Zwilazkowiec Alliancer, May 30, 1969

              IŁ ~8mae _ smmmimmMmmmiśMMmMMM „ fi'V! ąps7pmm$r
43 "ZWIAZKOWUC" MAJ (May) piąMcao -1- 969 - ?- -f #%"
Przeżycia partyzanckie to
'emat licznie napisanych po
dojnie książek Do ciekaw-Lc- h
zaliczyć można na pew- -
ó wspomnienia o szpitalu
: Bodzentynie
art-zancki-m
w
-- fewielkiej osaazie zaszytej
ieboko w Góracli Święto
rzvskich Początki szpitala
uazane sa ściśle z 4 pułkiem
sjmn Kraiowej w swej na-oml3- st
fazie końcowej służył
in wszjstkim okolicznym od-laalo- ni
leśnym oraz miejsco-re-J
ludności Do personelu
-- leżeli lekarz dr "Lepszy" łn B Paszkowski — autor
Ilspomnien ieitzei ±iuwiv-- 1
i podoficer sanitarny
ucfi" msr Edward riecna--
- il r '
Oświęcimia
powszech-- &
zasłużonego
praktykuje
operacyjny
Y
drzwiach gabinetu stanął ele-gancki
przystojny ciemno-włosy
oficer Wehrmachtu
armii niemieckiej Ogólną
konsternację zmitygowały
nieco dystynkcje Niemca —
Złoty Kaduceusz na srebr-nych
naramiennikach oz- naka służby zdrowia Nie
mniej nie przestała
kłopotliwa z uwagi na
i chaoty-cznie
przechowywaną w kwa-terze
Lepszy z
poprosił niezwykłe-go
gościa do wewnątrz a
z kolei z czarującym uśmie-chem
przedstawił się szar-mancko
obecnym: '"Stabs-arz- t
jl sannanuszKa iai ia Darwnym Dawarskim
nderska stomatolog ar ja-- 1 tern uprzejmie zapytał zdu-in- a
Wolińska technik den-- 1 mionych Polaków czy są mo- -
iSUCill "C"''" u „iw te ti UUIWUdlUU IIUMUSKOPU
' li razj' tkrwl atermistrz Bogdan A- - i czy mogliby mu pożyczyć go l-iorn-Tltl mipijs—m~ nn" Mnm -- llWluaisi" v_iciii (Jicpiud- -
r i ifj szKon yuwaictiuicj uewnycn mezDcanycn
i ! od Koniec września 1944 r u siebie badań lekarskich" Po
iudMiek miejscowej szkoły chwili osłupienia pierwszy
3 powszechnej zamieniono na zerwał się "Atos" i wyciaga-- 1
1
Lital pod auspicjami Pols- - jąc z biurka pudło z mikro- -
tŁego Czenvonego Krzyża skopem zahaczył nieopatrz- -
ostarczła spontanicznie nje 0 leżące obok parabellum
i [miejscowa ludność a salę o-[t- ak że upadło ono nieomal
i Jfcraoina wyekwipowano r)0(j NiPrrira „„
3 śWtem z gabinetu przyjęć stała beznadziejna Ale
tf ifLi:JiC™J—iiDin" lekarza dr Pa- -
} rjiana którego Niemcy zabra
u !Ą wcześniej do
y obecnie — wśród
'lego uznania na-- }
h w Bodzenty-- { jL'' Za stół po--0
$użł zrekonstruowany fotel
fi ginekologiczny dr Pabia
l % jego pobliski dom stał się
—
sytuacja
być
dość lekkomyślnie
broń Dr zim-ną
krwią
von Bom" po czvm
dialek- -
l-rńł- l-r wvmw n™nn
uzeiua
nog4
sie
Niemiec nie przestając sie ani
na chwile uśmiechać czarują-co
podniósł pistolet z podło-gi
i wręczył go uprzejmie dr
Lepszemu Doradzając wyszu-kanie
lepszej kryjówki na ta-kie
"przedmioty codziennego
użytku" oświadczył koledze
po fachu że doskonale orien-tuje
sie w całej sytuacji szpi- -
tE~łAn narcinolll CłTlifglnfl tnln TvAnAr:i- - ~ H:~3nl~ i andicia i"-'™"- '" u-[jiu- mv- iaii itei-iiuoi- i t--a lutuyswe ił _„_i „_ i - -
(j gl o Miejscowy aJtehai nigi cję i wyjaśnił ze oa aawna
firkoski oddał bez zastrze- - szukał kontaktów z polskim
i żeń do dyspozycji szpitala Ruchem Oporu sympatyzując
I Iszjstkie "zadziuplowane" na się z nim jako antyfaszysta
li mm godzinę leki i matę--
(
Dodał także skwapliwie że
° ifaly opatrunkowe I wszyst-- 1 jego zastępca jest siłą przy-]- m
układałoby się sielankowo dzielony do Wehrmachtu "As-jfdyb- y
nie współobecność w sistent — Leutnant dr Piet-- x
