Zwilazkowiec Alliancer, March 01, 1936

              MV — - — — — m — - 1- -— - - - — — - _ —----- ——- —u - __ __''— — M— " jir U
U "ZWIĄZKOWIEC" 1 ŚPIEWAJCIE TO ZE Chłopski Bohater trĄS OFFICIAL PUBLICATIOŃ OF THE POLISH ALLIANCE MNĄ
OF CANADA
Published for Every Sunday ='i
ORGAN ZWIĄZKU POLAKÓW W KANADZIE "Papuzia Mowa"
Wychodzi na każdą niedzielę
Redaktor A J STANIEIfSKI
Administrator K J MAZURKIEWICZ sNłyaszzyebsraięniapcrzhemcózwy ewniieacawch "kwwrieesczicsiteycnha" wobycwhooddaacchh
CZCStO mówca CO mowę zawiła "nrnn--Aii- "
i PRENUMERATA: na niezwykłe i sztuczne wywody się sadzi' Roczna w Kanadzie $150
rółroczna 80c
W Stanach 'jednoczonych i Europie ' $200 Zamiast mówić po polsku poprawnym językiem 1748
Pojedynczy numer 5c przemawia jakąś gwarąt dziwnym "yolapuekiem"
a sądząc że on innych w kozi róg zapędzi '
Printed and Published by Polish Alliance of Canada bez sensu nieraz w kółko gada plecie irlędzi
"ZWIĄZKAdOresW: IEC" Nczieemrauz nmaisijurżoaapcyytan—ie sgzłaonwuęjązatapkrząmtaałłoo?!
G9G Queen St W Toronto Tel WA: 0331 Dlaczego choć ojczysta piękna nasza mowa
?!?
A_IJ13SII
mw
m
HIANE KONSTYTUCJI
WilMADZIE
Zapewnie nie wszyscy wiedzą w Kanadzie że dzisiej-sze
konstytucyjne prawa jak i cala straktura praworzą-dności
w tern kraju nie jest rdzennie tworem tutejszego
narodu '
Prawa konstytucyjne jak i cały tutejszy ustrój parła
mentamy sądowniczy i administracyjny został nada-ny
przez Angłjc zamorskiej kolonji kanadyjskiej w ro-ku
1S67 pod nazwą "British North American Act" i od
tego czasu egzystuje w tern kraju jako konstytucja ka-nadyjs- ka?
Dziś w szerokich kołach społeczeństwa tutejszego w
KOiacn jujurajizinu i niusy ruuuuuitjj muwi się puwaz
nie o zmianie tycn przescarzaiycn posuuaiow prawa
które nie odpowiadają dziś narodowi co raz więcej u- - ninnlnnininnnmii cio nrl miinU i umKmrm' mirrinlclrinh
a z każdym dniem dążącemu do swojej niepodlegości
""'l
Ostatnie lata powszechnego kryzysu doprowadziły do
wielu zmian w zapatrywaniach na całokształt sprawy u
największych dawniejszych obrońców przestarzałego
prawa
prawda o zmianę konstytucji w tern kraju domaga
no się od wielu lat Zawsze unikano radykalnych środ-ków
aby nie wywołać rozgoryczenia wewnątrz kraju
nie p 'dnosić walk partyjnych i rozdźwięku separacyjne
gO tSOll
Takie rzeczy nic leżą w charakaterze żadnego anglo-sas- a
Żaden z nich nie "nadaje się do konspiracyjnych spi
pków ani wywrotowych organizacji Jeżeli znajdą się
jakieś więcej rewolucyjne pomiędzy niemi
to dowiedzione zostało nieraz że w krotce taki "prome-teuśz- "
zmieni swoje zdanie i pójdzie tą samą drogą co i ' drudzy poprzednicy jego
Dziś już dość liczni przeciwnicy tej starej autonomji
angielskiej domagają się zmiany 'tych praw drogą re-form
rewizji i parlamentarnych debat aby odpowiada-ły
więcej dzisiejszem zagadnieniom społecznem i ambi
cji narodowej
we poiozenie kuku powaznycn paragraiow i ouesiano
takowe do rewizji Najwyższego Sądu jako godzące w
rozwój tego kraju -
Rozchodzi się tu w tej sprawie najwięcej o paragrafy
27 AS%- - 29 2S oraz o 9S prawa kryminalnego Paragrafy
te 'dotyczą przeważnie administracyjnych angielskich
