Nase Novine, June 28, 1978

              t , W'ft ?Л И!. Jf &л , V!' мч iw , ,„ ,м
№ i- - ..?.hii!..ii.i.m-.h.....i.lij.'.m-i-
"цц x-- l)"" ',, 1.-"1'"11"нцј.1,ц.г'Ј1"1-
1'ч1 'iui.it- - riiMiniiimiiuri miMnCTiiniiniinm— и ивандзјјгшммш-лишсмиииим- м w И
№
1
I
i1
i
, rV . СТРУШКИТЕ ВЕЧЕРИ HA ПОЕЗИЈА TA BO 3HAK HA
ИЛИНДЕНСКИО T ЈУБИЛЕЈ.
ГРЧКИ СТУДЕНТИ HA СТУДИИ HA УНИВЕРЗИТЕТОТ
"КИРИЛ И МЕТОДИЈ"
ПЕСНИ ОД ПОЕЗИЈАТА HA СЛАВКО ЈАНЕВСКИ ПРЕВЕДЕНИ
HA 25 ЈАЗИЦИ. __
Гледам небо, чекор земја
жеден бунар, гладно трло
суви коски, сива кожа
огин во око
нож во грло
врз колиба гроб со множи
тоа е Македонија.
Co горнјите стихови од песната
"Македонија" одпечатена пред
10 години во книгата — ЕванГе-лиј- е
по Итар Пејо — Славко
Јаневски-- , поет од Социјалистич-к- а
Република Македонија пред
околу 150љубитељи на поезијата
на втори мај минатата недела во
културниот центар "Климент
Охридски" во Торонто го започ-н- а
вечерниот рецитал кој присут-нит- е
со сета своја лирска убавина
го прифатија како дело на умет- -
ничка поезија од Koja зрачат
вистини за нивната далечна тат-ковин- а,
Македонија.
, Поетот Јаневски, кој никојпат
не се оддвои од своето скромно и
едноставно држење, наравно на
својот роден јазик — македонски
за своите,,сонародници, иселенц-ц- и
воТоронто прочита 6 свои
песни. Публиката не го прекину-ваш- е
со ракоплескања. Песните
f беа толки лирични чуствителни,
особено ониа за Осамениот раз-бојни- к,
за Војникот 2 метра
вземја, Проклетиот коњик , и
Македонија, да аплаудирањата
одекнуваа само во ониа моменти
кога неговите усни престануваа
да се движат, кога неговиот глас
замолкнуваше. Последново не
само поради тоа што песните
дсвојуваа со нивниот стил, или
поради способноста на авторот
да ги чита со карактеристично
суптилна интонација и боја на
гласот, туку и поради вистината
што со нив разсветлуваше мор-нича- ва
судбина на еден народ чиј
дел во тие моменти, овде во
далечна Канада стоеше пред
него.
Делата на Јаневски (кој воедно
е и прозен писател) преведени се
на 9 јазици во светот. Неговата
поезија на 25. Последново пока-жув- а
дека Јаневски не е нит туку
столб во Југословенската култу-р- а
и како rpafaHHH на светот
истата успешно ја изнел надвор
од границите на Македонија и
Југославија. BpcejfeH културни
мисии во доменот-- нд книжевно-ст- а
за македонските, и југосло-венскит- е
народи посетил пого-ле- м
број земји во светот, а овој
пат во состав на југословенска
книжевна делегација (АнтиЛ Ми-росла- в,
ердеку Енвер, Павло-ви- £
Миодраг и ВукосављевиА
Сла џко) беше гостин на култур-нат- а
манифестација позната под
името, Месец на културата на
Југословенските народи и народ-ност- и
во Пицбург, САД. Обико-лувајЛ- и
noeefee југословенски ко-лон- ии
како и градови во кои
живее македонско население, по-ре- д
Чикаго, Детроит, Гери, Њу-јор- к,
Колумбос — Јаиевски го
посети и Торонто, центарот на
македонската емиграција во С.
Америка. По одржаните средби
и рецитали со Југословенските
народи, тој оддвои посебно вре-м- е,
посебни денови (се оддвои
дури и од своите колеги при
патувањсто) за да се, со еден
пријателски и сонароднички при-ста- п
соживи, поразговара и по-раду- ва
со сите нас, а и ние со
него.
При средбата со своите сона-родниц- и,
читајЛи свои песни,
Јаневски во кратко не запозна и
со Македонската култура и умет-нос- т
по ослободувањето на Ма-кедони- ја.
Неговото говорење за
првиот Македонски буквар кој
напоредно е создаден со Маке-донски- от
универзитет присутни-т- е
го слушаа без трепет.
