Nase Novine, March 02, 1983

              (' i,;.-
- ji
'u....,,...-.,....,..,.,..L- .ll..- an иЦМИМЦ,и,1ИНШН1ШиЛ
PERSPEKTIVA U CVRSTOJ VEZI
SPOLJOPRIVREDOM
Petrinja — Budu6nost i perspek-tiv- a
mesne industrije jest u dugo-rocno- m
proizvodnom povezivanju s
poljoprivredom, i to na dohodov-ni- m odnosima, fiime 6e se postici
jednaki uvjeti privredivanja i ostva-ri- ti
mnogo bolji rezultat toga
reprociklusa. Ovo je rekao narodni
heroj Marijan Cvetkovic, 6lan CK
SKJ na sastanku drustveno-politii-ko- g
aktiva prehrambene industrije
"Gavrilovic", prilikom boravka u toj
petrinjskoj slozenoj organizaciji
udruzenog rada.
Domacini su,na 6elu s predsjed-niko- m
poslovodnog odbora ovog
SOUR-a- , Borislavom Mikelicem,
upoznali Marijana Cvetkovida s
polozajem svoga kolektiva, te na-ve- li
najznafiajnije razvojne planove
i programe u primarnoj poljopri-vredn- oj
proizvodnji, preradi,u mes-n- oj
industriji i drugim djelatnos-tim- a
ovog kolektiva.
Marijan Cvetkovi6 podrzao je
perspektivu i razvoj "Gavrilovida",
a razgledao je i izlozbu viSe
desetaka novih proizvoda koje je
ove godine taj petrinjski kolektiv
poceo industrijski proizvoditi za
doma6e i inozemno trziSte,ili ce to
uskoro po6eti. To je hrana u
konzervama, gotova jela, kobasice
i druge vrste od kojih je viSe
artikala s dodatkom gljiva i sira.
SUSRET BORACA SLOVENIJE
IHRVATSKE
KUMROVEC — Tradicionalni pe-- ti
po redu susret boraca Korjanske
cete i Prvog udarnog bataljona
Drugog zagorskog partizanskog
odreda odrzan je u Domu boraca
NOR i omladine u Kumrovcu.
Ovogodisnji je susret posvecen 40
godisnjici prelaska Prvog udarnog
bataljona Drugog zagorskog parti-zanskog
odreda na teritorij Slove-nij- e,
tadasnjeg "Treceg Reicha",
na kojem su borci Slovenije i
Hrvatske udruieni vodili oruzanu
borbu od 1943. godine.
Ove povijesne dane evocirao je
Stjepan Kreber, predsjednik Komi-sij- e
za njegovanje revolucionarnih
tradicija SUBNOR Hrvatske, i sam
sudionik tih zbivanja.
Na susretima u Kumrovcu borci
su polozili vijenac na spomenik
pal in boraca i cvijede na spomenik
marSala Tita u Kumrovcu. Susre-tima
su prisustvovali, uz brojne
goste iz Slovenije, i Jure Ivezi6,
predsjednik SUBNOR Hrvatske,
narodni heroj Rade Bulat i Josip
Spiranec— Pintar.
Vukovi dani u
SYDNEY - (Tanjug) - Pnredbama u
Brisbaneu. metropoli australijskog istoka,
zavrSavaju se ovogodisnji Vukovi dani
tradicionalna manifestacija srpskih
iscljenika u Australiji. koja je ove godine
itnaia karakter proslave iseljenickih za-jedni- ca svih nasih naroda i narodnosti na
torn udalienom kontinentu.
Grupa beogradskih umjetnika s glumi-cu- m Oliverom Markovic i instrumental-nir- n sastavorn Tose Elezovica s pjcva£em
Rasimom Pandurom te mnogi folklorni
ansambli i muzicki sastavi naSih iseljeni-ckih
drustava privukli su u koncertne
dvorane, pred otvorene pozornice i na tra-dicionul-ne
izlete u prirodu desetke tisuca
nasih Ijudi.
ZAVRSENO SAV3ETOVAN3E U OPATIJI O AUTORSTVU Autorska zastita ne
acVot ioimunitet
OPATLIA (Tanjug) - Knjizevna djela su
najbrojnija i najvise koristena autorska
djela i dok njlhova umjetnicka vrijednost
nije uvjet za uzlvanje autorskog prava
originalnost jeste. Namjena djela nije
spomenuta u zakonu, all ce djelo uzivati
zastitu pa makar bllo protivno dobrim
obicajima i javnom poretku. Medutim, o
ovome se vodi racuna kod rasturanja
knjige, pa ukoliko je takav slucaj moze
doci do zabrane rasturanja Ui unistava-nj- a
takvog djela. Autorsko-pravn- a zastita
takoder ne znaci imunitet za autora i nje-gov- o
djelo u pogledu krivicne i gradanske
odgovornosti ukoliko djelo sadrzi ele-men- te
krivicnog djela.