Bodzentynie Azerbejdżańskie-- j row" Rosjanin Po chwili
Lt Batalionu Własowców ko- - wahania i niepewności
i laborantów niemieckich uży-ni- e jest to zwykłą prowoka-- i
lanych do oczyszczania za- - cią nie pozostawało nic in--
im
tt i i pcza z poisKicn oanay-neg- o tylko wyciągnąć butel
kę! Ok-nzn-łn sie 7f dr Bom ilDrugim poważnym zmart- - bynajmniej "czyżykiem" al- -
liifenipm był prawie całkowi- - koholem nie gardzi więc na- -
brak instrumentów chirur- - prężoną nieco atmosfera i
Innych Gdy któregoś ''dnia nieufność zniknęły szybko
słoneczne nófrółudnie je-„Wśr- ód przyjemnej i swobod- -
Senne''szUb""szpitóla:zasta-lne- j pogawędki powstała ży-ińw- iał
sie iak rozwiązać swó--' czliwość i zawiązała się
j problemy — stała się rzecz jaźń o ile tak można by naz- -
iełychana' Ktoś - zapukał do wac#ten stan ludzi dobrej wo- -
atery i po chwili w li mimo wojny i przynaiezno-- -
a g- - ar je-- " "jg "3c segrz:
Hieronim Ludwik Morstin EOS P ANNY
WM FROMBORSKIEJ DOSTRZEGALNI
Na tarasie dostrzegalni urządzonej na
3Hnoi i K-ie-
-łł fłwkrtłcl-Ifi- i fir!orrl7i? w nn- -
mw w leczór czerwcowy roku 1533 znai- -
j
: uowało sie trzech ludzi Na wielkim krze- -
x ś(e' wyniesionym z izby siedział we
a- - ijpannłych fioletach człowiek dość znacz- -
t ii tuszy o twarzy przydługiej pięknej
i w zbyt otyłej z miłvm wejrzeniem by- -
sHTych P7arnvpVi nmn Toon Vii alp vvniesz- -
:t?
przy- -
pne prawie kobiece ręce bawiły sio zło-'r- o
łańcuchem zwisaiacvm u szyi i ko- -
Tynkowa chustka skroniona wonnościami
E£lf tft KtMiH ~ll :JL~1! Tam TlnnłłlP-TOl- -
Jyany tak od miasta Gdańska Poeta i dy- -
omata poseł na wielu dworach świato-we
i humanista Był bakałarzem nauk
kW7llft- 1- 1 i L -- All j ?Y'uiuiiycn w iraKOWie poiem zuuai
? #retarzem króla Zygmunta Starego Po- -
j Ipał z ieeo ramienia na różnych dwo--
i :$:h Do Wenecji i do papieża Klemensa
t jI do czasów Maksymiliana i Karola V
"rajnanda króla czeskiego Najdłużej
"rMł Hi7nanii orfrip mini rnmans
J Cudnej urody Izabelą del Gada i z nią
j jp? nieśluhną Prócz" tego dla wł-~n- ej
Hiemnnści włócaył się po świecie Był
j Jpalestynie Arabii Grecji na brzegach
r --Hich na wyspach Rodus Krecie
i if?rsce W początkach swojej kariery
: ilowne] miał probostwo gdańskie póź- -
i Jf został kanonikiem warmińskim i bi--
M?pem chełmińskim
[ Jrro1 v kazał wybić na cześć Dantyczka
) w medal z igo podobizną i herbem
i KarZ 1Iaksymilian uwieńczył go poetyc--
i {fi Jiencem- - zrobil doktorem praw co
W ?ł?munt potwierdził Jeździł na sejm
'i toński i był na "sejmie augsburskim
i xie Protestantom przyvileje i wolność
t Tan° Wszędzie gdzie przebywał pisał
' tnf' bawil sie kochal i politykował
krzesła biskupiego stał kanonik
ł "Xm'"ski' Tideman Gize później jego na- - it p' cJaannatłostolicy biskupiej chełmińskiej 1 - 1 ii ry~_ j_- - -- - auijfieK z polecenia muia s
"bIh StareS° został powołany do rządze--
Tfe °ezią warmińską- X' to człowiek wręcz- odmiennego cha- -
IfcMn: powainy głęboki umysł uczony
Jeo'og zajmował się całe życie religijny-mi
sPrawami Zbnal nnntp Tntrn ale sam
fcf DovatQremf eljgijnym --i w --niezupełnej
f In
A
ten
czy
ści do wrogich sobie obozów
Najważniejsze że sytuacja ta
przyniosła poważne korzyści
dla szpitala
Tego samego dnia wieczo-rem
dr Bom powtórnie od-wiedził
kwaterę szpitala za-bierając
ze sobą dr Piętrowa
wraz z gitarą W rezultacie