zabytków i władz W drugich pragrafach sprawa tyczy
bię międzynarodowego handlu zawierania umów pomię
dzy robotnikami a kapitałem o unormowaniu godzin
pracy i zapłaty Następnie idą sprawy administracyjne
kraju godzące w wolność słowa prasy i stowarzyszenia
lrttalfKsŁ t- -JY7onlirvrrnr iininm w iirrnwip rzokpiii vv7R7vph sp łI:l dziów rozważało wniesioną do Wyższego Sądu sprawę
(Mm o rewizji tych paragrafów prawa Oskarżycielami było rfli dwóch dziś wybitnych prawników W J Rowell z To- -
mM: i'ontot i główny prokurator prowincji Ontario Roebuck
iRirw
Co
W TłiinrlrirAncio vrt)nfV7nriA nvrrnni7nria vnKnłnfp7D
"Trado and Labor Congress" wysłały swoje delegacje z
pięćdziesięciu osób do Ottawy Delegacja radziła dłuż-szy
czas z premjerem Kingeni który zgodził "się na przed
stawienie żądań zorganizowanej Pracy na najbliższem
pusieiizeniu paiianiuiuarnem Kogress oomaga się znie-sienia
przeciw robotniczych praw
siBfó są me onpowipcmie na dzisiejsze czasy a
Saletr' lnrł IPcf WV'7'ł'cllwor7nivi vnr mi]nciainnmi
iJIIJl Zaprowadzenie powszechnego BO- - godzinnego tygod-j&- lf nia pracy emerytury na starość od 60 roku życia a nie
bf!C od 70-g- o jak jest obecnie "Trade and Labor Congress"
W
charaktera
domaga się usilnie zmienienia i zmodefikowania starych
praw zawartych w "British North American Act" któ-re
codza w dobro klasy robotniczej wstrzvmirin ipi hieo
i rozwój i
Wcbec tak umiejętnie pokierowanej sprawy spodzie- wać się należy iż w bardzo krótkiem czasie zajdą poważ
ne zmiany w kanadyjskiem prawodastwie
Człek od zwierza tern się różni
że ma inne obyczaje
Tak — na przykład — każde bydlę
Gdy nxa dosyć — pić przestaje
V niby dość mam picia
ci chwieją się łeb kiwa —
AU nie chcę być bydlęciem
E-- o — kielner! dawaj piwa I
wplatają ustawicznie do niej obce słowa?!
Sobtaurrsziajląudsziięe namątdorzemjsaijącsłzyrsezsązctąteraocjręacje csiiebcioe btyolwkoiemniteesjtemtyowyzbęddzniwienejośmużiyewszaajjąą
PCozysntioeśjć simęowteyż oodjcrzóyżsntieaj Ptoolćakwiwelkoabcryzmeczśwpirezceiecie!
Dzisiaj wszystkie narody o swą mowę dbają
Polacy — nie papugi też swój" język maja i
Stan
Rozpaczliwe położenie w ja
kiem znajduje się rolnictwo w Pol
sce nasuwa coraz groźniejsze oba
wy ogólnego zubożenia i załama-nia
się finansowego całej struk
tury państwowej Polska jest pi ze
dewszystkiem krajem rolniczym
Olbrzymia część społeczeństwa
28 miljonów ludzi żyje na wsi i
egzystencję swą zawdzięcza twar
dej pracy na roli Gdy praca ta
nie daje jej możliwości utrzyma- -
1141 illll!lliuillltj OŁUjyj £ U1UY VJ
nie pozwala na niezbędne zakupy
wyrobów przemysłowych wów
czas zmniejszenie się wewnętrzne
go rynku zbytu katastrofalnie
wpłynie na produkcję ośrodków
przemysłowych w kraju
Od szeregu lat obserwujemy
stały a zastraszający spadek cen
produktów rolniczych a co za
em idzie ogólnego dochodu stanu
włościańskiego Urzędowy Rocz-nik
Statystyczny stwierdza ten
rozpaczliwy objaw podając nastę
pujące cyfry:
Ogólna wartość produkcji roi
nej w roku 1928 10445 dochodzie złotych? Tu
miljonów --złotych w roku 1931 7a
ledwie 6198 miljonów a w roku
1932 już tylko 4300 miljonów zło
tych To znaczy że na jednego
chłopa przypada zaledwie 145 zło
tych dochodu rocznie nie całe 30