Ove zanimljive odredbe iz zakona i sud-sk- e
prakse cule su se na savjetovanju o
autorskom pravu koje je u petak zavrseno
u Opatiji. Zanimljivo je takoder da se cak
i obrasci, ako su rijeseni na originalan na-ci- n,
smatraju autorskim djelom. kao i pri-rucni- ci
i katalozi, zakonski tekstovi i sud-sk- e
odluke.
Uz isti uvjet, dakle originalnost, zastitu
uzivaju i novinski clanci, reportaze, kome-nta- ri
Jedino novinske vijesti predstavljaju
problem i unatoc pokusaju novinskih ku-c- a
da kroz Bernsku konvenciju ovoj tvore-vin- j
izbore originalnost i osiguraju zastitu.
Zasad samo skandinavske zemlje stite vi-jesti.
Medutim, vijest preradena i zaodje-nut- a
formom reportaze ili clanka uziva
autorsko pravo i zastitu.
Zasticen status imaju i predavanja, go-vor- i,
besjede. Ali govori odrzani u drustve-no-politicki- m
zajednicama i namijenjeni
javnosti, kao i govori na znanstvenim i
umjetnickim skupovima, mogu se slobod-n- o
objavljivati bez autorizacije i placanja
naknade autoru putem stampe, radija i te-leviz-ije
radi obavjestavanja javnosti. Jedi- -
STRUGA: NEPOZNAT
RUKOPISIZ16.VEKA
STRUGA, decembar — U arhivi
struSke crkve "Sveti Oordija" otkri-ve- n
je primerak dosad nepoznatog
rukopisa zbornika, koji poti6e iz
sredine 16. veka. Ovaj zakonik je
veoma гпабајап za паби паибпи
javnost zato Sto se u njemu nalazi
bogat materijal koji pruza mnoga
saznanja o srednjovekovnoj kulturi
Makedonije. Na 265 listova u ovom
rukopisu nalaze se tekstovi Jovana
Zlatousta, Jovana Damaskina, Va-sili-ja
Kesarijskog i drugih hriS6an-ski- h
pisaca.
Veliki zna6ai ovog zbornika je i u tome Sto se u njemu nalazi i redak
primerak jednog teksta slovenskog
pisca i prosvetitelja Klimenta Oh-ridsko- g: "Pohvala svetome Kli-men- tu,
patrijarhu rimskomu".
Prepis ovog Klimentovog teksta,
pronadenog u Strugi, prvi je i jedini
na podruCju Makedonije, ujedno i
i treci juznoslovenski prepis.
NOVI SAD
Kvar iskljucio
NOVI SAD (Tanjug) - U petak oko 13
sati ispala je iz pogona termoelektrana-toplan- a
u Novora Sadu koja proizvodi vi-se
od 110 megavata struje.
Radnici tog kolektiva poduzeh su sve
mjere da se otkloni kvar na uredajima i
da se ta termoelektrana ukljuci sto prije
u pogon. Zastoj u proizvodnji struje otezat
ce i onako veoma slozenu situaciju u
opskrbi SAP Vojvodine elektricnom ener-gio- m
DEVIZNI PRIHO- D- 872,4
MILIJUNA DOLARA
BEOGRAD, Tanjug — Turisti6ka
privreda je od pocetka januara do
20. novembra ove godine ostva-riladeviz- ni
prihod od 872,4 miliju-n- a dolara. Ta je svota prema
operativnim podacima Narodne
banke Jugoslavije, 26 posto veca
nego u isto vreme proSle godine.
Zarada u torn razdoblju je za oko
29 miliona dolara nadmaSila proS-logodiS- nji devizni prihod od tu-riz- ma.
Umjetnicka vrijednost djela nije
uvjet za uzivanje autorskog pra-va
vec je to originalnost 0 Za-stitu
uzivaju i novinski clanci, re-portaze,
komentari, dok su no-vinske
vijesti zasad problem
no se ne moze bez dozvole autora saciniti
zbirka takvih govora.