praktycznie biorąc personel
szpitalny powiększył się o
dwóch cennych współpracow-ników
— chirurga i interni-stę
Poza tym zyskano — co
najważniejsze — cenną och-ronę
no i zaopatrzenie w le-ki
i opatrunki Powstała na
wet tak paradoksalna sytua-cja
że po zmroku przed bu-dynkami
szpitala przechadzał
się sanitariusz dr Borna z za-daniem
chronienia tej insty-tucji
przed napadem lub kra-dzieżą
pijanych Własowców
Noce w ogóle były niespo-kojne
w tych czasach Z odda-li
słychać było działania fron-towe
a ciemność przecinały
co chwilę rakiety i pociski
świetlne W pobliżu szumiała
puszcza i okoliczne lasy w
których pełno byo rozproszo-nych
oddziałów partyzanc-kich
Rozproszenie takie o-grom- nie utrudniało Niemcom
tropienie i pościg śmiertelne-go
wToga W okresie Bożego
Narodzenia 1944 r szpital za-pełniony
był doszczętnie a le-karze
mieli pełne ręce roboty
Często wskutek konieczności
natychmiastowego działania
operowano rannych w warun-kach
niesłychanie prymityw-njc- h
posługiwano się instru
mentami jakie były akurat
pod ręką nie zawsze była po
ra i czas na skontaktowaniem
się z dr Bornem W ten spo-sób
dr Lepszy wykonał wiele
operacji z których dwie na
zawsze pozostały mu w pamię-ci
tym bardziej że pacjenci
do tej pory żyją ciesząc się
doskonałym zdrowiem
W pierwszym przypadku
gospodarz Jan Telka z poblis-kiej
wsi Leśna przywiózł swe-go
syna jedynaka — Władka
który jako łącznik oddziału
partyzanckiego został postrze-lony
pociskiem typu "dum
dum" w nogę Stan chorego
był bardzo ciężki i wobec o-czyw- istej
już gangreny życie
chłopca mogła uratować tyl-ko
amputacja nogi Antybio-tyków
nie znano jeszcze wów-czas
amputacja też nie zaw-sze
była gwarancją życia ale
nie było innego wyjścia Nar- -
=łe: =ce:
34
żył zgodzie ze wszystkimi dogmatami Ko-ścioła
Sprzyjak reformom kościelnym do
tego stopnia że posądzano go nawet o he-rezje
Obaj ci dostojnicy byli tego dnia na do-strzegalni
fromborskiej gośćmi doktora
Mikołaja Kopernika a przyszli oglądać
niezwykłe niebieskie zjawisko: pojawienie
sie wielkiej komety z roku 1533 Przygo-towując
se do obserwacji astronom usta-wiał
na tarasie dostrzegalni "instrumen-tu- m
parallaticum" ukochane swoje narzę-dzie
które własna ręka skonstruował Było
ono bardzo proste Składało sie z trzech
lasek drewnianych jednej stałej i dwóch
ruchomych z których druga podzielona
została na 1414 równych części Na pierw-szej
lasce ruchomej w dwóch punktach
były dwa przezierniki z otworami podłuż-nymi
Z tych otworów jeden był szerszy
a drugi węższy by promień przez nie prze-chodzący
na bok nie zbaczał Z konaru
jodły rosnącej nad brzegami rzeki Baudy
wystrugał Kopernik to narzędzie którym
sięgał w ogromy wszechświata Drzewo
ocieniające strome urwisko nad torfowa
doliną powędrowało później jako święta
rei kwia do obserwatorium w Oranienbur-gu~'Przcwió- zł
je przez morze ostronom
duński Tycho-Brach- e który po śmierci
Kopernika otrzymał je w darze od Jana
Hanoviusa kanonika warmińskiego
Wieczór był dnia tego pogodny i piękny
Słońce zachodziło złocąc ostatnimi promie-niami
równinę przeciętą srebrną nicią
rzeki Baudy i zatokę Fryską Od morza
szedł podmuch wiatru przesyconego słoną
wilgocią Biskup Jan Dantyszek poprawił
się w krześle wciągnął w szerokie piersi
prąd wieczornego chłodu i mówił:
— Już idzie zmierzch czy długo nam
przyjdzie jeszcze czekać co powiesz dok--
torze?