— Кога ние зборуваме за овој
куриозитет, објаснува Јаневски,
— по разни книжевни собири во
светот, лу£ето напросто не ни
веруваат. Но во тоа нема ништо
невистинито. Нашата же за
слобода веднаш почизлегување-т- о
од шумите не впрегна толку
силно во работа и остварувања,
да денеска, после само неколку
децении во слобода, македонска-тауметнос- т
и просвета, маке-донска- та
култура во општо, ста-н- а
тоа, што секоја напредна
нација пожелува да биде.
He е ништо необично кога
велам дека денес ние во светот се
котираме можеби со поезијата
во прв ред, како една носека во
Југославија. Исто така македон-скот- о
сликарство и скулптура' во
светот е мошне ценето. На
пример во една светска антоло-гиј- а
во Лондон во избор на нај
големите фантазери и реалисти
влезени се само двајца Југослове-ни- .
Еден е од Белград, Мили, a
другиот е од Македонија Васко
Ташковски. Како што гледате,
полека, ние со право стануваме
rpafaHH на светот. Ние станува- -
ме граани на светот преку вред-нувањ- а,
преку свои вредности.
ОбјаснувајЛи за сестраната-со-работк- а
и зближавања на Маке-донска- та
книжевна култура со
мирољубивите народи во светрт,
Јакевски ги спомна и нашите
најблиски соседи Грција и HP
Бугарија. '
х— Во доменот на книжевнос-та,,в;аглас- и
jpji — правиме напо-р- и
и за зближување со нашите
први соседи. На пример во Грци-- -
ја (чии студенти веЛе студираат
на универзитетот "Лирил и Ме-тодиј- а"
во Скопје) излезе од
печат, под наслов: Македонска
поезија (всушност, антологиЈа на
Македонската поезија) преведе-н- а
на Грцки јазик. Во тој поглед
ние постапивме веднаш фер изда-довм- е,
Антологија на Грцката
поезија проведена на(Македон-ски- ,
Но во спомнатата насока да
нешто постигнеме со другиот
сосед (HP Бугарија) до денес
немаме успех. Нивните цели за
шШШЗШшж ШМшШШжжШШШШж!'';'' ' УшшшШ
Makedonskl narod sa svojlm pesnikom posle svedanosti
одвлекување на Македонија, по-т- оа
апетитите за геогравско из-менува- ње
на Балканот и натаму
ссприсутни, многу јавни и многу
силни... Сето тоа нам ни изгледа
многу жално, рече Јаневски при-спомнувај- Ли
се на онаа изрека од
Рускиот поет Љермонтов "Се-т- о
тоа би било многу жално.а ко
не би било смешно".
— Сепак ние не се плашиме да
преведуваме Бчугарски автори на
Македонски јазик. И се разбира,
ние сосема нормално го преведу-вам- е
она што чини, што чини на
целиот свет и нам. БидејЛи она
што нам ни припаГа, би биле
среЛни да му припадне на целиот
свет во културата.--
Присутните, на оваа приатна
средба со Јаневски поставуваа
прашања на писателот од облас-т- а
на културно-уметничкит- е тре-ндов- и
во Македонија. Запрашан
за поодредени поединости за
годинешниот програм од првиот
— фестивал — на поети во светот
Струшките вечери на поезијата,
Јаневски рсче;
— Како и секоја година така и
оваа на Струшките вечери Ае
дојдат преставници скоро од
сите зсмји во светот (Египет,
Абисинија, Индија, цела Европа,
САД...)- - Во процесот на разви-токо- т
на Струшките вечери оваа
-
година акцентот fce падне во
голема мера на јубилејот на
Илинденското востание. Се при-пре- ма
една цела вечер која fee
биде посветена на тој наш свет и
значаен празник. За истата цел се
подготвува посебна група поети
која rte настапи со рецитирање, a
во исто време се објавува една
значајна книга: Избор на народ-н- а
и уметничка поезија (совре-мен- а
и постара) во, која fcehce
осветли нашиот голем празник
Илинден.
Во вечерите од Струшките
приредби исто така еден акцент
со големо задоволство fee дадеме
на еден голем југословенски пи-сате- л,
кој е светски афтор --— Ми-росл- ав
Крлежа. Програмската
комисија за Струшките вечери се
уште работи. Приатно се ocefeaM
што и вие особено го пратите тој
висок културен дострел на Маке--
донија. Струшките вечери прес-тавува- ат
поле на еден светски
културен натпревар. Ние сме
cpefeHH и горди што тој натпре-ва- р
е традиција и што секоја
година се одржува во Македони-ја- .
Тој ни овозможува да се отво-рим- е
кон светот и да му се при-дружим- е.
Петар Гинепски
Брантфорд, Онт.