej części uznanych po
trzeb życia: n wychowanie narodo-we
zamknięto 7ostnlo w ramach
pojęć 1 zasad zrodzonych l stworzo
nych w kadrach wojskowych We-dle
nich najwyższym walorem prze
clętncgo obywatela jest — bezmyśl-na
karność Nalominst życic stwier-dza
coraz dobitniej tę krzywdę że
nie liczne zastępy ciemnego rekru-ta
stanowią o 'bezpieczeństwie itzna
czeniu 'państwa 1 narodu Jego po-ziom
świadomości ogółu obywateli
gotowych ochotniczo stanąć w każ-dej
potrzebie
Kiedy Francuzi — po klęsce ponte
słonej w wojnie z Niemcami w ro-ku
1870 — podjęli reformę swojego
szkolnictwo to już wtedy postano-wili
taką zasadę: ''Wychowanie m
we powinno dostarczyć społeczeń-stwu
ludzi takich jckich to spile-izcństwoipolrzeb- ujc
— to jest ludzi
samodzielnych Podobnie jak wy-chowanie
dawne ('ołt&rczalo daw-nej
społeczności — 1'iJzi uległych"
Tnmijiii tak dawno ziozumfanJ
źc — nie tylko krzywJą via narodtt
ile szkolą dla pańctwa Jc?t gdy ki-- :
runek wychowatia ro:odowcgo
P'Łeczny Jest z jolriebrml rozwc-j- u
społeczności Sliraulc zaś stwu"
dził jeden z wybłlnycf naszych r-śwlat- owców
przedwojennych ic:
"nad zasadą wzajemności szkoły i
życia czuwać musi społeczna po-wszechność"
Irena Kosmowska
OKRUSZYNA WIEDZY
Proch znany był podobno jui w
Indjach w IV wieku przed Chrystu--se- m
W Berlińskim muzeum rzemieśl-niczym
pokazują zegar wykonany
w roku 1640-ty- m:
Badacze stwierdzili ie ostatnia
wojna światowa 1914 r była 8 razy
bardziej krwawą i morderczą niz
wszystkie inne wojny ostatniego ty
nacięcia razem wzięte
♦
Chmury ciemne szaro-żółt- e zwia
stują zawsze niebezpieczeństwo gra
du
♦
Szarych chmur nie należy się oba-wiać
nawet podczas burzy
Chmury wielkie zielonawo ciem-ne
mają w sobie więcej deszczu
niż piorunów i sprowadzają często
oberwanie chmur
ń 15
„ssss afetjtasfey -- sSfeSii-iKwś-J
t'
1
a
i
VYl
vfe