— Wasza Wielebnosc- kometa wschodzi
zaraz po zachodzie słońca
— Jako że jest żeńskiego rodzaju spóź-ni
się zapewne jak każda kobieta — zażar-tował
biskup
Tideman Gize podniósł oczy w gorę:
— Tota Prussia — mówił — będzie dzi-siaj
z nami patrzeć się na niebo Czytałem
że krakowskie judicia astrologica wielkie
w tym roku przewidują dla tej krainy spu-stoszeniarzarazył-rozruehyjMw-ylewy
i na
kozę zastąpiła duża dawka
morfiny Do odcięcia kończy-ny
z braku piłki kostnej trze-ba
było przystąpić posługując
się zwykłą piłką do metali! W
trakcie operacji zgasło świat-ło
elektryczne dostarczane
nieregularnie wskutek blisko-ści
frontu Kto żył łącznie z
lżej chorymi pobiegł szukać
świec i lamp naftowych Za-palono
naw et łuczywa W kil-ka
minut operację można by-ło
kontynuować i "spokojnie"
dokończyć Po dwu dniach i
znacznej poprawie w stanie
chorego przewieziono ostro-żnie
Władka do szpitala w
Kielcach gdzie ówczesny chi-rurg
dr Kalisz dokonał resztę
niezbędnych zabiegów
Drugi przypadek to ciężkie
poparzenie pociskiem fosforo
wym Siedmioletni syn sołty-sa
Dobosza ze Św Katarzyny
szperając w pobliskim lesie
nastąpił na pocisk fosforowy
który natychmiast eksplodo-wał
Płomień ogarnął całe cia-ło
chopca powodując po
tworne oparzenia Chłopiec
na szczęście miał jeszcze tyle
sił by doczołgać się do domu
Ojciec zawinął wyjącego z
bólu syna w pierzynę i przy-wiózł
do Bodzentyna Po
wstrzyknięciu dużej dawki
morfiny rozpoczęło się trud-ne
i mozolne usuwanie szczą-tków
odzieży z poparzonego i
obolałego ciała przy pomocy
mieszanki alkoholu z dosko-nałym
wówczas środkiem de-zynfekcyjnym
"Zefirolem"
Biedny cliłopiec mimo morfi-ny
krzyczał i cierpiał niesa-mowicie
Po oczyszczeniu cia-ła
zawinięto chłopca w
"brandkompresy" Wehrma
chtu — zwoje przepojonej sil-nie
pachnąca substancją gazy
sterylizowanej stosowanej
przez Niemców przy oparze-niach
środkami chemicznymi
Po kilkakrotnej zmianie opa-trunków
oraz przy stosowa-niu
innych zabiegów — mło-dy
organizm dokonał resztę i
uratował życie chłopca
Noc Sylwestrową 194445
prawdziwie zimową a przy
tym wyjątkowo spokojną
przerywaną jedynie od czasu
do czasu dochodzącymi z ko-szer
azerbejdżańskich tęskny-mi
wschodnimi zawodzenia-mi
personel szpitala spędził
w komplecie — na kwaterze
Przypadkowy obserwator nier
wiele mógłby zrozumieć wi-dząc
na tle przeróżnych stro
jów braci partyzanckiej dwa
eleganckie mundury Niem-ców-oficeró- w i słysząc o pół
St
nocy toast "za zwycięstwo
nad hitleryzmem" podchwy-cony
i spełniony przez wszy-stkich
uczestników tego wie-czar- u
Pierwszo dni stycznia nie
przyniosły nic nowego — ży-cie
płynęło utartym nurtem
Poczęto mówić o stabilizacji
zwłaszcza że dr Bom
dowiedział się o nadejściu po-siłkowych
niemieckich broni
pancernych Aż tu nacie 5
stycznia zaczęło się ożywienie
Systematycznie front zbliżał
się coraz bardziej i rozpoczę-ło
się ostrzeliwanie Bodzen-tyna
przez artylerię dalekie-go
Niemcy siedzieli
cicho nie zdradzając swych
stanowisk Nad osadą zaczęły
się pojawiać sowieckie samo-loty
rozpoznawcze rzucając
małe bombki i wiązki grana-tów
Do szpitala napłynęła no-wa
fala pacjentów z okolicy
dosięgły pociski Które-goś
dnia artyleria sowiecka
dobrała się WTeszcie do roz-poznanych
stanowisk Azer-bejdżańcó- w
Mimo nawału
pracy u siebie — dr Bom i
dr Pietrpw nadal pomagali w
szpitalu polskim Dr Bom
wsławił się niezwykle trudna
trepanacją czaszki u młodej
riewczyny usuwając groźny
odłamek granatu Dziewczyna
przeżyła wojnę zdrowo — o-bec- nie