dolarów na cały rok
Jeszcze w latach 1930—31 przy
chód rolnika z jednego hektara
ziemi wynosił 3594 zł a obecnie
spadła do 1374 zł czyli zaledwie
37% wpływów z lat poprzednich
Wobec tego rzecz prosta iż zic
mia straciła na wartości Kiedy w
roku 1928 płacono za hektar zie-mi
2300 zł w roku 1934 tylko
1000 złotych Równocześnie ogro
mnie wzrosło zadłużenie gospo-darstw
wiejskich bo ze 155 zł na
gospodarstwo w 1926 r do 321 zło
tych roku ubiegłego Czysty zaro-bek
w gospodarstwie w roku 1928
z hektara ziemi wynosił 20984 zł
a obecnie wynosi zaledwie 17 zło-tych
i groszy czyli jedna dwu
nasta część
Rolnik posiadający gospodarst-wo
o przestrzeni hektarów
W
Nigdy jeszcze Europa nie była
tak zdesorjentowana i rozbita jak
na początku 1936 r Nawet w okre
sie przed wojną śvia'tową7 nawet
podczas pertraktacyj pokojowych
w Wersalu nie było takiej atmos-fery
ogólnej niepewności i bezho
łowią ponieważ w stolicach wiel
kich mocarstw trzymano cuglp po
lityki silną ręka i dążono konse
kwentnie do celu Teraz w Pary-i- u
Londynie i Rzymie nie wiedzą
co przyniosą najbliższe dnie W
Anglji i Francji grozi rządom vo
tum nieufności a I03 ich rozstrzy
gnie się z okazji interpelacji "o
słynnych propozycjach pokojo
wych W Italji wolą nie wypowie
dzieć ostatniego słowa zanim
Wsi Polskiej
wartości na obecne stosunki oko-ło
22 tysięcy złotych i pracujący
na niem wraz z całą rodziną osią
ga za powyższy kapitał prace 920
złotych rocznie czyli 83 zł miesię
cznie — nie całe IG dolarów na
miesiąc Według obliczeń— rol-nik
wydać może na odzież obuwie
kształcenie dzieci na tytoń gaze-ty
itp najwyżej 81 złote na rok!
Na jaki zbyt wśród włościan mo-gą
liczyć wyroby fabryczne i prze
mysłowe Taki olbrzymi ivnek
wewnętrzny tyle miljonów ludzi
potrzebujących najniezbędniej-szyc- h
przedmiotów codziennego u
żytku i nie mających możności
zdobycia potrzebnych funduszów
pomimo swej ciągłej ciężkiej pra-cy!
Z wiekim entuzjazmem podno-szono
sprawę "zniżek 5—10 procen
towych na artykuły fabryczne
lecz czy taka zniżka nawet 50-ci- o
procentowa umożliwi wieśniakom
zaopatrzenie się w "potrzebne im
wyroby przemysłowe przy rocz- -
wynosiła n'm 84 de
20
13
Li
krety obniżające ceny wyrobów fa
brycznych mają charakter macha
nia chorągiewką na wietrze lub
zgoła niewczesnego żartu Wraz
z obniżeniem cen artykułów prze
myślowych jakby na skinienie
czarnoksięskiej laseczki spadły o
kilkanaście procent ceny na drób
na tuczne świnie
Gdy w listopadzie jeszcze kilo-gram
wieprza żywej wagi sprze-dawano
po 90 groszy to obecnie
można dostać zaledwie 72 grosze
Kwintal t# j 100 kg żyta koszto
wał 14 złotych obecnie płacą za-ledwie
10 złotych i 50 groszy
Takie cudotwórcze lecepty i cza
rodziejskie leki nic tu nie- - zagra-dza
Chory organizm narodu po-trzebuje
zdrowego i obfitszego po
żywienia trochę więcej ziozumie
nia jego potrzeb więcej szczerego
zainteresowania się dolą ludu pol
skiego i współczucia dla szarego
tłumu Tych przymiotów jakoś
trudno się doszukać w poczyna
niach rządu
ZAMIESZANIE EUROPIE
Balkańsniej Entcnty które ąpliku
jąc proponowane przez Angiję
sankcje zerwały tradycyjne sto-sunki
handlowe z Italją i ponios-ły