Paznju sudionika savjetovanja izazvali
su i primjeri iz sudske prakse koje su iz-nos- ili
pravnici i suci. Predstavnike izdava-c-a
posebno je zanimao pravni status sa-mostal- nih
izdavaca, takozvanih trajnih za-jedni- ca
pisaca, buduci da su to dvije novije
pojave u domacem lzdavastvu i da se po-kaza- lo
da pojedinci i grupe mogu biti veo-ma
uspjesni konkurenti velikim izdavaci-ma- .
U ovoj oblasti mnogo sto jos nije jasno,
barem kada je njec o pravnom legitimite-tu- .
Samostalni izdavaci trebalo bi da izda-j- u
samo svoje knjige, a trajne zajednice pi-saca
samo knjige pisaca clanova zajedni-ce
U praksi to nije slucaj, a u najnovije
vnjeme pojedinci otkupljuju pravo izdava-nj- a
starih knjiga, pri cemu nije jasno kako
se zakonski regulira to, u biti devuno po-slovan- je.
Iznijeta su i pravila i odredbe jugosla-vensk- e
prakse izbjegavanja dvostrukog
oporezivanja inozemnih autora Sva ta i
druga pitanja o kojima se razgovaralo u
toku savjetovanja pokazala su da je autor-s,tv- o
u nasoj zemlji zasticeno, ali i da prak-s- a
daje povoda za daljnje prosirivanje te
zastite.
KUCA ZA OSAMNAESTO-CLANUPOROD- ICU
VALJEVO, decembar — Za ne-pun- ih
mesec dana radnici grade-vinsk- e
radne organizacije "Jabla-nica-"
u Valjevu podigli su u selu
Kriva Reka u opStini Brus za
osamnaestoClanu porodicu Veli-bo- ra
Dubovca stambenu zgradu
kao poklon postradalom kraju od
zemljotresa.
— Na§i radnici — kaze Milorad
Toma§evi6, rukovodilac radova —
radili su vrlo disciplinovano i pod
veoma teSkim uslovima, ali su
zurili da pre snega zavrSe zgradu.
Vrednost izvedenih radova, od
kojih 6e se neki zavrsMti na prole6e,
ve6a je od miliona dinara.
LlCKI PROLETERI u poCast
VRHOVNOM KOMANDANTU
BEOGRAD, Tanjug — U povodu
41. godi§njice formiranja 6. Ii6ke
proleterske divizije "Nikola Tesla"
Memorijalni centar "Josip Broz
Tito" su posjetili njeni legendami
borci.
Prekaljeni ratnici 6. NCke prole-terske
divizije, koje je predvodio
njihov ratni komandant general-pukovni- k
Ooko Jovanovid, odali su
po6ast svom vrhovnom komandan-t- u
Josipu Brozu Titu i na njegov
grob polozili cvije6e.
novogodiSnji dolazak
radnika iz inozemstva
65 IZVANREDNIH VLAKOVA
BEOGRAD — Jugoslovenske ze-Ijezni- ce s inozemnim zeljeznickim
upravama osigurale su za naSe
radnike privremeno zaposlene u
inozemstvu 65 izvanrednih vlakova.
Vlakovi 6e saobra6ati iz vi5e Svi-carsk- ih,
njema6kih, austrijskih i
francuskih gradova za Beograd,
Nis Skoplje, Kardeljevo i Split.
NajviSe kompozicija osigurano je iz
SR NjemaSke — 33. Najvedi broj
izvanrednih vlakova za naSe radni-ke
iz inozemstva predviden je 24.
decembra. Toga dana u zemlju ce
sti6i 12 kompozicija.
December 21, 1983, NASE NOVINE --27
FRANCUSKA
Simpozij o hrvatskoj
knjizi
PARIZ - Na poznatom sveucillfitu Sor-bon- ne uParizu odrzan je jednodnevni in-terdiscipll-narnl
simpozij o temi Hrvatl i
civilizaclja luijlge, posveden 500-godisnj- ici izlaska prve knjige na hrvat-sko- m
jeziku Mlsala iz 1483. U organiza-ciji
Centra za komparativna knjlioma is-traziv-anja
toga sveucilista, u radu almpo-zij- a
sudjelovali su zagrebacki 1 ovdafinjl
Istraiivaci i povjesnifiarl knjizevnosti, od-nos- no znanosti.