jest już dojrzałą kobie-tą
Około 12 stycznia nastąpiło
duże nasilenie ognia Wyło-żony
na dachu szpitala znak
Czerwonego Krzyża chronił
od ataków lotniczych ale nie
zabezpieczał od pocisków ar
tyleryjskich Azerbejdżanie
bronili się dzielnie wiedząc
doskonale co ich czeka Lud
ność miejscową zmuszono do
budowy umocnień Podczas
"łapanki" również
sanitariusza "Atosa" wraca-jącego
z apteki Natychmia-stowa
interwencja u dr Bor
na przyniosła niezawodny
W nocy z 12 na 13
stycznia rozpoczęło końco-we
natarcie sowieckie na Bo
dzentyn DriLepszy 'zmuszo- -
sie do Apteki mgr Jurkow-skiego
dla udzielenia pomo
cy jakiemuś ciężko rannemu
pacjentów natknął się po
pady Si Deus non prohibuerit a to z po-wodu
"malefici Saturni" w znaku Raka
no i z nowodu komety
— Astrologowie zawsze skłonni do naj-gorczy- eh
nrzewir1vwań — odnarł bfckiiD
— A iuż na rolitvce mało sip rozumipia
odad dufnnść pa=zvch sąsiadów runęła
a ksipże Albrecht o bruk krakowskieco
rvnku czołem uderzvł mo?a te prowincje
spokoinie w przyszłość natrzeć
— Inaczej hvło — odezwał sie Koper-nik
— gdv mói wuj Łukasz Waczenrode
zasiadał na tolicv warmińskiej i bezpo-średnio
no jego śmierci Ogniem i mie-czp- m
byliśmy nękani ze strony tvch zbrod-niczych
i bezczelnych ludzi którzy krzy-żowymi
rycerzami się nazwali
— Wiemy wszyscy o tym drogi dokto-rze
— mówił biskuD Dantyszek — jak
wielkie poniosłeś zasługi dla obrony życia
i mienia ludności tej ziemi walcząc pió-rem
słowem i mieczem Ale teraz pokój
ludziom i ziemiom zwiastują bogi Najmi-łościwsz- y
nasz władca król i pan Zygmunt
tviko do pokoju dąży I choć staraia się
niektórzy oczernić i zohydzić jego politykę
twierdząc że skończyło sie z jego powagą
miedzy chrześcijańskimi książety ma on
dość wiernych sług którzy potrafią jego
zamiary we właściwym świetle przedsta-wić
Kardynałowi legatowi dobrą dałem
odprawę gdy w tej materii mnie zaczepił
a i do papieża list napisałem dołączając
poemat "Carmen heroicum de yictoria Si-gismu- ndi
contra Moscos"
— Ale to musi wasza Wielebność przy-znać
— odezwał się Tydeman Gize — że
przebiegły Brandenburczyk prowadzi zgub-ną
dla Królestwa Polskiego politykę a po-wiem
że b2rdzo dla swoich zamiarów sku-teczną
Wyzwala się z narzuconego mu
zwierzchnictwa Jego dwór stał się stolicą
luterańskich ministrów i ogniskiem intryg
przeciw państwu polskiemu a rex Sigis-mund- us
Włoszce daje się we wszystkim
powodować prześladuje zwolenników wit-temberskie- go
reformatora wypędza ich
z granic państwa To nie jest polityka zgo-dna
z tradycją jagielolońską i ne jest
skuteczna Już cesarzowie rzymscy szczu-jac- y
dzikie bestie na chrześcijan w amfi-teatrach
udowodnili światu że żaden ruch
religijny nie da się stłumić prześladowa-niem
i że na przekonanie nic nie poradzi
miecz i topór kata
Kopernik słysząc te słowa podniósł gło-wę
z nad narzędzia astronomicznego i wtrą-cił
się do rozmowy:
— Zupełnie zgadzam się z tobą dostoj-ny
panie i dlatego nakłaniałem cię do ogło-szenia
drukiem twego znakomitego pisma
zbijającego naukę wittemberskiego mni-cha
Bo to jest najlepszy sposób walczenia
z błędnym argumentem rozumowym a nie
edyktem banicji i konfiskatą mienia
Kopernik mówiąc te słowa myślał o piś-mie
kanonika-TydemanaGi- ze zatytułowa- -
rwmmmmmmmMm w
TWESfcs NIE SPRAW ZAWODU RODZINIE W ''PloflTJs cTIjJ #
WYŚLIJ PACZKĘ PIKA© 1 i
JasLuNdU 392 Boy Toronto Onr lub Miejscowy Dealer- -
frontu
zasięgu
którą
zagarnięto
skutek
się
drodze na dr Borna zdążają-cego
w to samo miejsce by