przez to znaczne straty Za-niepokojenie
objawia się w Skan-dynaw- ji
w Polsce i Rosji propo-zycje
bowiem uchodzić mogą za
nagrodę dla najezdnika napada
jącego brakarnie na słabszego są
siada
Taki efekt wywołały uchwały
konferencji anglo-francuski- ej w
Paryżu Nieszczerolć tej polityki
w stosunku do Ligi Narodów ob-jawia
się bardzo wyraziście w
świetle telegramu który wysłano
z Londynu do Addis Ababa Treść
telegramu zaprzecza zapewnie- -
ga Narodów nie rozpatrzy planu jniom prsmjera Baldwina jakoby
UDurzone są państwo Malej i nie wywierano żadnej presji na
Dnia 12 lutego przypada sto
dziewięćdziesiąta rocznica uro-dzin
Tadeusza Kościuszki w Sie-chowica- ch
z ojca Ludwika i mat-ki
Tekli z domu Ratomskiej Ko-ściuszków
roku znaneco w histo
rji Polski od 500 lat
W młodym bardzo wieku zo stał
oddany do szkól pijarskich w Lu-bieszo- wie
które ukończył z naj
wyższą pochwałą Mając lat 20 do
stał się do szkoły Rycerskiej a po
ukończeniu tejże z najwyższem od
znaczeniem wyjeżdża do Fiancji
i tam kształci się w sztuce wojsko
wej aby oddać później wiedzę
swą na usługi Ojczyźnie którą
juz wówczas wrogowie rządzili
Po czterech latach pobyiu we
Francji wraca do Polski w czasie
kiedy konfederację barską rozbili
Moskale łącznie z siłami zdradli
wego króla polskiego Ponieważ
miejsca w wojsku polskiem nie by
o a wiedział że w Ameryce tacy
jak on wojskowi są potrzebni —
to i praktycznie tam będzie mógł
swą wiedzę pogłębić przybył w
sierpniu 1776 roku do Ameryki i
został przyjęty do armji amerykan
skiej w randze pułkownika Pocza
tkowo przydzielony został do gru
py dowodzonej przez generała Ga
tes Pobierał SCO miesięcznie Naj
pierw powierzono mu urządzenie
fortyfikacji poniżej filadelfji nie
daleko Billingport To była pierw-sza
jego praca inżyniersko wojsko
wa w Ameryce Drugą pracą by-ło
ufortyfikowanie i uzbrojenie
góry zwanej Głową Cukru (Sugar
Head) Trzecią pracą było ufoity
fikowanie ujścia rzeki Mohawk
do Hudson Bay w stanie New
York Czwartą pracą było ufortyj
fikowanie wzgórza zwanego Be-m- us
w pobliżu Saratogi w stanie
New York
Fortyfikacje koło Saratogi by-ły
tak dobrze wykonane że przy-czyniły
się do zwycięstwa Amery
kanów i kapitulacji Anglików w
Saratodze Generał Gates pisał
wówczas w raporcie do Kongresu
ze dobry wybór pozycji dokona-ny
przez Kościuszkę pod obóz wa
iowny przyczynił się do sukcesu
Piatem a głównem dziełem Ko
ściuszki w Ameryce było wykona
nie warowni w West Point co
przynosi mu wiele pochwał ze stro
ny jego przełożonych Po zawarciu
pokoju Stanów Zjednoczonych z
Anglją w roku 1783 Kościuszko
mianowany przez Kongres genera
łem brygadjerem wraca do Pol- -
ski wsiadając na okręt w New
Yorku w lipcu 1784 roku
Po powrocie do Polski osiadł
na roli ojców W myśl konstytu-cji
3-- go maja rząd wzmacnia swa
armję i wtedy wzywa Kościuszkę
Negusa w celu przyjęcia nronnzv
cji jako podstawy do rokowań po kojowych W tak zw Białej Ksią-żce
rząd angielski stwierdza bo
wiem że nakazał swojemu amba-sadorowi
wywrzeć wszelkie wnh--
wy na Haile Selassiego by Abi-syn- ja zgodziła się na odstąpienie
kilku prowincji Italji Sprzacz-noś- ć obydwóch deklaracji świad-czy
najlepiej o obecnem znmfo
niu w łonie gabinetu angielskie