Nakon uvodnih napomena direktora
Centra Pierrea Brunela i rukovodioca eki-p- e
za istraiivanja hrvatske kulture Henri-k- a
Hegera, na simpoziju je podnijeto vise
znanstvenih priloga, koji osvjetljavaju
uvjete u kojima se u hrvatskim krajevima
pojavljuje Misal i druge kasnije knjige na
domacem jeziku, te znacajne knjige za kul-tum- u
afirmaciju Hrvata Bile su to teme
izlaganja Josipa Bratulica, profesora za-grebac- kog
Filozofskog fakulteta (Histo-rijsk- e
i kulturne okolnosti pojave prve hr-vatske
stampane knjige), Aleksandra
Stipcevica s istoga fakulteta (Aspekti
stampanja hrvatske knjige u 15 strolje-cu- ),
Franje Sanjeka, profesora Teoloskog
fakulteta iz Zagreba (Cirkulacija evrop-ski- h
knjiga u Hrvatskoj u 15. i 16. stoljecu),
Franje Zenka, clana Filozofskog instituta
na zagrebackom Filozofskom fakulttu
(Filozofska tradicija i pojava knjige kod
Hrvata).
Referate su takoder podnijeli Leo Kosu-t- a, istrazivac iz Pariza (Sreca i nesreca
Maruliceve knjige De institutione bene
vivendi), Stanislav Tuksar, clan Instituta
za muzikoloska istrazivanja JAZU (Stari
i rijetki muzicki dokumenti u hrvatskim
arhivima), Mirko Tomasovic sa zagreba-cko-g
Filozofskog fakulteta (Aspekti prije-m- a
Molierea u Hrvatskoj u 18. stoljecu) i
Mirko Drazen Grmek, profesor Francu-sko- g
instituta u Parizu i clan JAZU (Po-ce- ci
naucne knjige na hrvatskom jeziku).
Organizatori ce znanstvene priloge
objaviti u posebnome zborniku. sto ce biti
korisna dokumentacija za (buduce) fran-cusk- e
istrazivace koji se bave povijeScu
knjige, odnosno hrvatskom kulturom i je-ziko- m.
Petstoljetni jubilej prve hrvatske knjige
obiljezen je na Sorbonnei i izlozbom - or-ganiziran- om
u dijelu sveucilisne bibliote-ke- ,
koji nosi naziv Antuna-Gustav- a Mato-s- a - pod naslovom: Hrvatske regije i nji-hov- o
stanovnistvo u ocima evropskih gra-ver- a
od 16. do 19. stoljeca. Prikazano je,
medu ostalim, vise geografskih karata ta-dasn- je
llirije, Panonije, Dalmacije i Istre.
slike i karte znacajnih gradova (Dubrovni-ka- ,
Splita, §ibenika, Poreca, Osijeka i dru-gih,
slike i crtezi hrvatskih nosnji. itd.
Posjetiteljima stoje na uvidu i primjerak
Misala, glagoljski psalmi stampani u Ri-je- ci
1530. godine, kao i vise drugih znacaj-nih
knjiga iz toga doba.
Mirko GALIC
Predstavljena knjiga
Nase godine
-- 1
MTFRNATIONAt-- -
1D1 CЉ Lf uLnJnwulUv;...tit's
8 Ш" I
кк Шжжш
4 „'i! :И%ОД1&Ж#НезМ
BEOGRAD (В. 2L) - Vjesnikova press-agencij- a
i Medunarodni press-cent- ar u
ponedjeljak su svecano predstavili knjigu
Steve Ostojica Nase godine, (na slici)
inace urednika Politike u Zagrebu. To . originalno djelo, kako je istakao Mitja Ri-bic- ic
koji je predstavio knjigu, pionirski je
pothvat u nas.
Ona je vaina afirmacija naseg specific-no- g
puta u socijalizam i znacajna polemi-ka- ,
ostar odgovor svim falsifikatorima na-se
proslosti, jer govori snagom dokumena-ta- ,
rekao je, medu ostalim. Ribicic. Stoga
je u predgovoru Mika Spiljak i rekao da
je knjiga poziv na jedno zajednicko sjeca-nj- e.
Starijima da se prisjete onoga sto su
i sami gradili. prosli i prozivljavali f da to
ne zaborave. Mladima, da svoje.nepotpuno
saznanje o vremenu od 43. do danas, o te
cetiri nase'decenije, prisire i prodube. A
svima zajedno - da pamtimo tedane, te
nase godine, da na njihovom iskustvu cr-pi- mo
snagu za nova pregnuca.
Nase godine su i dragocjen dokument
snage i znacenja stampe svih jugoslaven-ski- h
listova i novina. Efektno je prikazana
evolucija nase stampe. njen snaian uspon
i nesumnjiva kvaliteta Puno priznanje Mi-tja
Ribicic je za ostvarenje ovog pothvata
izrekao osim autoru i izdavacu, Vjesniko-vo- j
press-agencij- i, savjetu knjige, recen-zentim- a. konzultahtima i drugim suradni-cim- a.