przekazać aptece resztki swo-ich
lekarstw i opatrunków
Pożegnanie dwócli przyjaciół
trzeci dr Pietrow poległ
wczesnej było tragicznie
wzruszające Niemcy wycofy-wali
się na zachód Dr Lepszy
wrócił na swoją kwaterę za-sypiając
wskutek przemęcze-nia
kamiennym snem mimo
niespokojnej nocy Nad ra-nem
obudził go warkot nad-jeżdżającego
"jeep'a" z żoł-nierzami
w białych kożuchach
na futrzanych czapkach czer-wieniły
się małe pięciora-mienne
gwiazdki
Dalsze losy dr Manfreda
von Borna nie są znane
A Jankowski
PIANINA i FORTEPIANY
od $115 00 W7ż Nowe i
U7xMnp — Ohra7v nloi" "ART P I A N O S"
JANUSZ BARTKOWIAK
1410 Oindas St W
Tel 533-380- 9 od 5—9 wieci
19 I'-- I7
RadforcTs
Special Ruh
Jett od lut znanym 3kutecz
nym Środkiem na reumatyzm
artrety7m oraz wszelkiego ro
dzaju bóle mięśni Maść tn
9 przyniosła ulce w cierpie
niach tysiącom ludz' Juz po
pierwszym użyciu odczujecie'
dużą poprawo
Zamówienia przyjmujemy
osobiście listownie i telefo-nicznie
LANDIS PHARMACY
396 Oucen St W Toronto
Tel 368-312- 6 — 368-212- 9
69-- F
RETONE
ANCHOR
OI3TRIBUTORS
USUWA SIWIZNĘ
w utyciu
Pnywrsea natu-ralny
kolor wlo-tów
Gwarantowany
tkutek lub ' pieniędzy
i oz butelka — $300
Zamówienia
' klerów uć:' i
Box 132Statlonl"D"
Scarborqugb Ahi
RPTMBARTS DRUb"Śf6RE
6761 Ouaen St W) ''Toronto
DYMONOS PHARMACY
Brantford Ontajrio8--
1
„ E4
3E
Łatwa
zwrot
Qnt
=XZ= ZSTZ
nym Flosculum luteranorum de fide et
onens Anthilopikon w których kanonik
mzfrzasał sto tpz rpiicpno-r"oralnvc- h Lu-tra
n?zwonvch kwiatkami: flosculi
— I pdvbv in leszcze bvło łałwe zada-nie
— odnowied7isł Gi7e marszac brwi
— A]p wiprny dnhrze że ten klórv gma-chem
Kościoła Chrystusowego potężnie 7fl-chw- iał niesłety S7czegńlnie w początkach
swoiej działalności wiele miał słuszności
i oburzenie iego oraz gniew na paDieży
nie inaczej jak świętym można nazwać
— A wiecie co jest tego przyczyna —
rzekł Kopernik — to brak wykształcenia
u ludzi kierujących nawa Kościoła Wszel-ki
wysteoek znaiduie grunt dla siebie do-datni
skoro oświata nie ro7nrornipnia
umysłów ludzkich Widziałem R7vm Bor-gió- w widziałem wszystkie zbrodnie meżo-bójstw- o
i przekupstwo na usługach papie-ży
A stało się to z chwila gdy na stolicy
apostołów zasiadł tyran który prześlado-wał
wiedze i prawdziwe umiejętności
a utonął w barbarzyństwie i ciemnocie du-cha
— I dlatego zapewne — rzekł biskup
Dantyszek — w czasie mojej ostatniej po-dróży
do Italii liczni uczeni których tam
spotykałem z wielkim bólem mówili mi
o stanie umysłów w tym kraju Wasza Sar-macj- a
powtarzali niejednokrotnie jeżeli
grubym była narodem z pierwotnej rdzy
barbarzyństwa otarła się tak iż żaden dziś
z zaalpejskich ludów ani jej w naukach
ani w polorze prześcignąć nie zdoła Gdy
tymczasem Italia kiedyś przybytek mądro-ści
tak się teraz zmieniła że poznać jej
niepodobna Rzekłbyś iż pozostał z czasów
upłynionych posąg który daje nam wy-obrażenie
wsniosłej piękności jednak nie
ma twarzy żyjącej
— Miło jest nam Polakom słuchać ta-kich
wynurzeń ale wiesz doktorze co ja
tak mówiącym tłumaczę Oto rzeknę im
mniej więcej tak: Nie wiecie jeszcze
wszystkiego a już mówicie że Polska dziś
przyszła do takiego światła iż nauką obce
prześcignęła hesperie choć niedawno niby
dzicz cymbryjska w pomroce barbarzyń-stwa
była pogrążona Nie wiecie że żyje
w niej człowiek który napisał dzieło wie-kopomne
co wszelkie ludzkie pojęcie
o układzie wszechświata zmieni i wiedzę
na nowe popchnie tory A człowiekiem tym
jest Mikołaj Kopernik!