go Me wiele leDioi tu--c -- _
się sytuacja w rzad7i f™
kim
Pod wrażeniem oirólnp™ o„
su odłożono sesję Rady Ligi Na
rodów do przyszłego tygodnia
ii-- a Gnewj-shliiaj- ą sie drama
do służby nadając mu stoDień
nerała
W roku 1792 Rosja naieżdł
Polskę armja polska stacza 2 J
walkę Kościuszko z małemi sili
mi odpiera wroga dzisiecicK
silniejszego pod Dubienk- ą-stety
slaby król wydaje mv
wojsku polskiemu zaniecha: rotosl
dalszej walki z Moskwa Koście
Ko nie mogąc znieść hańby wj--h puje z wojska polskiego i wyjećb nófyd
do Galicji następnie A:
do Włoch itd
do Lipsh
Magnaci podpisali drugi rtt biór Polski Targnęło to straszy
duszę Kościuszki który noror paraj
miewa się z patriotami i w m
" a
1793 roku okrzyknięty przez nfcl
dyktatorem później naczelniku
po ziozcniu przysięgi na rynt
Krakowskim —- wyruszył na U
z Moskwą Po szeremi nnttw
świetnem zwycięstwie racławic
kiem w boju pod Maciejowican
dzięki zdradzie Poninskiego pJ
grał bitwę i dostał się do niewól
rosyjskiej Po tern powstaniu ni stąpił trzeci rozbiór Polski
Z niewoli rosyjskiej uwalulfii
Kościuszkę car Paweł Rosji}
cizie Kościuszko do Ameryki z pt wrotom Wylądował w Filadelfii
a publiczność pamietaiac zuk
gi Kościuszki odprzęgła konie ci
wozu ciągnąc go własnemi rcli mi W Ameryce przyjęto Kościus
Muswjunie Kongreii
regulując dług Kościuszki wjpli en mu $ 18940 doi
Po krótkim pobycie wraca Ko
sciuszko do Europy nocz-itl- ™ pracuje politycznie nad odbudowi
niem Polski
Ostatnie lata życia spędził
sciuszko Szwajcarii nmA
ści zam'}knął oczy Solurze dnh iJ"2uzierniKn
godne zwłoki spoczywaj
Krakowie grobach
lewskicli pomie"dzv TsU
księciem Józefem lok
skim#
umarł naczelnik fizycznie
pamięci duszy serci
sta
foictw
r
1
Ikifgo
mi
Z
-- r „ a
i
K
w w
w
1C
przeciw
40 1817 rnVn r„l ipbei
:al
ip
rego
jego T
dziś w w U f
Jannm sw
kim a Pnnifm r"ar
_
Choć U ter jb w w i narodu Knnhn ~ ni - ŁZtl-n- l — wu 6„ „ x-oi-sce
roinii :j v
za akt Połaniecki kocha go rc %° v
botnik kocha an nnrAA n„i„ ifłou
czasach niewoli 7 nli: „ )aka
pał moc wytrwania Dziś ta saw UT ai
Ojczyzna o którn wniM] „! Sio
% V +dJ lf ICH F FI mm swego najleDszeirn svnn rm ¥fo --- o J - v~ go i ci za których wolność ponióil f' z
trud tij no
Kościuszko zaDoczatkmvnl mit- -
'?la
sienie niewolnichvn s„am H
O tn QnniA : ł _ i — ™ uiewoinictwo cniopow iyao
polskich walczy} i w PolSr ni !Pod:
dowód czego przybrał się w chłop jjg
ską sukmanę by dać dowód ie i- - rfik
ozie z ludem przeciw
klerowi i Rosji
szlachcie itest
Pu
tyczne momenty które prawdoj i£l
dobnie jeszcze bardziej rozlufn §n
viązania dzieła prezydenta TR1 jgS'
na Obrady będą miały rpro!t U 4
storyczne 2naczeuie jeżeli się zn 1'ski
ży że zanik zaufania do idei kc d
iektyyneffo łiP7rBo„tł„ it W&A P
w- - ~ — flbktiCIUlIłll 4~ Bk &łóynem atutem któn-- m wojnji
1
K s
nieprzyjaciele Ligi Narodów Rsną
U CO W dziesiVf7m meU 82 O "I
jest trudno
ijduj
feM
-- Jeżeli się zway na to że pais rf?Bis
Je między państwami brak szers M
go zaufania i spoistości Pk i
e małą nrzyczvna niezrodj
s? łyryj-- większych państw Ą
™ usjinie starają sie abr &
narody t)ODor7nrfi-rtToit- - e!o voi
ich mteresa
utsiis&i£&!iGS~s
siedzei
Ul
d
Łua PlPc