— I słusznie mówi wasza przewieleb-noś- ć
— podchwycił żywo kanonik Tyde-man
Gize — Nie wolno ci dłużej zwlekać
doktorze z wydaniem twego dzieła Jest
to obowiązkiem twoim względem ojczyzny
i Kościoła katolickiego którego pragniesz
wiernym być synem Czyż tylko luteranie
mają się szczycić posiadaniem wiedzy
i światła? Czy królewiecka luterańska
uczelnia ma zaćmić sławę archigimnazjum
krakowskiego którego jesLei uczniem?
DO POLSKI
I SZYBKO
WIELKI WYBÓR TOWARóW
Żywność — Samochody — Matriały budowlano
Artykuły ubraniowe etc
811 Quccn St W - Toronto 3 Ont
JEDYNY POLSKI
SALON PIĘKNOŚCI
Wcrya's Ceauty Parło
Specjalizacja w trwałej
ondulacji "Permanent
Waves"
216 BatUrtt St — 368-44-32
Dr DANUTA
LUBICZ IEPARSKA
LEKARZ DENTYSTA PrzJnuije za upm-diil- m tolefo
nlC7m ni porimiinlonliMii
Tel 535-991- 7 282 Ronccsvallcs Ave
(roi Gcolfrc) St) IIP
Dr W SADAUSkAS
LEKARZ DENTYSTA
Przyjmuje in uprzednim telefo-nicznym
pmozumlenlom
Tel 531-42- 50 19 Grenadier Rd
(drugi dom al Roncoivalle)
Dr V J Mellus
LEKARZ DENTYSTA
pr7yjmuje laKłe ulcczoroml 1 w soboty ził uprzednim porojumlc- -
iilem lclcfonlrrnvm
184 Ellis Ave — Toronto 3
Tel 762-100- 9
37-- P
Dr M JINDRA
Dr V JINDRA
LEKARZE DENTYiCI
przyjmują tultze wieczorami 1 n
łobotf zi uprzednim poroiumla- - nlem telefonicznym
18 Spadina Rd J-- 922-084- 4
(powyżej llloor) 19-- P
368-212- 9
Pg!CA©
PIENIĄDZE
JAKNAJKORZYSTNIEJ
ZAGRANICZNYCH
Dentyści
"3961 OUEEN ST:1 W
T
Nadzwyczanyml
EM
OCZU
DOBIERANIE OKULARÓW
I "CONTACT
L LUNSKI RO
M LUNSKI OD
470 College St
Uathtirst
po
porozumieniu
J SZYDŁOWSKA OD
637 St Clair Ave
(blisko Bathurst SP
po telefonicznym
ii BROGOWSKI OD
412 Rocesvalles Ave
(blisko Park)
Wizyty po
P
B BUKOWSKA BEJNAR OD
274 Roncesvallcs Ave
Gcoffrcy)
Wizyty po
poro7tunlcnlu
532-549- 3
ifiii iV'll''j'UM "j
APTEKA
A "f
L Ali Dl
1 1 1 r"'p T"TiirrnffrrTii" " '
i vM-i'-- t 3 683126
'!''" 'atif '
i 11 1 1 iuii iii I ( 'i i'in' i i
Obsruguqca Polonia Kanadyjska (od lfltfM ' M v
Wysytamy wolne odcła lekarstwa' Polskloraz innyclikra'
j$w-Europ- ył --Wykonujemyilecepty 'kanadyjskie i ikrajówei
ŃV zwalczanie grypy McataTU i przeziębienia polecamy wita
miny dla dzieci i dorosłych f i ? '
Na okres wakacji letnich polecamy po bardzo przystępnych cenach
czepki kąpielowe ciemne okulary płyny opalcnloue przeciw'1
dokuczlluMii oujdom upteckl pluru stj pomocy praż wiele Innjch
potrzebnych rzucy '
Zamówienia przyjmujemy listownie telefonicznie lub osobiście" u
SZYBKA I FACHOWA — MIŁA POLSKA OBSŁUGA
JAN ALEXANDROWICZ LLM
NOTARIUSZ DLA PROWINCJI ONTARIO
Kontrakty Pełnomocnictwa Testamenty Akty Czynnołcl Prawna
okretlono w "Ontnrlo Notorlej Act"
Pomoo prawna wo wszelkich sprawach Rodzinnych Spadkowych
1 Majątkowych w Polsco 1 Zagranice
Wierzytelno Tłumaczenia Dokumentów — Pomoc w Imigracji do
USA 1 odszkodowaniach hitlerowskich — Incomo laz
Biuro: 618 Queon St W Toronto Ont
Tel 3U-544- 1 — Wieczorem! Scorborouah J6M43
TORONTO INSURANCE SERVCE
Najstarsza polska Agencja wszelkich ubezpieczeń
PHILIP BOMBIER i RAY BOMBIER
1336 Dundas St West — Toronto Ont
532-643- 3 532-583- 3
Kupno samochodu !ub odwiedzenie
naszej firmy Wood Larkin da wam
szanse wygrania podróż do Europy
WOOD ŁABKIN FORD
2401 Dufferin Slreet — Tel 781-553- 1
WIELK WYBÓR NOWYCH MODELI
"FORD 1969"
"TSird" - "Mustang" — "Farlane"
— "Galaxie" — "L D" — "Falcon"
I "Torino"
Różnej Wagi I Wielkości Ciężarówki
Nowe Modele z 1968 r z
Zniżkami
Samochody Uływane w Dobrym Stanie
%-- m
4-55-
74
33-- r
OPTOMETRYŚCI
BADANIE
LENSES"
MSc
(blisko St)
Wlijty telefonicznym
W
Wlzjty
porozumieniu
Howard
telefonicznym
porozumieniu
531-425- 1
(przy
telefonicznym
fi
nitnHinMlMil
:£&"
u' "'TOR'i ófoTó
do
płyny1'
oraz
Canado
69-- P
J
Nasz Przedstawiciel
Przy kupnie prosimy zwracać sie do niego z całym zaufaniem
Naturalne leki sq zbawienne Pijcie 'znane od
lat ZIOŁA ZAKONNIKA Z całego świata nam
dziękują Nasze mieszanki specjalnych świętych
zlo) których wartość potwierdziły naukowe bada-nia
farmakologiczne pomagaJq Ho 1 — na artre-tyz- m
zła krew slabq zolć serce No i
— niestrawność zgaga Doje Kouca
łagodnie przeczyszczające N
bezsenność wyczerpanie
9214924
ó"53-37- 8
p GRODZICKI
j-
-(
wątrobę
eazv No 3 —
o 4 — nerwowość
No S — na Tierkl pę
cherz No 6 — przeziębienie kaszel No-il- O —
spec na reumatyzm I serce No 11 — ułatwiają
schudnięcie bez głodowania Jedna paczka ZIÓŁ
ZAKONNIKA kosztuie tylko S200 plus na pocztę Paczki są duie
z datą ważności przepisem po polsku 1 angielsku Mamy różne zioła
na składzie
Polecamy te S3me zioła w TABLETKACH ZAKONNIKA Wygod-ne
w użyciu No 16 — 100 tabletek ułatwiających odchudzenie —
$3 00 No 25 — 80 tabletek na artretyzm wątrobę żółć złą krew
S300 No 26—50 tabl łagodnie przeczyszczajqcch $200 No 27 —
50 tabL RELEX na nerwy bezsenno $2 00' No 19 — KELP natu-ralny
Jod czyści krew 300 tabL $250 No 20 —' KROPLE WALE-RIANA
but 2 00 No 13 — MULTI-VI- T Wszystkie witaminy jazem
100 tabl $5 00 No 33 — "GIERIATRIC" Idealnie wzmacnia star
szych 100 tabl $5 00 No 57 — 80 tabl na reumatyzm 1 serce $300'
No 5? — 100 tabl na nerki 1 pęcherz $300 No 48 — Mydło
RUMIANKOWE duże 75f
Zaraz wysłać zamówienie I Money Order Podać swój dokładny
adres I numery ziół Zaraz wyślemy Doliczyć po lOt od dolara' na
przesyłkę Na COD nic przesyłamy Chcesz i broszurkę "JAK UtY
WAć ZIOŁA?" przyślij lOc znaczek Adresujcie:' —
Honfc'i Hsrb Center 2903 Milwaukee Ave Chicaga IIL 60B1 8
--Wlm --"34
H i i-- i
35 39' 43 r
'&
Ol
i
Ił
fi
" i
ii
hi mim
PS im
iI50
I
msm
MWfeł-- a
m --A&fi
-- t' essssitmm